Hızlı Tanı
Sarı Boğazlı Serçe (Gymnoris xanthocollis; Yellow-throated Sparrow), ince-sivri gagalı, sade kahverengi üst taraflı bir serçedir. Koyu kanadındaki iki açık çizgi yardımcıdır. Erkeğin küçük sarı boğaz lekesi ile kestane omuzu her duruşta görünmeyebilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Başında zayıf açık kaş ve göz hizasında dar koyu çizgi seçilir. Sırtı belirgin çizgili değildir; açık renkli alt tarafıyla koyu kanadı karşıtlık oluşturur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Ürdün’de, Azraq yakınındaki Shaumari’de 1 Haziran 2011’de yakalanan iki erişkinde gözler siyahtı. Erkeğin gagası siyah, omzu kısmen kestane, boğazı sarıydı. Dişinin gagası kahverengi-pembe ve koyu uçluydu; boğaz tüylerinin sarı dipleri ancak tüyler aralandığında görüldü. Bu nedenle görünmeyen sarı leke, tek başına eşey veya yaş kanıtı değildir.
Genç kuşların ayrıntılı giysisi bu incelemede yeterli kaynakla doğrulanamadı; soluk renk tek başına gençlik işareti sayılmaz.
Uçuşta Görünüm
Türe özgü, güvenilir bir uçuş ayıracı doğrulanamadı. Uçan küçük bir serçeyi yalnız boğaz renginden adlandırmak güvenli değildir.
Ses ve Davranış
Hindistan’ın Delhi bölgesine ait 2019 uzman hesabında erkeklerin martta daha sesli olduğu belirtilir. Bu bölgesel gözlem, Türkiye’de aynı ayı veya kesin bir ses benzetimini doğrulamaz.
Karıştırılabilecek Türler
Serçe (Passer domesticus; House Sparrow) dişisinin güçlü konik gagası ve koyu çizgili sırtı karşılaştırılır. Erkeğin gri tepesi, kestane ensesi ve siyah gerdanlığı farklı bir baş deseni oluşturur.
Ağaç Serçesi (Passer montanus; Eurasian Tree Sparrow) erişkininde kestane tepe ve beyaz yanakta siyah benek belirgindir; eşeyler benzer desenlidir. Gençte işaretler soluklaşır. İki açık kanat çizgisi tek başına ayrım sağlamaz.
Kaya Serçesi (Petronia petronia; Rock Sparrow), güçlü gagası, geniş açık kaşları, tepesinin açık orta çizgisi ve çizgili sırtıyla ayrılır. Kuyruk uçlarında beyaz lekeler vardır; onun sarı boğazı da gizlenebilir.
Boz Serçe (Carpospiza brachydactyla; Pale Rockfinch) soluk kum rengi ve çift kanat çizgisiyle benzeyebilir. Kısa-tıknaz gagası, uzun üçgen kanatları ve ortadaki çift dışında beyaz uçlu kuyruk tüyleri yardımcıdır.
Dünya Yayılışı
AviList iki alt tür tanır. Cornell’in uzman hesabında transfuga, güneydoğu Türkiye’den Suriye, Irak ve İran üzerinden güneybatı Afganistan ile güney Pakistan’a; xanthocollis ise doğu Afganistan ve kuzey Pakistan’dan güney Nepal ve Hindistan’a uzanır. Eski Petronia xanthocollis adı aynı türün önceki cins yerleşimidir.
Türkiye'deki Durumu
OSME’nin 2025 tarihli 10.2 bölgesel listesi, Türkiye’nin güneydoğusu ve güneyinde transfuga alt türünün küçük üreyen nüfuslarını bildirir. Bu, bütün güney illerinde aynı sıklıkta görüldüğü veya güncel ülke sayımının yapıldığı anlamına gelmez.
Göç Yolculuğu
Cornell hesabı transfuga için kuzeybatı Hindistan’da kışlama bildirir. Buna karşılık 2019 Delhi uzman derlemesi türü o bölgede yerleşik üreyen kuş olarak tanımlar. Hareket durumu bölgeye göre değişir; Delhi’nin yerleşikliği Türkiye’ye taşınamaz ve bu bilgiler kesin bir bireysel göç rotası vermez.
Üreme Alanı
Hindistan’ın Delhi bölgesinin 2019 uzman derlemesinde akasya ve Prosopis ağaçlıkları, köy çevreleri ve kırsal koruluklar öne çıkar; park ve bahçelerde de kaydedilir.
Yuva Yeri
Delhi’nin 2019 uzman hesabı, nisan–haziranda ağaç deliklerinde yuvalandığını belirtir. Bu tarih Delhi’ye aittir. Yuva malzemesi, yumurta sayısı, kuluçka ve yavrunun yuvada kalma süreleri bu incelemede doğrulanamadı.
Günlük Alan Kullanımı
Delhi’nin 2019 hesabında üreme dışında kırk veya daha fazla kuşun çalılar arasında ortak gecelediği bildirilir. Bu, Delhi için kaydedilen grup büyüklüğüdür.
Ne Yer?
Delhi bölgesinin 2019 uzman hesabı tahıl, diğer tohumlar, küçük meyveler, böcekler ve mevsiminde nektar tüketimini bildirir. Bu liste her besinin oranını göstermez.
Nasıl Avlanır?
Besini toplama yöntemine ilişkin ayrıntı için bu incelemede doğrulanmış bilgi bulunamadı.
Kuşbilim Tarihindeki Bir Serçe
Bombay Natural History Society’nin 2020 Hornbill dergisindeki kısa tarih kaydı, çocuk Salim Ali’nin vurduğu Sarı Boğazlı Serçeyi tanıtmak için kuruma götürmesini kuşbilim yolculuğunun başlangıcı olarak anlatır.
Ağlara Yakalanmak ve Alanda Bulunmak
Hindistan’da New Delhi Ridge’de Temmuz 1971–Mayıs 1974 arasında, toplam 195 günde kurulan sis ağlarında bu türden 61 kuş yakalandı; yakalamalar daha çok temmuz ve ağustostaydı. 2024’te yayımlanan araştırmada ağların asıl hedefi başka türlerdi. Yazar, ağlarda yakalanma sıklığının genel gözlemlerden farklı olabileceğini açıklar: az yakalanmak, çevrede hiç bulunmamak değildir.
Gün Uzunluğu ve Üreme
Hindistan’ın Varanasi çevresinde Ağustos 1982’de yakalanan erişkin dişilerle yapılan 1986 çalışmasında iki grup önce sekiz hafta günde sekiz saat ışıkta tutuldu. Ardından 210 gün boyunca başlangıçta 15’er kuş bulunan gruplardan biri 15, diğeri sekiz saat ışık aldı; ayrı 30 kuş doğal gün uzunluğunda izlendi. Uzun ışık grubunun yumurtalıkları önce gelişti, ışık değişmediği halde sonra küçüldü. Kısa ışıkta aynı gelişme görülmedi. Bu, kontrollü yumurtalık yanıtıdır; Türkiye’de yumurtlama tarihini veya kuluçka süresini ölçmez.
