Baş ve yüz

Baş

Latince: caput İngilizce: head

Gaga kökünden enseye kadar uzanan baş bölgesinin tamamı.

Baş ve yüz

Alın

Latince: frons İngilizce: forehead

Gaga kökü ile tepenin ön bölümü arasında kalan alan.

Baş ve yüz

Tepe

Latince: pileus İngilizce: crown

Başın üst yüzü; alın arkasından ense önüne kadar uzanır.

Baş ve yüz

Ense

Latince: nucha İngilizce: nape

Başın arka-alt kısmı ile boynun üst başlangıcı arasındaki bölge.

Baş ve yüz

Dizgin bölgesi (göz ile gaga arası)

Latince: regio loralis İngilizce: lore / loral region

Gözün ön kenarı ile gaga kökü arasında kalan yüz bölgesi. Tür tanımlarında yalnız “regio loralis” denmeyecek, Türkçe açıklama önce verilecektir.

Baş ve yüz

Göz üstü çizgisi (kaş)

Latince: supercilium İngilizce: supercilium / eyebrow stripe

Gözün üstünden geçen, çoğu türde açık renkli olan tüy çizgisi.

Baş ve yüz

Göz çizgisi

Latince: linea transocularis İngilizce: eye-stripe

Göz hizasından geçen yatay renk veya desen şeridi.

Baş ve yüz

Bıyık çizgisi

Latince: linea mystacialis İngilizce: moustachial stripe

Gaga kökünün yanından boğazın iki yanına doğru uzanan çizgi.

Baş ve yüz

Yanak bölgesi

Latince: regio malaris İngilizce: malar / cheek region

Gözün altı ile gerdanın yanı arasında kalan yüz alanı.

Baş ve yüz

Kulak örtü tüyleri

Latince: tectrices auriculares İngilizce: ear-coverts / auriculars

Dış kulak açıklığını örten ve baş deseninde ayırt edici olabilen tüyler.

Baş ve yüz

Gerdan (boğaz)

Latince: gula İngilizce: throat

Gaganın altından üst göğse uzanan ön boyun bölgesi.

Baş ve yüz

Göz kırpma zarı (üçüncü göz kapağı)

Latince: membrana nictitans / palpebra tertia İngilizce: nictitating membrane / third eyelid

Gözün iç köşesinden kornea üzerine hareket eden yarı saydam koruyucu zar. “Nictitans” tek başına kullanılmayacak, Türkçe adı önce yazılacaktır.

Baş ve yüz

İris

Latince: iris İngilizce: iris

Göz bebeğini çevreleyen renkli bölüm; tanımlarda göz rengi çoğunlukla iris rengidir.

Gaga

Gaga üst sırtı

Latince: culmen İngilizce: culmen

Üst gaganın kökten uca uzanan orta sırt çizgisi.

Gaga

Burun deliği

Latince: naris (çoğul: nares) İngilizce: nostril / nares

Üst gaga kökünde bulunan dış solunum açıklığı.

Gaga

Gaga kökü etli bölgesi

Latince: cera İngilizce: cere

Özellikle yırtıcılarda üst gaga kökünü ve burun deliklerini çevreleyen çıplak, çoğu kez renkli yapı.

Gaga

Gaga kesici kenarı

Latince: tomium İngilizce: tomium / cutting edge

Üst ve alt gaganın kapanırken karşılaşan kesici kenarı.

Gövde

Göğüs

Latince: pectus İngilizce: breast

Gerdanın altında, karından önce yer alan ön gövde bölgesi.

Gövde

Üst göğüs

Latince: pectus superius İngilizce: upper breast

Gerdanın hemen altında kalan göğüs bölümü.

Gövde

Karın

Latince: venter İngilizce: belly

Göğsün altından kuyruk altı bölgesine uzanan ön-alt gövde alanı.

Gövde

Böğürler

Latince: latera corporis İngilizce: flanks

Karının iki yanında, kanat kapalıyken kanadın altında kalan yan gövde bölgeleri.

Gövde

Sırt

Latince: dorsum İngilizce: back

Boyun arkasından sağrıya doğru uzanan üst gövde bölgesi.

Gövde

Sağrı

Latince: uropygium İngilizce: rump

Sırtın kuyruk köküne bağlanan arka bölümü.

Gövde

Kuyruk üstü örtü tüyleri

Latince: tectrices supracaudales İngilizce: uppertail-coverts

Kuyruk teleklerinin üstteki kök bölümünü örten tüyler.

Gövde

Kuyruk altı örtü tüyleri

Latince: tectrices subcaudales İngilizce: undertail-coverts

Kuyruk teleklerinin alttaki kök bölümünü örten tüyler.

Kanat ve tüy

Uçuş telekleri

Latince: remiges İngilizce: flight feathers / remiges

Kanadın itme ve taşıma gücünü sağlayan büyük teleklerin genel adı.

Kanat ve tüy

El telekleri

Latince: remiges primarii İngilizce: primaries

Kanadın dış bölümünde, el kemiklerine bağlı ana uçuş telekleri.

Kanat ve tüy

Kol telekleri

Latince: remiges secundarii İngilizce: secondaries

Önkol kemiğine bağlı, kanadın iç bölümündeki ana uçuş telekleri.

Kanat ve tüy

Üçüncül telekler

Latince: remiges tertiarii İngilizce: tertials

Kapalı kanatta kol teleklerinin en iç tarafında görülen uzun iç telekler.

Kanat ve tüy

Kanat örtü tüyleri

Latince: tectrices alares İngilizce: wing-coverts

Uçuş teleklerinin köklerini örten küçük ve orta boy tüyler.

Kanat ve tüy

Omuz tüyleri

Latince: scapulares İngilizce: scapulars

Sırt ile kanat kökü arasında uzanan ve kapalı kanadın üstünü kısmen örten tüyler.

Kanat ve tüy

Kuyruk telekleri

Latince: rectrices İngilizce: tail feathers / rectrices

Kuyruğun biçimini oluşturan ve yönlendirmeye yardım eden büyük telekler.

Kanat ve tüy

Kanat kirişi

Latince: chorda alae İngilizce: wing chord

Kapalı kanatta bilek ekleminden en uzun el teleğinin ucuna kadar düz cetvelle alınan ölçü.

Kanat ve tüy

El teleği çıkıntısı

Latince: standart anatomik Latince karşılığı yok İngilizce: primary projection

Kapalı kanatta en uzun el teleklerinin, üçüncül teleklerin ucunu ne kadar aştığını anlatan saha ölçüsü.

Kanat ve tüy

Kanat aynası

Latince: speculum alare İngilizce: wing speculum

Özellikle ördeklerde kol telekleri üzerinde görülen parlak ya da zıt renkli kanat lekesi.

Ayak ve yapı

Ayak bileği-gövdeli kemik bölümü

Latince: tarsometatarsus İngilizce: tarsometatarsus / tarsus in field use

Sahada çoğu kez “tarsus” denilen, bacağın altındaki uzun ve çoğunlukla pullu bölüm.

Ayak ve yapı

Tırnak

Latince: unguis İngilizce: claw

Parmak ucundaki keratinleşmiş, düz ya da kavisli yapı.

Ayak ve yapı

Üç parmak önde, bir parmak arkada ayak dizilişi

Latince: pes anisodactylus İngilizce: anisodactyl foot

Ötücü kuşların çoğunda görülen üç ön ve bir arka parmaklı tutunma düzeni.

Yaş ve eşey

Erişkin

Latince: adultus İngilizce: adult

Türün olgun tüy yapısına ve üreme yaşına ulaşmış bireyi.

Yaş ve eşey

Genç kuş

Latince: juvenilis İngilizce: juvenile

Yuvadan çıktıktan sonraki ilk belirgin gençlik tüylerini taşıyan birey.

Yaş ve eşey

Olgunlaşmamış kuş

Latince: immaturus İngilizce: immature

Gençlik evresini geçmiş ancak tam erişkin görünümüne veya yaşına ulaşmamış birey.

Yaş ve eşey

Erkek

Latince: mas İngilizce: male

Türün erkek eşeyi. Yalnız görünüşten güvenilir ayrım yapılamıyorsa metin bunu açıkça söylemelidir.

Yaş ve eşey

Dişi

Latince: femina İngilizce: female

Türün dişi eşeyi. Boyut ve tüy farklılığı her tür için kendi verisiyle açıklanmalıdır.

Yaş ve eşey

Eşeysel boyut farklılığı

Latince: dimorphismus sexualis İngilizce: sexual size dimorphism

Erkek ve dişinin ortalama boyutlarının farklı olması. Yönü ve güvenilirliği başka tür üzerinden değil, yalnız ilgili türün ölçüleriyle anlatılır.

Yaş ve eşey

Tüy değişimi

Latince: mutatio plumarum İngilizce: moult / molt

Eski tüylerin belirli bir sıra ve dönemde yenileriyle değiştirilmesi.

Yaş ve eşey

Üreme tüyü

Latince: standart anatomik Latince karşılığı yok İngilizce: breeding plumage / alternate plumage

Üreme döneminde görülen, bazı türlerde daha canlı veya daha belirgin olan tüy görünümü.

Yaş ve eşey

Üreme dışı tüy

Latince: standart anatomik Latince karşılığı yok İngilizce: non-breeding plumage / basic plumage

Üreme dönemi dışında görülen tüy görünümü.

Hareket ve statü

Yerli kuş

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: resident

Bir bölgede yıl boyunca bulunan tür veya popülasyon.

Hareket ve statü

Yaz göçmeni

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: summer visitor / summer migrant

Bölgeye çoğunlukla üremek için sıcak mevsimde gelen tür veya popülasyon.

Hareket ve statü

Kış göçmeni

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: winter visitor

Bölgede ağırlıklı olarak kış döneminde bulunan tür veya popülasyon.

Hareket ve statü

Geçit kuşu

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: passage migrant

Göç sırasında bölgeden geçen, ancak orada düzenli olarak üremeyen veya kışlamayan tür ya da popülasyon.

Hareket ve statü

Rastlantısal konuk

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: vagrant / accidental

Normal yayılışının dışında çok seyrek kaydedilen tür.

Hareket ve statü

Yükselti göçü

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern saha terimi) İngilizce: altitudinal migration

Mevsim veya hava koşullarına bağlı olarak yüksek ve alçak kesimler arasında yapılan düzenli hareket.

Habitat ve ekoloji

Akarsu kenarı yaşam alanı

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern ekoloji terimi) İngilizce: riparian habitat

Akarsu kıyısı ve hemen bitişiğindeki bitki, taşlık ve toprak kuşağı.

Habitat ve ekoloji

Akıntılı sığlık

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern ekoloji terimi) İngilizce: riffle

Suyun taşlı taban üzerinde sığ, hızlı ve kırılarak aktığı akarsu bölümü.

Habitat ve ekoloji

Akarsu havuzu

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern ekoloji terimi) İngilizce: pool

Akarsu yatağında çevresine göre daha derin ve daha yavaş akan bölüm.

Habitat ve ekoloji

Dipte yaşayan

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern ekoloji terimi) İngilizce: benthic

Göl veya akarsu tabanında ya da tabanla yakın ilişkili yaşayan canlılar için kullanılır.

Habitat ve ekoloji

Gösterge tür

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern ekoloji terimi) İngilizce: indicator species / bioindicator

Varlığı, yoğunluğu veya üreme başarısı çevre koşulları hakkında bilgi sağlayabilen tür. Tek kayıt tek başına kesin çevre kalitesi ölçümü değildir.

Habitat ve ekoloji

Savunulan yaşam alanı

Latince: territorium İngilizce: territory

Bir kuşun eş, yuva veya besin kaynakları için başka bireylere karşı savunduğu alan.

Üreme kanıtı

Olası üreme

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern atlas terimi) İngilizce: possible breeding

Uygun dönemde ve uygun yaşam alanında türün görülmesi gibi ilk düzey atlas kanıtı; yuva veya yavru kanıtı değildir.

Üreme kanıtı

Muhtemel üreme

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern atlas terimi) İngilizce: probable breeding

Eş, kur davranışı, savunulan alan veya yuva yapımı gibi daha güçlü fakat kesin olmayan atlas kanıtı.

Üreme kanıtı

Kesin üreme

Latince: yerleşik karşılığı yok (modern atlas terimi) İngilizce: confirmed breeding

Etkin yuva, yumurta, yeni uçmuş yavru veya yavruya yem taşıma gibi doğrudan atlas kanıtı. Gözlem ayı tek başına kesin üreme kanıtı değildir.