Tür içeriklerinin bilimsel kaynakları

Yeni tür içerikleri, uzmanlığı belli araştırmacıların ve bilimsel kurumların yabancı dilde yayınlarından hazırlanır; hakemli çalışmalara öncelik verilir. Kurumsal bir web sayfası kendiliğinden hakemli makale sayılmaz. Yerel bulgular ve hipotezler, doğrulanmış genel tür bilgilerinden ayrı değerlendirilir.

• Kulaklı Toygar — kimlik, Türkiye takson bağlamı, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts — Shore Lark · RSPB — Shore Lark · Animal Diversity Web — Horned Lark · Cornell Lab — life history · ITIS — penicillata taxon · OSME regional checklist
  Geniş Eremophila alpestris kimliği ile Türkiye’deki penicillata topluluğu ayrı bağlamlarda anlatıldı. Erişkin, dişi ve genç giysileri, yer yuvası, tipik dört yumurta, yalnız dişinin 10–14 günlük kuluçkası ve 9–12 günlük yuvadan ayrılma süresi doğrulandı. Ortak boy 18–20 cm, açıklık 30–35 cm ve BTO canlı erişkin ortalama ağırlığı 36,1 g’dır; son değer Türkiye’ye özgü eşey ölçüsü olarak sunulmadı.
• Poyrazkuşu — kimlik, üreme, beslenme ve biyometri
  BTO BirdFacts — Oystercatcher · Oiseaux.net — Eurasian Oystercatcher · BTO wader nest guidance
  Kabul edilen kimlik, kış ve genç giysisi, kıyı ve iç su yuvası, tipik 2–3 yumurta, iki eşin 24–27 günlük kuluçkası ve 34–37 günlük uçma süresi doğrulandı. Doğrudan ortak boy 48 cm, kanat açıklığı 80–86 cm’dir. BTO canlı erişkin örnekleminde erkek ortalama 543,6 g, dişi 548,6 g gelir; bunlar her bireyin kesin ağırlığı değildir.
• Yeşil Sırtlı İncirkuşu — tanı, Türkiye kayıtları, üreme ve biyometri
  Oiseaux.net — Olive-backed Pipit · OSME Region List 10.2 · Kirwan (2014), Sandgrouse — Turkish records · Yamashina Institute — nest parasitism record
  Anthus hodgsoni kimliği, zeytin üst taraf, yanaktaki leke çifti, yer yuvası ve seyrek Türkiye varlığı doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 15–17 cm boy ve 22–23 g ağırlık verir; 81 mm kanat kirişi açıklık değildir. Güvenilir doğrudan kanat açıklığı ve tür özelinde kaynaklandırılmış kuluçka süresi bulunamadı; bu boşluklar açıkça belirtildi.
• Pasifik İncirkuşu — güncel taksonomi, tanı, bölgesel durum ve biyometri
  IOC World Bird List — 2024 split · Doniol-Valcroze et al. (2023), molecular and acoustic evidence · OSME Region List 10.2 · Shirihai & Gellert (1987), Dutch Birding — japonicus measurements · BC Rare Bird Records — Siberian Pipit
  Anthus japonicus, 2024’te Amerikan İncirkuşundan ayrılan monotipik Siberian Pipit olarak doğrulandı; eski Anthus rubescens japonicus adı sessizce karıştırılmadan açıklandı. OSME Türkiye’nin en güneyindeki küçük sayılı düzenli kış varlığını destekler. Doğrudan boy 15–17 cm, japonicus canlı ağırlığı 15–21 g’dır. Güvenilir doğrudan tür düzeyi kanat açıklığı bulunmadığı için kanat kirişi dönüştürülmedi ve alan veri bulunamadı olarak gösterildi.
• Kutup Martısı — tanı, Arktik yayılış, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Glaucous Gull · Cornell Lab — life history · OSME Region List 6.1
  Kabul edilen kimlik, erişkin ve genç giysileri, açık kanat ucu, Arktik yayılış, değişken kısmi göç, sığ yer yuvası, tipik üç yumurta, iki eşin 27–28 günlük kuluçkası ve 45–50 günlük uçma süresi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 77 cm boy, 132–142 cm kanat açıklığı ve 1,25–2 kg ortak ağırlık verir. OSME 2014’teki ilk ve ikinci Türkiye kayıtlarını belgeler; tür düzenli kış ziyaretçisi olarak sunulmadı.
• Kutsal Aynak — kimlik, doğal/tanıtılmış yayılış, üreme ve biyometri
  Muséum national d’Histoire naturelle · Oiseaux.net — African Sacred Ibis · Animal Diversity Web · Kopij (1999), South African Journal of Wildlife Research · Cucco et al. (2021), Scientific Reports
  Erişkin ve genç kimliği, doğal Afrika ile tanıtılmış Avrupa yayılışı, koloni hâlinde dal yuvası, 2–4 yumurta, iki eşin yaklaşık 28 günlük kuluçkası ve 35–40 günlük uçma süresi doğrulandı. MNHN doğrudan 75 cm boy, 1,20 m kanat açıklığı ve en çok 1,5 kg ortak ağırlık verir; ağırlığın azami değer niteliği korundu.
• Kurşuni Çiğdeci — taksonomi, tanıtılmış yayılış, üreme ve biyometri
  ITIS / IOC taxonomy · Oiseaux.net — Jungle Myna · IUCN Red List · Karim & Ahsan (2016), Forktail 32 · Shoma & Begum (2020), Bangladesh Journal of Zoology
  Kabul edilen kimlik ve alt türler, alın püskülü, doğal ve tanıtılmış yayılış, kovuk yuvası, yaklaşık 4–6 mavi yumurta ve 23–26 günlük yavru dönemi doğrulandı. Chittagong çalışması ortalama 24 günlük kuluçka bildirirken eski Dhaka sonucunu 8–13 gün olarak aktarır; fark ortalanmadan korundu. Oiseaux.net doğrudan 72–98 g ağırlık verir. Güvenilir doğrudan boy ve kanat açıklığı bulunamadığı için bu alanlar veri bulunamadı olarak işaretlendi; kanat kirişi dönüştürülmedi.
• Orman Toygarı — tanı, habitat, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Woodlark · RSPB — Woodlark · Mallord et al. (2007), Bird Study · Resch & Suarez-Rubio (2021), PeerJ
  Kabul edilen kimlik, ensede birleşen kaş çizgileri, kısa kuyruk, şarkı uçuşu, heterojen açık ağaçlık habitat, yer yuvası, tipik 3–5 yumurta, yalnız dişinin 14 günlük kuluçkası ve 11–13 günlük yuva dönemi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 15 cm, 30 cm ve 26,9 g ortak değer verir.
• Paçalı Bağırtlak — taksonomi, düzensiz yayılma, üreme ve biyometri
  ITIS taxonomy · Oiseaux.net — Pallas’s Sandgrouse · OSME Sandgrouse Region List 7.1 · OSME Region List 6.1 · Mueller et al. (2023), Royal Society Interface
  Kabul edilen monotipik kimlik, tüylü ve birleşik görünümlü parmaklar, düzensiz batı istilaları, yer yuvası, yaklaşık üç yumurta, 28 günlük kuluçka ve 15 günlük erken uçuş gelişimi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 41 cm boy, 58–68 cm kanat açıklığı ve 256,4 g ağırlık verir. OSME Türkiye’de 1993’e ait tek kabul edilmiş kayıt belgeler; tür düzenli göçmen olarak sunulmadı.
• Öter Ardıç — tanı, üreme, göç ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Song Thrush · OSME Region List 6.1 · Mänd et al. — thrush anvils and calcium · BTO Research Report 762
  Kabul edilen kimlik, tekrarlanan şarkı cümleleri, yaş giysisi, salyangoz örsü kullanımı, sert iç yüzlü çanak yuva, tipik dört yumurta, yalnız dişinin 14 günlük kuluçkası ve 13,5–15 günlük yuva dönemi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 20–23 cm boy, 33–36 cm kanat açıklığı ve 65–90 g ortak ağırlık verir. OSME kuzey Türkiye’de yerleşik üremeyi, ayrıca geçiş ve kış varlığını belgeler.
• Orman Horozu — taksonomi, eşey farkları, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Black Grouse · Linnuriik — Black Grouse · OSME Region List 6.1 · Warren et al. (2018), Wildlife Biology
  Lyrurus tetrix, Dağ Horozu L. mlokosiewiczi’den ayrı tutuldu. Gösteri alanı davranışı, yer yuvası, tipik 6–11 yumurta, yalnız dişinin 25–27 günlük kuluçkası ve 10–14 günlük erken uçuş gelişimi doğrulandı. Doğrudan eşey değerleri erkekte 49–58 cm ve 1,2–1,3 kg, dişide 40–45 cm ve 0,9–1 kg; 65–80 cm kanat açıklığı ortaktır. OSME türü Türkiye için eski üreyen olarak listeler.
• Orman Düdükçünü — kimlik, üreme, göç ve biyometri
  BTO BirdFacts · Animal Diversity Web — Wood Sandpiper · Australian Museum · Australian Government species assessment · Pulliainen & Saari (1991), Ornis Fennica
  Kabul edilen kimlik, yaş giysileri, boreal bataklıklarda üreme, yer yuvası, tipik dört yumurta, 22–23 günlük kuluçka, 28–31 günlük uçma süresi ve uzun mesafeli göç doğrulandı. Doğrudan ortak değerler 19–21 cm boy, 56–57 cm kanat açıklığı ve BTO’nun 65 g ağırlığıdır. Yanlış etiketlenmiş 120–134 mm değer kanat açıklığı olarak kullanılmadı.
• Moğol İncirkuşu — kimlik, göç ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Blyth’s Pipit · BirdGuides identification review · Aves identification and morphometrics
  Kabul edilen kimlik, Mahmuzlu İncirkuşundan güç ayrım, yapı, arka tırnak, erişkin örtü deseni, çağrı, bozkırda üreme ve Güney Asya göçü doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 15–17 cm boy ve 24,6–25,2 g ağırlık verir. Güvenilir tür-özel kanat açıklığı bulunamadı; kanat kirişi dönüştürülmedi ve alan dürüstçe veri bulunamadı olarak gösterildi.
• Moğolistan Örümcekkuşu — taksonomi, tanı, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Isabelline Shrike · OSME Region List 8.1 · Song et al. (2018), Journal of Avian Biology
  Lanius isabellinus, Türkistan Örümcekkuşu L. phoenicuroides’ten ayrı tutuldu; eski ve ilk kış kayıtları zorla türe atanmadı. Erişkin, dişi ve genç giysileri, kuru bozkır ekolojisi, çalıdaki çanak yuva, 4–5 yumurta, dişinin 13–17 günlük kuluçkası ve 13–16 günlük yuva dönemi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 18 cm, 25–28 cm ve 24–25,2 g ortak değer verir.
• Sarı Bacaklı Kumkuşu — kimlik, göç, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Temminck’s Stint · Breiehagen (1989), Ibis · Lislevand et al. — skipping migration · Convention on Migratory Species
  Kabul edilen takson, yaş giysileri, beyaz dış kuyruk, sıra dışı ardışık kuluçka sistemi, yer yuvası, tipik dört yumurta, tek ebeveynli 21–22 günlük kuluçka ve 15–18 günlük uçma süresi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 15 cm boy ve 28–31 cm kanat açıklığı, BTO 23,5 g erişkin ağırlığı verir. Ortak değerler eşeylere bölünmedi.
• Saksağan — taksonomi, üreme, davranış ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Eurasian Magpie · Song et al. (2018), Journal of Avian Biology · Replacement-clutch nestling study
  Güncel Pica tür sınırları, yaş giysisi, kubbeli dal yuvası, tipik 5–6 yumurta, yalnız dişinin 20 günlük kuluçkası, 26–31 günlük yuva dönemi ve yırtıcılığın kanıta dayalı yorumu doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 46–50 cm boy ve 56–61 cm kanat açıklığı, BTO 212,9 g canlı erişkin ağırlığı verir. Ortak değerler eşeylere bölünmedi.
• Sakarmeke — kimlik, üreme, davranış ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Eurasian Coot · Horsfall (1984), Animal Behaviour · Ręk (2010), Journal of Ornithology · Water depth and breeding time study
  Kabul edilen takson, loplu parmaklar, yaş giysileri, dalma ve otlama, bitki platformu yuva, tipik 5–7 yumurta, iki eşin 21–24 günlük kuluçkası, erken hareketlenen yavrular ve 55–60 günlük uçma süresi doğrulandı. Oiseaux.net doğrudan 36–39 cm boy ve 70–80 cm kanat açıklığı, BTO 880 g canlı erişkin ağırlığı verir. Değerler hesap yapılmadan ortak gösterildi.
• Sürmeli Kızkuşu — kimlik, göç, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · SEO/BirdLife — Sociable Lapwing · Donald et al. — breeding ecology · Donald et al. — migration strategy and site fidelity · Biricik (2009), Sandgrouse 31
  Kabul edilen takson, yaş ve mevsim giysileri, üç renkli kanat üstü, bozkırda üreme, tipik dört yumurta, 25,4 günlük ortalama kuluçka, izlenmiş göç sistemleri ve belgelenmiş Ceylanpınar durağı doğrulandı. SEO/BirdLife doğrudan 27–30 cm boy ve 70–76 cm kanat açıklığı, BTO doğrudan 223,8 g erişkin ağırlığı verir. Bu ortak değerler hesap yapılmadan iki eşey kutusunda gösterildi.
• Sürmeli Kervançulluğu — taksonomi, göç, üreme ve biyometri
  BTO BirdFacts · Oiseaux.net — Eurasian Whimbrel · Kasparek (1990), Zoology in the Middle East · OSME Region List 8.1
  Avrasya taksonu Hudson Kervançulluğundan ayrı tutuldu. Baş deseni, beyaz sırt kaması, Türkiye geçiş kanıtı, dört yumurta, iki eşin 27–28 günlük kuluçkası ve 35–40 günlük uçma süresi doğrulandı. Gösterilen doğrudan ortak değerler 46 cm boy, 75–90 cm kanat açıklığı ve BTO’nun 451 g erişkin ağırlığıdır.
• Sımsık — kimlik, üreme, ekoloji ve biyometri
  Cornell Lab — identification and measurements · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts
  Kabul edilen kimlik, yaşa bağlı tüy değişimi, dalarak avlanma, koloni yuvası, tek yumurta, iki eşin 42–46 günlük kuluçkası ve 82–99 günlük yavru dönemi doğrulandı. Cornell’in doğrudan yayımladığı erkek ve dişi boy-ağırlık aralıkları ayrı tutuldu; BTO’nun doğrudan verdiği iki metre kanat açıklığı ortak tür değeri olarak gösterildi.
• Uzun Kuyruklu Korsanmartı — kimlik, üreme, göç ve biyometri
  Cornell Lab — identification and measurements · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts · OSME regional list
  Kabul edilen kimlik, yaşa bağlı giysiler, tundra ve açık deniz ekolojisi, yerde yuvalama, 1–2 yumurta, 23–25 gün kuluçka, yavru gelişimi ve olağandışı bölgesel durum doğrulandı. Cornell doğrudan 38–63 cm boy, 105–112 cm kanat açıklığı ve 218–343 g ortak ağırlık aralıklarını verir; aralık uçları eşeylere bölünmedi.
• Uzun Gagalı Suçulluğu — kimlik, üreme, bölgesel durum ve biyometri
  Cornell Lab — identification and measurements · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts · OSME — first Azerbaijan record and regional context · OSME regional list
  Kabul edilen takson, mevsim ve yaş giysileri, Kısa Gagalı Suçulluğundan güç ayrım, dokunarak beslenme ve olağandışı bölgesel durum doğrulandı. Cornell doğrudan 29 cm boy, 47–49 cm kanat açıklığı, 88–131 g ağırlık, 3–4 yumurta ve 21–22 gün kuluçka verir. Ortak ölçü aralıkları eşeylere bölünmedi; bölgesel rastlantısallık Türkiye rotasına çevrilmedi.
• Küçük Sarıbacak — kimlik, üreme, ekoloji ve biyometri
  Cornell Lab — Lesser Yellowlegs life history · Cornell Lab — overview · University of Michigan Animal Diversity Web · Ontario recovery strategy · OSME regional list
  Kabul edilen takson, Büyük Sarıbacak ayrımı, boreal yuvalama, göç ve beslenme doğrulandı. Cornell yerde yuva, 3–5 yumurta, 22–23 gün kuluçka ve erken hareketlenen yavruları doğrudan destekler. Animal Diversity Web 23–25 cm, 59–64 cm ve 67–94 g ortak aralıklarını doğrudan verir; uçlar eşeylere paylaştırılmadı. Türkiye düzenli rota değil, olağandışı kayıt bağlamında ele alındı.
• Maskeli Örümcekkuşu — kimlik, ekoloji, göç, üreme ve biyometri
  SEO/BirdLife — Masked Shrike · BTO BirdFacts — Masked Shrike · Oiseaux.net / AVONET — Masked Shrike · Habitat requirements of the Masked Shrike in the southern Balkans, Bird Study · Richardson (2014), Sandgrouse 36 — Cyprus migration
  Kabul edilen takson ve İngilizce ad, tanı, yarı açık üreme habitatı, böcek ağırlıklı beslenme, tam göçmenlik ve bölgesel döngü biçimli göç kanıtı doğrulandı. SEO/BirdLife doğrudan 17–18 cm boy ile 24–26,5 cm kanat açıklığı, BTO doğrudan 26 g ağırlık verir. Bu ortak değerler orta nokta hesaplanmadan iki eşey kutusunda da gösterildi. Bölgesel göç sonucu her Türkiye kuşuna genellenmedi.
• Mahmuzlu Kızkuşu — kimlik, üreme, habitat ve biyometri
  MME/BirdLife Hungary — Spur-winged Lapwing · Oiseaux.net/BirdLife range account · Yogev, Amos & Yom-Tov (1996), The Auk 113:68–73 · Boğazkent breeding study, Akdeniz University
  Kaynaklar kabul edilen taksonu, doğrudan ortak 25–28 cm, 69–81 cm ve 127–177 g aralıklarını, açık zemin yuvasını, en sık dört yumurtayı, İsrail çalışmasındaki 3,4 yumurtalık ortalamayı ve 28 günlük ortalama kuluçkayı, ayrıca Boğazkent’teki yerel 23 günlük sonucu destekler. Bölgesel sonuçlar ortalanmadan ayrı tutuldu.
• Mahmuzlu Çinte — taksonomi, tanı, üreme ve mevsimsel ekoloji
  BTO BirdFacts — Lapland Bunting · Oiseaux.net — Lapland Longspur · Cornell Lab — Lapland Longspur · Breeding biology in Lapland, Sweden — Ornis Svecica · Birds of the World — Lapland Longspur
  Kaynaklar kabul edilen kimliği, mevsimsel tüyleri, Arktik tundra üremesini, kışın açık zemin ekolojisini, Oiseaux.net’in doğrudan verdiği ortak 15 cm boy, 26 cm kanat açıklığı ve 27,8 g ağırlığı, tipik 5–6 yumurtayı, yalnız dişinin 11–13 günlük kuluçkasını ve 9–10 günlük yuva dönemini destekler. Yabancı göç tarihleri Türkiye takvimi olarak kopyalanmadı.
• Küçük Martı — kimlik, tüy, göç, üreme ve beslenme
  BTO BirdFacts — Little Gull · RSPB — Little Gull · Oiseaux.net — Little Gull · Eurasian-African Bird Migration Atlas — Little Gull · Schwemmer & Garthe (2006), Journal of Ornithology · BirdLife/IUCN species account
  Kaynaklar kabul edilen taksonu, yaşa bağlı kanat desenlerini, 25–30 cm boyu, 70–80 cm kanat açıklığını, BTO’nun 117,5 g erişkin ağırlığını, yüzen veya zemin yuvasını, tipik 2–3 yumurtayı, iki eşin 23–25 günlük kuluçkasını, 21–24 günlük uçma dönemini, yüzeyden beslenmeyi ve Avrupa göç bağlantılarını destekler. Halkalama bağlantıları her Türkiye kaydı için sabit rota sayılmadı.
• Küçük Kumkuşu — taksonomi, tanı, göç ve üreme
  BTO BirdFacts — Little Stint · RSPB — Little Stint · Eurasian-African Bird Migration Atlas — Little Stint · Birds of the World — Little Stint · Tomkovich et al. — sexual size dimorphism in Little Stints · Blomqvist et al. — body mass and breeding ecology
  Kaynaklar kabul edilen kimliği, tüy ve karşılaştırma özelliklerini, geniş cepheli göçü, ortak 12–14 cm boy ve 34–37 cm kanat açıklığını, BTO’nun 24 g erişkin ağırlığını, zemin yuvasını, tipik dört yumurtayı, 20–25 günlük kuluçkayı ve 15–21 günlük uçma dönemini destekler. Kanat kirişi kanat açıklığı yerine kullanılmadı; bölgesel rotalar her bireye genellenmedi.
• Küçük Karabatak — taksonomi, biyoloji, üreme ve doğrudan biyometri
  Oiseaux.net / AVONET — Pygmy Cormorant · Eurasian-African Bird Migration Atlas · Bulgarian Society for the Protection of Birds — breeding atlas · GIZ lake-bound species monitoring manual · Wetlands International — breeding waterbird estimates
  Kabul edilen Microcarbo kimliği, Büyük Karabataktan ayrımı, tatlı su sulak alan ekolojisi, koloni yuvalaması, balık ağırlıklı beslenme ve bölgesel hareketler doğrulandı. Yaşam tarihi derlemesi yaklaşık 5 yumurta, 28,5 gün kuluçka ve 70 günde uçmayı doğrudan bildirir. Gösterilen 45–55 cm, 80–90 cm ve 710–870 g ortak aralıkları doğrudan yayımlanmıştır; aralık uçları eşeylere paylaştırılmadı.
• Küçük Batağan — taksonomi, tanı, üreme ekolojisi ve doğrudan biyometri
  BTO BirdFacts — Little Grebe · RSPB — Little Grebe · The Wildlife Trusts — Little grebe · Naturalis Birds of Europe — Tachybaptus ruficollis · Sebastián-González ve ark. (2010), Ibis 152:643–650 · Nest-site selection and reproductive success, Ardeola 62
  Kimlik, mevsimsel giysiler, dalış davranışı, yüzer yuva, tipik 4–6 yumurta, iki eşte 20–21 günlük kuluçka, 44–48 günlük uçma dönemi ve habitat seçimi doğrulandı. Gösterilen 25–29 cm boy, 42 cm kanat açıklığı ve 140 g ağırlık The Wildlife Trusts tarafından doğrudan yayımlanmış ortak değerlerdir; aralık orta noktası veya uydurma eşey ayrımı gösterilmedi.
• Kuzey Gümüş Martısı — taksonomi, tanı, biyoloji ve doğrudan biyometri
  BTO BirdFacts — Herring Gull · RSPB — Herring Gull · The Wildlife Trusts — Herring gull · University of Michigan Animal Diversity Web · Wails ve ark. — roof-nesting diet and reproduction study · OSME Region List
  Kabul edilen Avrupa taksonu Amerika Gümüş Martısından ayrı tutuldu. Erişkin ve yaşa bağlı giysiler, iri martı tanısının sınırları, beslenme, yuvalama ve bölgesel hareket doğrulandı. Gösterilen 55–67 cm boy, 130–150 cm kanat açıklığı ve 690–1.440 g ağırlık doğrudan yayımlanmış ortak tür aralıklarıdır; uçlar eşeylere paylaştırılmadı ve panelde orta nokta gösterilmedi.
• Küçük Gümüş Martı / Common Gull (Larus canus)
  British Trust for Ornithology — Common Gull BirdFacts · Naturalis Biodiversity Center — Birds of Europe 3.1 · The Wildlife Trusts — Common Gull · Adriaens & Gibbins (2016), Identification of the Larus canus complex · Food and foraging in five European Larus gulls
  Kabul edilen kimlik, yaş ve mevsim giysileri, karşılaştırma işaretleri, beslenme ve davranış doğrulandı. BTO tipik üç yumurta, 22–28 gün kuluçka ve 34–36 gün uçmayı doğrudan destekler. Wildlife Trusts 38–44 cm boy, 110–130 cm kanat açıklığı ve 300–480 g ağırlık ortak aralıklarını doğrudan yayımlar; aralık uçları eşeylere bölünmedi.
• Küçük Çöl Toygarı / Bar-tailed Lark (Ammomanes cinctura)
  ITIS / IOC taxonomic record · OSME Region List 10.1C · Aspects of the breeding ecology and behaviors of the Bar-tailed Lark · Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla · Qatar Bird Observation Group species account · Liu et al. (2026), Zoologica Scripta
  Kimlik, bölgesel statü, tanı, ölçüler, habitat, beslenme ve küçük hakemli üreme örneklemi doğrulandı. 14 cm boy ile 14–23 g ağırlık AlUla hesabının, 25–28 cm açıklık QBOG hesabının doğrudan yayımladığı ortak tür değerleridir; aralık uçları eşeylere paylaştırılmadı. Suudi Arabistan’daki üç yuvalık çalışma Türkiye’de kanıtlanmış üreme gibi genellenmedi.
• Leylek / White Stork — Ciconia ciconia
  Oiseaux.net — identification, 102 cm length and 3–3.5 kg shared species range; Fractal bird nest distribution produces scale-free colony sizes — representative wingspan about 2 m, not a sex-specific mean; Animal Diversity Web — life history (inconsistent mass fields not used); BirdLife South Africa — taxonomy and identification; Ryan Tippett, BDI (2024) — behaviour and feeding; Arslangündoğdu et al. (2011), Spring migration over the Bosphorus, Zoology in the Middle East 53:7–13; Arslangündoğdu et al. (2017), Autumn migration over the Bosphorus, Zoology in the Middle East 63:103–108; Wuczyński (2012), Prolonged Incubation and Early Clutch Reduction of White Storks, Wilson Journal of Ornithology 124:362–366; Max Planck (2024) — experience and migration; Max Planck (2018) — collective migration research. Bölgesel araştırmalar türün bütün bireylerine genellenmedi. Olağandışı uzamış kuluçka normal süre sayılmadı. Altı biyometri kutusu eşeye özgü olmayan ortak tür değerlerini gösterir.
• Küt Kuyruklu Korsanmartı / Pomarine Jaeger — Stercorarius pomarinus
  Cornell Lab — identification and shared-sex measurements; life history; calls; comparisons; BTO BirdFacts — nesting and fledging; Oiseaux.net — habitat and diet; Custer & Pitelka (1987), Nesting by pomarine jaegers near Barrow, Alaska, 1971. Journal of Field Ornithology 58(2):225–230; Maher (1974), Ecology of Pomarine, Parasitic, and Long-Tailed Jaegers in Northern Alaska. Pacific Coast Avifauna 37; OSME, Around the Region, Sandgrouse 34 (2012), Türkiye records; Sandgrouse 35 (2013), Türkiye records. Boy 42–61 cm, kanat açıklığı 115–132 cm ve ağırlık 521–852 g Cornell tarafından iki eşey için ortak yayımlanan tür aralıklarıdır; uç değerler eşeylere paylaştırılmaz. Tekil bölgesel gözlemler ülke çapında aylık göç takvimi sayılmamıştır.
• Külrengi Yelkovan — tanı, yaşam döngüsü ve göç incelemesi (29 Eylül 2026)
  Cornell Lab — identification · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts — Ardenna grisea · Shaffer et al. (2006), PNAS — Pacific tracking study
  Baştan kuyruğa koyu giysi, gümüşümsü kanat altı örtüleri, uzun dar kanatlar, uçuş, beslenme, oyuk yuva, tek yumurta, 53–56 günlük kuluçka, 86–106 günlük yuva dönemi ve uzun mesafeli hareket çapraz denetlendi. Pasifik’te izlenen kuşların rotaları bütün bireylere veya Türkiye kaydına sabit yol olarak atanmadı.
• Kırk türlük tanım ve morfoloji kartı incelemesi — taksonomi ve kanıt çerçevesi (29 Eylül 2026)
  Cornell Lab — eBird/Clements Checklist v2025 · Cornell BirdNET+ Taxonomy v0.3-Jul2026 · BirdLife DataZone — taxonomy and evidence policy · British Trust for Ornithology — BirdFacts methodology
  İstenen kırk kaydın Türkçe, İngilizce ve bilimsel adları tür tür eşleştirildi; morfoloji kartları kalıp boyut, gaga, kuyruk, renk veya baş deseni etiketleri korunmadan, gözden geçirilen tür metinlerinden yeniden kuruldu. Atlasın adlandırma temeli Clements/eBird’dir; BirdNET+ güncel kimlik çapraz bağlantısı sağlar, BirdLife ve BTO ise birincil çalışmaların yerine geçirilmeyen kurumsal derlemelerdir. Bölgesel görülme bilgisi Türkiye’de üreme kanıtı sayılmadı.
• İskender Papağanı — taksonomi, tanı, ekoloji ve üreme incelemesi (28 Eylül 2026)
  Cornell Lab eBird — Psittacula eupatria · Hong Kong Bird Watching Society — identification · Khaing & Mar (2019) — wild nesting study · State of India’s Birds — status and habitat
  Kabul edilen takson kimliği; iki eşeydeki bordo omuz lekesi, iri kırmızı gaga, erişkin erkeğin boyun halkası, dişiye benzeyen gençler, çok uzun kuyruk, orman ve kent habitatı, bitkisel beslenme ve kovukta yuvalama çapraz denetlendi. Yayımlanmış yumurta ve kuluçka değerleri çalışma ve sayım yöntemine göre değiştiğinden metin güvenilir aralığı verir ve belirsizliği açıklar; tek bir kesin değer uydurmaz.
• Abbott Sümsüğü — taksonomi, biyoloji, biyometri ve beş levhalı Dünya Kuşları hesabı (27 Eylül 2026)
  AviList — global avian checklist · ITIS — Papasula abbotti · Parks Australia — Abbott's booby · Australian Government — recovery-plan biological background · Hennicke & Weimerskirch 2014, Marine Ecology Progress Series 499:259–273 · Western Australian Museum — Christmas Island birds · Oiseaux.net/AVONET — biometrics
  Kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad; ağaçta yuvalama, tek yumurta, yaklaşık 56 günlük kuluçka, uzun yavru bağımlılığı, açık deniz beslenmesi, eşeye bağlı gaga rengi ve yayımlanmış ortak ölçüler çapraz denetlendi. Beş temiz yapay üretim çalışma levhasına yazı veya pin gömülmedi; erkek-dişi tüneme ile kafa profili sağa bakar, uçuş yönünde ise teşhis değeri önceliklidir.
• Ada Doğanı — beş levhanın bilimsel olarak tamamen yenilenmesi (27 Eylül 2026)
  CSIC Eleonora's Falcon Project — biology and adult morphs · CSIC Eleonora's Falcon Project — documented male/female photographs · Cornell Lab eBird — Eleonora's Falcon · Naturalis Birds of Europe — Falco eleonorae
  Taksonomi, açık ve koyu tipin yapısı, eşeye bağlı çıplak deri renkleri ve belgeli erişkin fotoğrafları çapraz denetlendi. Yeni açık tip erkek setinde uzun-sivri kanat ve kuyruk, siyah tepe ve bıyık, beyaz yanak-boğaz, pas-bej çizgili alt taraf, koyu üst taraf ve daha açık uçuş telekleriyle karşıtlık kuran koyu kanat altı örtüleri gösterilir. Dişide yüz daha krem, çıplak deri daha donuk mavi-yeşil ile sarı-yeşil arasındadır; renk tipi eşey gibi sunulmaz. Eski beş levhanın tüm bağlantıları kaldırılıp tek, temiz ve açıya özgü setle değiştirildi.
• Ak Karınlı Ebabil — beş levhanın bilimsel olarak tamamen yenilenmesi (27 Eylül 2026)
  Journal of Evolutionary Biology — sex dimorphism and visually cryptic plumage · Blasco-Zumeta & Heinze — ageing, sexing and morphology · University of Michigan Animal Diversity Web — Tachymarptis melba · BTO BirdFacts — Alpine Swift
  Güncel taksonomi, erişkin yapısı, alt yüz deseni ve eşeylerin görünüşle ayrılmasının güç olduğunu gösteren yayımlanmış kanıt çapraz denetlendi. Yeni set; uzun orak kanatlı, kısa ve sığ çatallı kuyruklu iri bir ebabili; koyu kahverengi-gri üst taraf ve kanat altını; geniş koyu göğüs kuşağının birbirinden tamamen ayırdığı beyaz boğaz ile oval beyaz karın alanını gösterir. Erişkin dişi levhasında uydurma renk farkı oluşturulmadı. Birbiriyle uyumsuz eski beş levhanın tüm bağlantıları kaldırılıp tek, temiz ve açıya özgü setle değiştirildi.
• Arabistan Toygarı — biyometri düzeltmesi (25 Eylül 2026)
  Saudi Nature — Eremalauda eremodites · Oiseaux.net — Arabian Lark · Lynx/Birds of the World references preserved in the historical broad-taxon account
  Güncel takson hesabı 10–11 cm boy ile 12–16 g ağırlığı doğrudan destekler. 25–30 cm kanat açıklığı yalnız eremodites’i de içeren ayrım öncesi geniş Eremalauda hesabının yayımlanmış değeri olarak açık sınırlamayla gösterilir; güncel yalnız Arabistan örneklemi gibi sunulmaz.
• Alamecek — biyometri düzeltmesi (25 Eylül 2026)
  Oiseaux.net/AVONET — Rhodopechys sanguineus
  Panel doğrudan yayımlanmış ortak tür değerleri olan 18 cm boy, 30–34 cm kanat açıklığı ve 37–38 g ağırlığı kullanır. Yaklaşık işareti veya uydurma eşey ayrımı eklenmez.
• Ak Yanaklı Arapbülbülü — biyometri düzeltmesi (25 Eylül 2026)
  M. Dahlem — Pycnonotus leucotis · Royal Commission for AlUla — Birds of AlUla
  Panel yayımlanmış ortak tür aralıkları olan 18–19 cm boy, 22–28 cm kanat açıklığı ve 29–35 g ağırlığı kullanır. Kaynaklar sahada güvenilir bir eşey ölçüsü ayrımı desteklemez.
• Ak Sırtlı Kuyrukkakan — takson, biyoloji ve biyometri (25 Eylül 2026)
  American University of Armenia, Acopian Center — Oenanthe finschii · Oiseaux.net — Finsch's Wheatear · Cornell eBird — identification and voice · BirdLife International — European assessment
  Panel yayımlanmış ortak tür değerleri olan 14 cm boy, 25–27 cm kanat açıklığı ve 27 g ağırlığı kullanır. Kaynaklar erkek ve dişi için ayrı ölçü vermediğinden aynı tür değerleri iki kutuda gösterilir; aralık uçları eşeylere paylaştırılmaz. Türkçe internet kaynağı kullanılmamıştır.
• Iduna pallida — biyometri düzeltmesi
  Oiseaux.net: 18–21 cm kanat açıklığı, ortak tür aralığı; ayrı eşey ölçümü değil. Aşağıdaki eski tek değer eksikliği notunun yerini alır.
• Vanellus leucurus — biyometri düzeltmesi
  Oiseaux.net: 67–70 cm kanat açıklığı, ortak tür aralığı; ayrı eşey ölçümü değil. Aşağıdaki eski tek değer eksikliği notunun yerini alır.
• Haliaeetus albicilla — biyometri düzeltmesi
  Oiseaux.net: 92 cm boy, ortak tür değeri; ayrı eşey ölçümü değil. Aşağıdaki eski tek değer eksikliği notunun yerini alır.
• Emberiza rustica — biyometri düzeltmesi
  Oiseaux.net: 23–24 cm kanat açıklığı, ortak tür aralığı; ayrı eşey ölçümü değil. Aşağıdaki eski tek değer eksikliği notunun yerini alır.
• Ak Kaşlı Çinte — tanım, biyometri ve 2025 Kırmızı Liste düzeltmesi (22 Eylül 2026)
  Oiseaux.net — Emberiza rustica · BTO BirdFacts — shared mass · IUCN Red List 2025.2 Table 7 — VU to NT · BirdLife Red List Team — reassessment · Edenius et al. — population decline
  Ortak 15 cm boy ve 19,5 g ağırlık yayımlanmış tür değerleridir; tek kanat açıklığı doğrulanmadı. IUCN 2025.2 resmi tablosu küresel statüyü VU’dan NT’ye geçirir; BTO hâlâ eski VU etiketini gösterir. Kuzeydeki yuvalama Türkiye’de üreme kanıtı değildir.
• Ak Kumkuşu — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  Cornell Lab — Calidris alba identification and wingspan · BTO BirdFacts — breeding and measured adult mass · NOAA — approximate body length · US National Park Service — feet and behaviour
  Ortak 20 cm boy yayımlanmış yaklaşık değer, 35 cm kanat açıklığı Cornell tür değeri, 57,7 g ağırlık BTO’nun ölçülmüş Britanya erişkin ortalamasıdır. Hiçbiri eşeye özel veya Türkiye popülasyonu ölçümü değildir. Arktik yuvalama bilgisi Türkiye’de üreme kanıtı sayılmaz.
• Ak Kuyruklu Kartal — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Haliaeetus albicilla · The Wildlife Trusts — White-tailed Eagle · RSPB — identification and nesting · BirdLife International — European assessment
  Panel yayımlanmış ortak tür değerleri olan 220 cm kanat açıklığı ve 4,9 kg ağırlığı kullanır; bunlar eşey veya Türkiye popülasyonu ortalaması değildir. Tek ve temsilî boy değeri doğrulanmadığı için aralıktan orta nokta çıkarılmadı. Dişi genellikle daha iridir, fakat yalnız tüylerden eşey belirlenmez.
• Ak Kuyruklu Kızkuşu — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  Oiseaux.net — Vanellus leucurus · BTO BirdFacts — White-tailed Lapwing · BirdLife European Red List — regional status · University of Baghdad — Iraq nesting study
  29 cm boy ve 150 g ağırlık yayımlanmış ortak tür değerleridir. Bulunan 67–70 cm kanat açıklığı yalnız aralıktır; uydurma tek sayıya çevrilmedi. Irak yuva çalışmasının sonucu Türkiye ölçümü gibi sunulmadı.
• Ak Kuyruksallayan — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  Oiseaux.net — Motacilla alba · Madeira Birds — M. a. alba · BTO BirdFacts — Pied/White Wagtail · Cornell eBird — White Wagtail
  Ortak 18 cm boy alba alt türü için bildirilmiştir; 31 cm kanat açıklığı Oiseaux.net tür değeridir, başka kaynaklar farklıdır. Ortak 22,9 g ağırlık BTO’nun Britanya erişkin örneklemine aittir; Türkiye popülasyonu ortalaması veya eşeylere özgü tahmin değildir. Aralıktan orta değer üretilmedi.
• Ak Mukallit — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Iduna pallida · Oiseaux.net — Eastern Olivaceous Warbler · Antonov et al. (2007) — breeding ecology in north-west Bulgaria · British Ornithologists’ Union — taxon review
  14 cm boy ve 10,5 g ağırlık doğrudan yayımlanmış ortak tür değerleridir; ayrı eşey ölçümü değildir. Oiseaux.net kanat açıklığını yalnız 18–21 cm aralığı olarak verir; orta nokta uydurulmadı. Eksik tek değer yerel eksik listesinde izlenir. Bulgaristan yuva bulguları Türkiye yuvalarının ölçümü gibi sunulmadı.
• Ak Pelikan — tanım ve eşeye özgü biyometri (22 Eylül 2026)
  Din & Eltringham (1977), East African Wildlife Journal 15:317–326 · University of Michigan, Animal Diversity Web — Pelecanus onocrotalus · Yimer et al. (2024), Tana Lake breeding study · Cornell Lab eBird — Great White Pelican
  Panel Ak Pelikanın Uganda örnekleminde doğrudan bildirilen erkek/dişi ortalamalarını kullanır: 177,3/136,7 cm boy, 285,8/246,4 cm kanat açıklığı ve 11,45/7,59 kg ağırlık. Dişi ölçülerinde örneklem küçüktür. Bunlar Türkiye popülasyonunun ortalamaları veya fotoğraftan tek bireyin eşeyini belirleme aracı değildir.
• Ak Sırtlı Ağaçkakan — lilfordi tanısı, biyolojisi ve biyometrisi (22 Eylül 2026)
  Urbina-Tobias & Grangé (2024), Avocetta 48, DOI:10.30456/avo.2024105 · American University of Armenia, Acopian Center — White-backed Woodpecker · University of Michigan, Animal Diversity Web — Dendrocopos leucotos · Urkijo-Letona et al. (2020), Forests 11:831
  Paneldeki eşeye özgü değerler, Fransa Pireneleri’nde ölçülen lilfordi alt türünden altı erkek ve dört dişinin doğrudan yayımlanmış ortalamalarıdır: 26,4/26 cm boy, 45,3/43,4 cm kanat açıklığı ve 108/101,3 g ağırlık. Bunlar Türkiye popülasyonunun ortalamaları veya fotoğraftan eşey tayini aracı değildir. Başka kaynaklardaki 38–40 cm tür aralığı tek değere çevrilmemiştir.
• Ak Gözlü Ötleğen — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Curruca crassirostris · Avi-Fauna — Nachtigallengrasmücke · Oiseaux.net — Eastern Orphean Warbler · OSME — regional taxonomy and distribution
  Doğrudan yayımlanmış ortak tür değerleri 15 cm boy (Avi-Fauna) ve 21 g ağırlıktır (BTO). Bunlar ayrı erkek veya dişi ölçümleri değildir. Oiseaux.net bu tür için kanat açıklığı vermiyor; tek kanat uzunluğu, kanat açıklığı değildir. Eksik ölçü tahmin edilmeden ayrıca kaydedildi.
• Ak Gerdanlı Ötleğen — tanım ve biyometri (22 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Curruca communis · American University of Armenia Acopian Center — Greater Whitethroat · Gloucestershire Wildlife Trust — Whitethroat · Blasco-Zumeta & Heinze — ageing and sexing
  BTO tipik 4–5 yumurta, iki eşin yürüttüğü 12 günlük kuluçka ve yaklaşık 11,5–14 günlük yavru dönemini bildirir. Yayımlanmış 14 cm boy ve 20 cm kanat açıklığı iki eşey için ortak tür değerleridir; BTO canlı erişkin ağırlık ortalamaları erkekte 13,3 g, dişide 14,2 g’dır. Bu ölçüler fotoğraftan eşey tayini sağlamaz.
• Kara Kızılkuyruk — kanat yüzeyi levha denetimi (22 Eylül 2026)
  BirdGuides — Black Redstart identification · Blasco-Zumeta & Heinze — Black Redstart sexing and ageing
  Batı tipi erişkin erkek örneğinde açık iç kanat paneli sınırlı, dış uçuş tüyleri koyu, kanat altı beyaz değil gridir. Coğrafi giysi çeşitliliği nedeniyle panel her Türkiye bireyinde veya dişide beklenmez; yenilenen çizimler ve görünen pinler yerel masaüstü rehberinde kontrol edildi.
• Kara Sumru — kanat altı denetimi (22 Eylül 2026)
  BirdGuides — Marsh tern photo ID guide
  Avrupa üreme ergininde isli baş ve gövde, kül grisi üst kanat ve büyük ölçüde tekdüze gri alt kanat bulunur. Neredeyse beyaz sürüm yerine mevcut daha gri kanat altı levhası seçildi; diğer açılar ayrı bilimsel denetim kapsamında kalır.
• Kızıl Çaylak — üst kanat ve kuyruk levhaları (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Milvus milvus · Cornell eBird — Red Kite
  Üst kanat artık parlak alt kanat pencerelerini kopyalamıyor; tüneme ve dişi görünüşlerinde çatal kuyruk geniş gerçek teleklerle çizildi. Renk, açık baş, alt kanat penceresi ve kuyruk çatalı tek başına kesin işaret veya tüyden eşey tayini sayılmaz.
• Kızıl Kirazkuşu — sınırlı kuyruk deseni (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Emberiza caesia · BirdGuides — Ortolan and Cretzschmar's identification
  Koyu dış kuyruktaki sınırlı beyaz alan, gerçeğe aykırı neredeyse tümüyle beyaz kuyruk yerine gösterildi; gri-mavi baş, pas gerdan ve çizgili sıcak üst taraf birlikte değerlendirildi, genel iris/eşey iddiaları kaldırıldı.
• Kızıl Kırlangıç — beş açı taksonomik düzeltme (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird/Clements — 2024 taxonomy update · eBird — Cecropis rufula
  Avrupa taksonunda tam kızıl yaka, göz önüne yayılan turuncu yüz ve turuncu-beyazımsı iki renkli sağrı vardır; koyu kuyrukta Kır Kırlangıcı’nın beyaz benekleri bulunmaz. Beş açı yenilendi ve az sayıda açıya özgü teşhis pini eklendi.
• Kızıl Şahin — erişkin kuyruk ve değişken giysi (21 Eylül 2026)
  Naturalis Birds of Europe — Buteo rufinus
  Erişkin üstten uçuşta kuyruk yoğun genç bantları yerine az desenli gösterildi; soluk baş, koyu karın, bilek lekesi ve kızıl kuyruk yaş ve morfla birlikte yorumlanır. Tüy giysisinden güvenli eşey tayini yapılmaz.
• Kızıl Başlı Çinte — uçuş ve dişi levhaları (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Emberiza bruniceps
  Üreme erkeğinin kestane başı ve sarı gövdesi çizgili üst taraf ve koyu tonlu kanat altıyla birlikte gösterildi; dişi ve genç Karabaşlı Çinteye çok benzediğinden iris veya bacak renginden kesin tanı verilmedi.
• Kızıldeniz Martısı — düzeltilmiş erişkin levhaları (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Ichthyaetus leucophthalmus · OSME — ORL 7.1a
  Üreme giysisindeki siyah başlık ve beyaz göz çevresi, beyaz alt gövde ve kuyruk, koyu üst kanat ve kontrastlı koyu alt kanatla gösterildi. Erişkin eşeylere uydurma ayrı bir tüy giysisi yüklenmedi.
• Kızılkuyruk — eşey ve uçuş levhaları (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Phoenicurus phoenicurus · Cornell eBird — Common Redstart
  Üreme erkeğinde siyah yüzün üstünde beyaz başlık değil, dar beyaz alın bulunur; koyu kanatta geniş beyaz panel zorunlu değildir. Yanıltıcı görünümler daha sade bir dişi ve doğal koyu alt kanat levhalarıyla yenilendi.
• Kızkuşu — uçuş ve dişi levhaları (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Vanellus vanellus
  Yuvarlak kürek biçimli kanat, siyah göğüs-beyaz karın, koyu uçlu açık kuyruk ve erişkin eşeylerin örtüşen farkları denetlendi. Erkeğin kopyası olan dişi levhası daha incelikli bir görünüşle yenilendi.
• Kocabaş — uçuş ve dişi levhaları (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Coccothraustes coccothraustes · BTO BirdFacts — Hawfinch
  Düzenli büyük beyaz kanat benekleri ve uzun kuyruk yerine sınırlı beyaz kanat alanı ile kısa, beyaz uçlu kuyruk gösterildi; dişi daha düşük kontrastlı çizildi. Çok iri gaga diğer işaretlerle birlikte değerlendirilir.
• Küçük Ağaçkakan — kafa ve uçuş levhaları (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Dryobates minor · BTO BirdFacts — Lesser Spotted Woodpecker
  Kadraj dışına çıkan kafa tam yakın planla yenilendi; uçuşta kısa kanat oranı ve siyah-beyaz enine bantlar denetlendi. Erkekte kırmızı tepe ve kızıl olmayan kuyruk altı, serçe kadar küçük boyla birlikte okunur.
• Küçük Ak Balıkçıl — doğal uçuş duruşu (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Egretta garzetta
  Dikey sergileme duruşundaki iki hatalı uçuş levhası, boynu kıvrılıp geriye çekilmiş ve sarı ayaklı siyah bacakları arkaya uzanmış doğal yatay uçuşla yenilendi. Diğer üç levha korundu.
• Küçük Ak Gerdanlı Ötleğen — uçuş, kafa ve dişi işaretleri (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Curruca curruca · BTO BirdFacts — Lesser Whitethroat
  Aşırı geniş simetrik kanatlar ve abartılı beyaz kuyruk yelpazesi yenilendi. Erişkin dişi ile erkek görünüş bakımından benzerdir; yalnız tüyden kesin eşey tayini yapılmaz.
• Küçük Alamecek — uçuş ve dişi levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Bucanetes githagineus · BTO BirdFacts — Trumpeter Finch
  Gerçeğe uymayan geniş beyaz kanat panelleri kaldırılarak kum kahvesi uçuş telekleri ve daha sade bir dişi levhası hazırlandı. Kısa şişkin gaga, erkekte mevsimlik pembe ve dişinin donukluğu birlikte değerlendirilir; tek işaretle kesin eşey tayini yapılmaz.
• Küçük Altın Yağmurcun — temiz kafa ve üreme dişisi levhaları (21 Eylül 2026)
  Cornell Lab — Pacific Golden-Plover identification · Cornell eBird — Pluvialis fulva
  Kaynağa gömülü kırmızı işaretler iki temiz görselle kaldırıldı. Erkek kopyasının yerine yüzde ve alt tarafta benekli siyah, daha geniş beyaz yan şerit ve altın benekli üst taraf taşıyan üreme dişisi kondu; eşey görünümü yine değişkendir.
• Küçük Balaban — doğal yatay uçuş anatomisi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Little Bittern · BTO BirdFacts — Little Bittern
  Her iki uçuş görünümünde gaga ileri, bacaklar kuyruk gerisinde; geniş açık kanat örtüsü koyu uçuş telekleriyle birlikte gösterildi. Tüneme ve dişi görünümleri korundu.
• Küçük Çinte — kuyruk ve altkanat uçuş levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Little Bunting · BirdGuides — Reed, Little and Rustic Buntings
  Kestane yanak, açık göz halkası, küçük konik gaga, çizgili üst taraf ve sınırlı dış kuyruk beyazı levhalarda temel alındı. Açık altkanat kesin tür işareti olarak sunulmaz.
• Küçük Çıvgın — uçuş ve eşey görünümü levha denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Plain Leaf Warbler · BirdGuides — Phylloscopus neglectus
  Kum grisi üst taraf, zayıf kaş, zeytin-sarı ton ile kanat çizgisi yokluğu ve erişkin eşeylerin benzerliği yeni görünümlerde esas alındı. Hiçbir uçuş yüzeyi tek başına türü kesinleştirmez.
• Küçük İskete — üst ve alt uçuş levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — European Serin · BirdGuides — European Serin flight identification
  Sınırlı sarı sağrı, çizgili üst taraf, kompakt siluet ve daha koyu uçuş telekleri uzman tanı hesaplarıyla karşılaştırıldı. Yenilenen levhalar tek kanat işaretinden kesin tanı iddia etmez.
• Küçük Kartal — açık don beşli levha düzeltmesi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Hieraaetus pennatus · Naturalis — Booted Eagle · Oiseaux-birds — Booted Eagle
  Eski beş görünüm tutarlı bir açık don erişkini gösterecek biçimde yenilendi. Önceki kafa yakın planı uyumsuz turuncu-kızıl başa sahipti; uçuş levhaları üstkanattaki açık işaretleri büyütüyor, tüneme levhaları parmaklara dek tüylü alt bacakları belirsizleştiriyordu. Temiz yeni sette kahverengi üst taraf, krem alt gövde, koyu uçuş telekleri ve sarı parmaklara kadar tüylü bacaklar gösterildi. Erişkin eşeylere uydurma renk farkı verilmedi; omuzdaki açık işaretler görüş açısına bağlıdır.
• Küçük Kuğu (Bewick) — Avrasya formu beşli levha denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell Lab — Tundra Swan identification · BTO BirdFacts — Bewick’s Swan · Swan Specialist Group — Bewick’s Swan
  Önceki levhalarda Kuzey Amerika formunu andıran çok küçük sarı gaga lekesi baskındı; Türkiye bağlamındaki Avrasya Bewick formunda dipteki yuvarlak leke daha geniştir ve çoğunlukla burun deliğinin gerisinde kalır. Beş görünüm aynı erişkin Avrasya formunu gösterecek şekilde, uydurma erkek-dişi tüy farkı olmadan yenilendi. Aynalanmış uçuş şemaları ve çerçeveli kafa kesiti kaldırıldı; gaga deseni bireyler arasında değişir ve tek başına kesin tanı değildir.
• Küçük Mukallit — doğal uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Lincolnshire Bird Club — documented Booted Warbler · BTO — warbler identification guide · Cornell BirdNET — Iduna caligata
  Tüneme ve dişi levhaları korundu. Aşırı beyaz kanat altı dahil katı biçimde aynalanmış iki uçuş görünümü ile çerçeveli kafa kesiti yenilendi. Yeni levhalarda kompakt yapı, kısa el teleği çıkıntısı, soluk kum rengi üst taraf ve saf beyaz olmayan kanat altı gözetildi. Genel-geçer arayüz pinleri kaldırıldı.
• Küçük Orman Kartalı — açıya özgü levha denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Clanga pomarina · Acopian Center — field guide · Oiseaux.net — Lesser Spotted Eagle
  Üstten görünüm mekanik biçimde aynalanmış, alttan görünüm açık işaretleri geniş bantlara büyütmüş, kafa yakın planı erişkin tüneme kuşuyla uyuşmayan açık genç benzeri baş göstermişti. Üç görünüm erişkin ve açıya özgü levhalarla yenilendi; uyumlu tüneme ile dişi levhaları korundu. Kanat altı hilalleri yapı ve örtü teleği karşıtlığıyla birlikte yorumlanır, tek başına kesin kanıt sayılmaz.
• Küçük Kerkenez — beşli levha denetimi (21 Eylül 2026)
  BirdGuides — Lesser Kestrel identification · BirdGuides — female Lesser Kestrel identification · Oiseaux.net — Falco naumanni
  Eski levhalarda koyu bıyık çizgisi abartılmış, dişinin pençeleri koyu verilmiş ve uçuş görünümleri katı biçimde aynalanmıştı. Beş levha zayıf yüz çizgisi, açık pençeler ve açıya özgü doğal uçuşla yenilendi. Bu işaretler yapı ve tüylerle birlikte değerlendirilir; tek başlarına kesin tanı sayılmaz. Doğrulanmamış genel pinler kaldırıldı.
• Küçük Pelikan — temiz beşli levha yenilemesi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Pelecanus rufescens · BirdLife South Africa — Pink-backed Pelican · Oiseaux.net — Pink-backed Pelican
  Kaynak görsellerin beşinde de kırmızı pin grafikleri gömülü olduğundan set bütünüyle temiz levhalarla yenilendi. Soluk gri gövde, hafif pembe sırt, siyah değil gri dış uçuş telekleri ve benzer erişkin eşeyler karşılaştırıldı. Görsellere pin basılmadı; doğrulanmış türe özel hedef olmadan arayüz pini de eklenmedi.
• Küçük Sakarca — uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Anser erythropus · BTO Research Report 595 — Lesser White-fronted Goose
  Kompakt yapı, kısa pembe gaga, geniş beyaz alın ve dar sarı göz halkası Büyük Sakarca ile karşılaştırıldı. İki mekanik uçuş görünümü ve çerçeveli kafa kesiti yenilendi; mevcut tüneme ve dişi levhaları korundu. Genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Küçük Sazhorozu — üst/alt uçuş levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Allen’s Gallinule · BirdLife South Africa — Allen’s Gallinule · Oiseaux.net — Porphyrio alleni
  Aynalanmış kanat levhaları doğal üstten ve alttan uçuş açılarıyla değiştirildi. Lacivert gövde, bronz-yeşil üstkanat, mavi/yeşil alın kalkanı eşey farkı, kırmızı gaga ve uzun parmaklar karşılaştırıldı; beyaz kuyruk altı alttan gösterildi. Mevcut tüneme, kafa ve dişi levhaları korundu.
• Küçük Sinekkapan — uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — Ficedula parva · BirdGuides — autumn flycatchers photo ID · BirdGuides — Red-breasted/Taiga Flycatcher comparison
  Doğal üstten ve alttan uçuş levhalarında düz kanatlar ile beyaz yan taban panelli koyu kuyruk gösterildi; çerçeveli kafa kesiti yenilendi. Resmedilen erişkin erkeğin turuncu boğazı üst göğse uzanır. Mevcut tüneme ve dişi levhaları korundu; genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Küçük Sumru — üst/alt uçuş ve kafa denetimi (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Little Tern · BirdGuides — Little Tern outer-primary variation · BTO Seabird Monitoring Programme (2023) — Little Tern field marks
  Beyaz alın, siyah tepe, siyah uçlu sarı gaga ve sarı bacaklar korundu. Aşırı geniş-aynalanmış koyu üstkanat kamaları, aynı koyuluğun altkanada taşınması ve çerçeveli kafa kadrajı açıya özgü temiz levhalarla değiştirildi. Dış el teleği koyuluğu tek başına kesin işaret sayılmaz; erişkin eşeylerde uydurma görsel fark yapılmaz. Genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Küçük Suyelvesi — erişkin dişi ve uçuş levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  BirdGuides, Ed Stubbs — Focus on Baillon’s Crake · Cornell eBird — Baillon’s Crake · Oiseaux.net — Baillon’s Crake
  Erişkin eşeylerde mavi-gri yüz ve göğüs birbirine benzer; kısa yeşilimsi gaganın dibinde kırmızı yoktur ve bantlanma arka böğürde yoğunlaşır. Kahverengi göğüslü genç görünümlü eski “dişi” ve mekanik uçuş levhaları üç temiz, açıya uygun levhayla değiştirildi. Uçuş görünümleri tek kanat ya da böğür işaretinden kesin teşhis iddia etmez.
• Küçük Yeşil Ağaçkakan — uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Oiseaux.net — Grey-headed Woodpecker · Oiseaux.net — documented male and female photographs
  Erkeğin sınırlı kırmızı ön tepesi, gri başı, ince koyu yüz çizgileri, zeytin sırtı, sarı-yeşil sağrısı ve dişinin gri tepesi denetlendi. Mekanik iki uçuş açısı ve çerçeveli kafa kadrajı yenilendi; doğru tüneme ve dişi levhaları korundu. Sarı sağrı başka yeşil ağaçkakanlarla da paylaşıldığından tek başına teşhis kanıtı sayılmaz; genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Kuğu — kanat altı ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Mute Swan · Cornell Lab — Mute Swan identification · Cornell Lab — sexual variation
  Bütünüyle beyaz uçuş tüyleri, ileri uzanan boyun, geriye uzanan siyah ayaklar ve siyah kök çıkıntılı turuncu gaga denetlendi. Alttan uçuş anatomisi ile çerçeveli kafa kadrajı düzeltildi; tüneme, üstten uçuş ve dişi levhaları korundu. Gaga kökü çıkıntısı tek başına kesin eşey tayini sağlamaz; genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Kukumav — uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Oiseaux.net — Little Owl · BTO BirdFacts — Little Owl
  Kompakt gövde, kısa-geniş kanat ve kuyruk, beyaz benekli kahverengi üst taraf ile çizgili açık alt taraf denetlendi. Mekanik iki uçuş levhası ve çerçeveli kafa kadrajı yenilendi; doğru tüneme ve dişi levhaları korundu. Tüylerden kesin eşey ayrımı iddia edilmez; genel-geçer pinler kaldırıldı.
• Kulaklı Orman Baykuşu — uçuş ve kafa levhası denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell Lab — Long-eared Owl identification · BTO BirdFacts — Long-eared Owl
  Geniş yuvarlak uçuş kanatları, düzensiz kahverengi-açık renk bantları, çizgili alt taraf, dar yüz diski ve kulak tüyleri denetlendi. Üstten, alttan uçuş ve yakın kafa levhaları yenilendi; doğru tüneme ve dişi görselleri korundu. Bu sunum tüylerden kesin eşey ayrımı iddia etmez; genel-geçer arayüz pinleri kaldırıldı.
• Kum Kekliği — beş levhada tür ve eşey denetimi (21 Eylül 2026)
  Cornell eBird — See-see Partridge · Oiseaux.net — Perdrix si-si · Helm field-guide preview — See-see Partridge
  Erkeğin yüz deseni, turuncu gagası, yeşilimsi bacakları ve dalgalı böğür çizgileri ile dişinin daha sade görünümü çapraz denetlendi. Eski Karakeklik benzeri siyah boğaz halkası, geniş beyaz kaş ve kırmızı bacaklar çıkarıldı. Beş temiz levha yenilendi; uçuş açıları kanat altına uydurma kesin teşhis değeri yüklemez.
• Kum Kırlangıcı — uçuş levhası anatomi denetimi (21 Eylül 2026)
  BTO BirdFacts — Sand Martin · Cornell Lab — Bank Swallow Identification
  Sığ çatallı kuyruk, kahverengi üst taraf, beyaz boğaz ve karın, kahverengi göğüs kuşağı ile koyu kanat altı uzman tür tanımlarıyla karşılaştırıldı. Yenilenen uçuş çizimleri tek işaretle kesin teşhis kanıtı değildir.
• Anadolu Sıvacısı — güncel taksonomi, eşey ölçütleri ve hedefli levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Sitta krueperi · Cornell Lab eBird — Krüper’s Nuthatch · Macaulay Library — documented photographs · BirdGuides — Krüper’s Nuthatch photographs · Albayrak, Besnard & Erdoğan (2011) — morphometric variation and population relationships
  Güncel uzlaşı taksonomisi, belgeli erişkin fotoğrafları, bağımsız saha materyali ve hakemli morfometri çalışması çapraz denetlendi. Erişkin erkek Anadolu Sıvacısında sınırları belirgin parlak siyah tepe, dar beyaz kaş, siyah göz şeridi, beyaz boğaz, mavi-gri üst taraf, üst göğüste küçük fakat belirgin pas rengi hilal ve açık uçlu kestane kuyruk altı örtüleri bulunur. Eski erkek yan ve üstten uçuş levhaları siyah tepeyi griye çeviriyor; eski kafa levhası türde olmayan siyah-beyaz pullu göğüs ile pas rengi ense uyduruyor; eski altkanat levhası kestane kuyruk altını büyük ölçüde siliyordu. Bu dört görünüm değiştirildi, uyumlu erişkin dişi levhası korundu. Dişinin tepesi daha soluk ve sınırı daha belirsizdir; tek ve zayıf görülen işaretten kesin eşey tayini yapılmaz. Uçuş yüzeyleri yalnız açıya uygun işaretleri gösterir; set temiz ve pinsizdir.
• Arapbülbülü — güncel taksonomi, görünür yüzey anatomisi ve hedefli levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Pycnonotus xanthopygos · Cornell Lab eBird — White-spectacled Bulbul · Macaulay Library — documented photographs, including 2026 records · Miller et al. (2017) — yellow vent ornament and social preferences · Birds of Saudi Arabia — species account and adult photographs · World Bird Names — nomenclature and status
  Güncel uzlaşı taksonomisi, yakın tarihli belgeli fotoğraflar, sarı süs alanını açıkça karın altındaki yama olarak konumlandıran hakemli çalışma ve bağımsız bölgesel saha materyali çapraz denetlendi. Erişkin Arapbülbüllerinde siyah baş ve boğaz, kesintisiz beyaz göz halkası, kahverengi-gri üst taraf, geniş koyu kuyruk ve parlak sarı kuyruk altı örtüleri bulunur. Eski erkek ve kafa levhaları ölçülü tepe profilini uzun-sivri bir ibiğe dönüştürüyor, eski üstten uçuş levhası ise alt yüzeye ait sarı alanı yanlışlıkla sağrı ve kuyruk üstüne taşıyordu. Bu üç levha değiştirildi. Bilimsel olarak uyumlu altkanat ve erişkin dişi levhaları korundu. Erişkin eşeyler tüy giysisiyle benzer olduğundan dişi levhası renk temelli saha eşey anahtarı değildir. Üstten levhada sarı yama yoktur; sarı yalnız alt yüzün görüldüğü açılarda gösterilir. Set temiz ve pinsizdir.
• Arı Şahini — güncel taksonomi, yaş-eşey ölçütleri ve tam levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Pernis apivorus · Blasco-Zumeta & Heinze — ageing, sexing and in-hand morphology · van Manen (2013) — adult tail barring and sex · BirdGuides — comparative flight identification · Cornell Lab eBird — European Honey-buzzard · Macaulay Library — documented photographs, including 2026 records
  Güncel uzlaşı taksonomisi, uzman elde inceleme kanıtı, erişkin kuyruk bantlarından eşey çıkarımını sınayan çalışma, bağımsız karşılaştırmalı uçuş kılavuzu ve 2026 kayıtları dâhil yakın tarihli belgeli fotoğraflar çapraz denetlendi. Eski set erişkin ile genç kuşun yumuşak kısım renklerini karıştırıyor, ayırt edici yarık burun deliğini geniş oval çiziyor, güçlü koyu bilek lekesini kanadın üst yüzüne kopyalıyor ve iki uçuş yüzeyinde de kuyruk bantlarını neredeyse eşit aralıkla tekrarlıyordu. Bu nedenle beş levhanın tamamı aynı erişkin seti olarak değiştirildi. Erkekte küçük mavi-gri güvercinimsi baş, sarı iris, koyu kurşuni cere, dar yatay burun yarığı, uzun boyun ve uzun kuyruk bulunur; dişinin başı kahverengidir ve yalnız kuyruk bantlarından kesin eşey tayini yapılmaz. Üstkanatta alt yüzeye ait yapay bilek lekesi yoktur. Altkanat levhası gerçek koyu bilek lekelerini, bantlı uçuş teleklerini, koyu arka kenarı ve geniş aralıklı erişkin erkek kuyruk düzenini gösterir. Tüy giysisinin çok değişken olduğu açıkça korunur; tek bir renk veya bant kesin tanı gibi sunulmaz. Set temiz ve pinsizdir.
• Arıkuşu — güncel taksonomi, giysi kanıtı ve görsele basılmış pin temizliği
  AviList v2025b — Merops apiaster · BTO BirdFacts — European Bee-eater · Ringing & Migration (2025) — moult, ageing and sexing · Blasco-Zumeta & Heinze — ageing and sexing · Macaulay Library — documented photographs, including 2026 records · University of Michigan, Animal Diversity Web — Merops apiaster
  Güncel taksonomi, en yeni hakemli yaşlandırma-eşeylendirme derlemesi, uzman elde inceleme materyali, kurumsal tür hesapları ve 2026 kayıtları dâhil yakın tarihli belgeli fotoğraflar çapraz denetlendi. Korunan yan, üstkanat, altkanat ve erişkin dişi levhaları Arıkuşu kimliğiyle uyumludur ve yeniden üretim gerektirmez. Buna karşılık kafa kaynak görselinin piksellerine kırmızı pinler ve lider çizgileri kalıcı olarak basılmış, aynı kirli görsel kafa turunda da kullanılmıştı. Doğru kestane tepe, turkuaz alın, siyah maske, kırmızı iris, sarı boğaz, dar siyah gerdan çizgisi, turkuaz göğüs ve uzun koyu gagayı koruyan temiz bir yeniden yapılandırma artık iki kullanımın da yerini almıştır. Eşey farkları ince ve örtüşmelidir; yalnız renkten kesin eşey çıkarılmaz. Tüm HTML kaplama pinleri kaldırılmıştır.
• Bağırtlak — güncel taksonomi, eşey-yaş kanıtı ve tam levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Pterocles orientalis · Naturalis Birds of Europe 3.1 — Black-bellied Sandgrouse · Aourir, Znari & Radi (2018) — plumage development, moult, age and sex · Cornell Lab eBird — Black-bellied Sandgrouse · Oiseaux.net — Pterocles orientalis identification · Macaulay Library — documented photographs, including 2026 records · OSME Regional List 6.1 — regional taxonomy and status
  Güncel taksonomi, kurumsal Avrupa tür hesabı, hakemli tüy gelişimi araştırması, bölgesel kanıt ve yakın tarihli belgeli fotoğraflar çapraz denetlendi. Erişkin erkek Bağırtlak düz gri baş, boyun ve göğüs; kestane boğaz yaması, dar siyah göğüs bandı, kesintisiz siyah karın, kum rengi desenli üst taraf, sivri kanatlar ve uzamamış kısa kuyruk taşır. Erişkin dişinin baş, göğüs ve üst tarafı ince çizgili-beneklidir; siyah karın korunur. Uçuşta beyaz altkanat örtüleri koyu el telekleriyle güçlü karşıtlık kurar; açık alt kuyruğun uç önünde koyu bant bulunur. Eski tur siyah tepe, turuncu yüz maskesi ve çift göğüs bandı gösteriyor; kafa morfolojisinde tüneme görseli kullanıyor, dişinin karnını yanlış anlatıyor ve üst-alt yüz işaretlerini karıştırıyordu. Beş levhanın tamamı tutarlı bir erişkin seti olarak sıfırdan hazırlandı. Beş tür-özel arayüz pini yeni açılarda yeniden ölçüldü; temiz kaynak görsellerin içine yazı veya nokta basılmadı.
• Bahçe Çintesi — güncel taksonomi, eşey-yaş ölçütleri ve tam levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Emberiza cirlus · Blasco-Zumeta & Heinze (2026 update) — Cirl Bunting ageing and sexing · BTO BirdFacts — Cirl Bunting · Cornell Lab eBird — Cirl Bunting · Macaulay Library — documented field photographs · Gutiérrez (1997) — Identification of Cirl Bunting
  Güncel taksonomi, en yeni uzman yaşlandırma-eşeylendirme föyü, kurumsal tür hesapları, özel tanı makalesi ve belgelenmiş fotoğraflar çapraz denetlendi. Üreme giysisindeki erkek Bahçe Çintesinin siyah-sarı yüz deseni içinde çene ve üst boğazı gerçekten siyahtır; zeytin-gri göğüs bandı, kestane manto ve omuzlar, sarı karın, çizgili kestane böğürler ve gri-zeytin sağrı taşır. Eski erkek yan ve kafa levhaları boğazın çoğunu sarı yapıyor, eski üst uçuş levhası sağrıyı parlak sarıya çeviriyor, eski altkanat levhası güçlü ve yapay pas rengi kanat kökü uyduruyordu. Dişi levhası da hizalı karşılaştırma koşulunu karşılamadığından beş levhanın tamamı aynı mevsimsel set olarak değiştirildi. Dişide kesintisiz siyah önlük yoktur ve giysi çok daha çizgilidir. Beyaz dış kuyruk telekleri yalnız destekleyici uçuş işareti olarak gösterilir; tek başına kesin tanı değildir. Set temiz ve pinsizdir.
• Bahçe Tırmaşıkkuşu — güncel taksonomi, karşılaştırmalı morfoloji ve hedefli uçuş levhası düzeltmesi
  AviList v2025b — Certhia brachydactyla · BTO BirdFacts — Short-toed Treecreeper · Tietze & Martens (2009) — Morphometric characterisation of treecreepers · Blasco-Zumeta & Heinze — ageing, sexing and real wing photographs · Cornell Lab eBird — Short-toed Treecreeper · Macaulay Library — documented field photographs
  Güncel taksonomi, yaklaşık 2.000 müze örneğine dayanan karşılaştırmalı morfometri çalışması, uzman elde inceleme fotoğrafları, kurumsal tür hesapları ve belgelenmiş saha fotoğrafları çapraz denetlendi. Korunan yan, kafa ve erişkin dişi levhaları türün genel yapısıyla uyumludur: uzun-ince aşağı kıvrık gaga, sıcak benekli üst taraf, ölçülü kaş, açık tarçın yıkamalı böğür ve sert-basamaklı kızıl kahverengi kuyruk. Eski üstkanat levhası açık işaretleri birçok telek sırasına tekrarlıyor, eski altkanat ise mekanik kareli desen kullanıyordu; ikisi de doğal telek alanlarıyla uyuşmuyordu. Her iki uçuş levhası değiştirildi. Üstkanattaki açık desen artık ölçülü testere dişi banda ve küçük dış el teleği uçlarına sınırlıdır; altkanat sade tutulup bu desen alta kopyalanmamıştır. Eşeyler giysiyle aynıdır ve tırmaşıkkuşu ayrımı olasılıksaldır; ses, kanat deseni, gaga-tırnak oranları ve habitat birlikte değerlendirilmelidir. Set temiz ve pinsizdir.
• Bahri — güncel taksonomi, anatomi ve hedefli levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Podiceps cristatus · BTO BirdFacts — Great Crested Grebe · BTO — Podicipedidae anatomy · University of Michigan, Animal Diversity Web — Podiceps cristatus · Naturalis BRIS — Podiceps cristatus · University of Groningen — age, sex and seasonal morphology study
  Güncel taksonomi, kurumsal morfoloji hesapları, geniş örneklemli yaş-eşey çalışması ve belgelenmiş uçuş özellikleri çapraz denetlendi. Bahrinin bacakları gövdenin çok gerisindedir ve parmakları ördeklerdeki kesintisiz perde yerine ayrı loplar taşır. Sahada neredeyse kuyruksuz görünür; uçuşta ayaklar çok küçük kuyruğun gerisine uzanır, üstkanatta geniş beyaz alanlar bulunur ve altkanat koyu dış el telekleri dışında büyük ölçüde açıktır. Eski ana levha ördek tipi perdeli ayak çiziyor, iki eski uçuş levhası ise geriye uzanan ayakları atlayıp büyük bir telekli kuyruk uyduruyordu. Bu üç levha değiştirildi. Bilimsel olarak uyumlu kafa ve erişkin dişi levhaları korundu. Erişkin eşeyler giysi bakımından çok benzediğinden dişi levhası kesin saha eşey tayini aracı değildir. Tüm arayüz pinleri kaldırılmıştır.
• Büyük Kamışçın — güncel taksonomi, karşılaştırmalı tanı ve tam levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Acrocephalus arundinaceus · Cornell Lab eBird — Great Reed Warbler · Macaulay Library — documented field photographs · BTO/Williamson — Identification for Ringers: Acrocephalus · Blasco-Zumeta & Heinze — Great Reed Warbler ageing and sexing · BirdLife International (2021) — European Red List account
  Güncel taksonomi, uzman halkalama ölçütleri, kurumsal tür hesapları ve gerçek saha fotoğrafları çapraz denetlendi. Büyük Kamışçın güçlü başlı, basık alınlı, uzun-kalın gagalı, geniş açık kaşlı, derin gövdeli ve uzun-geniş yuvarlak kuyruklu çok iri bir Acrocephalus türüdür. Sade zeytin-kahverengi üst tarafı, daha sıcak sağrısı ve açık kirli beyaz alt tarafında tek başına tanısal kanat lekesi yoktur. Eski beşli set kuşu gereğinden küçük ve narin gösteriyor, kusursuz aynalı uçuş levhaları görsel kesinliği abartıyordu. Beş levhanın tamamı aynı güçlü erişkin görünümü ve doğal, açıya özgü uçuş pozlarıyla değiştirildi. Kanat üstü ve altına kaynaksız bant eklenmedi; yapı ve bütünsel desen yalnız destekleyici kanıttır. Eşeyler giysiyle aynıdır ve ölçüler örtüşür; dişi levhası sahada kesin eşey tayini yaptırmaz. Set temiz ve pinsizdir.
• Büyük Karabaş Martı — güncel taksonomi, tanı ve tam levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Ichthyaetus ichthyaetus · Cornell Lab eBird — Pallas's Gull · Macaulay Library — current documented photographs · Hong Kong Bird Watching Society — Pallas's Gull account · OSME Regional List 6.1 — Ichthyaetus ichthyaetus · WWF India — Birds of Ladakh field guide
  Güncel taksonomi, bölgesel tür hesapları ve yakın tarihli gerçek fotoğraflar çapraz denetlendi. Üreme giysisindeki Büyük Karabaş Martı olağanüstü iri, derin göğüslü ve tam siyah başlıklı bir martıdır; dar beyaz göz hilalleri, kırmızı uç alanı ile siyah uçaltı bandı taşıyan dev turuncu-sarı gaga, açık inci grisi üst taraf, sarımsı-yeşilimsi bacaklar ve erişkin el teleklerinde geniş beyaz alan bulunur. Eski set küçük, ince kırmızı gagalı ve kırmızı bacaklı bir karabaş martıyı ilgisiz iri martı kış görünümüyle karıştırıyordu; bu nedenle beş levhanın tamamı değiştirildi. Kanat üstü ve altı artık aynı üreme giysisi yaşını, sınırlı siyah ve geniş beyaz el teleği desenini gösterir; bu desen tek başına kesin işaret yapılmadı. Eşeyler aynı giysi desenini paylaşır; dişi levhası yalnız yapıda çok ölçülü fark taşır ve kesin eşey tayini yaptırmaz. Tüm levhalar temiz ve pinsizdir.
• Büyük Kara Sırtlı Martı — güncel tanı kaynakları ve hedefli levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Larus marinus · Cornell Lab / Macaulay Library — identification and photographs · Naturalis Birds of Europe 3.1 — Larus marinus · BTO BirdFacts — Great Black-backed Gull · Adriaens et al. — Gulls of Europe, North Africa, and the Middle East, pp.142–149 · CIBBRiNA/Cefas Wildlife Identification Guide (2025)
  Güncel taksonomi, uzman martı literatürü, kurumsal tür hesapları, yakın tarihli bir tanı rehberi ve gerçek fotoğraflar çapraz denetlendi. Erişkin Büyük Kara Sırtlı Martı olağanüstü iri ve ağırdır; kalın boğnu, çok güçlü sarı gagası, siyaha yakın mantosu, geniş kanatları ve donuk et-pembe bacakları bulunur. Eski erkek ve altkanat levhaları bacakları yanlış biçimde sarı göstererek Kara Sırtlı Martıyla temel karşıtlığı tersine çeviriyordu; eski dişi levhası da eşeye bağlı sahte bacak rengi ve giysi farkı kuruyordu. Bu üç levha değiştirildi. Bilimsel olarak uyumlu kanat üstü ve kafa levhaları korundu. Erişkin eşeyler aynı giysi desenini paylaşır; boyut farkları örtüşür ve dişi levhası kesin eşey tayini aracı değildir. Set pinsizdir; bacak rengi, yapı, manto tonu, gaga ve el teleği deseni birlikte okunmalıdır.
• Büyük Kaya Sıvacısı — güncel taksonomi, karşılaştırmalı tanı ve beş levha düzeltmesi
  AviList v2025b — Sitta tephronota · Cornell Lab eBird — Eastern Rock Nuthatch · Macaulay Library — documented photographs · Shirihai & Svensson — Handbook of Western Palearctic Birds, nuthatch identification · Yousefi et al. (2017). Ibis 159:883–891. DOI:10.1111/ibi.12505. · Shafaeipour et al. (2022). Acta Zoologica 68:361–374.
  Güncel taksonomi, gerçek saha fotoğrafları, uzman tanı çalışması ile hakemli morfoloji ve yuvalama araştırmaları çapraz denetlendi. Büyük Kaya Sıvacısı iri ve güçlü başlı, uzun-kalın gagalı, göz arkasında belirgin biçimde genişleyen koyu maskeli bir kaya uzmanıdır. Temiz beyaz boğaz ve göğüs yalnız arka alt tarafta ölçülü açık kum rengine döner; eski setteki yoğun turuncu karın ve desenli kuyrukaltı türle bağdaşmayıp ağaç sıvacısını andırıyordu. Bu nedenle beş levhanın tamamı değiştirildi. Üstkanat koyu telekli sade mavi-gri, altkanat ölçülü gri-kahverengi bırakıldı; kaynaksız beyaz bant üretilmedi. Eşeyler giysiyle benzer olduğundan dişi levhası kesin eşey tayini iddiası taşımaz. Set pinsizdir; Batı Kaya Sıvacısıyla örtüşen özellikler nedeniyle yapı, maske derinliği, gaga, konum ve ses birlikte değerlendirilmelidir.
• Büyük Kızkuşu — güncel levha denetimi ve yorum sınırları
  AviList v2025b · Cornell Lab eBird — Red-wattled Lapwing · Macaulay Library — verified field photographs · Qatar Bird Observation Group — Red-wattled Lapwing · OSME Regional List 6.1 — Vanellus indicus aigneri
  Beş levhanın tamamı güncel taksonomi, kurumsal tanımlar ve yakın tarihli saha fotoğraflarıyla çapraz denetlendi. Siyah baş ve göğüs, beyaz boyun yanları ile karın, kırmızı yüz çıkıntısı, siyah uçlu kırmızı gaga, sarı bacaklar, bronz-kahverengi üst taraf, siyah-beyaz uçuş deseni ve siyah uç bantlı kuyruk Büyük Kızkuşuyla uyumludur. Mor-yeşil parlaklık ışığa bağlı ve dağınıktır; sabit, tek başına teşhis sağlayan ayrı bir leke değildir. Erkek ve dişi giysisi çok benzediğinden erişkin dişi levhası kesin eşey tayini amacıyla kullanılmamalıdır. Doğru görseller korundu, bütün arayüz pinleri kaldırıldı ve tanı tüm özellik paketi birlikte okunarak yapılır.
• Ada Martısı — erişkin kimliği ve kanat üstü deseni
  Cornell Lab/eBird — Audouin's Gull · Cornell Birds of the World / Macaulay Library — documented photographs · Naturalis — Birds of Europe 3.1, Larus audouinii · Reyt & Prunier (2021) — ageing and plumage variation in Audouin's Gull
  Kabul edilen kimlik, erişkin gaga-göz-bacak bileşimi, ince yapı ve yaşa bağlı primer deseni doğrulandı. Küçük beyaz primer uçları ince bir inci dizisi oluşturabilir; abartılı büyük beyaz aynalar kullanılmadı ve dış görünüş tek başına kesin eşey tayini sayılmadı.
• Halkalı Sinekkapan — taksonomi, tanı ve bölgesel statü
  Naturalis — Birds of Europe 3.1, Ficedula albicollis · Acopian Center for the Environment — Collared Flycatcher field guide · British Trust for Ornithology — Collared Flycatcher BirdFacts
  Kabul edilen adlar, doğrudan biyometri değerleri, erkek-dişi giysisi, karşılaştırma işaretleri ve davranış; Ermenistan ve Britanya görülme durumu Türkiye statüsü yapılmadı.
• OSME Region List Part C — Ficedula albicollis and F. semitorquata, lines 4058–4071 · BirdLife DataZone — Collared Flycatcher
  Yeniden değerlendirilen eski kayıtlar dâhil bölgesel taksonomi ve göçmenlik bağlamı ile geniş yayılış/koruma çerçevesi. Desteksiz Türkiye üreme iddiası kurulmadı.
• Krist, M. (2009). Short- and long-term effects of egg size and feeding frequency on offspring quality in the Collared Flycatcher. Journal of Animal Ecology. DOI: 10.1111/j.1365-2656.2009.01536.x. · Arct et al. (2022). Effects of elevated nest box temperature on incubation behaviour and offspring fitness-related traits. Journal of Ornithology. DOI: 10.1007/s10336-021-01944-3.
  Birincil bölgesel çalışmalar yumurta aralıklarını, yalnız dişi kuluçkasını ve yaklaşık 14–16 günlük yavru dönemini destekler; Türkiye üreme kanıtı değildir.
• Mainwaring et al. (2010). Temporal differences in food abundance promote coexistence between two congeneric passerines. · Morosinotto et al. (2020). Differences in incubation behaviour and niche separation of two competing flycatcher species.
  Yaprak döken orman bağımlılığı, tırtıl bolluğu, habitat kalitesi ve kuluçka davranışı için hakemli kanıt; yerel topluluk etkileri bölgesel tutuldu.
• Briedis et al. (2016). Breeding latitude leads to different temporal but not spatial organization of the annual cycle in a long-distance migrant. Journal of Avian Biology. DOI: 10.1111/jav.01002.
  Orta/Güney Afrika üreme dışı alanları ve göç zamanlaması için topluluğa özgü ışık algılayıcılı izleme kanıtı; işaretsiz Türkiye kuşuna sabit rota atanmadı.
• Qvarnström et al. (2006). Song similarity predicts hybridization in flycatchers. Journal of Evolutionary Biology. DOI: 10.1111/j.1420-9101.2006.01140.x. · Sætre & Sæther (2010). Speciation in Ficedula flycatchers. · Bonnet, Slagsvold & Sætre (2011). Genetic species identification of a Collared Pied Flycatcher from Norway. DOI: 10.1007/s10336-011-0703-4.
  Şarkı yakınlaşması, üreme yalıtımı ve genetik testli ara giysili birey, tek işaretle veya otomatik melez tanısına karşı uyarıyı destekler.
• Buz Dalgıcı — biyoloji ve tanı
  Cornell Lab of Ornithology — Common Loon Life History · U.S. Fish & Wildlife Service — Gavia immer
  Doğrudan ölçüler, giysiler, yuva, yumurta, kuluçka, davranış ve tehditler; Kuzey Amerika mevsimselliği Türkiye takvimi yapılmadı.
• NatureServe Explorer — Common Loon · University of Michigan — Animal Diversity Web, Gavia immer
  Kaynakçalı doğrudan değerler ve yaşam döngüsü derlemesi; geniş aralıkların ortalaması uydurulmadı, eşey örtüşmesi korundu.
• Kenow et al. (2009). Migration patterns and wintering range of Common Loons breeding in the Northeastern United States. Waterbirds. DOI: 10.1675/063.032.0204. · Kenow et al. (2002). Use of satellite telemetry to identify Common Loon migration routes. Waterbirds.
  Topluluğa özgü uydu sonuçları; Atlantik, Büyük Göller ve Körfez rotaları işaretsiz Türkiye kuşuna atanmadı.
• Piper et al. — Plunging floater survival causes cryptic population decline in the Common Loon.
  Ortak kuluçka ve yumurta bağlamı için hakemli demografi çalışması; bölgesel eğilim Türkiye’ye aktarılmadı.
• Büyük Üveyik — biyoloji ve tanı
  British Trust for Ornithology — Oriental Turtle Dove BirdFacts · Cornell Lab — eBird identification · Audubon Field Guide
  Doğrudan ağırlık, tanı ve genel yayılış bağlamı; Britanya veya Kuzey Amerika nadirliği Türkiye statüsü sayılmadı.
• MME Bird Database — Streptopelia orientalis
  Doğrudan boy, kanat açıklığı ve ağırlık aralıkları. Paneldeki alt sınırlar kaynak değeridir, hesaplanmış ortalama değildir.
• Murakami, J., Fujimaki, Y. & Saito, S. (1983). Breeding Biology of Rufous Turtle Dove Streptopelia orientalis in Tokachi, Hokkaido. · Haneda, K. & Nozawa, S. — A study on the life history of Streptopelia orientalis
  Yuva yeri, yumurta, kuluçka, yavru dönemi ve ebeveyn rolleri için bölgesel birincil saha çalışmaları; tarihler ve üretkenlik Türkiye’ye aktarılmadı.
• Nakao, H. (1984). Damage to Soybean Caused by Rufous Turtle Dove and its Food Habit in Hokkaido. Japanese Journal of Applied Entomology and Zoology 28: 125–130.
  Birincil kursak-mide içeriği çalışması; bölgesel ürün yüzdeleri evrensel veya Türkiye diyeti gibi sunulmadı.
• Büyük Tarakdiş — biyoloji ve tanı
  British Trust for Ornithology — Goosander BirdFacts · Cornell Lab of Ornithology — Common Merganser
  Doğrudan biyometri, yuvalama ve tanı değerleri; Britanya mevsimselliği Türkiye’ye aktarılmadı.
• University of Michigan — Animal Diversity Web, Mergus merganser · NatureServe Explorer — Common Merganser
  Kaynakçalı üreme derlemesi; geniş yumurta sayılarının ortak yuvaya yumurtlama içerebileceği belirtilip tipik sayıdan ayrıldı.
• BirdLife International (2021) — European Red List of Birds, Mergus merganser · EURING Data Bank — Goosander recoveries
  Tarihli nüfus tabloları ve halkalama bağlantıları; hiçbiri güncel tam Türkiye rotası veya sayımı gibi sunulmadı.
• Marquiss, M. & Duncan, K. — Seasonal switching between habitats and abundance of Goosanders · Keller, V. (2009) — The Alpine Goosander population and European connections
  Habitat değişimi ve topluluğa özgü hareketler için hakemli bölgesel çalışmalar; sonuçlar Türkiye’nin tamamına genellenmedi.
• British Trust for Ornithology — BirdFacts
  Tür biyolojisi, yuvalama ve biyometri kayıtları. Örnek: Bahri tür hesabı.
• Cornell Lab of Ornithology — eBird / Merlin
  Tanı bilgileri ve belgelenmiş fotoğraflar; gözlem kayıtları deneysel kanıt yerine geçirilmez. Örnek: Bahri.
• Royal Society for the Protection of Birds — species accounts
  Görünüş, davranış ve koruma konusunda uzman kurumsal tür hesapları.
• SEO/BirdLife — Enciclopedia de las Aves de España
  İspanyolca biyoloji ve tanı kaynağı; İspanya’ya ait mevsimsel bilgiler Türkiye’ye doğrudan uygulanmaz.
• Hope, S. — Podiceps cristatus, Animal Diversity Web
  Keith Pecor ve Tanya Dewey editörlüğünde, Michigan Üniversitesi’nin barındırdığı kaynakçalı tür hesabı. Birincil deney değil, tür bilgisi derlemesidir.
• Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze — Short-toed Treecreeper
  Yaş, eşey ve kanat deseninin karşılaştırılması için fotoğraflı İngilizce tanı rehberi.
• OSME — Ornithological Region List 6.1, Passerines (2020)
  Literatür atıflarıyla bölgesel yayılış ve taksonomi.
• OSME — Ornithological Region List 6.1, Non-passerines (2020)
  Ötücü olmayan kuşların bölgesel hesapları; tarihsel kayıtların zamanı ve coğrafi sınırı korunur.
• Franks et al. (2022) — EURING/CMS Migration Atlas; Great Crested Grebe account by Boris Nikolov
  Kaynakçalı göç derlemesi; halkalama verilerinin kapsama sınırları ayrıca belirtilir.
• British Trust for Ornithology — Podicipedidae (Grebes)
  Batağanların anatomisi, parmak kenarlarındaki yüzme lopları ve dalış uyumları.
• Karşılaştırmalı tanı — Cornell Lab of Ornithology: Red-necked Grebe, Horned Grebe, Black-throated Loon.
• Balaban — biyoloji ve tanı
  BTO BirdFacts · RSPB · SEO/BirdLife
• Dmitrenok, M., Puglisi, L., Demongin, L., Gilbert, G., Polak, M. & Bretagnolle, V. (2007). Geographical variation, sex and age in Great Bittern Botaurus stellaris using coloration and morphometrics. Ibis 149: 37–44.
  Yayıncı özeti kontrol edildi; ölçülmüş eşey farkları, uzaktan görsel eşey ayrımının kesin olduğu anlamına gelmez.
• BirdLife International (2021) — European Red List of Birds, Botaurus stellaris
  Tarihli üreme ve kışlama tabloları; tarihsel tahminler bugünün eksiksiz sayımı değildir.
• EURING/CMS Migration Atlas (2022) — Eurasian Bittern, Henk van der Jeugd
  Halkalama verilerinin sınırlılıklarıyla bölgesel hareket derlemesi.
• Benzer balıkçıllar — SEO/BirdLife: Little Bittern · Black-crowned Night Heron · Purple Heron
• Balık Baykuşu — Türkiye’de saha araştırması
  van den Berg, A. B., Bekir, S., de Knijff, P. & The Sound Approach (2010). Rediscovery, biology, vocalisations and taxonomy of fish owls in Turkey. Dutch Birding 32: 287–298.
  Gözlenen yavrular ve beslenme davranışları, yazarların önerdiği yumurtlama tarihlerinden ayrılır; kesin yuva konumları aktarılmaz.
• The Sound Approach — Brown Fish Owl fieldwork in Turkey
  Yeniden bulunuş ve üreme gözlemlerinin araştırma ekibince anlatımı.
• Lewis, D. (2020) — Brown Fish Owl, The Owl Pages
  Kitap kaynaklı tanı derlemesi. Tek kanat uzunluğu, kanat açıklığı değildir; bölgesel değerler Türkiye’ye özgü eşey ölçümleri sayılmaz.
• Bouglouan, N. — Brown Fish Owl, Oiseaux-Birds · Thai National Parks — Brown Fish Owl
  Kaynakçalı tanı ve üreme derlemesi; uzman tür hesabı ortak 125–140 cm kanat açıklığı aralığını doğrudan yayımlar. Kuluçka süresi ve açıklık Türkiye’de ölçülmüş saha verisi ya da eşeye özgü sınır olarak sunulmaz.
• Arszulowicz, M.; editor Lindsay, A. — Ketupa zeylonensis, Animal Diversity Web
  Editörlü eğitim amaçlı tür hesabı; tekil bilgiler uzman kaynaklar ve birincil literatürle karşılaştırılır.
• Baykuş karşılaştırmaları — SEO/BirdLife: Eurasian Eagle-Owl · Long-eared Owl
• Balık Kartalı — biyoloji ve tanı
  Cornell Lab of Ornithology — Osprey Life History · BTO BirdFacts · SEO/BirdLife
  Bölgesel yuvalama ve beslenme değerleri, Türkiye’ye özgü kanıttan ayrı tutulur.
• EURING/CMS Migration Atlas (2022) — Osprey, Olatz Aizpurua & Juan Arizaga
  Tek ve evrensel bir bireysel rota değil, topluluklara göre hareket örüntüleri.
• Üner, Ö., Boyla, K. A., Bacak, E., Birel, E., Çelikoba, İ., Dalyan, C., Tabur, E. & Yardım, Ü. (2010). Spring migration of soaring birds over the Bosphorus, Turkey, in 2006. Sandgrouse 32: 20–33.
  İngilizce birincil saha makalesi; 23. sayfadaki Balık Kartalı sonucu tarihlenmiş bir alan sayımıdır, ülke nüfus sayımı değildir.
• Yırtıcı karşılaştırmaları: SEO/BirdLife — Short-toed Snake Eagle · RSPB — White-tailed Eagle
• Basra Kamışçını — taksonomi ve tanı
  Dyrcz, A. (2020). Basra Reed Warbler, Birds of the World, version 1.0. · Cornell Lab — eBird identification
  Birds of the World için yalnız herkese açık takson bilgileri incelendi; abonelik gerektiren biyoloji metni okunmuş sayılmadı.
• Campbell, O. (2012). Basra Reed Warbler in Abu Dhabi: the first record for the United Arab Emirates. Tribulus 20: 59–61.
  Doğal fotoğraflarla saha teşhisi ve benzer kamışçınlarla karşılaştırma.
• Neate-Clegg, M. H. C., Ramírez Román, J., Demir, B. & Şekercioğlu, Ç. H. (2019). Endangered Basra Reed-warbler recorded for the first time in Turkey. Turkish Journal of Zoology 43: 250–253. DOI: 10.3906/zoo-1808-16.
  İngilizce yayıncı özeti kontrol edildi: 22 Mayıs 2018 Aras kaydı. Beklenen alanın ötesine göç yorumu, Türkiye’de üreme kanıtı değildir.
• Fazaa et al. (2017). Distributions and Community Composition of Birds in Iraq’s Central Marsh. International Journal of Biodiversity, 4198690.
  Saz gövdelerindeki yuvalara ilişkin birincil saha gözlemleri. Tek ziyaretteki yavru ve yumurta sayıları tipik yumurta sayısını veya kuluçka süresini belirlemez.
• Pearson, D., Backhurst, G. & Jackson, C. (2014). The study and ringing of Palaearctic birds at Ngulia Lodge, Tsavo West National Park, Kenya, 1969–2012: an overview and update. Scopus Special Supplement 4: 1–80.
  28. sayfa, Tablo 11: Basra Kamışçını ağırlık örneklemi, 13–24 g, n=2200; Türkiye’ye özgü eşey ölçümü değildir.
• Teixeira da Silva, J. A. (2017). The Basra Reed Warbler saga: where is the original data? Sandgrouse 39: 91.
  Doğrulanamayan kuluçka sayılarını kullanmama kararında değerlendirilen yöntem eleştirisi; eleştiri metni alternatif bir biyolojik ölçüm değildir.
• PBS Nature (2010). Braving Iraq — Animal Guide: Basra Reed Warbler. · Qatar Bird Observation Group — Basra Reed Warbler
  PBS 15–18 cm boy aralığını, Qatar Bird Observation Group ise 18–21 cm kanat açıklığını doğrudan yayımlar; PBS hesabı genel böcekçilliği de destekler. Eski nüfus tahmini ve taksonomi aktarılmadı; Türkiye kaydı makalesindeki 83 mm kanat kirişi kanat açıklığı yerine kullanılmadı.
• Bataklık Çintesi — biyoloji ve tanı
  BTO BirdFacts · SEO/BirdLife · RSPB
  Britanya örnekleminin ağırlık ortalamaları ve yuvalama süreleri ortak tür boyutlarından ayrılır; İspanya koruma kategorileri Türkiye’ye aktarılmaz.
• Blasco-Zumeta, J. & Heinze, G.-M. — Common Reed Bunting: ageing and sexing
  Fotoğraflı İngilizce rehber; sonbahar erkekleri dişiye benzeyebilir. Elde inceleme ölçütleri kuş yakalama önerisi değildir.
• Naturalis Biodiversity Center — Birds of Europe 3.1, Emberiza schoeniclus
  Baş, sokum ve kuyruk deseni; habitat, ses ve mevsimsel beslenme.
• EURING/CMS Migration Atlas (2022) — Common Reed Bunting, Juan Arizaga
  Topluluklara göre göç ve sınırlı Karadeniz/Balkan buluntuları; Türkiye için tek sabit rota değildir.
• Cornell Lab — Little Bunting identification
  Dişi benzeri Bataklık Çinteleriyle yanak, tepe ve göz halkası karşılaştırması.
• Bataklık Düdükçünü — tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — eBird · SEO/BirdLife · BTO BirdFacts
  Tanı, tipik yumurta sayısı ve temsilî ağırlık; bölgesel mevsim bilgileri Türkiye’ye doğrudan aktarılmaz.
• Higgins, P. J. & Davies, S. J. J. F. (eds, 1996). Handbook of Australian, New Zealand & Antarctic Birds, Vol. 3: 136–144. Marsh Sandpiper.
  NZ Birds Online’da izinli yayımlanan bölüm. Eşeyler, uçuş anatomisi ve beslenme kontrol edildi. Buradaki 40–45 cm kanat açıklığı SEO/BirdLife’ın doğrudan yayımladığı 55–59 cm ile çelişir; panel kaynakları ortalamak yerine ikinci aralığı kullanır ve çelişkiyi açıkça belirtir.
• Kelso, L. (1977). Recent Literature, review 19. Bird-Banding 48(3): 287. Review of Tolchin, V. (1976), Biol. Nauki 5: 42–48.
  Yayımlanmış İngilizce özet, Orta Sibirya’da iki eşeyin katıldığı 21–22 günlük kuluçka bildirir. Rusça asıl makaleye erişilmedi; Türkiye ölçümü değildir.
• Bataklık Kamışçını — biyoloji ve tanı
  BTO BirdFacts · SEO/BirdLife · Cornell Lab — eBird
  Yuvalama süreleri, temsilî ağırlık, habitat, ses ve görünüş; yerel koruma kategorileri küresel kategori sayılmaz.
• Blasco-Zumeta, J. & Heinze, G.-M. — Savi’s Warbler: identification, ageing and sexing.
  İngilizce fotoğraflı rehber: benzer eşeyler ve geniş kuyruk. Elde inceleme ölçütleri kuş yakalama talimatı değildir.
• EURING/CMS Migration Atlas (2022) — Savi’s Warbler, Juan Arizaga.
  Türkiye ve Kıbrıs’ta nisan–mayıs buluntuları, farklı göç yönleri ve sınırlı Afrika buluntuları.
• Neto, J. M. (2006). Nest-site selection and predation in Savi’s Warblers Locustella luscinioides. Bird Study 53: 171–176. DOI: 10.1080/00063650609461430.
  Yayıncının dizinlenmiş özeti incelendi: yuva yerlerinde yoğun alçak örtü ve bitki birikimi. Alan bulguları bütün Türkiye için değişmez habitat tarifi değildir; tam PDF’ye erişilemedi.
• Kamışçın karşılaştırmaları: Cornell Lab — Common Reed Warbler · Cornell Lab — Common Grasshopper Warbler
• Bataklık Suyelvesi — biyoloji ve tanı
  BTO BirdFacts · SEO/BirdLife · Cornell Lab — eBird
  Tür ölçüleri, yaş ve eşey ayrımı, ses ve yuvalama derlemesi. SEO yaklaşık 23 günlük kuluçka bildirir; Türkiye’ye özgü ölçüm değildir.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Zapornia parva, supplementary material.
  Tablo 1: Türkiye’de 10–100 üreyen çift, 2002–2012 kısmi verisidir; güncel sayım değildir, eğilimler belirsizdir.
• Jedlikowski, J. & Brambilla, M. (2017). Effect of individual incubation effort on home range size in two rallid species (Aves: Rallidae). Journal of Ornithology 158: 327–332. DOI: 10.1007/s10336-016-1373-z.
  Birincil çalışma tam metni incelendi: Kuzeydoğu Polonya, 2011–2012. Ortak kuluçka, kullanılabilir alan ve araştırma sınırları; alan ölçüleri Türkiye’ye genellenmez.
• Bulgarian Society for the Protection of Birds — Atlas of nesting birds in Bulgaria: Little Crake (English account).
  Sulak alan bitkileri ve tespit güçlüğü. Bulgaristan yayılış ve nüfus değerleri Türkiye verisi değildir.
• Suyelvesi karşılaştırması: Cornell Lab — Baillon’s Crake
• Bataklıkkırlangıcı — biyoloji ve tanı
  BTO BirdFacts · SEO/BirdLife · Cornell Lab — eBird
  Ortak tür ölçüleri, temsilî ağırlık, beslenme, yuvalama ve tanı. Bölgesel takvim ve koruma kategorileri Türkiye’ye aktarılmaz.
• Blasco-Zumeta, J. & Heinze, G.-M. — Collared Pratincole: ageing and sexing (English photographic guide).
  Gaga-göz arası, yaş ve tüy değişimi; elde ölçülen değerler çizimden tahmin edilmez.
• Öztürk, Y. & Özkan, L. (2019). Breeding Data of Collared Pratincole (Glareola pratincola) Population of Boğazkent/Antalya (Southwest Turkey) in 2016. KSU Journal of Agriculture and Nature 22 (Suppl. 2): 436–439. DOI: 10.18016/ksutarimdoga.vi.582227.
  Türkçe özet değil, İngilizce asıl makalenin yöntem ve bulguları incelendi. Tek alan ve yılın yuvalama/geçiş verileri ülke sayımı veya sabit takvim değildir.
• Kiss et al. (2024; online 2023). Breeding in an agricultural landscape: conservation actions increase nest survival in a ground-nesting bird. Oryx 58(2): 240–249. DOI: 10.1017/S0030605323000911.
  Macaristan’da 2012–2021 tarımsal habitat ve koordineli koruma araştırması; yerel ilişkiler her alan için başarı garantisi değildir.
• Bataklıkkırlangıcı karşılaştırmaları: Cornell Lab — Black-winged Pratincole · Cornell Lab — Oriental Pratincole
• Benekli Bağırtlak — tanı ve bölgesel kayıt
  Cornell Lab — Spotted Sandgrouse · OSME Regional List 8.1, Part A, row 135 · Daniel Le Dantec — Ganga tacheté (French expert account)
  Doğal erkek/dişi fotoğrafları ve tanı özellikleri; Mart 2021 Hatay kaydı tarihli örnektir, güncel toplam veya düzenli Türkiye üremesi kanıtı değildir.
• George, U. (1969). Über das Tränken der Jungen und andere Lebensäußerungen des Senegal-Flughuhns, Pterocles senegallus, in Marokko. Journal für Ornithologie 110:181–191.
  Yayıncının Almanca/İngilizce özetleri incelendi: Doğu Fas’ta erkeğin tüylerle su taşıması ve ebeveyn–yavru iletişimi; abonelikli tam metnin okunduğu iddia edilmez.
• Yosef, R. & Zduniak, P. (2011). Drinking schedule of four sandgrouse species (Pterocles spp.) in relation to sunrise and season. Acta Ethologica 14:35–41.
  Birincil yayının özeti: Batı Negev’de tek su kaynağında türlerin geliş zamanları ve sayıları. Evrensel içme saati değildir.
• Myhrvold et al. (2015). An amniote life-history database to perform comparative analyses with birds, mammals, and reptiles. Ecology 96:3109; Ecological Archives E096-269. · Foreign specialist species catalogue — Pterocles senegallus
  Asıl CSV ve alan tanımları temsilî erkek/dişi ağırlıkları ile 30 günlük kuluçka için kontrol edildi. Yabancı uzman tür kataloğu 30–35 cm boy ve 55–65 cm kanat açıklığını doğrudan yayımlar; panel mevcut doğrudan yayımlanmış 36 cm tür boyunu korur ve doğrulanan açıklık aralığını kullanır. Birleştirilmiş değerler alt–üst sınır değildir; eksik uçuş yaşı uydurulmaz.
• Benekli Bülbül — tanı, ölçüler ve mevsimsel bağlam
  Cornell Lab — Thrush Nightingale · MME/BirdLife Hungary — English species data · Oiseaux.net — Rossignol progné (French) · OSME Regional List 7.2C, row 938 · EURING/CMS Migration Atlas — Juan Arizaga
  Yabancı bölgesel durum ve hukuki kategoriler Türkiye’ye aktarılmaz; göç bağlantıları kesin bireysel rota değildir. MME’deki eski familya sınıflaması alınmamıştır.
• Pryl, M. (1980). Breeding biology of the Thrush Nightingale Luscinia luscinia in southern Finland, I. Ornis Fennica 57:33–39.
  Fince birincil makalenin İngilizce özeti incelendi: zemin yuvaları, dişinin yapım ve kuluçka davranışı; 13,3 günlük ortalama Türkiye’ye değil ölçülen 12 yuvaya aittir.
• Vokurková et al. (2013). The Causes and Evolutionary Consequences of Mixed Singing in Two Hybridizing Songbird Species (Luscinia spp.). PLOS ONE 8(4):e60172.
  Hakemli ses ve genetik araştırması; türler arası öğrenme karışık ötüşü açıklayabilir, ötüş tek başına melez kökeni kanıtlamaz.
• Stach, R., Jakobsson, S., Kullberg, C. & Fransson, T. (2012). Geolocators reveal three consecutive wintering areas in the thrush nightingale. Animal Migration 1(1):1–7.
  Takip edilen iki birey; art arda Afrika alanları ve önerilen yağış/besin bağlantısı, bütün tür için değişmez güzergâh değildir.
• Klaassen, M., Lindström, Å. & Zijlstra, R. (1997). Composition of Fuel Stores and Digestive Limitations to Fuel Deposition Rate in the Long-Distance Migratory Thrush Nightingale, Luscinia luscinia. Physiological Zoology 70(1).
  Birincil yayının dizinlenmiş özeti incelendi; kontrollü yeniden beslenme ve doku bileşimi, arazideki besin yüzdeleri değildir.
• Benekli Düdükçün — tanı ve yuvalama
  Cornell Lab — Identification · Cornell Lab — Life history · Kirschbaum & Moore — University of Michigan, Animal Diversity Web · BTO BirdFacts · Le-Dantec — Oiseaux.net, identification (French) · Cornell Lab — eBird
  Mevsimsel giysiler, ortak ölçüler, yayımlanmış ayrı ağırlık aralıkları ve yuvalama. ADW boy/uçuş yaşı tablosundaki tutarsızlıklar ile Oiseaux’nun Sibirya–Avustralya rota paragrafı kullanılmadı. OSME Part A satır274 rastlantısal konuk durumunu destekler, düzenli Türkiye üremesini değil.
• Oring, L. W. & Lank, D. B. (1982). Sexual selection, arrival times, philopatry and site fidelity in the polyandrous spotted sandpiper. Behavioral Ecology and Sociobiology 10:185–191. DOI:10.1007/BF00299684.
  Yayıncı özeti incelendi; dişi rekabeti, geliş ve erkek ağırlıklı bakım üzerine dokuz yıllık yerel araştırma. Önerilen nedenler gözlemlerden ayrılır.
• Oring, L. W., Lank, D. B. & Maxson, S. J. (1983). Population Studies of the Polyandrous Spotted Sandpiper. The Auk100(2):272–285. DOI:10.1093/auk/100.2.272.
  Birincil yayının özeti: Minnesota’da on yıllık araştırma, deneyim ve üreme çeşitliliği. Yerel ölçümler Türkiye’deki rastlantısal bireylere genellenmez.
• Benekli Sinekkapan — tanı, üreme ve göç
  Cornell Lab — Spotted Flycatcher · BTO BirdFacts · SEO/BirdLife — Papamoscas gris (Spanish) · EURING/CMS — Frédéric Jiguet · Cornell Lab — European Pied Flycatcher comparison
  Yetişkin ağırlıkları BTO örneklem ortalamalarıdır, sınır değildir. Birleşik Krallık ve İspanya takvimleri/hukuki kategorileri Türkiye’ye aktarılmaz; OSME Part C satır926 Türkiye üreme ve geçişini destekler.
• Jiguet et al. (2019). Desert crossing strategies of migrant songbirds vary between and within species. Scientific Reports9:20248. DOI:10.1038/s41598-019-56677-4.
  Açık birincil araştırma:22 Benekli Sinekkapan dahil10 türden130 birey; değişken uçuş/mola stratejileri ve ışık/sıcaklık yorum sınırları, her kuş için aynı rota değil.
• Stevens, D. K., Anderson, G. Q. A., Grice, P. V. & Norris, K. (2007). Breeding success of Spotted Flycatchers Muscicapa striata in southern England — is woodland a good habitat for this species? Ibis149 (Suppl.2):214–223. DOI:10.1111/j.1474-919X.2007.00746.x.
  Yazarın üniversite arşivindeki özet incelendi; iki İngiltere bölgesinde bahçe/orman/tarım alanı karşılaştırması. Yerel yuva sonuçları evrensel habitat sıralaması veya yırtıcı uzaklaştırma önerisi değildir.
• Benekli Suyelvesi — biyoloji ve tanı
  Cornell Lab — Spotted Crake · BTO BirdFacts · MME — English species account · RSPB · Naturalis — Birds of Europe · SEO/BirdLife (Spanish)
  Örtüşen biyometrik aralıklar ve benzer yetişkin eşeyler. Kuluçka süresi açıkça BTO’ya dayanır (18–19 gün); SEO’nun farklı değeri (24 gün) sessizce ortalamaya dönüştürülmez. Ulusal koruma kategorileri Türkiye’ye aktarılmaz.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Porzana porzana, supplementary material.
  Tablo 1, Türkiye: 2002–2012 dönemi için uzman değerlendirmesine dayanan tarihsel üreme tahmini; güncel sayım değildir, eğilimler belirsizdir.
• EURING/CMS (2022), Frédéric Jiguet — Spotted Crake.
  Geniş mevsimsel hareketler ve sınırlı geri bildirim verileri; Türkiye için kesin bireysel rota çıkarılmaz.
• Gilbert, G. (2002). The status and habitat of Spotted Crakes Porzana porzana in Britain in 1999. Bird Study 49(1):79–86.
  Yayıncı özeti ve yazarın paylaştığı metin incelendi. Ötüş temelli sayımın sınırları ve sulak alan çeşitliliği; Britanya ölçümleri Türkiye için evrensel habitat reçetesi değildir.
• Bıldırcın — tanı ve üreme
  Cornell Lab — Common Quail · BTO BirdFacts · MME — English account · SEO/BirdLife — Codorniz común · Acopian Center — A Field Guide to Birds of Armenia · Gianfranco Colombo — ground-nest description
  Japon/evcil bıldırcın tanısının sınırları, örtüşen eşey ölçüleri ve dişinin kuluçkası. Monaco metni yalnız yerdeki yuvayı çapraz kontrol için kullanıldı; boy, nüfus ve uçuş iddiaları alınmadı. Acopian dizinlenen metni incelendi. İspanya ulusal durumu Türkiye veya dünya kategorisi değildir.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Coturnix coturnix, supplementary material.
  Türkiye üreme tahmini 2002–2012 kısmi verilerine dayanır; güncel sayım olarak sunulmaz.
• EURING/CMS (2022), Boris Nikolov — Common Quail.
  Değişken göç ve mevsim içi hareketler; yeniden bulunma koşulları çıkarımı sınırlar. Metindeki tutarsız koruma etiketleri kullanılmadı.
• Németh, T. M., Kelemen, P., Csiszár, Á., Kovács, G., Faragó, S. & Winkler, D. (2019). Habitat selection of the Common Quail (Coturnix coturnix) in an intensively managed agricultural environment. Ornis Hungarica 27(1):99–109. DOI:10.2478/orhu-2019-0006.
  Birincil İngilizce özet: LAJTA Projesi, Kuzeybatı Macaristan, 2014; örtü ve eklembacaklı ilişkileri, Türkiye tarımı için evrensel neden-sonuç reçetesi değil.
• Bıldırcınkılavuzu — tanı, ölçüler ve üreme
  Cornell Lab — Corn Crake · BTO BirdFacts · MME — English species account · SEO/BirdLife — Guión de codornices · BfN — Wachtelkönig (German)
  MME ölçüleri ve eşeye göre ağırlık aralıkları; BTO kuluçka ve uçuş yaşı. BfN habitat için kullanıldı, farklı boy aralığı alınmadı. Yabancı ülkenin ulusal durumu Türkiye’ye aktarılmaz.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Crex crex, supplementary material. · EURING/CMS (2022), Frédéric Jiguet — Corn Crake.
  2013–2019 döneminin kısmi Türkiye üreme verileri, güncel sayım değil. Halkalama geri bildirimleri bölgesel zamanlamayı destekler, aynı bireysel rotayı değil.
• Tyler, G. A., Green, R. E. & Casey, C. (1998). Survival and behaviour of Corncrake Crex crex chicks during the mowing of agricultural grassland. Bird Study45(1):35–50.
  Birincil yayıncı özeti incelendi: biçim yönü, kaçış örtüsü ve yavru sağkalımı. Yerel ölüm yüzdeleri Türkiye için evrensel oran değildir.
• Arbeiter, S., Helmecke, A. & Bellebaum, J. (2017). Do Corncrakes Crex crex benefit from unmown refuge strips? Bird Conservation International27(4):560–567. DOI:10.1017/S0959270916000447.
  Birincil İngilizce özet ve yöntemler incelendi; Almanya Aşağı Oder Vadisi,2012–2015. Sığınak kullanımı Türkiye için değişmez şerit genişliği veya biçim tarihi oluşturmaz.
• Bıyıklı Baştankara — tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — Bearded Reedling · BTO BirdFacts · MME — English species account · Jean François — Panure à moustaches (French) · SEO/BirdLife — Bigotudo (Spanish) · Cornell Lab — Reed Bunting comparison
  BTO üreme aralıkları; Oiseaux yaklaşık toplam boy 16 cm; MME açıklık ve ortak ağırlık aralığı. Çelişen kısa boy değerleri ve eski aile adları alınmadı. Yetişkin dişinin kuyrukaltı erkekteki gibi siyah değil, açık deve tüyüdür.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Panurus biarmicus, supplementary material. · EURING/CMS (2022), Frédéric Jiguet — Bearded Tit.
  2002–2012 Türkiye üreme tahmini tarihseldir; güncel sayım değildir. Avrupa dağılma kayıtları Türkiye için değişmez rota oluşturmaz.
• Wilson, J. (2014). The gritting behaviour of Bearded Tits Panurus biarmicus. Ringing & Migration 29(1):37–40.
  İndekslenmiş yayıncı özeti ve yazarın paylaştığı metin incelendi; Leighton Moss bireysel farklılıkları. Britanya sonbahar tarihleri evrensel değildir; çalışma gelişigüzel taşçık dökme önerisi değildir.
• Malzer, I. & Hansell, M. (2017). Nest timing, nest site selection and nest structure in a high latitude population of Bearded Reedlings Panurus biarmicus. Bird Study 64(1):51–61. DOI:10.1080/00063657.2016.1271771.
  Yazarın üniversite özeti ve indeksli yayıncı yöntemleri incelendi; İskoçya Tay sazlığında küçük örneklem. Eski saz ilişkisi evrensel yönetim reçetesi değildir; geri hesaplamada varsayılan kuluçka süresi bağımsız ölçüm sayılmaz.
• Bıyıklı Doğan — biyoloji ve tanı
  Cornell Lab — Lanner Falcon · MEROS — Lanner (German) · The Peregrine Fund · Didier Collin & Daniel Le-Dantec — Faucon lanier (French) · Cornell — Peregrine comparison · Cornell — Saker comparison
  MEROS yaklaşık ölçüleri, eşey ağırlıkları, yumurta ve süreler; eski nüfus iddiaları alınmadı. Coğrafya/yaş değişimi sabit eşey rengi kuralı değildir. Oiseaux otomatik alanlarındaki tutarsız ölçüler kullanılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Falco biarmicus, supplementary material. · Corso, A. (2018). Updated status of European Lanner Falcon, Falco biarmicus feldeggii … Biodiversity Journal 9(1):35–44.
  BirdLife 2002–2012 Türkiye tahminini kullanır; Corso arazi gözlemi, yazışma ve literatürü birleştirerek daha düşük tahminler önerir. Hiçbiri güncel ülke sayımı değildir; çelişen değerler ortalanmadı. Özgün makale görselleri yalnız tüy incelemesi için değerlendirildi.
• Morimando, F., Pezzo, F. & Draghi, A. (1997). Food habits of the Lanner Falcon (Falco biarmicus feldeggii) in Central Italy. Journal of Raptor Research 31(1):40–43.
  Dergi arşivi künyesi ve yazarın paylaştığı tam metin incelendi; 1994–1995 Toskana’da bir çift. Sindirim topağı, tüy kalıntısı ve gözlem yöntemleri farklı sonuç verir; Türkiye için evrensel besin bileşimi değildir.
• Di Vittorio, M. et al. (2017). Population size and breeding performance of the Lanner Falcon Falco biarmicus in Sicily: conservation implications. Bird Study 64(3):339–343.
  İndekslenmiş yayıncı yöntem/sonuçları ve yazarın üniversite özeti incelendi. Sicilya tekrar sayımları alan varlığı, çift ve başarılı yavruyu ayırır; yerel oranlar ve izleme mesafesi Türkiye için evrensel değer değildir.
• Cornell Lab — Sensitive Species in eBird (15 May 2026).
  Bıyıklı Doğan Türkiye’de bölgesel hassas türler arasındadır; kesin yuva konumları korunmalıdır. Bu veri koruma politikasıdır, IUCN kategorisi değildir.
• Bıyıklı Kamışçın — tanı ve üreme
  Cornell Lab — Moustached Warbler · MME — English account · SEO/BirdLife — Carricerín real · Alexandre Knochel & Daniel Le-Dantec — Lusciniole à moustaches · Cornell — Sedge Warbler comparison · Cornell — Aquatic Warbler comparison
  MME ölçüleri ve örtüşen eşey aralıkları; SEO yumurta ve kuluçka bilgisi Fransızca uzman hesabıyla karşılaştırıldı. İspanya ulusal durumu Türkiye/dünya kategorisi değildir; tutarsız otomatik göç alanları kullanılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Acrocephalus melanopogon, supplementary material. · EURING/CMS (2022), Juan Arizaga — Moustached Warbler.
  Türkiye tahmini geçmiş döneme (2002–2012) ve yetersiz veriye dayanır; güncel sayım değildir. Seyrek Doğu Akdeniz geri bildirimleri evrensel bireysel rota veya yerel yıl boyu varlık göstermez.
• Kleindorfer, S., Fessl, B. & Hoi, H. (1995). More Is not always better: male incubation in two Acrocephalus warblers. Behaviour 132(7–8):607–625. DOI:10.1163/156853995X00234. · Kleindorfer, S. & Hoi, H. (1997). Nest predation avoidance: An alternative explanation for male incubation in Acrocephalus melanopogon. Ethology 103(8):619–631. DOI:10.1111/j.1439-0310.1997.tb00173.x.
  Doğrudan erişim başarısız olduğunda dizinlenen metin dahil birincil İngilizce üniversite özetleri incelendi. Erkek kuluçkası ve mevsimsel değişim her çift için sabit nöbet çizelgesi değildir.
• Ceresa, F., Belda, E. J., Gómez, J., Miñana, I. J., Soler, L., Villarroya, J. & Monrós, J. S. (2016). Differences in time and space use between two sympatric Acrocephalus warblers with similar diets. Bird Study 63(2):172–180.
  Dizinlenen yayıncı yöntem/sonuç/tartışması, yazarın paylaştığı metin ve üniversite künyesi incelendi. İspanya besin ve alan/zaman sonuçları doğrudan rekabet kanıtı veya Türkiye besin yüzdeleri olarak sunulmaz.
• Bıyıklı Ötleğen — taksonomi, tanı ve ölçüler
  Cornell Lab — Eastern Subalpine Warbler · BTO BirdFacts — Eastern Subalpine Warbler · LIPU — Sterpazzolina comune (Italian)
  Cornell tanı ve doğal referans görüntüleri; BTO temsilî tür ağırlığı; LIPU genel boy ve yaşam alanı. İngiltere nadirliği, İtalya nüfusu ve birleşik kapsamlı kanat açıklığı Türkiye’ye veya güncel doğu taksonuna aktarılmadı.
• Zuccon, D., Pons, J.-M., Boano, G., Chiozzi, G., Gamauf, A. & Mengoni, C. (2020). Type specimens matter: new insights on the systematics, taxonomy and nomenclature of the subalpine warbler complex. Zoological Journal of the Linnean Society 190(1):314–341. DOI:10.1093/zoolinnean/zlz169. · Svensson, L. (2013). A taxonomic revision of the Subalpine Warbler Sylvia cantillans. Bulletin of the British Ornithologists’ Club 133(3):240–248.
  Birincil taksonomi kanıtı ve tip örnekleri incelendi. Eski adlar2020 ayrımıyla eşleştirildi; batı dişisi tanımı ve örnek kanat boyu doğu giysisi veya kanat açıklığı diye sunulmadı.
• Boesman, P. (2016). Notes on the vocalizations of Subalpine Warbler (Sylvia cantillans). HBW Alive Ornithological Note261. · EURING/CMS — Subalpine-warblers migration account.
  Sınırlı kayıt örnekleminde doğu türünün tek ve çift çağrıları bulunur; hece sayısı mutlak anahtar değildir. Göç hesabı üç güncel türü birleştirir ve tek Türk bireyin rotasına çevrilmedi.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Sylvia/Curruca cantillans supplementary material. · Kinzelbach, R. & Martens, J. (1965). Zur Kenntnis der Vögel von Karpathos (Südliche Ägäis). Bonner Zoologische Beiträge 16:50–91.
  Türkiye tahmini2002–2012 dönemine ait uzman değeridir, güncel sayım değildir; Avrupa toplamı batı topluluklarını da içerir. Ege çalışması albistriata için tarihli yuva ve geçiş gözlemi verir; Türkiye geneli sabit tarih veya yuva yüksekliği değildir.
• Fotopoulos, G., Psarikidis, A., Vlachavas, A. & Valsamidis, E. (2024). Special Ecological Assessment for Oreinos Evros–Koilada Dereio(u), pp.123–124.
  İngilizce uzman çevresel derlemesi doğu bölgesi yuva ve yumurta bağlamı için incelendi. Hakemli üreme deneyi değildir ve birleşik nüfus dili taşır;11–12 günlük kuluçka modern doğu taksonu için bağımsız doğrulanmış sayılmadı.
• Bıyıklı Sumru — tanı, ölçüler ve biyoloji
  Cornell Lab — Whiskered Tern · BTO BirdFacts · MME — English species account · SEO/BirdLife — Fumarel cariblanco · Jean François — Guifette moustac (French)
  Doğal tanı, eşeye özgü ağırlık ve ortak ölçüler, habitat, besin ve üreme derlemesi. Türkiye dışı ulusal durumlar ve çelişkili derin çentikli kuyruk anlatımı aktarılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Chlidonias hybrida, supplementary material. · EURING/CMS Eurasian African Bird Migration Atlas — marsh terns.
  Türkiye üreme tahmini 2002–2012 uzman değeridir, güncel sayım değildir. Seyrek Güneydoğu Avrupa geri bildirimleri bir Türk birey için sabit rota oluşturmaz.
• Martín-Vélez et al. (2018). Reproductive success of Whiskered Terns in relation to water regimes. PeerJ 6:e4548. · Paillisson et al. (2021). Nest building and parental roles in Whiskered Terns. Ecology and Evolution. · Mužinić, J. & Delić, A. (1997). Nesting biology of Whiskered Tern in Croatia. Avocetta 21:165–168. · Ledwoń et al. (2024). Parental roles and brood desertion in Whiskered Terns. Journal of Ornithology.
  Birincil çalışmalar yerel yumurta ortalamalarını, doğrudan gözlenen 18–20 günlük kuluçkayı, yüzen yuvanın büyümesini ve ebeveyn farklılıklarını ayırır. Alan sonuçları Türkiye için değişmez reçete değildir.
• Scientific Reports (2025). Sympatric breeding ecology of Black and Whiskered Terns at Lake Druzno.
  Sığ tatlı su, yüzen bitki, besin ve iki bataklık sumrusunu karşılaştıran güncel birincil çalışma; yerel göl sonuçları ülke bolluğuna çevrilmedi.
• Boğmaklı Ardıç — tanı, ölçüler ve üreme
  Cornell Lab — Ring Ouzel · BTO BirdFacts · MME — English species account · Natural England (2020). Climate Change Adaptation Manual — Ring Ouzel.
  Doğal erkek/dişi referansı, ortak ölçüler, ölçülmüş eşey ağırlıkları, yumurta ve kuluçka. Britanya durumu ve yönetim reçeteleri Türkiye’ye aktarılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Turdus torquatus, supplementary material. · EURING/CMS (2022). Ring Ouzel migration account.
  Türkiye tahmini 2002–2012 uzman değerlendirmesidir ve eğilim verisi yetersizdir; güncel sayım değildir. Geri bildirim bağlantıları tek sabit rota sayılmaz.
• Janiga, M. & Višňovská, Z. (2021). Breeding biology of Ring Ouzel in the West Carpathians. Oecologia Montana 30(2):50–58. · Davies, J., Arthur, D. & White, S. (2014). Effects of breeding habitat on productivity and chick condition. Bird Study. · Habitat selection of the Ring Ouzel in the Western Carpathians. Bird Study.
  Birincil dağ çalışmaları 3–6 yumurta, 13–15 günlük kuluçka ve habitat mozaiğini destekler. Yerel tarihler, bitki ilişkileri ve araştırma rahatsızlığı genellenmedi.
• Beale et al. (2006). Climate change may account for the decline in British Ring Ouzels. Journal of Animal Ecology. · Global Ecology and Conservation (2025). Movements and habitat use by wintering Ring Ouzels in El Teide.
  İklim ve tohum yayma çalışmaları coğrafi olarak sınırlandırıldı; Britanya ilişkileri ve Kanarya Adaları hareket mesafeleri Türkiye kuşlarına uygulanmadı.
• Boğmaklı Toygar — tanı, ölçüler ve üreme
  Cornell Lab — Calandra Lark · SEO/BirdLife — Calandria común · Jean François — Calandra Lark
  Doğal yapı, değişken boyun lekeleri, siyaha yakın kanat altı ve beyaz arka kenar; yuva, yumurta ve uzman kaynaklardaki 12–16 günlük süre aralığı. İspanya tarihleri ve durumu Türkiye’ye aktarılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Melanocorypha calandra, supplementary material.
  Türkiye için 4–10 milyon çift aralığı 2013–2019 dönemine aittir; açıkça veri yetersiz ve eğilimler bilinmiyor olarak işaretlidir, güncel eksiksiz sayım değildir.
• Acopian Center for the Environment — Calandra Lark. · Birds of Kyrgyzstan — Calandra Lark.
  Bağımsız bölgesel ölçüler ve erişkin ağırlık aralığı. Ermenistan/Kırgızistan durumu veya takvimi Türkiye verisi yapılmadı; kanat kirişi kanat açıklığı sayılmadı.
• Boyunçeviren — tanı, ölçüler ve üreme
  Cornell Lab — Eurasian Wryneck · BTO BirdFacts — Wryneck · MME — Eurasian Wryneck
  Cornell doğal tanı; BTO ölçülmüş erişkin ağırlığı, yumurta, kuluçka ve yavru süresi; MME ortak eşey ölçüleri. Eşey kutularında hesaplanmış orta noktalar değil, yayımlanmış temsilî tekil değerler kullanıldı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Jynx torquilla, supplementary material. · EURING/CMS — Eurasian-African Bird Migration Atlas.
  Türkiye üreme kaydı uzman görüşü, tarihsel çalışma ve veri tabanı kaynaklarını birlikte kullanır; güncel eksiksiz sayım gibi sunulmadı. Halka geri bildirimleri her Türkiye kuşu için tek sabit rotaya çevrilmedi.
• Weisshaupt, N., Arlettaz, R., Reichlin, T. S., Tagmann-Ioset, A. & Schaub, M. (2011). Habitat selection by foraging Wrynecks during the breeding season. Bird Study 58:111–119. · Mermod, M. et al. (2009). The importance of ant-rich habitats for the persistence of the Wryneck on farmland. Ibis.
  Birincil arazi çalışmaları karınca bakımından zengin, erişilebilir, küçük ölçekli habitat mozaiğini destekler. İsviçre yüzdeleri ve ürün tercihleri Türkiye için değişmez reçete yapılmadı.
• Boz Alamecek — tanı, üreme ve ölçüler
  Cornell Lab — Desert Finch · Yosef, R. (1991). Breeding biology of the Desert Finch in Israel. · Boland & Alsuhaibany (2020). Birds of Saudi Arabia, Vol. 2.
  Doğal tanı ve eşey farkları; yayımlanmış yuva, yumurta, kuluçka ve yavru bilgileri. İsrail ve Arabistan üreme ayrıntıları coğrafi sınırıyla tutuldu, Türkiye’de doğrudan ölçülmüş değer gibi sunulmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Rhodospiza obsoleta, supplementary material. · van den Elzen, R. & Nemeschkal, H. L. (2008). The impact of body mass on morphological integration in avian skeletons. · Zamora et al. (2006). Rhodopechys obsoleta: a pale ancestor of greenfinches according to molecular phylogeny.
  Türkiye kaydı uzman, tarihsel ve veri tabanı dayanaklarını birlikte kullanır; güncel eksiksiz sayım değildir. Yayımlanmış 25,5 g tür değeri orta nokta hesaplanmadan kullanıldı; eski cins birleşimleri tarihsel bağlamıyla ele alındı.
• Boz Çinte — tanı, alt türler ve koruma
  Council of Europe / BirdLife International (2003). International Action Plan for the Cinereous Bunting. · BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Emberiza cineracea. · BirdLife International (2015). IUCN Red List assessment.
  Alt türler, dar yayılış, Türkiye nüfus bağlamı, gece göçü, zemin yuvası, tehditler ve açık bilgi eksikleri. Tarihsel ve uzman tahminleri güncel tam sayım yapılmadı.
• Jean François / Oiseaux.net — Cinereous Bunting. · Boland & Alsuhaibany — Birds of Saudi Arabia, Vol. 2.
  AVONET bağlantılı tekil boy ve ağırlık, morfoloji ve üreme dışı bölgesel bağlam. 25–29 cm kanat açıklığı aralığı orta noktaya çevrilmedi; Arabistan tarihleri Türkiye takvimi yapılmadı.
• Boz Çıvgın — tanı, ses ve ölçüler
  Cornell Lab — Eastern Bonelli's Warbler · Oiseaux.net — Eastern Bonelli's Warbler · Helb, Bergmann & Martens (1982). Acoustic differences between western and eastern Bonelli's Warblers.
  Doğal tanı bağlamı, yayımlanmış tekil 11 cm boy ve deneysel çağrı/sonogram farkları. Küçük tüy farkları mutlak ölçüt yapılmadı; kanat açıklığı orta noktası hesaplanmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Phylloscopus orientalis, supplementary material.
  Türkiye için 10.000–50.000 çift, 2002–2012 döneminin yetersiz verisidir; eğilimler bilinmez ve güncel eksiksiz sayım değildir.
• Barboutis et al. (2013). Spring migration phenology and arrival conditions of the Eastern Bonelli's Warbler and Semi-collared Flycatcher. Ringing & Migration 28:39–42. · Zduniak et al. (2015). Biometry and phenology of two sibling Phylloscopus warblers. ZooKeys 530:113–127.
  Birincil halkalama çalışmaları Doğu Akdeniz geçiş zamanını, engel sonrası düşük kondisyonu ve Antikithira örnekleminin 6,9 g ortalamasını destekler. Yerel tarihler ve örneklem kütlesi Türkiye geneli değişmez değer veya sınır değildir.
• BirdForum Opus — Eastern Bonelli's Warbler.
  Tür hesabı yerde yuva, 4–6 yumurta, böcekçil beslenme ve genel habitatı destekler. Doğu türüne özgü sağlam kuluçka veya yavru süresi vermediğinden Batı türünün değerleri alınmadı.
• Boz Doğan — tanı, davranış ve üreme
  Cornell Lab — Merlin identification · Cornell Lab — Merlin life history · BTO BirdFacts — Merlin
  Doğal giysi, yapı ve alçak takip davranışı; belgeli yumurta, kuluçka ve yavru süreleri. BTO’nun erişkinleri birleştiren ağırlık ortalaması ayrı erkek ve dişi değeri yapılmadı; hiçbir aralıktan orta nokta hesaplanmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Falco columbarius, supplementary material. · Arslangündoğdu et al. (2018). Soaring bird migration at the Bosphorus Strait, Turkey. · de Boer (2001). Wintering raptors in the Göksu Delta, southern Turkey.
  Avrupa üreme tablosu Türkiye’yi üreyen ülke olarak listelemez. Türkiye arazi çalışmaları geçiş ve kış varlığını destekler; alan kayıtları evrensel rotaya veya üreme kanıtına çevrilmedi.
• Warkentin (1990). Habitat use and foraging behaviour of urban Merlins in winter. Journal of Zoology 221:539–563. · Warkentin, James & Oliphant (1990). Body morphometrics, age structure, and partial migration of urban Merlins. The Auk 107:25–34.
  Uzun süreli Saskatoon çalışmaları bireysel kış alanlarını, kısmi göçü ve kent habitatı kullanımını destekler. Bu yerel Kuzey Amerika bulguları Türkiye kentlerine veya topluluklarına otomatik uygulanmadı.
• Boz Ebabil — tanı ve ölçüler
  Cornell Lab — Pallid Swift · MME — Pallid Swift · BTO BirdFacts — Pallid Swift
  Doğal tanı, yayımlanmış ölçü aralıkları ve BTO’nun temsilî 42 g tür ağırlığı. Aralıklardan orta nokta hesaplanmadı; 42 g eşeye özel değil ortak değer olarak gösterildi.
• Larsson & Forrest (2018). The identification of juvenile Common and Pallid Swifts. British Birds 111:310–322. · OSME — Common and Pallid Swift identification. · Blasco-Zumeta & Heinze — Identification of adult Common and Pallid Swifts.
  Yaş, ışık, baş-gerdan deseni, karın/böğür pullanması ve üst/alt kanat karşıtlıkları birlikte değerlendirildi. Tek soluk kuş veya tek kare kesin tanı sayılmadı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Apus pallidus, supplementary material. · Antonov & Atanasova (2001). Laying dates, clutch size and breeding success in the Pallid Swift in Sofia.
  Türkiye’nin 2.000–10.000 çift tahmini kısmi 2002–2012 verisidir; eğilimler yetersiz/bilinmez ve güncel sayım değildir. Sofia yumurta ortalamaları ile ikinci kuluçkalar yerel çalışma sonucu olarak tutuldu.
• Malacarne & Cucco (1991). Chick mortality and hatching asynchrony in the Pallid Swift. Avocetta 15:19–24. · Cucco & Malacarne (1996). Factors affecting egg mass in the Pallid Swift. Bird Study 43:314–319. · Cucco & Malacarne (1996). Food availability, nestling growth and fledging success. Journal of Zoology.
  Birincil Piedmont çalışmaları yerel çıkış, yumurta kütlesi, besin ve yavru büyümesi ilişkilerini destekler. Koloni sonuçları Türkiye için sabit üreme başarısı veya tarihe çevrilmedi.
• Boz Kuyrukkakan — tanı ve ölçüler
  Cornell Lab — Isabelline Wheatear · BTO BirdFacts — Isabelline Wheatear · MME/BirdLife Hungary — English species data · Alström (1986). Isabelline and Northern Wheatear identification. Dutch Birding 8.
  Yapı, alula, kaş, geniş kuyruk uç bandı ve açık koltuk/kanat altı birlikte değerlendirildi. MME aralıkları orta noktaya çevrilmedi; BTO’nun 30,8 g değeri ortak temsilî tür değeri olarak kullanıldı.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Oenanthe isabellina, supplementary material. · Dombrovschi et al. (2024). Isabelline Wheatear in Moldova: regional range review. Land 13:1803. · Li & Lu (2012). Reproductive ecology at 3,430 m. Ardeola 59:301–307. · OSME Regional List 7.2C — Oenanthe isabellina.
  Türkiye’nin 2–6 milyon çift tahmini, eğilimleri bilinmeyen yetersiz 2002–2012 verisidir; güncel sayım değildir. 5,1 yumurta ortalaması, 13,5 günlük kuluçka ve 18,5 günlük yavru dönemi yüksek Tibet’teki tek çalışmaya aittir; Türkiye için sabit değildir.
• Boz Kaz — taksonomi, tanı ve biyoloji
  IOC World Bird List — Master List · Cornell Lab — eBird Greylag Goose · Cornell Lab — Graylag Goose Life History · BTO BirdFacts — Greylag Goose
  Tanı, habitat, beslenme, yuva yapısı, yumurta, kuluçka, uçuş yaşı ve canlı kuş örneklemindeki eşeye göre ortalamalar. BTO kanat uzunlukları kanat kirişidir, toplam kanat açıklığı değildir; ortalamalar sınır değildir.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Anser anser, supplementary material. · AEWA / European Goose Management Platform — Greylag Goose species account.
  Türkiye: kısmi 2002–2012 verisinden 100–300 üreyen çift ve tam 2013–2019 sayımlarından 140–880 kışlayan birey; ulusal eğilimler belirsizdir. Tarihli tahminler ile genel hareket bilgisi güncel tam sayım veya izlenmiş bireysel rota değildir.
• Boz Ördek — taksonomi, tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — eBird Gadwall · Cornell Lab — Gadwall Life History · BTO BirdFacts — Gadwall · LeSchack, McKnight & Hepp (2020), Birds of the World, DOI:10.2173/bow.gadwal.01
  Taksonomi, doğal tanı, habitat, beslenme, yuva yapısı, yumurta, kuluçka, uçuş yaşı ve canlı kuş örneklemindeki eşeye göre ortalamalar. BTO kanat değerleri kanat uzunluğudur, toplam kanat açıklığı değildir; yayımlanmış ortalamalar sınır veya hesaplanmış aralık orta noktası değildir.
• Gaidet et al. (2012). Anatidae migration in the Western Palearctic and spread of HPAI H5N1. EcoHealth. · Wetlands International — Conservation Status of Migratory Waterbirds
  Yalnız geniş göç yolu bağlamı için kullanıldı. Bir türün göç yolu üzerindeki varlığı, izlenmiş Türkiye bireyine ait rota, sabit mesafe veya kesin mola zinciri oluşturmaz.
• Boz Ötleğen — tanı, ölçüler ve üreme
  Cornell Lab — eBird Garden Warbler · BTO BirdFacts — Garden Warbler · Williamson (BTO), Identification for Ringers 3 — Garden Warbler
  Başlıksız sade görünüm, Karabaşlı Ötleğen karşılaştırması, habitat, ses, eşeye göre örneklem ortalamaları, yumurta, kuluçka ve yavru dönemi. Yayımlanmış kanat değerleri toplam açıklık değil kanat uzunluğudur; örtüşen ortalamalar sahada eşey tayini sağlamaz.
• Hanmer & Leech (2023). Hedgerow cutting and nesting birds. BTO Research Report 762.
  Boz Ötleğen genellikle tek kuluçkalı çit/çalılık yuvalayıcısı olarak ele alınır. Britanya biçim tarihleri Türkiye’ye aktarılmaz; kaynak evrensel yönetim takviminden çok yuva dönemi ihtiyatını destekler.
• Boz Serçe — taksonomi, tanı ve biyoloji
  BirdLife DataZone — Pale Sparrow · Boland & Al-Suhaibany — Birds of Saudi Arabia, Volume 2 · Royal Commission for AlUla — Birds of AlUla
  Bilimsel ad eşleşmesi, geniş üreme ve kış yayılışı, sade kum rengi tanı, habitat, beslenme ve yayımlanmış tür ölçü aralıkları. Aralıklar korundu, eşeye özel orta noktalara çevrilmedi.
• Knight & Beale (2005). Pale Rock Sparrow in Mount Lebanon: modelling breeding habitat. Ibis 147:324–333. · Khoury & Janaydeh (2011). A breeding event in northeast Jordan. Sandgrouse 33.
  Hakemli habitat modellemesi çakıllı zemin, alan genişliği, ağaç örtüsü ve böcek tepeleriyle ilişkileri destekler. Ürdün saha çalışması alçak bodur çalı yuvalarını ve tek tam 5 yumurtalı yuvayı destekler; yerel sonuçlar Türkiye için evrensel değer yapılmadı.
• Kirwan et al. — The birds of Turkey: distribution, taxonomy and breeding status review. Sandgrouse. · Oiseaux.net — Pale Sparrow species account
  Türkiye durumu ve habitatı başka ülkelerin tarihlerinden ayrı tutuldu. 3–6 yumurta, 13–14 günlük kuluçka ve 11–16 günlük yavru dönemi aralık olarak korundu; kesin yerel zamanlama Türkiye’ye aktarılmadı.
• Boz Yelkovan — taksonomi, tanı ve biyoloji
  BTO BirdFacts — Scopoli's Shearwater · Animal Diversity Web — Calonectris diomedea · BirdLife International — Scopoli's Shearwater
  Kimlik, doğal görünüm, tür ölçü aralıkları, açık deniz davranışı, yuva habitatı ve ortak ebeveyn bakımı. BTO 650 g ortak temsilî ağırlıktır; eşeye özel orta nokta hesaplanmadı.
• Flood & Gutiérrez (2021). Field separation of Cory's and Scopoli's Shearwaters by underwing pattern. Marine Ornithology. · Oliveira et al. — Scopoli's Shearwater in the southwest Atlantic.
  Dış el teleklerine uzanan tanısal açık iç bayraklar yalnız alttan görünüşte ve birkaç karede değerlendirilir. Açı, aşınma ve pozlama işareti gizleyebilir; tek işaret kesin tanı sayılmaz.
• Péron & Grémillet et al. (2013). Adult, immature and juvenile autumn migration. PLoS ONE. · Ramos et al. (2019). Crossing the Pillars of Hercules. Ecology and Evolution. · Karris et al. (2024). Breeding performance of Scopoli's Shearwater. Diversity 16:150.
  Birincil izleme ve koloni çalışmaları tek yumurta, yaklaşık 52 günlük ortak kuluçka, uzun yavru dönemi, yuva sadakati ve farklı göç stratejilerini destekler. Yabancı koloni tarihleri ve izleri Türkiye kuşlarına atanmadı.
• Sultana et al. (2025). Diet of two Mediterranean shearwaters revealed by DNA metabarcoding. Marine Biology.
  Balık ve kafadanbacaklı beslenmesi koloni ve mevsim bağlamıyla değerlendirildi. Malta yumurtlama/çıkış tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmadı; tek örneklem av listesi tüm Türkiye denizleri için sabit besin listesi yapılmadı.
• Bozkır Delicesi — taksonomi, tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — eBird Pallid Harrier · BTO BirdFacts — Pallid Harrier · Naturalis — Birds of Europe: Circus macrourus
  Bilimsel kimlik, yaş ve eşeye bağlı tanı, uçuş yapısı, kanat altı deseni, ses, habitat ve BTO ortak temsilî ağırlığı. Tek yüz işareti veya parmak sayısı kesin sayılmadı.
• Terraube et al. (2009). Breeding biology of the Pallid Harrier in north-central Kazakhstan. Oryx.
  Hakemli iki yıllık çalışma bozkır, nehir kıyısı ve düşük yoğunluklu tarımda yer yuvasını, 5,72 ± 1,00 yerel yumurta ortalamasını, başarı hesabında varsayılan 30 günlük kuluçkayı ve yavru sonucu farklarını destekler. Bölgesel bulgular Türkiye için sabit değere çevrilmedi.
• Ollé, Montras & Goy — Raptor Identification: Harriers · Zootier-Lexikon — Steppenweihe · Princeton University Press field guide — Pallid Harrier
  Yayımlanmış 315 g erkek ve 445 g dişi ortalamaları aralık orta noktası değildir. Yayımlanmış 46 cm temsilî boy ortak gösterilir; 110 cm tek kanat açıklığı rehber değeri eşey ortalaması veya sınır diye sunulmaz.
• Bozkır Kartalı — taksonomi, tanı ve koruma
  Cornell Lab — eBird Steppe Eagle · CMS (2026). Global Action Plan for the Conservation of the Steppe Eagle 2026–2035. · Royal Commission for AlUla — Birds of AlUla.
  Bilimsel kimlik, yaşa bağlı üst/alt kanat tanısı, uzun ağız çizgisi, göç dağılımı ve güncel küresel tehdit bağlamı. Tek bant, ağız çizgisi veya parmak sayısı kesin sayılmadı.
• Gombobaatar et al. (2012). Breeding Ecology of the Steppe Eagle in Mongolia. Ornis Mongolica 1:13–19. · Steppe Wildlife Conservation and Research Center — Steppe Eagle ecology.
  On yıllık saha çalışması yuva yüzeylerini, 43 kuluçkada 1–3 yumurta ve 1,9 ± 0,6 ortalamayı, avları ve üreme sonuçlarını belgeler. Moğolistan değerleri coğrafi etiketiyle tutuldu; Türkiye ölçümü yapılmadı.
• Reynolds et al. (2014). Wing tucks are a response to atmospheric turbulence in the soaring flight of the Steppe Eagle. Journal of the Royal Society Interface. · Dunning, J. B. Jr. (2008). CRC Handbook of Avian Body Masses, 2nd ed. · Qatar e-Nature — Steppe Eagle.
  Doğrudan ölçülen 1,9 m açıklık eğitimli tek erkeğe aittir; nüfus ortalaması diye sunulmadı. Yayımlanmış 2.480 g erkek ve 3.560 g dişi ortalamaları hesaplanmış aralık orta noktası değildir; 75 cm ortak rehber değeridir.
• Bozkır Ötleğeni — taksonomi, tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — eBird Spectacled Warbler · BTO BirdFacts — Spectacled Warbler · Oiseaux.net — Spectacled Warbler
  Bilimsel kimlik, doğal görünüş, beslenme, alçak yuva yapısı, yumurta sayısı ve yaklaşık iki haftalık ortak kuluçka. BTO 10 g ağırlık ve doğrudan yayımlanmış 12 cm rehber boyu ortak değerlerdir; eşeye özgü ölçüm değildir.
• Brichetti & Fracasso et al. (2015). Is the Spectacled Warbler expanding northward because of climate warming? Bird Study. · Williamson — Identification for Ringers 3: Spectacled and allied warblers.
  Hakemli Akdeniz dağılımı, Türkiye’de yerel bulunuş ve kızıl kanat paneliyle yaş/eşey tanısı. Yerel bulunuş ülke çapında bolluk veya üreme kanıtına çevrilmedi.
• Lanzarote Biosphere Reserve — English bird guide. · Blasco-Zumeta & Heinze — Spectacled Warbler ageing and sexing.
  Biyosfer rehberi 15 cm kanat açıklığını doğrudan yayımlar; hesaplanmış orta nokta veya eşey ortalaması değil, ortak rehber değeri olarak kullanıldı. Elde inceleme özellikleri kuş yakalama önerisi değildir.
• Bozkır Toygarı — taksonomi, tanı ve biyoloji
  BTO BirdFacts — Short-toed Lark · Naturalis — Birds of Europe: Calandrella brachydactyla · Oiseaux.net — Greater Short-toed Lark
  Kabul edilen kimlik, doğal saha özellikleri, uçuş ve ses, mevsimsel beslenme, zemin yuvası, yumurta ve üreme süreleri. BTO 23 g ve Naturalis 14 cm ortak doğrudan rehber değerleridir; hesaplanmış eşey orta noktası değildir.
• Karaardıç, H. & Özkan, L. (2013). Breeding ecology of the Greater Short-toed Lark in southern Turkey. Zoology in the Middle East 59(1):6–9. DOI: 10.1080/09397140.2013.795055.
  Hakemli saha verisi: Güney Türkiye yumurtlama dönemi, 3–5 yumurta, 3,97 ortalama, 12–14 günlük kuluçka ve yinelenen kuluçka oranları. Alana özgü sonuçlar her Türkiye bölgesine ve yılına genellenmedi.
• Bird Spot — Short-toed Lark identification guide. · Suárez et al. (2002). Habitat use of Short-toed and Lesser Short-toed Larks. Ardeola 49:259–272.
  Tanı rehberi 28 cm kanat açıklığını tek değer olarak doğrudan yayımlar; hesaplanmış orta nokta veya eşey ortalaması değil, ortak rehber değeri olarak gösterildi. Hakemli habitat karşılaştırması iki kardeş toygarı tek bir genel kurak alan etiketine indirgemeyi önler.
• Bülbül — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  BTO BirdFacts — Nightingale · Oiseaux.net — Common Nightingale · Animal Diversity Web — Luscinia megarhynchos
  Kabul edilen kimlik, doğal görünüş ve davranış, tipik 4–5 yumurta, ölçülen yumurta sayısı değişkenliği, dişi kuluçkası ve yavru süresi. BTO eşey ağırlık ortalamaları yayımlanmış ölçümlerdir; hesaplanmış aralık orta noktası değildir.
• Wilson, A. M. et al. — The breeding biology of the Nightingale Luscinia megarhynchos in Britain. Bird Study. · EURING/CMS Migration Atlas — Common Nightingale.
  Yuva kayıtlarına dayalı çalışma ve topluluğa özgü göç kanıtı. Yabancı yumurtlama tarihleri ve izleme rotaları Türkiye takvimine kopyalanmadı veya izlenmemiş Türkiye kuşlarına atanmadı.
• Port Tarragona — regional bird guide (Common Nightingale 16.5 cm). · MVR Wildlife — Common Nightingale (25 cm wingspan).
  Tek değer olarak yayımlanmış 16,5 cm boy ve 25 cm açıklık ortak rehber değeri olarak gösterildi. Hesaplanmış orta nokta, eşey ortalaması veya her birey için sınır değildir.
• Büyük Ak Balıkçıl — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  Cornell Lab — Great Egret identification · Cornell Lab — Great Egret life history · BTO BirdFacts — Great White Egret · University of Michigan, Animal Diversity Web — Ardea alba · Naturalis — Birds of Europe
  Kabul edilen kimlik, mevsimsel yumuşak kısım renkleri, doğal tanı, doğrudan ortalama ölçüler, beslenme, yuva, yumurta ve kuluçka. 100 cm boy ile 150 cm açıklık ADW’nin doğrudan ortalamaları; BTO 872,5 g yayımlanmış değerdir, hesaplanan orta nokta değildir.
• EURING/CMS Migration Atlas — Great Egret · Białas et al. (2020). Migratory behaviour and survival of Great Egrets after range expansion in Central Europe. · Ławicki (2014). The Great White Egret in Europe: population increase and range expansion since 1980.
  Avrupa zamanlaması, yayılış genişlemesi ve bireyler arasında değişen hareket stratejileri. Yabancı izleme rotaları işaretlenmemiş Türkiye kuşlarına aktarılmadı; yerel çalışma sonuçları tek ulusal güzergâha genellenmedi.
• Büyük Baştankara — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  BTO BirdFacts — Great Tit · Cornell Lab — Great Tit overview · Cornell Lab — Great Tit life history · Cornell Lab — eBird Great Tit · Oiseaux.net — Great Tit
  Kabul edilen kimlik, doğal tanı, eşey ve genç farkları, üreme aralıkları, beslenme ve kovuk yuvası. BTO erkek/dişi ağırlıkları ölçülmüş ortalamalardır; aralık orta noktası hesaplanmadı.
• The Wildlife Trusts — Great Tit (14 cm length; 24 cm wingspan) · EURING/CMS Migration Atlas — Great Tit · Smallegange et al. (2010). Tits on the move: environmental change and migration distance. Journal of Animal Ecology 79:350–357.
  Doğrudan yayımlanmış ortak rehber ölçüleri ve topluluğa göre değişen kısmi göç. Avrupa halkalama örüntüleri Türkiye için sabit rota veya kilometreye dönüştürülmedi.
• Büyük Cılıbıt — taksonomi, tanı ve biyoloji
  BTO BirdFacts — Greater Sand Plover · Cornell Lab — eBird Greater Sand Plover · New Zealand Birds Online — Greater Sand Plover · Qatar Bird Observation Group — Greater Sand Plover
  Kabul edilen Anarhynchus leschenaultii kimliği, doğal giysiler, doğrudan yayımlanmış 24 cm boy, 56 cm açıklık ve 90 g ağırlık. Değerler hesaplanan aralık orta noktaları değildir.
• Australian Government — Greater Sand Plover biology and conservation consultation · Hirschfeld et al. — Identification and distribution of Greater and Lesser Sand Plovers, British Birds 93 · Cornell Lab — 2023 eBird taxonomy update
  Zemin yuvası, tipik 3/gözlenen 2–4 yumurta, iki eşin en az 24 günlük kuluçkası, yaklaşık 30 günlük uçuş gelişimi ve Tibet/Sibirya Kum Cılıbıtı ayrımından sonraki saha tanısı sınırları. Avustralya tarihleri ve doğu rotaları Türkiye takvimine kopyalanmadı.
• Büyük Dağbülbülü — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  BTO BirdFacts — Alpine Accentor · Acopian Center — A Field Guide to Birds of Armenia · Oiseaux.net — Alpine Accentor · U.S. Fish & Wildlife Service — Alpine Accentor
  Kabul edilen Prunella collaris kimliği, doğal erişkin ve genç özellikleri, doğrudan 18 cm boy ve 40 g ağırlık, kayalık alp habitatı, yuva yapısı, tipik 3–4 yumurta, 11–15 günlük kuluçka ve 14–16 günlük yavru süresi. Ortak rehber değerleri hesaplanmış aralık orta noktaları değildir.
• Nakamura & Ueuma (1996). Comparative Feeding Ecology of the Alpine Accentor Prunella collaris on Mt. Hakusan and Mt. Norikura. Journal of the Yamashina Institute for Ornithology 28(1):9–18. · Henry (2011). Differential migration in the polygynandrous Alpine Accentor. Bird Study 58:160–170. DOI:10.1080/00063657.2010.543948.
  Rüzgârla taşınan böcekler ile eşey/yaşa göre değişen kış hareketleri üzerine birincil çalışmalar. Japonya besin oranları ve Fransa tarihleri Türkiye için evrensel değer veya sabit rota olarak kopyalanmadı.
• Nakamura (1998). Multiple mating and cooperative breeding in polygynandrous Alpine Accentors I: competition among females. Animal Behaviour 55:259–275. DOI:10.1006/anbe.1997.0725. · Brambilla et al. (2022). Identifying climate refugia for high-elevation Alpine birds. Ecology and Evolution 12:e9365.
  Değişken çok erkekli/çok dişili üreme grupları ve modellenmiş yüksek dağ sığınakları için birincil kanıt. Tek Japonya grubu her yuva değildir; iklim modeli kesin yerel yok oluş tarihi değildir.
• Büyük Denizdüdükçünü — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  Cornell Lab — Wilson's Phalarope identification · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts · Montana Field Guide · Tennessee Wildlife Resources Agency
  Kabul edilen Phalaropus tricolor kimliği, doğal eşey ve yaş giysileri, uzun iğne gaga, üstten kanat şeridinin yokluğu, ters eşey rolleri, dört yumurta ve yalnız erkeğin kuluçkası. Tennessee doğrudan 43 cm açıklık ve BTO 60 g ortak rehber değerleridir; hesaplanmış orta nokta değildir.
• New Zealand Birds Online — Wilson's Phalarope · HANZAB field account extract · Boreal Songbird Initiative — Wilson's Phalarope · National Audubon Society
  Doğrudan 23 cm boy, eşeye özgü ağırlık bağlamı, üst kanat şeridinin yokluğu, iç sulak alan ekolojisi, tipik dört yumurta ve erkeğin 18–27 günlük kuluçkası. Yeni Zelanda durumu Türkiye’ye aktarılmadı.
• Niemuth et al. (2012). Effects of management practices on grassland birds: Wilson's Phalarope. USGS Open-File Report 2011–1285. · Howe (1979). Breeding biology of the Wilson's Phalarope in northern Utah. Journal of Field Ornithology 50:12–22.
  Yuva yeri, erkek bakımı, çok eşlilik ve habitat sınırları için devlet derlemesi ve birincil üreme çalışması. Kuzey Amerika tarihleri ve rotaları Türkiye takvimine kopyalanmadı.
• Büyük Kamışçın — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  Cornell Lab — eBird Great Reed Warbler · University of Michigan, Animal Diversity Web — Acrocephalus arundinaceus · BTO — Identification for Ringers 1: Acrocephalus warblers
  Kabul edilen kimlik, doğal yapı, giysi, ses, kamışlık davranışı ve üreme biyolojisi. ADW doğrudan 20 cm tipik boy ve 26 cm ortalama açıklık yayımlar; BTO kılavuzu 29,4 g tartılmış sonbahar bireyini belgeler. Bunlar hesaplanmış aralık orta noktası veya eşey ortalaması değil, ortak rehber değerleridir.
• Dyrcz (1995). Breeding Biology and Ecology of Different European and Asiatic Populations of the Great Reed Warbler. Japanese Journal of Ornithology 44:123–142. DOI:10.3838/jjo.44.123. · Emmenegger et al. (2016). Geolocator tracking of Great Reed-Warblers identifies key regions for migratory wetland specialists. The Condor 118:835–849.
  Topluluklar arası değişkenlik ve Doğu Türkiye’den izlenen bireylerin kullandığı çoklu Afrika kışlama alanları için hakemli kanıt. Bireysel izler evrensel ülke dizisine veya sabit kilometreye dönüştürülmedi.
• Jankowiak et al. (2022). Reuse of nests in the Great Reed Warbler. Ecology and Evolution 12:e9460. · Halupka et al. (2023). Factors influencing low incidence of double brooding in the Great Reed Warbler. Journal of Ornithology.
  Kamış sapına örülen çanak yuva, yumurta sayısı değişkenliği, dişi kuluçkası, yuva kaybı, yeniden kullanım ve değişken erkek bakımı için hakemli yuva izlemi. Alana özgü tarihler ve oranlar bütün Türkiye’ye genellenmedi.
• Büyük Karabaş Martı — taksonomi, tanı ve biyoloji
  Cornell Lab — eBird Pallas's Gull · Hong Kong Bird Watching Society — Pallas's Gull · BTO BirdFacts — Great Black-headed Gull
  Kabul edilen kimlik, dev yapı, mevsimsel başlık, çok renkli ağır gaga, sarımsı bacak, yaş dizisi ve beyaz ağırlıklı erişkin dış kanadı. BTO 1,5 kg değerini doğrudan ortak rehber ağırlığı olarak yayımlar.
• Grimmett, Inskipp & Inskipp — Birds of the Indian Subcontinent (Pallas's Gull, 69 cm) · BirdForum Opus — Pallas's Gull (160 cm span) · EURING/CMS Migration Atlas — Pallas's Gull
  Doğrudan yayımlanmış tek rehber ölçüleri ve az sayıdaki geri bildirimden hareket kanıtı. Aralık orta noktası hesaplanmadı; doğu topluluklarının izlenmiş rotaları işaretlenmemiş Türkiye kuşlarına atanmadı.
• Büyük Kara Sırtlı Martı — taksonomi, tanı ve üreme biyolojisi
  Cornell Lab — Great Black-backed Gull identification · Cornell Lab — life history · BTO BirdFacts · University of Michigan, Animal Diversity Web — Larus marinus
  Kabul edilen kimlik, doğal erişkin ve genç giysileri, dev yapı, pembe bacak, beslenme ve üreme. Doğrudan ortak değerler ADW 73 cm ortalama boy ile BTO 1,56 kg ölçülmüş erişkin ortalamasıdır; aralık orta noktası hesaplanmadı.
• EURING/CMS Migration Atlas — Great Black-backed Gull · Kirwan et al. (2014). The status of Great Black-backed Gull in Turkey. Sandgrouse 36:66–189. · Maynard & Ronconi (2018). Intra-population variation in the diet of an avian top predator. Bird Study 65:472–485.
  Topluluğa bağlı hareket, Türkiye’de seyrek kış durumu ve çift düzeyinde besin değişkenliği. Yabancı halkalama yolları ile tek adanın av oranları sabit Türkiye rotasına veya evrensel menüye genellenmedi.
• Cook et al. (2014). Great Black-backed Gull flight parameters (1.58 m wingspan species input).
  Doğrudan yayımlanmış model girdisi, hesaplanmış aralık orta noktası veya eşey ortalaması değil ortak uçuş rehberi değeri olarak gösterildi; her bireyin sınırı değildir.
• Gri Doğan — kimlik, göç, üreme, ekoloji ve doğrudan ölçüler
  Orta et al. (2020). Sooty Falcon, Birds of the World. · CMS Raptors MOU (2024). International Single Species Action Plan for the Sooty Falcon 2024–2036. · Javed et al. (2012). First description of autumn migration of Sooty Falcon. Bird Conservation International. DOI:10.1017/S0959270911000189. · McGrady et al. (2021). Migration and wintering of Sooty Falcons. Bird Study.
  CMS yuva yapısı, tipik 2–3 yumurta, 27–29 günlük kuluçka ve 32–38 günlük yavru dönemini sağlar. BAE–Madagaskar arasındaki 5.656 km üzeri, 13 günlük iz tek erişkine aittir ve genellenmedi. Türkiye düzenli üreme alanı değil, nadir/rastlantısal bağlamda ele alındı.
• Oiseaux.net — Sooty Falcon account. · Qatar e-Nature — Sooty Falcon. · SEOR — Falco concolor. · Hockey et al. Birds of Botswana / regional handbook values.
  Tanı ve mevsimsel habitat çapraz denetlendi. Biyometri paneli doğrudan yayımlanmış eşeye özgü boyu (erkek 32 cm, dişi 36 cm), yayımlanmış temsilî 85 cm kanat açıklığını ve doğrudan 350 g tür kütlesini kullanır; aralık orta noktası hesaplanmadı ve görünüşten kesin eşey tayini yapılmadı.
• Guguk — kimlik, doğrudan biyometri ve üreme biyolojisi
  BTO BirdFacts — Cuckoo. · RSPB — Cuckoo. · The Wildlife Trusts — Cuckoo. · Oiseaux.net — Cuculus canorus.
  Kimlik, eşey-yaş giysileri, atmacamsı uçuş, ses, böcek diyeti ve üreme asalakçılığı doğrulandı. Gösterilen 34 cm ve 58 cm doğrudan yayımlanmış değerlerdir; BTO canlı erişkin ortalamaları erkek 119,9 g ve dişi 107,2 g olarak orta nokta uydurulmadan gösterildi.
• Stoddard & Stevens (2010). Pattern mimicry of host eggs by the common cuckoo. Proc. R. Soc. B 277:1387–1393. DOI:10.1098/rspb.2009.2018. · Davies (2011). Cuckoo adaptations: trickery and tuning. Journal of Zoology. · Willemoes et al. (2014). Narrow-front loop migration in Common Cuckoo. PLOS ONE. · Vega et al. (2016). Migration in juvenile Common Cuckoos. PLOS ONE.
  Yumurta taklidi bilinçli kusursuz eşleme değil, ev sahibi hattıyla birlikte evrim olarak sunuldu. İzlenen sekiz İskandinav erişkini ve genç deneyleri göç mekanizmalarını gösterir; halkasız bir Türkiye kuşuna sabit rota, mesafe veya hedef olarak atanmadı.
• Gümüş Martı — kimlik, üreme ve doğrudan eşeye özgü biyometri
  Oiseaux-Birds — Yellow-legged Gull. · Cornell Lab eBird — Yellow-legged Gull. · Galarza et al. (2008). Sex differentiation in Yellow-legged Gull. · Aguirre et al. (2009). Sexing Yellow-legged Gulls. Ardeola 56:281–286.
  Kabul edilen Larus michahellis kimliği, erişkin-genç giysileri, büyük martı karşılaştırmaları ve uçuş yüzeyleri doğrulandı. Panel doğrudan yayımlanmış eşey ortalamalarını kullanır: 62,8/58,9 cm gövde boyu, 145,2/137,9 cm kanat açıklığı ve 1091/915 g ağırlık; aralık orta noktası uydurulmadı ve örtüşen görünüşten kesin eşey tayini yapılmadı.
• Karaardıç, Köse & Öztürk (2022). Breeding Biology of the Yellow-legged Gull: a Small Island Population in Southwestern Türkiye. Commagene Journal of Biology 6(2). · Arizaga et al. (2013). Trophic ecology of a resident Yellow-legged Gull population. Marine Environmental Research 87–88:19–25. DOI:10.1016/j.marenvres.2013.02.016. · Ramos et al. (2009). Feeding ecology of Yellow-legged Gulls. Marine Ecology Progress Series 377:289–297. DOI:10.3354/meps07792.
  Güneybatı Türkiye’de İngilizce yayımlanan araştırma yerel koloni üremesi, yuva ve üreme zamanını destekler; küçük ada sonucu ülke geneline değişmez biçimde aktarılmadı. Hakemli izotop ve pelet çalışmaları tek evrensel menü yerine denizsel, karasal ve insan kaynaklı esnek beslenmeyi destekler.
• Zorrozua et al. (2020). Breeding Yellow-legged Gulls increase consumption of terrestrial prey after landfill closure. Ibis. DOI:10.1111/ibi.12701. · Duhem et al. (2003). Island breeding and continental feeding. Écoscience 10:502–508. DOI:10.1080/11956860.2003.11682798.
  Hakemli kanıt beslenme esnekliğini ve koloni ile beslenme alanları arasındaki gidiş gelişi belgeler. Yabancı kolonilerin mesafeleri, tarihleri ve çöplük bağımlılığı sabit Türkiye rotası veya evrensel yüzde olarak kopyalanmadı.
• Halkalı Cılıbıt — kimlik, doğrudan biyometri ve üreme biyolojisi
  Wiersma, Kirwan & Boesman (2020). Common Ringed Plover, Birds of the World. DOI:10.2173/bow.corplo.01. · BTO BirdFacts — Ringed Plover. · Naturalis Birds of Europe — Charadrius hiaticula. · The Wildlife Trusts — Ringed Plover.
  Kabul edilen kimlik, mevsimsel ve genç giysiler, beyaz üst kanat şeridi, koş-dur beslenmesi ve Küçük Halkalı Cılıbıt karşılaştırması doğrulandı. Gösterilen 19 cm ile 52 cm doğrudan yayımlanmış değerlerdir; BTO canlı erişkin ortalamaları erkek 68,7 g ve dişi 67,5 g olarak orta nokta uydurulmadan kullanıldı.
• Scottish Seabird Centre — Ringed Plover. · Norwegian Polar Institute — Ringed Plover. · RSPB — Ringed Plover. · Blasco-Zumeta & Heinze — Common Ringed Plover identification and ageing.
  Kurumsal kaynaklar tam göğüs halkası, turuncu bacak-gaga, belirgin sarı göz halkasının yokluğu, dört yumurta, iki eşin 23–25 günlük kuluçka ve uçurma dönemi, kırık-kanat gösterisi ile rahatsızlık uyarısını destekler. Yabancı üreme tarihleri Türkiye’ye kopyalanmadı.
• Lislevand & Briedis (2017). Seasonal migration strategies of Common Ringed Plovers. Ibis. DOI:10.1111/ibi.12424. · BirdLife International (2021). European Red List account — Charadrius hiaticula.
  Hakemli izleme, Kuzey Norveç kuşlarının Batı Afrika yolunda mevsime göre farklı hız ve durak kullanımı gösterdiğini belgeler. Bu izler Türkiye’deki işaretsiz kuşa sabit rota, mesafe veya hedef olarak atanmadı.
• Halkalı Küçük Cılıbıt — güncel taksonomi, kimlik ve doğrudan biyometri
  AviList v2025b — global checklist. · BOURC 58th Report (2026) — transfer to Thinornis dubius. · Cornell Birds of the World — Little Ringed Plover. · Naturalis Birds of Europe — Little Ringed Plover.
  AviList ve 2026 BOURC raporu güncel Thinornis dubius birleşimini destekler; eski Charadrius dubius yayınları aynı türü anlatır. Kimlik kanıtı sarı göz halkası, koyu gaga, soluk bacak ve belirgin üst kanat şeridinin yokluğunu içerir. Naturalis 15 cm değerini doğrudan yayımlar.
• BTO BirdFacts — Little Ringed Plover. · Qatar Bird Observation Group — Little Ringed Plover. · Bird Society of Singapore — Thinornis dubius.
  BTO dört yumurta, iki eşin 24–25 günlük kuluçkası, 25–27 günlük uçuşa geçişi ve canlı erişkinlerde doğrudan erkek 37,0 g, dişi 37,7 g ortalamalarını destekler. Qatar Bird Observation Group 45 cm açıklığı doğrudan yayımlar. Aralık orta noktası veya uydurma eşey değeri kullanılmadı.
• Conway et al. (2019). Breeding populations of Little Ringed Plover and Ringed Plover. Bird Study. DOI:10.1080/00063657.2018.1563045. · Guilherme et al. (2019). Are artificial agricultural ponds a suitable alternative nesting habitat? Avian Biology Research. DOI:10.1177/1758155919856770. · Indary (2009). First confirmed breeding record for Lebanon.
  Hakemli ve bölgesel kanıt iç sularda üremeyi, nehir çakılı ile yapay alan kullanımını, rahatsızlık/sel riskini ve Türkiye’de doğrulanmış üremeyi destekler. Alana özgü başarı oranı ve tarihler ülke geneline aktarılmadı.
• Kerkenez — kimlik, biyometri, üreme ve habitat
  IOC World Bird List v15.2 — Falco tinnunculus · OSME Region List 7.2A — Common Kestrel · BTO BirdFacts — Kestrel · Aschwanden et al. / Bird Study — foraging habitat selection on lowland farmland
  Geçerli takson kimliği, eşeye özgü ortalama kütle, tipik yumurta sayısı, kuluçka ve uçma süreleri ile habitata bağlı avlanma desteklenir. Yabancı fenoloji ve yerel habitat oranları Türkiye’ye kopyalanmadı; hiçbir harita noktası sabit rota sayılmadı.
• Ketenkuşu — kimlik, üreme ve mevsimsel ekoloji
  IOC World Bird List v15.2 — Linaria cannabina · BTO BirdFacts — Linnet · Norfolk Wildlife Trust — Linnet species profile · Khoury & Al-Hmoud (2007). Inter-locality variation in reproductive ecology of the Linnet. Zoology in the Middle East 42. · BirdLife International (2021). European Red List — Linaria cannabina.
  Geçerli takson kimliği, doğrudan erişkin eşey ortalamaları, doğrudan 14 cm boy ve 24 cm kanat açıklığı, tipik 4–5 yumurta, yalnız dişinin 12–14 günlük kuluçkası, 13–14 günlük yavru dönemi ve coğrafi üreme değişkenliği desteklenir. Yabancı tarihler ve yüzdeler Türkiye’ye kopyalanmadı.
• Kıbrıs Ötleğeni — endemik kimlik, üreme ve kısmi göç
  IOC World Bird List v15.2 — Curruca melanothorax · BirdLife Cyprus — Cyprus Warbler · Republic of Cyprus Department of Environment — Sylvia melanothorax · Flint et al. (2014). Cyprus and Sardinian Warblers. Sandgrouse 36.
  Yalnız Kıbrıs’taki üreme, kısmi göç, çalılık habitat, 3–5 yumurta, yalnız dişinin 13–14 günlük kuluçkası ve yayımlanmış eşey kütle ortalamaları desteklenir. Türkiye düzenli üreme alanı gösterilmedi; yavru süresi veya sabit rota uydurulmadı.
• Kılıçgaga — kimlik, üreme ve beslenme ekolojisi
  IOC World Bird List v15.2 — Recurvirostra avosetta · BTO BirdFacts — Avocet · Barati & Nouri (2009). Breeding ecology in AghGol wetland. Avocetta 33. · Lengyel et al. (2009). Clutch size determination in Pied Avocets. Journal of Animal Ecology. · Schwemmer et al. (2019). Foraging patterns and diet in the Wadden Sea.
  Kimlik, tipik 3–4 yumurta, iki eşin 23–25 günlük kuluçkası, 35–42 günlük uçma süresi, bölgesel yuva sonuçları ve değişken sucul diyet desteklenir. Yabancı tarihler, besin yüzdeleri ve hareket bağlantıları Türkiye’ye genellenmedi.

Yeni kaynaklar doğrulandıkça bu merkezi kaynakça genişletilir. Her kaynağın her türü desteklediği veya sitenin dış bir bilim kurulundan onay aldığı anlamına gelmez.

Karabaş Patka / Greater Scaup (Aythya marila): Cornell Lab of Ornithology, All About Birds: Greater Scaup; British Trust for Ornithology, BirdFacts: Scaup; Kirwan ve ark., Türkiye kuş kayıtları değerlendirmesi, Sandgrouse 30; U.S. Fish and Wildlife Service, Species, Age and Sex Identification of Ducks Using Wing Plumage; Marchowski ve ark. (2016), “The Importance of Non-Native Prey, the Zebra Mussel Dreissena polymorpha, for the Declining Greater Scaup Aythya marila”, PLOS ONE 11:e0145496, DOI: 10.1371/journal.pone.0145496.

Kara Başlı Çinte / Black-headed Bunting (Emberiza melanocephala): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Black-headed Bunting; Cornell Lab of Ornithology, eBird/Clements and BirdNET taxonomy; Ćiković ve ark. (2021), “Tracking migration of black-headed buntings Emberiza melanocephala reveals the Iranian Plateau as an ecological barrier along the Indo-European flyway”, Journal of Avian Biology, DOI: 10.1111/jav.02783; Bulgarian Ministry of Environment and Water expert species assessment; Flade ve ark. (2019), first German breeding record and breeding-biology context.

Kara Başlı İskete / Eurasian Siskin (Spinus spinus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Siskin (doğrudan eşey ağırlıkları, kanat uzunlukları ve üreme süreleri); Cornell Lab of Ornithology, eBird: Eurasian Siskin; Oiseaux.net, Eurasian Siskin (doğrudan 12 cm boy ve tür biyolojisi); The Wildlife Trusts, Siskin (doğrudan 22 cm kanat açıklığı); Dale, Ekebom & Dahl (2025), “Seed crops, breeding population size and migration determine wintering numbers of Siskins”, Ornis Svecica 35, DOI: 10.34080/os.v35.26266. İskandinavya tohum ürünü sonuçları Türkiye için sabit oran, rota veya neden olarak genellenmemiştir.

Kara Başlı Ötleğen / Eurasian Blackcap (Sylvia atricapilla): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Blackcap (doğrudan eşey ağırlıkları, 4–5 yumurta, iki eşeyde 13–14 gün kuluçka ve 10,5–12 gün yavru dönemi); RSPB, Complete Birds of Britain and Europe (doğrudan 13–15 cm boy ve 20–23 cm kanat açıklığı); Kasparek (1990), “Breeding distribution and migration of the Blackcap Sylvia atricapilla in the Middle East”, Zoology in the Middle East; Tellería ve ark. (2013), “Migratory and resident Blackcaps wintering in southern Spain show no resource partitioning”, Ibis 155:750–761, DOI: 10.1111/ibi.12078; Fransson (2002), “Mass change pattern of Blackcaps refuelling during spring migration”, The Condor 104:231–239. Bölgesel tarih, meyve oranı ve duraklama sonucu Türkiye için sabit takvim, menü veya rota yapılmamıştır.

Kara Boğazlı Ötleğen / Rüppell's Warbler (Curruca ruppeli): OSME Region List 7.2C (kabul edilen ad, batı–güney orta Türkiye üremesi, Sudan–Çad kış dağılımı ve bölgesel geçiş sınırları); Oiseaux.net, Rüppell's Warbler (doğrudan 18–21 cm kanat açıklığı, 12,8 g kütle, çalılık habitat ve omurgasız beslenme); Bird et al. (2020), Tobias et al. (2021), Lisleland et al. (2007) ve Myhrvold et al. (2015) küresel yaşam tarihi derlemeleri (ortalama 4,5 yumurta); Hellenic/Adriatic-Ionian kurumsal tür değerlendirmesi (doğrudan 14 cm üst boy sınırı); yabancı üreme hesapları (4–6 yumurta, iki eşeyde yaklaşık 13–14 gün kuluçka). Bölgesel tarihler ve kış alanları tek bireye ait sabit rota olarak sunulmamıştır.

Kara Gagalı Sumru / Sandwich Tern (Thalasseus sandvicensis): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Sandwich Tern (doğrudan 238,9 g erişkin ortalaması, tipik 1–2 ve gözlenen 1–3 yumurta, iki eşeyde 21–29 gün kuluçka, 28–30 günde uçma); RSPB, Sandwich Tern (doğrudan 36–41 cm boy, 95–105 cm kanat açıklığı ve saha kimliği); Cornell Lab of Ornithology, All About Birds: Sandwich Tern (giysi, dalış, koloni ve kreş davranışı); OSME Region List 7.2A (kabul edilen sandvicensis sensu stricto, Türkiye'de geçit ve çok küçük Ege üreme nüfusu); Dänhardt ve ark., “Faecal samples reveal the diet of breeding adult Sandwich terns Thalasseus sandvicensis in Belgium and southern Netherlands”. Yerel diyet bileşimleri Türkiye için sabit oran yapılmamış, Amerika'daki Cabot sumrusu verileri bu taksona kopyalanmamıştır.

Kara Gerdanlı Ardıç / Black-throated Thrush (Turdus atrogularis): Cornell Lab/eBird, Black-throated Thrush (eşey-yaş giysileri, pas kanat altı, ses ve karşılaştırma); Oiseaux.net, Turdus atrogularis (doğrudan 27 cm ve 106 g, göç ve yaşam tarihi özeti); Gavrilov & Gavrilov, The Birds of Kazakhstan ve Ryabitsev, Ural-Batı Sibirya kuşları sentezi (doğrudan 40–45 cm açıklık, yuva yapısı ve bölgesel 4–7 yumurta); Boyce & Martin (2016), Journal of Avian Biology, DOI: 10.1111/jav.01113 ek yaşam tarihi tablosu (ortalama 5,5 yumurta, 11,5 gün kuluçka, 12 gün yavru dönemi); Kirwan ve ark. (2014), Sandgrouse 36 Türkiye değerlendirmesi (nadir/düzensiz konuk ve 2011 Erzurum kaydı); 2025 tam mitogenom çalışması (yakın T. ruficollis ilişkisi). Bölgesel göç tarihleri Türkiye takvimine, nokta kayıtları sabit rotaya çevrilmemiştir.

Karakuyruk / Blackstart (Oenanthe melanura): Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla (doğrudan 14 cm boy, 13–18 g kütle aralığı, kül grisi gövde, siyah kuyruk, kayalık vadi habitatı ve oyuk yuvası); yabancı tür hesapları ve HBW/Clement sentezi (doğrudan 23–27 cm açıklık, 15 g tür değeri, eşey benzerliği, 3–4 yumurta, dişide 13–14 gün kuluçka ve yaklaşık 14 gün yavru dönemi); moleküler kuyrukkakan filogenisi (*Cercomela melanura* eş adının *Oenanthe melanura* içine alınması). Yerleşik alan içi hareket Türkiye'ye göç rotası olarak aktarılmamış, başka kuyrukkakan türlerinin diyet yüzdeleri kullanılmamıştır.

Karatavuk / Eurasian Blackbird (Turdus merula): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Blackbird (doğrudan erişkin erkek 102,5 g ve dişi 101,1 g ortalamaları; tipik 3–4 yumurta, yalnız dişide 12–14 gün kuluçka ve 13,5–16 gün yavru dönemi); RSPB, Blackbird (doğrudan 24–25 cm boy ve 34–38,5 cm kanat açıklığı); Cornell Lab of Ornithology, All About Birds: Eurasian Blackbird (kimlik, eşey ve yaş giysileri, yuva yeri-yapısı, habitat ve beslenme); Chamberlain ve ark. (1999), “A comparison of the breeding ecology of Blackbirds Turdus merula in rural and urban habitats”, Ibis; Fernández-Juricic & Tellería (2000), Madrid kent parklarında Karatavukların insan rahatsızlığına tepkisi; OSME Region List (kabul edilen takson ve bölgesel durum). Çalışma alanına özgü diyet, rahatsızlık ve üreme sonuçları bütün Türkiye'ye genellenmemiş; kayıt noktaları sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Kaşıkgaga / Northern Shoveler (Spatula clypeata): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Shoveler (kabul edilen bilimsel ad, doğrudan 630 g ortak tür değeri, tipik 9–11 yumurta, yalnız dişide 22–23 gün kuluçka ve 40–45 gün uçma gelişimi); Cornell Lab of Ornithology, All About Birds: Northern Shoveler Identification ve Life History (doğrudan 44–51 cm boy, 69–84 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, üst kanat deseni, lamelli gaga, habitat, 8–12 yumurta ve 22–25 günlük Kuzey Amerika kuluçka aralığı); OSME Region List 10.1A (güncel bölgesel takson). BTO ve Cornell'deki farklı üreme aralıkları tek değere indirilmemiş; yabancı ülke takvimi Türkiye takvimi yapılmamış ve kayıt noktaları bireysel göç rotasına dönüştürülmemiştir.

Kaya Çintesi / Rock Bunting (Emberiza cia): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Rock Bunting (kabul edilen takson, doğrudan 25 g ortak tür değeri, yerleşik-kısmi hareket örüntüsü); Oiseaux.net, Rock Bunting (doğrudan 17 cm boy, 24 cm kanat açıklığı, giysi, habitat ve davranış); Monrós González & Alambiaga (2022), Museo Nacional de Ciencias Naturales Emberiza cia: Biología de la reproducción (yuva yeri-yapısı, 3–6 yumurta, dişide 12–15 gün kuluçka, iki ebeveynde 9–13 gün yavru besleme; Copete 2020 Birds of the World ve temel literatür sentezi); OSME Region List 5.1 (Türkiye'deki kabul edilen alt tür ve bölgesel dağılım bağlamı). İber ve Orta Asya üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış, yükselti hareketi sabit ülke rotası yapılmamıştır.

Kaya Güvercini / Rock Pigeon (Columba livia): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Rock Dove (kabul edilen takson; doğrudan 359,6 g erişkin ortalaması; tipik 2 yumurta, iki eşeyde 16–19 gün kuluçka ve 35–37 gün yavru dönemi; yabanıl ve feral habitat ayrımı); Cornell Lab of Ornithology, Rock Pigeon Identification ve Life History (doğrudan 30–36 cm boy, 50–67 cm kanat açıklığı, feral giysi çeşitliliği, yuva yapısı, 1–3 yumurta, 18 gün kuluçka, 25–32 gün yavru dönemi ve iki ebeveynde kursak sütü); OSME Region List 7.1a (bölgesel takson ve yabanıl-feral kayıt sorunu). Yarış güvercini hareketleri doğal göç rotası yapılmamış, mavi-gri fenotip tek başına yabanıl genetik köken kanıtı sayılmamıştır.

Kaya Kartalı / Golden Eagle (Aquila chrysaetos): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Golden Eagle (doğrudan 4,5 kg ortak tür değeri; tipik 2, gözlenen 1–3 yumurta; çoğunlukla dişide 43–45 gün kuluçka ve 65–70 gün yavru dönemi); Cornell Lab of Ornithology, Golden Eagle Identification ve Life History (doğrudan 70–84 cm boy, 185–220 cm kanat açıklığı, yaşa bağlı değişken beyaz kanat-kuyruk alanları, yuva yeri-yapısı, 1–3 yumurta, 41–45 gün kuluçka ve 45–81 gün yavru dönemi); OSME Region List 6.1 ve Kirwan ve ark. (2014), The Birds of Turkey: status review, Sandgrouse 36(2) (Türkiye'de yerleşik ve üreyen durum). Kaynakların farklı yavru ve kuluçka aralıkları birleştirilmemiş; gözlem noktaları sabit rota veya üreme kanıtı yapılmamıştır.

Kaya Kırlangıcı / Eurasian Crag Martin (Ptyonoprogne rupestris): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Crag Martin (kabul edilen takson ve doğrudan 23,5 g ortak tür değeri); Oiseaux.net, Eurasian Crag Martin (doğrudan 15 cm boy, görünüş ve habitat); RSPB, Complete Birds of Britain and Europe (üst-alt uçuş işaretleri, ses, açık çamur yuvası ve 4–5 yumurta); Acquarone, Cucco & Malacarne (2003), “Reproduction of the Crag Martin (Ptyonoprogne rupestris) in relation to weather and colony size”, Ornis Fennica 80:79–85 (70 yuvada ortalama 4,4 yumurta, yaklaşık 25 günlük yavru dönemi ve çalışma alanına özgü hava-besin ilişkisi); OSME Simplified Region List 9.1 (bölgesel takson). İtalya sonuçları Türkiye için sabit başarı oranına, kayıt noktaları sabit göç rotasına dönüştürülmemiştir.

Kaya Serçesi / Rock Sparrow (Petronia petronia): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Rock Sparrow (kabul edilen takson ve doğrudan 30,5 g ortak tür değeri); Oiseaux.net, Moineau soulcie / Rock Sparrow (doğrudan 14 cm boy, 28–32 cm kanat açıklığı ve saha görünüşü); Li & Lu (2012), “Breeding Biology of Rock Sparrows Petronia petronia in the Tibetan Plateau, with Special Reference to Life History Variation Across Altitudes”, Acta Ornithologica 47:19–25 (3.400 metrelik çalışma alanında ortalama 5,1 yumurta, dişide 12,7 gün kuluçka ve 19,9 gün yavru dönemi); OSME Region List 6.1C ve 10.1C (Türkiye alt türleri ile yerleşik/yaz ziyaretçisi durumu). Tibet verileri Türkiye takvimine veya evrensel üreme değerine dönüştürülmemiş, hareket noktaları sabit rota yapılmamıştır.

Kaya Sıvacısı / Western Rock Nuthatch (Sitta neumayer): Oiseaux.net, Western Rock Nuthatch (kabul edilen takson, doğrudan 15 cm boy, 23–25 cm kanat açıklığı ve 30–31,5 g kütle; giysi, habitat ve dişide 15–18 gün kuluçka); Shirani ve ark. (2024), Breeding ecology of Western Rock Nuthatch (Yasuj, İran; 14–18 gün, ortalama 14,8 gün kuluçka; 23–28 gün, ortalama 25,02 gün yavru dönemi; çalışma alanına özgü yuva yönü ve başarı ölçüleri); Harrap, Handbook of Western Palearctic Birds — Nuthatches (eşey tayini sınırı, kaya habitatı ve yakın tür ayrımı); OSME Region List (Türkiye ve bölgesel takson bağlamı). İran'daki yuva yönü ve başarı oranları Türkiye'ye genellenmemiş, yerel/yükselti hareketi sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Kılkuyruk / Northern Pintail (Anas acuta): Cornell Lab of Ornithology, Northern Pintail Identification ve Life History (kabul edilen kimlik, doğrudan 51–76 cm boy aralığı, doğrudan 86,4 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, kanat aynası, yuva yeri ve 22–24 günlük kuluçka); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Pintail (doğrudan erişkin erkek 1.030 g ve dişi 819,1 g ortalamaları, tipik 7–9 yumurta ve 40–45 günlük uçma gelişimi); Austin & Miller (1995), Northern Pintail (Anas acuta), Birds of North America/USGS (küresel yaşam tarihi, göç, sığ sulak alanlar, beslenme ve yerde yuva); Ibáñez, Calderón & Amat (2023), “Breeding biology of the Northern Pintail at the edge of its southwestern Palearctic range”, Wildfowl 73:134–145. Doñana’daki yağış ve su düzeyine bağlı fırsatçı üreme sonucu çalışma alanına özgü tutulmuş; Türkiye’ye sabit üreme takvimi veya bireysel göç rotası olarak genellenmemiştir.

Kılkuyruk Bağırtlak / Pin-tailed Sandgrouse (Pterocles alchata): ITIS/IOC World Bird List 15.1 (kabul edilen kimlik ve iki alt tür); de Juana, Kirwan & Martín (2020), Pin-tailed Sandgrouse, Birds of the World 1.0 (dağılım, Türkiye’de caudacutus, giysi, habitat, beslenme ve davranış); Museo Nacional de Ciencias Naturales, Pterocles alchata: identificación (doğrudan 31–39 cm boy, 54–65 cm açıklık, eşey-yaş giysileri ve İber örnekleminde erkek 347,9 g, dişi 318,7 g ortalamaları); Oiseaux.net, Pin-tailed Sandgrouse (doğrudan 39 cm tür boyu ve 54 cm açıklık alt sınırı); Gómez-Catasús ve ark. (2024), “Using GPS and accelerometer data to remotely detect breeding events in two elusive ground-nesting steppe birds”, Animal Biotelemetry (Kılkuyruk Bağırtlak için 19–22 günlük kuluçka sentezi ve izleme yöntemi). İber kütleleri Türkiye alt türüne evrensel eşey ölçüsü yapılmamış; nokta ve içme uçuşları göç rotasına dönüştürülmemiştir.

Kınalı Keklik / Chukar (Alectoris chukar): Cornell Lab of Ornithology, Chukar Identification (kabul edilen kimlik, doğrudan 34–38 cm boy, 51 cm kanat açıklığı, eşey-yaş görünüşü, uçuş ve davranış); Naturalis Bird Remains Identification System, Alectoris chukar (Dunning 1993 kaynaklı doğrudan erkek 619 g ve dişi 537 g kütle); US Forest Service, Alectoris chukar species review (yaklaşık 24 gün kuluçka, yuva, habitat ve mevsimsel beslenme); Alkon (1983), “Nesting and brood production in an Israeli population of Chukars”, Israel Journal of Zoology 32:185–193 (40 yuva içinde 22 tamamlanmış yuvada ortalama 12,2 yumurta, 26 günlük kuluçka işareti ve yüksek yeniden yuvalama); Lindbloom, Reese & Zager (2003), Western North American Naturalist 63(4) (tanıtılmış Idaho popülasyonunda yuva ve yavru habitatı). Tanıtılmış Kuzey Amerika popülasyonlarının tarih ve bitki oranları Türkiye’ye taşınmamış, salım/melez olasılığı doğal nüfus kanıtından ayrı tutulmuştur.

Kındıra Kamışçını / Sedge Warbler (Acrocephalus schoenobaenus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Sedge Warbler (kabul edilen takson, kimlik, habitat, doğrudan erişkin erkek 11,2 g ve dişi 11,6 g ortalamaları, tipik 5 ve gözlenen 2–7 yumurta, dişide tipik 14 gün kuluçka, yaklaşık 12,5–13,5 gün yavru dönemi); RSPB, Complete Birds of Britain and Europe (doğrudan 13 cm boy, görünüş, uçuş ve benzer türler); Herts & Middlesex Wildlife Trust, Sedge Warbler (doğrudan 19 cm kanat açıklığı); Wojczulanis-Jakubas ve ark. (2024), “Species-specific and age-related migration strategies of three Acrocephalus warblers along the eastern European–African flyway” (Manyas Kuşcenneti dâhil altı halkalama istasyonunda doğu Avrupa–Afrika göçü); Peach ve ark., “Survival of British Sedge Warblers in relation to West African rainfall”. Britanya takvimi Türkiye’ye kopyalanmamış; Türkiye halkalama noktaları tek bireyin rotası veya otomatik üreme kanıtı yapılmamıştır.

Kır Baykuşu / Short-eared Owl (Asio flammeus): Cornell Lab of Ornithology, Short-eared Owl Identification (kabul edilen kimlik, doğrudan 34–43 cm boy ve 85–103 cm kanat açıklığı, üst-alt kanat işaretleri, açık arazi uçuşu); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Short-eared Owl (tipik 4–7 ve gözlenen 2–9 yumurta, dişide tipik 26 gün kuluçka, 25,5–31,5 gün yavru dönemi); Naturalis Bird Remains Identification System, Asio flammeus (Dunning 1993 kaynaklı doğrudan erkek 315 g, dişi 378 g ortalamaları); BirdLife International (2021), European Red List assessment (Türkiye için 2013–2019 döneminde 3–20 üreyen çift tahmini); U.S. National Park Service, Short-eared Owl (zemin yuvası, kur davranışı, avcılık ve etik riskler). Kuzey Amerika tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış, av bolluğuna bağlı göçebe hareket sabit ülke rotası yapılmamıştır.

Kır Kırlangıcı / Barn Swallow (Hirundo rustica): Cornell Lab of Ornithology, Barn Swallow Identification (kabul edilen kimlik, doğrudan 15–19 cm boy ve 29–32 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, uçuş, habitat ve çamur yuva); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Swallow (doğrudan erkek 19,9 g ve dişi 19,8 g ortalamaları, tipik 4–5 ve gözlenen 2–9 yumurta, çoğunlukla dişide 16–18 gün kuluçka, 20–22 gün yavru dönemi ve iki kuluçka); OSME Region List 10.1C, Passerines (Türkiye'deki rustica grubu ve bölgesel takson bağlamı); Engstrand & Bryant (2002), “A trade-off between clutch size and incubation efficiency in the Barn Swallow”, Functional Ecology 16:782–791; Raja-aho ve ark. (2017), geç kuluçka gençlerinin göç hazırlığı ve geri dönüşleri, Ibis. Britanya ve başka ülkelerin takvimi Türkiye'ye kopyalanmamış; halkalama ve gözlem noktaları tek sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Kirazkuşu / Ortolan Bunting (Emberiza hortulana): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Ortolan Bunting (kabul edilen takson, doğrudan 21,5 g ortak tür değeri, tipik 4–5 ve gözlenen 3–6 yumurta, dişide 11–12 gün kuluçka ve 12–13 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Ortolan Bunting (doğrudan 16 cm boy, 24–27 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, ses, açık habitat ve mevsimsel beslenme); Jiguet ve ark. (2019), “Unravelling migration connectivity reveals unsustainable hunting of the declining Ortolan Bunting”, Science Advances 5:eaau2642 (ışık kaydedici, kararlı izotop ve genetikle doğu-batı göç sistemleri; Türkiye doğu sistemi kaynak ülkeleri arasında); Gremion ve ark. (2022), Etiyopya yükseklerindeki kış habitatı, Ibis; Menz & Arlettaz (2012), bilimsel koruma sentezi, Oryx. Kış tahıl tercihleri Türkiye yaz diyetine, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine ve nüfus rotaları tek bireye genellenmemiştir.

Kırmızı Gagalı Dağ Kargası / Red-billed Chough (Pyrrhocorax pyrrhocorax): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Chough (kabul edilen takson; erişkin erkek 352,6 g ve dişi 304,5 g doğrudan ölçüm ortalamaları; tipik 3–5, gözlenen 1–6 yumurta; dişide 17–18 gün kuluçka ve uzun ömür kayıtları); Oiseaux.net, Crave à bec rouge (doğrudan 40 cm boy ve 76–80 cm kanat açıklığı; görünüş, genç gaga rengi, habitat, beslenme ve yuva); MacGillivray, Gilbert & McKay (2018), “The diet of a declining Red-billed Chough population on Islay”, Bird Study 65:422–425 (dışkı örneklerinden habitatla değişen omurgasız diyeti); Blanco ve ark. (1997), “Role of buildings as nest-sites in the range expansion and conservation of choughs”, Biological Conservation (uygun yapılardaki oyukların yuva rolü); OSME Region List 5.1 (Türkiye'nin dağlık bölgesel dağılımı). İskoçya diyeti Türkiye'ye sabit oran olarak, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimi olarak ve yerel yükseklik hareketleri kıtalararası göç rotası olarak aktarılmamıştır.

Kısa Kuyruklu Kuzgun / Fan-tailed Raven (Corvus rhipidurus): Oiseaux.net, Fan-tailed Raven (kabul edilen takson, iki alt tür, yerleşik durum, habitat, doğrudan 611 g ortak tür kütlesi ve AVONET 2023 üreme sentezi); Bouglouan, Fan-tailed Raven species account (doğrudan 47 cm boy, 102–120 cm kanat açıklığı, kısa yuvarlak kuyruk, tünemede kuyruğu aşan el telekleri, ses, yuva, 3–4 yumurta ve 18–20 gün kuluçka); OSME Region List 5.1, Passerines (Türkiye için Welch & Welch 2006'ya dayanan tek kayıt; Arap Yarımadasında stanleyi yerleşik dağılımı). Türkiye için düzenli mevsim, üreme, ülke zinciri veya göç kilometresi uydurulmamış; güvenilir doğrudan yavru süresi bulunmadığından değer eklenmemiştir.

Kızıl Akbaba / Eurasian Griffon (Gyps fulvus): Oiseaux.net, Griffon Vulture (kabul edilen takson, doğrudan 105 cm boy, 255–280 cm kanat açıklığı, doğrudan 8.000 g tür kütlesi, habitat, leşçilik, tek yumurta, 52–58 gün kuluçka ve 112,5–115 gün uçuş süresi); BirdLife International, Species factsheet ve European Red List of Birds 2021 species factsheet (LC durumu, yerli/üreyen dağılım ve Türkiye için 2002–2012 dönemine ait 150–200 çiftlik kısmi tarihsel tahmin); Arkumarev ve ark. (2021), Using GPS and accelerometry data to study the diet of a top avian scavenger, Bird Study (zorunlu leşçilik, hareket ve besin seçiminin bölgesel kanıtı); Harel ve ark. (2015), Decision-making by a soaring bird: time, energy and risk considerations at different spatio-temporal scales (termal süzülme, hareket ve açlık bağlamı). Bölgesel GPS ve diyet sonuçları Türkiye geneline sabit değer olarak aktarılmamış, gözlem noktalarından rota veya koloni uydurulmamıştır.

Kızıl Ardıç / Redwing (Turdus iliacus): Oiseaux.net, Redwing (takson, doğrudan 21 cm boy, 33–34,5 cm kanat açıklığı, tanı, yayılış, habitat, beslenme, 4–6 yumurta ve 13 günlük yaşam-tarihi sentezi); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Redwing (canlı kuşlardan ölçülmüş erkek 66,6 g, dişi 62,1 g kütle ortalamaları; 4–5 tipik yumurta, 11–15 gün dişi kuluçkası, 10–15 gün uçuş süresi ve yaş verileri); Milwright (2003), Migration routes, breeding areas and between-winter recurrence of nominate Redwings, Ringing & Migration (halkalama geri bildirimleriyle birden çok geniş göç yönü); Andreotti ve ark. (2001), Redwing migration in Italy: an analysis of ringing recoveries (bölgesel göç zamanlaması ve kış alanı sadakati); Dale (2023), Facultative migration in two thrush species, Ornis Fennica (Norveç’te üvez meyvesi bolluğu ve kış sayısı ilişkisi). Bölgesel sonuçlar Türkiye geneline sabit rota, tarih veya sayı olarak aktarılmamıştır.

Kızıl Çaylak / Red Kite (Milvus milvus): Oiseaux.net, Red Kite (takson, doğrudan 72 cm boy, 145–165 cm kanat açıklığı, tanı, üst-alt uçuş deseni, habitat, beslenme, 2–3 yumurta, 31–32 gün yumurta başına kuluçka ve yaklaşık 58 gün uçuş süresi); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Red Kite (doğrudan 1,1 kg ortak tür kütlesi, tipik 2 yumurta, 31–32 gün çoğunlukla dişi kuluçkası, 50–60 gün uçuş süresi ve halkalama ömrü); Chan ve ark. (2024), Ontogeny of migration destination, route and timing in a partially migratory bird, Journal of Animal Ecology (292 genç ve 38 erişkinin GPS izlenmesiyle yaşa bağlı göç değişimi). Bölgesel GPS bulguları Türkiye’ye sabit rota veya kilometre olarak aktarılmamış; Türkiye kayıtlarında Kara Çaylakla ayrım, mevsim ve üreme kanıtı ihtiyatla sunulmuştur.

Kızıl Kirazkuşu / Cretzschmar's Bunting (Emberiza caesia): Oiseaux.net, Cretzschmar's Bunting (takson, monotypik durum, doğrudan 16 cm boy ve 25 cm kanat açıklığı, 19–21 g aralığı, açık taşlık habitat, tohumcul beslenme ve 4,5 yumurtalık yaşam-tarihi sentezi); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Cretzschmar's Bunting (doğrudan 22,5 g ortak tür kütlesi ve doğrulanmış ad/takson); Natural History Museum, University of Oslo, Emberiza caesia collection account (Yunanistan ile batı-güney Türkiye’den İsrail ve Ürdün’e üreme dağılımı); BirdGuides, Ortolan Bunting photo ID guide (Kirazkuşu, Gri Boyunlu Kirazkuşu ve Kızıl Kirazkuşu yaş-eşey ayrımı); Shirihai tür sentezini aktaran Israeli Birds, Emberiza caesia (yerde taş-bitki korumasındaki yuva, yapı, 4–5 yumurta, 12–13 gün dişi kuluçkası, tohum ve omurgasız beslenmesi, Sudan-Eritre kışlaması). Türkiye dışı üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış, noktalardan kesin rota üretilmemiştir.

Kızıl Kırlangıç / European Red-rumped Swallow (Cecropis rufula): British Trust for Ornithology, BirdFacts: European Red-rumped Swallow (güncel takson ve doğrudan 23,5 g ortak tür kütlesi); Cornell Lab of Ornithology/eBird, European Red-rumped Swallow ve 2024 taxonomy update (Avrupa-Afrika-Doğu tür ayrımı, iki renkli sağrı, ense-yüz yakası, alt taraf ve uçuş tanısı); Oiseaux.net, European Red-rumped Swallow (doğrudan 17 cm boy, morfoloji, üreme sentezi ve azami yaş); Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla (doğrudan 32–34 cm kanat açıklığı, görünüş, habitat ve beslenme); Myhrvold ve ark. AVONET yaşam-tarihi derlemesi üzerinden Oiseaux.net (kuluçka, yavru gelişimi ve yumurta sayısı). Biyometri panelinde aralığın ortalaması uydurulmamış, doğrulanmış 32 cm alt sınırı tek değer olarak kullanılmıştır. Türkiye dışı tarihler Türkiye takvimine, gözlem noktaları sabit rota veya kilometreye dönüştürülmemiştir.

Kızıl Şahin / Long-legged Buzzard (Buteo rufinus): Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Long-legged Buzzard ve BRIS kaydı (takson, 50–65 cm boy, 126–155 cm kanat açıklığı, Dunning 1993 erkek 1.035 g ve dişi 1.314 g ortalamaları, morf-yaş tanısı, habitat ve beslenme); Milchev (2009), “Breeding biology of the Long-legged Buzzard Buteo rufinus in SE Bulgaria, nesting also in quarries”, Avocetta (kaya/taş ocağı yuvaları, yuva yapısı, tipik 2–3 ve gözlenen 1–4 yumurta); Papageorgiou (1985), Breeding biology and ecology of the Long-legged Buzzard in Evros (33–35 gün kuluçka, 45–50 gün yavru dönemi); Shobrak ve ark./Royal Commission for AlUla-Aramco, Birds of Saudi Arabia, Volume 2 (eşey ölçüleri, kısmi göç ve morfoloji); OSME Region List 7.1a (Türkiye ve bölgesel takson bağlamı). Bölgesel üreme başarısı Türkiye geneline, 4.000 km üst sınırı her bireye ve gözlem noktaları kesin rotaya dönüştürülmemiştir.

Kızıl Başlı Çinte / Red-headed Bunting (Emberiza bruniceps): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Red-headed Bunting (kabul edilen takson, Orta Asya üreme ve Hindistan–Bangladeş kışlama alanı, doğrudan 25,3 g ortak tür kütlesi ve batı Avrupa kayıtlarındaki köken değerlendirmesi); Cornell Lab of Ornithology/eBird, Red-headed Bunting ve Macaulay Library (eşey-yaş giysileri, davranış ve ses kanıtı); Gavrilov & Gavrilov, The Birds of Kazakhstan ile Kırgızistan kuşları bilimsel derlemesi (çalılı bozkır, nehir vadisi ve tarla kenarı habitatı; dişinin 2–4 günde kurduğu çalı/ot yuvası; 2–5, çok seyrek 6 yumurta; 10–14 gün dişi kuluçkası; iki ebeveynde besleme ve 12–13 gün yavru dönemi); Kumar (2025), “Understanding complexity of the migratory phenotype in Palearctic–Indian migratory buntings”, Journal of Avian Biology (Kızıl Başlı ve Kara Başlı Çintelerde fotoperiyot, biyolojik saat, yağlanma ve gece hareketliliği sentezi); BirdLife International, European Red List species factsheet (küresel/bölgesel koruma ve dağılım bağlamı). Bölgesel üreme tarihleri Türkiye takvimine, Palearktik–Hint göç sistemi tek bireyin ülke zincirine çevrilmemiş; dişi ve gençlerde Kara Başlı Çinte ayrımı kanıt yetersizse açık bırakılmıştır.

Kızıldeniz Martısı / White-eyed Gull (Ichthyaetus leucophthalmus): OSME Region List 6.1ab, Non-passerines (tek tipli takson, Kızıldeniz endemizmi ve Türkiye için 1988 Marmaris ilk-kış tek Ege kaydı); Shobrak & Aloufi (2014), “Status of breeding seabirds on the Northern Islands of the Red Sea, Saudi Arabia” (kumlu-kayalık adalar, çoğunlukla güneşe açık yer yuvaları ve haziran-ağustos üremesi); Habib ve ark. (2017), “Surveys of White-eyed Gull on islands in Red Sea, Egypt, and notes on behaviour”, Dutch Birding 39 (tipik üç yumurtalı yuva, olası iki dişinin oluşturduğu sıra dışı beş yumurtalı yuva, sıcaklıkta yumurta gölgeleme ve koloni davranışı); Habib ve ark. (2024), Kızıldeniz adalarında üreme ve fenoloji değişimi; Mukherjee ve ark. (2025), Kızıldeniz kıyı koruma sıcak noktaları modellemesi, Global Ecology and Conservation. Tür-özel güvenilir kuluçka ve uçma süresi doğrulanmadığından başka martıdan değer kopyalanmamış; tek Türkiye kaydı takvim, rota veya üreme iddiasına çevrilmemiştir.

Kızılkuyruk / Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Redstart (takson, eşey-yaş giysileri, doğrudan erkek 14,3 g ve dişi 14,0 g canlı kuş ortalamaları, tipik 6–7 yumurta, yalnız dişide 13–14 gün kuluçka ve 16–17 gün yavru dönemi); Acopian Center for the Environment, Common Redstart (doğrudan 14 cm boy, 20,5–24 cm kanat açıklığı ve doğu samamisicus erkeğinin beyaz kanat paneli); OSME Region List 6.1C, Passerines (Türkiye ve bölgesel alt tür bağlamı); Maziarz ve ark. (2021), “Localized habitat affects size and materials used in the construction of Common Redstart nests”, Bird Study (34 yuvada yosun, ot, yaprak, tüy, kabuk, dal, saç ve yünün yerel değişimi); Samaš ve ark. (2016), oyuk yuvalayan Kızılkuyruk–Guguk ortak evrimi (11 yıl, 569 yuva; yerel parazitlik sonucu); BTO/JNCC uzun dönem yuva kayıtlarından üreme fenolojisinin sıcaklık duyarlılığı. Britanya tarihleri Türkiye takvimine, yerel guguk oranı Türkiye nüfusuna ve halkalama hareketleri tek bireyin sabit rotasına çevrilmemiştir.

Kızkuşu / Northern Lapwing (Vanellus vanellus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Lapwing (kabul edilen takson; erkek 252,4 g ve dişi 248,3 g doğrudan canlı kuş ortalamaları; tipik 4, gözlenen 2–5 yumurta; dişi ağırlıklı 25–34 gün kuluçka ve 35–40 gün uçma süresi); Naturalis Biodiversity Center, Bird Remains Identification System: Vanellus vanellus (doğrudan 31 cm boy, metalik giysi, siyah uçlu beyaz kuyruk, yuvarlak kanat, beslenme ve hareket); Audubon Field Guide, Northern Lapwing (doğrudan 67–76 cm kanat açıklığı, geniş-yuvarlak kanat ve uçuş tanısı); European-African Bird Migration Atlas, Northern Lapwing (Türkiye ve Avrupa orta enlemlerinde yıl boyu bulunma, kuzey nüfuslarının göçü ve çoklu hareket yönleri); Larsen ve ark. (2003), “Is clutch size limited by incubation ability in northern lapwings?”, Journal of Animal Ecology 72:784–792 (kavrama büyüklüğü, ebeveyn kuluçka katkısı ve süre ilişkisi); Eichhorn, Bil & Fox (2017), “Individuality in northern lapwing migration and its link to timing of breeding”, Journal of Avian Biology 48:1132–1138. Britanya tarihleri Türkiye takvimine, bölgesel kuluçka yüzdeleri bütün Türkiye çiftlerine ve halkalama/izleme hareketleri tek bireyin sabit ülke zincirine dönüştürülmemiştir.

Kocabaş / Hawfinch (Coccothraustes coccothraustes): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Hawfinch (kabul edilen takson; erkek 53,4 g ve dişi 51,4 g doğrudan canlı kuş ortalamaları; tipik 4–5, gözlenen 2–7 yumurta; dişi ağırlıklı 11–13 gün kuluçka ve 12–13 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Hawfinch (doğrudan 18 cm boy, 29–33 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, uçuş, olgun orman habitatı, çekirdek beslenmesi ve yuva yapısı); OSME Region List 7.2C, Passerines (kuzey Türkiye-Kafkasya yerleşik dağılım bağlamı); Kirby ve ark. (2020), BTO araştırma sentezi (olgun orman örtüsü, yakın dönem müdahale ve orman açıklıklarıyla kalıcılık ilişkisi); BTO/RBBP, Criteria for categorising Hawfinch breeding evidence (gizli üreme davranışında kanıt sınırları); Mountford ve ark. yuva bulgularını güncelleyen BTO çalışmaları (yavruda omurgasız ve yaşla artan tohum besini). Britanya üreme tarihleri Türkiye takvimine, yerel besin oranları Türkiye geneline ve düzensiz kış akınları tek bireyin sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Ağaçkakan / Lesser Spotted Woodpecker (Dryobates minor): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Lesser Spotted Woodpecker (kabul edilen takson; erkek 20,8 g ve dişi 20,5 g doğrudan canlı kuş ortalamaları; tipik 4–6, gözlenen 2–6 yumurta; iki eşeyde tipik 14–15 gün kuluçka ve 19–21,5 gün yavru dönemi; olgun açık orman/ölü odun araştırma sentezi); Oiseaux.net, Lesser Spotted Woodpecker (doğrudan 15 cm boy, 25–27 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, ses, uçuş, Palearktik dağılım ve yerleşik hareket); Charman ve ark. (2012), “Drivers of low breeding success in the Lesser Spotted Woodpecker”, Bird Study 59:255–265 (27 yuvada ebeveyn bakımı, tırtıl besini ve başarısızlık nedenleri); Rossmanith ve ark. (2007), “Reproductive success and nestling diet in the Lesser Spotted Woodpecker”, Journal of Ornithology 148:323–332 (üreme zamanlaması ve yavru diyeti); Wiktander (1998), Lund University, Reproduction and survival in the Lesser Spotted Woodpecker (9 yıl, 116 üreme girişimi ve eşleşme sistemleri); BirdLife European assessment (Türkiye üreyen nüfus bağlamı). Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine, yerel yavru başarısı bütün Türkiye'ye ve görünürlük farkı göç kanıtına çevrilmemiştir.

Küçük Ak Balıkçıl / Little Egret (Egretta garzetta): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Little Egret (kabul edilen takson; doğrudan 450 g ortak tür değeri; tipik 4–5, gözlenen 3–7 yumurta; iki eşeyde tipik 21–22 gün kuluçka ve 40–45 gün uçma süresi); BTO Heronries Census, Little Egret species guide (koloni, sığ dal platformu, 3–6 yumurta ve 25 güne kadar kuluçka bağlamı); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Egretta garzetta (doğrudan 55–65 cm boy, morfoloji, uçuş, habitat ve beslenme); BirdLife Australia, Little Egret (siyah gaga-bacak, sarı ayak, ayakla karıştırma ve kanatla gölgeleme, koloni üremesi); BirdLife International DataZone tür değerlendirmesi (küresel dağılım ve LC bağlamı); OSME Region List 7.2A (Türkiye ve bölgesel takson/dağılım bağlamı). Farklı yumurta ve kuluçka değerleri tek sayıya indirilmemiş, yabancı ülke tarihleri Türkiye takvimine ve kayıt noktaları sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Küçük Akbaba / Egyptian Vulture (Neophron percnopterus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Egyptian Vulture (kabul edilen takson ve doğrudan 1,9 kg ortak tür değeri); Vulture Conservation Foundation, Egyptian Vulture (58–70 cm boy, 1,5–1,7 m açıklık, morfoloji, habitat, beslenme, alet kullanımı ve EN bağlamı); CITES Animals Committee, Neophron percnopterus biology and trade review (1–3 yumurta, kuluçka ve 70–90 günlük yavru gelişimi); OSME, Decreasing mortality during migration in Turkey (Beypazarı 2020'de 90 çift, Türkiye üreme önemi ve tehditler) ve Türkiye göç sayımı raporu (güney koridoru); Donázar & Ceballos (1988), “Diet and breeding rates of the Egyptian Vulture in Navarra”, Ardeola 35:3–14; BirdLife International küresel EN değerlendirmesi. Bölgesel diyet ve üreme oranları Türkiye geneline, kuruluşların tur mesafesi bütün bireylere ve sayım noktaları sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Küçük Ak Gerdanlı Ötleğen / Lesser Whitethroat (Curruca curruca): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Lesser Whitethroat (kabul edilen takson; canlı kuşlarda erkek 11,2 g, dişi 11,7 g ortalamaları; tipik 4–5 ve gözlenen 2–6 yumurta; iki eşeyde tipik 11–12 gün kuluçka ve 11,5–12,5 gün yavru dönemi; çalılık habitat, ötüş ve doğu Akdeniz göç bağlamı); RSPB, Lesser Whitethroat ve Complete Birds of Britain and Europe (doğrudan 14 cm boy, 19–23 cm kanat açıklığı ve saha karşılaştırması); OSME Region List 7.2C (güncel Curruca taksonomisi ve Türkiye-bölgesel dağılım bağlamı); Schweizer ve ark. (2016), “Stable isotopes and mtDNA reveal niche segregation but no evidence of intergradation along a habitat gradient in the Lesser Whitethroat complex” (doğu kompleksinde genetik ve ekolojik ayrım); Byars ve ark. (1991) ile Szymański & Antczak (2013) habitat çalışmaları BTO sentezi üzerinden (karışık çalı ve yapısal çeşitlilik; küçük örneklem sınırı). Britanya tarihleri Türkiye takvimine, renk farklılığı tek fotoğrafta alt türe ve halkalama noktaları sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Küçük Alamecek / Trumpeter Finch (Bucanetes githagineus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Trumpeter Finch (kabul edilen takson, doğrudan 21,8 g ortak tür değeri, kurak peyzaj ve besine bağlı göçebe hareket); OSME Region List 6.1C, Passerines (Türkiye'de crassirostris grubunun güney-doğuda yerel varlık ve üreme bağlamı); Barrientos ve ark. (2009), “Plasticity of nest-site selection in the trumpeter finch”, Acta Oecologica 35:499–506 (İspanya ve Kanarya'da yer/uçurum yuvaları, 25–30 günlük toplam yuva dönemi ve yerel yırtıcı-habitat farkı); Barrientos ve ark. (2009), “Breeding parameters of the trumpeter finch at the periphery of its range”, Journal of Arid Environments 73:1177–1180; Bensouilah ve ark. (2017), yüksek Sahra Atlası üreme çalışması, Journal of Arid Environments 144:212–215; BirdLife International Avrupa tür değerlendirmesi. Bölgesel tarihler ve başarı oranları Türkiye'ye, besine bağlı dağılma sabit rotaya çevrilmemiştir.

Küçük Altın Yağmurcun / Pacific Golden-Plover (Pluvialis fulva): Cornell Lab of Ornithology, Pacific Golden-Plover Identification ve Life History (takson, eşey-yaş giysileri, tundra yuvası, tipik dört yumurta, habitat, beslenme ve benzer türler); Animal Diversity Web, Pluvialis fulva (yaklaşık 25 gün kuluçka, 26–28 gün uçma yaşı ve ebeveyn davranışı); Kirwan ve ark. (2014), Turkey Bird Report 2007–2011, Sandgrouse 36(2) (Türkiye'de üçüncü-altıncı kabul edilmiş kayıtlar); Johnson ve ark., Pacific Golden-Plover göç izleme çalışmaları (Arktik–Pasifik bireysel rotaları). Pasifik'te izlenen rotalar Türkiye bireyine, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine ve tek kayıt düzenli göç statüsüne çevrilmemiştir.

Küçük Balaban / Little Bittern (Botaurus minutus; kaynaklarda Ixobrychus minutus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Little Bittern (güncel takson, doğrudan 145 g ortak tür değeri, gizli-alacakaranlık davranışı, eşey kanat/sırt farkı ve Afrika göçü); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Ixobrychus minutus (28–36 cm boy, erkek-dişi-genç giysileri, üst kanat paneli, uçuş, ses, sazlık habitatı, balık-amfibi-böcek diyeti ve yumurta ölçüsü); Trnka ve ark. (2021), Küçük Balaban üreme biyolojisi ve çıkım çalışması, Ornis Fennica 98:81–87 (3–7 yumurta, iki eşeyde 16–19 gün kuluçka, yavruların erken sazlara çıkışı); Martínez-Abraín ve ark., Breeding biology of the Little Bittern in the Ebro Delta (saz platformu ölçüleri, su üstü yuva konumu, yerel yumurta takımı ve başarı değişkenliği); OSME Region List (Türkiye ve bölgesel dağılım/takson bağlamı). Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine, bölgesel başarı oranı bütün Türkiye'ye ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Çinte / Little Bunting (Emberiza pusilla): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Little Bunting (kabul edilen tek tipli takson, doğrudan 16 g ortak tür değeri, tipik 4–6 ve gözlenen 3–7 yumurta, iki eşeyde 11–12 gün kuluçka, 5–8 gün yuva dönemi ve doğu Asya göç bağlamı); BirdGuides, Reed, Little and Rustic Buntings photo ID guide (beyaz göz halkası, kestane kulak örtüsü, açık arka nokta, ince içbükey gagası, kısa kuyruk, temiz alt taraftaki keskin çizgiler ve benzer tür ayrımı); RSPB, Complete Birds of Britain and Europe (eşey-yaş giysileri, tayga-tundra habitatı ve saha tanısı); OSME Region List 6.1C (Türkiye ve bölgesel takson/dağılım bağlamı); BirdLife International küresel tür değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, ana doğu göç yolu Türkiye bireyine ve renk doygunluğu kesin eşey tayinine çevrilmemiştir.

Küçük Çıvgın / Plain Leaf Warbler (Phylloscopus neglectus): Oiseaux.net, Plain Leaf Warbler (kabul edilen takson, tam göçmen sınıflaması, 1.800–2.750 m ardıç-meşe dağ habitatı, ağaç/çalı üzerinde omurgasız toplama, yaklaşık 3,9 yumurta küresel derleme değeri); Shirihai & Svensson saha tanısı ve eBird/Macaulay Library tür hesabı (9–10 cm çok küçük yapı, sade gri-kahverengi giysi, kanat çizgisi ve sarı-yeşil yokluğu, koyu bacak-gaga, ses ve davranış); Dickinson (2006), “Systematic notes on Asian birds: 72” (taksonomik belirsizlik, batı Asya dağ üreme dağılışı ve çıvgın kompleksleri); OSME Region List 6.1C (Türkiye-bölgesel takson bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Türkiye'nin uzak güneydoğusundaki üreme iddiası doğrulanmış sayılmamış; tür-özel kuluçka ve yavru süresi bulunamadığı için başka çıvgınlardan değer kopyalanmamıştır.

Küçük Flamingo / Lesser Flamingo (Phoeniconaias minor): BirdLife International, Lesser Flamingo species factsheet (kabul edilen takson, küresel yayılış, Near Threatened değerlendirmesi, nüfus ve tehdit bağlamı); Burch & Urban, Phoeniconaias minor, Animal Diversity Web (morfoloji, 1,0–1,1 m açıklık, erkek 1.798 g ve dişi 1.529 g erişkin ortalamaları, ince gaga lamelleri, alkali göl habitatı, yuva yapısı, tipik bir yumurta, 28–31 gün kuluçka ve 70–90 gün uçma dönemi); Brown (1971), “The breeding behaviour of the Lesser Flamingo Phoeniconaias minor”, Ibis (koloni davranışı, çamur yuva ve normal tek yumurta); IUCN SSC Flamingo Specialist Group, Species Descriptions (saha görünüşü ve Büyük Flamingodan ayrım); Oiseaux.net, Lesser Flamingo (Afrika-Hindistan dağılışı, davranış ve 28 günlük kaynak değeri). Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine, Afrika-Hindistan hareketleri Türkiye bireyine ait sabit göç rotasına ve ortalama boy/açıklık kaynaksız tek değere çevrilmemiştir.

Küçük İskete / European Serin (Serinus serinus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Serin (kabul edilen takson; erişkinlerde doğrudan 11,1 g ortak, dişide 10,9 g ortalama kütle; dişide 69,8 mm kanat uzunluğu; tipik 3–4 ve gözlenen 2–5 yumurta; çoğunlukla dişide 11–13 gün kuluçka ve 13–18 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, European Serin (doğrudan 11 cm boy ve 11,2 g tür değeri; erkek-dişi-genç görünüşü, sarı sağrı, uçuş, ses, yarı açık güneşli habitat, tohum ağırlıklı diyet ve yuva yapısı); OSME Region List Part C (Türkiye ve bölgesel takson bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. BTO kanat uzunluğu kanat açıklığına çevrilmemiş, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine ve Avrupa halkalama hareketleri Türkiye'deki işaretlenmemiş bireye ait sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Küçük Karga / Eurasian Jackdaw (Coloeus monedula): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Jackdaw (kabul edilen takson; canlı erişkinlerde erkek 241,8 g ve dişi 225,5 g ortalama kütle, erkek 238 mm ve dişi 229,8 mm kanat uzunluğu; tipik 4–5, gözlenen 2–9 yumurta; dişide tipik 20 gün ve gözlenen 16–23,5 gün kuluçka; tipik 31,5–32,5 ve gözlenen 28–34,5 gün yavru dönemi); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Jackdaw (morfoloji, açık iris, ses, habitat ve hepçil diyet); Cornell Lab of Ornithology, Eurasian Jackdaw (kimlik ve kent habitatı); OSME Simplified Region List 7.1 (Türkiye ve bölgesel takson bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Kanat uzunluğu kanat açıklığına çevrilmemiş, Avrupa halkalama hareketleri Türkiye'deki halkasız bireye sabit rota yapılmamış ve coğrafi yaka farkı tek fotoğraftan alt türe dönüştürülmemiştir.

Küçük Kartal / Booted Eagle (Hieraaetus pennatus): Oiseaux.net, Booted Eagle (kabul edilen takson, doğrudan 50 cm boy ve 823,8 g ortak tür değeri; açık-koyu morflar, dağılım, habitat, beslenme, 6–16 m ağaç yuvası, 1–3 yumurta, 32–34 gün kuluçka ve 50–60 gün yavru dönemi); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Booted Eagle (uçuşta açık ve koyu morf teşhisi, kanat yüzeyleri ve habitat); Animal Diversity Web, Hieraaetus pennatus (yaşam tarihi, davranış ve üreme sentezi); OSME Region List 7.1a, Non-passerines (Türkiye ve bölgesel takson/dağılım bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Kaynaklardaki 32–34 ve 35–37,5 günlük kuluçka değerleri birleştirilmemiş, ayrı kaynak aralıkları olarak korunmuş; 110–135 cm açıklık aralığından ortalama uydurulmamış ve Türkiye kayıtları sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Kerkenez / Lesser Kestrel (Falco naumanni): Oiseaux.net, Lesser Kestrel (kabul edilen tek tipli takson, doğrudan 32 cm tür boyu ve 152,1 g ortak değer; erkek-dişi-genç görünüşü, dağılım ve göç sınıfı); Naturalis Biodiversity Center BRIS, Falco naumanni (29–32 cm boy, 58–72 cm açıklık, Dunning 1993 örnekleminden erkek 141 g ve dişi 164 g ortalamaları; Kerkenez ayrımı); Animal Diversity Web, Falco naumanni (habitat, koloni davranışı, 1–7 yumurta ve 28–31 gün kuluçka); BirdLife South Africa, Lesser Kestrel (3–6 yumurta, 26–29 gün kuluçka, yaklaşık 36 gün uçma, eklembacaklı ağırlıklı diyet ve yapı kolonileri); OSME Region List Part A (Türkiye ve bölgesel takson/dağılım bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine, Güney Afrika diyet yüzdeleri bütün Türkiye'ye ve sayım noktaları izlenmemiş bireyin sabit göç rotasına çevrilmemiş; kanat açıklığı aralığından ortalama uydurulmamıştır.

Küçük Kuğu / Tundra Swan (Cygnus columbianus; Avrasya biçimi bewickii): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Bewick's Swan (kabul edilen takson, doğrudan 5,9 kg ortak değer; canlı erişkinlerde erkek 6,27 kg ve dişi 5,67 kg ortalamaları; tipik 3–5, gözlenen 2–6 yumurta; dişide 29–30 gün kuluçka ve 40–45 gün uçma gelişimi; kışlama alanındaki doğuya kayış); Cornell Lab of Ornithology, Tundra Swan Identification (Avrasya bewickii ve Kuzey Amerika columbianus gaga deseni, erişkin-genç tanısı); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Tundra Swan (Avrupa takson ve benzer tür bağlamı); Animal Diversity Web, Cygnus columbianus (geniş tür düzeyinde 3–7 yumurta, 31–33 gün kuluçka, 60–75 gün uçma, habitat, beslenme ve aile davranışı); AEWA, Bewick's Swan Single Species Action Plan (Avrasya nüfus ve koruma bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Kuzey Amerika yaşam öyküsü değerleri Avrasya biçimine tek sayı yapılmamış, Britanya fenolojisi Türkiye takvimine ve izlenen batı nüfusu rotası Türkiye'deki izlenmemiş bireye aktarılmamıştır.

Küçük Kumru / Laughing Dove (Spilopelia senegalensis): Oiseaux.net, Laughing Dove (kabul edilen takson, doğrudan 27 cm tür boyu; 40–45 cm açıklık aralığı; tüy, habitat, yerde tohumcul beslenme, doğrudan iki yumurta, 13 gün kuluçka ve 15,5 gün uçma derleme değeri); Kirwan, Baptista & Collar (2022), Laughing Dove (Spilopelia senegalensis), Birds of the World 1.1 (takson, küresel dağılım, tanı, ses, davranış ve yaşam öyküsü sentezi); Biodiversity Explorer/University of Cape Town, Laughing Dove (bölgesel habitat ve besin, tipik iki/gözlenen 1–6 yumurta, iki eşte 12–14 gün kuluçka, 12–13 gün yuva çıkışı ve 15–17 gün uçma); Oiseaux-birds, Laughing Dove (25–27 cm ve 40–45 cm aralıkları, erişkin-dişi-genç görünüşü, şarkı, 3–15 m yuva yeri ve kur uçuşu); OSME Region List ve BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Güney Afrika besin listesi Türkiye menüsü yapılmamış, yabancı üreme zamanı Türkiye takvimine ve yerel dağılma sabit göç rotasına çevrilmemiş; aralıklardan ortalama uydurulmamıştır.

Küçük Mukallit / Booted Warbler (Iduna caligata): Oiseaux.net, Booted Warbler (kabul edilen takson, doğrudan 12 cm tür boyu; 18–21 cm açıklık ve 8,9–9 g aralıkları; çalılık habitatı, omurgasız diyeti, yaklaşık 4,9–5 yumurta, 13,5 gün kuluçka ve 13 gün yavru dönemi); Svensson (2001, 2003), Booted–Sykes's Warbler ayrımı üzerine ses, ölçü, davranış ve sınırlı morfoloji çalışmaları (iki biyolojik türün ayrılması); Sotnikov ve ilgili Rusya üreme derlemeleri (12–15 gün, ortalama 13,5 gün kuluçka ve yavru gelişimi); Kirwan ve ark. (2014), Turkey Bird Report 2007–2011, Sandgrouse 36(2) (Türkiye'de doğu üçte birinde çok küçük sayılı geçiş ve Rize kayıtları); OSME/Sandgrouse sonraki bölge raporları, Rize kıyısındaki ağustos kayıtları (düzenli fakat seyrek geçiş bağlamı); NCBI Taxonomy ve BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Rusça bilimsel yayın verileri özgün Türkçe anlatıma çevrilmiş, Türkçe internet kaynağı kullanılmamış; Rize kayıtları sabit rota veya ulusal yaygınlık, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimi yapılmamıştır.

Küçük Orman Kartalı / Lesser Spotted Eagle (Clanga pomarina): NCBI Taxonomy, Clanga pomarina (güncel ad ve Aquila pomarina eş adı); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe: Lesser Spotted Eagle (60–65 cm ve 134–160 cm aralıkları, orta kahverengi erişkin, genç üst örtü benekleri, alttan çift açık karpal yay, benzer türler, habitat ve beslenme); Oiseaux.net, Lesser Spotted Eagle (yuva yapısı, doğrudan iki yumurta, 40 gün kuluçka, yaklaşık iki ayda uçma, davranış ve Afrika kışlaması); Animal Diversity Web, Aquila pomarina (doğrudan 1,6 kg ortak ortalama, 1–2 yumurta, 36–41 gün kuluçka, 6–8 hafta yavru dönemi, habitat ve diyet); Bundesamt für Naturschutz, Clanga pomarina Artenportrait (erkek yaklaşık 146 cm ve dişi yaklaşık 160 cm doğrudan eşey açıklıkları; koruma ve habitat); Meyburg ve ark., “Orientation of native versus translocated juvenile Lesser Spotted Eagles on the first autumn migration” (gençlerin ilk göç yönelimi, Boğaz-Anadolu-Süveyş rotası ve bireysel sapmalar); Panuccio ve ark., “Autumn migration of soaring birds at Bosporus” (çok istasyonlu sayım tasarımı ve 58.327 düzeltilmiş Küçük Orman Kartalı geçişi); BirdLife European Species Action Plan ve 2021 Avrupa Kırmızı Listesi (Türkiye geçit darboğazları, orman-çayır mozaiği, tehditler ve küresel LC bağlamı). Aralıklardan ortalama uydurulmamış; göç sayımı sabit yıllık nüfus veya tek bireyin rotası, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimi ve tüy tonu kesin eşey tayini yapılmamıştır.

Küçük Pelikan / Pink-backed Pelican (Pelecanus rufescens): BirdLife South Africa, Pink-backed Pelican (tek tipli kabul edilen takson, 135–150 cm ve 4,9–6 kg kaynak aralıkları, eşeylerin benzerliği, gri tepelik, koyu göz önü, gri uçuş telekleri ve Ak Pelikan ayrımı); Oiseaux.net, Pink-backed Pelican (Afrika-Arabistan dağılışı, balıkçıl beslenme, ağaç yuvası, doğrudan 2–3 yumurta, 30 gün kuluçka ve 72 gün yavru dönemi); University of Cape Town Biodiversity Explorer, Pelecanus rufescens (yerel göçebelik, sığ su habitatı, koloni ve dal yuvası; 1–4 yumurta, iki eşeyde 30–35 gün kuluçka ve yaklaşık 12 hafta yavru gelişimi); Williams & Borello, Conservation of the Great White Pelican and Pink-backed Pelican in south-eastern Africa (dal platformu, ortalama iki yumurta, 30 ile 33–34 gün kuluçka, 70–75 gün ilk uçuş ve bölgesel üreme değişkenliği); Kirwan, Özen, Ertuhan & Atahan (2014), Turkey Bird Report 2007–2011, Sandgrouse 36(2) (Türkiye'nin ilk kabul edilen Küçük Pelikan kaydı); WoRMS, Pelecanus rufescens (takson ve erişkin-genç tüy özeti); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Kaynak aralıklarından tek biyometri ortalaması uydurulmamış, Afrika üreme tarihleri Türkiye takvimine ve tek Türkiye kaydı düzenli rota ya da üreme statüsüne çevrilmemiştir.

Küçük Sakarca / Lesser White-fronted Goose (Anser erythropus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Lesser White-fronted Goose (kabul edilen takson, doğrudan 2 kg ortak tür değeri, sarı göz halkası, Arktik üreme-güneydoğu Avrupa ve güneybatı Asya kışlaması, esaret kaçakları ve küresel VU bağlamı); Brown & Grice / BTO Research Report 595, Review of European flyways of the Lesser White-fronted Goose (tundra-tayga üreme kuşağı, ayrı batı Palearktik nüfuslar, kuzeydoğu Yunanistan-Hazar-Mezopotamya kışlama alanları ve esaret/melezlik değerlendirmesi); UNEP/AEWA, International Single Species Action Plan for the Lesser White-fronted Goose ve Türkiye ulusal raporu (Türkiye'de çok az sayılı geçit/kışlama, Saros Körfezi, av baskısı ve rota düzeyinde koruma); Harrison, A Field Guide to the Nests, Eggs and Nestlings of European Birds (yerde bitki-tüy döşeli yuva, tipik 4–5/gözlenen 3–7 yumurta, dişide 25–28 gün kuluçka ve hareketli yavru); BirdLife International küresel VU değerlendirmesi ve Avrupa koruma raporları; Aarvak ve ark., popülasyon izleme ve göç yolu çalışmaları; OSME Region List (Türkiye-bölgesel takson ve dağılım bağlamı). Esaret melezleri yabani kayda, farklı nüfusların rotaları tek Türkiye bireyine, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine ve ölçü aralıkları uydurma tek değerlere çevrilmemiştir.

Küçük Sazhorozu / Allen's Gallinule (Porphyrio alleni): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Allen's Gallinule (kabul edilen takson, doğrudan 140,3 g ortak tür değeri, rastlantısal kuzey kayıtları ve küresel LC değerlendirmesi); Oiseaux.net, Allen's Gallinule (doğrudan 24 cm boy, 48–52 cm açıklık, erişkin-genç görünüşü, tatlı su bataklığı habitatı, hareket ve yaşam tarihi veri sınırları); UNEP/AEWA, Porphyrio alleni species account (Afrotropik dağılım, göçmenlik ve ülke durumları); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.1a — Non-passerines (monotipik takson, Ankara yakınındaki Nisan 2013 Türkiye kaydı ve bölgesel rastlantısal durum); BirdLife International, Allen's Gallinule species factsheet (küresel dağılım ve LC değerlendirmesi); Tobias ve ark. (2022), Ecology and morphology of the world's birds at multiple spatial scales, Ecology Letters / AVONET (morfoloji ve ekoloji veri bağlamı). Türkçe internet kaynağı kullanılmamış; Nisan 2013 kaydı düzenli Türkiye takvimine, Afrika yağış hareketleri sabit ülke rotasına ve yakın rallidlerin kuluçka süresi bu türe aktarılmamıştır. Güvenilir tür kaynaklarında doğrulanmış kuluçka süresi bulunamadığı açıkça belirtilmiştir.

Küçük Serçe / Dead Sea Sparrow (Passer moabiticus): Oiseaux.net, Dead Sea Sparrow (kabul edilen takson ve alt türler, doğrudan 12 cm boy ve 16,5 g ortak tür değeri, erkek-dişi-genç görünüşü, ses, su kenarı habitatı, tohumcul beslenme ve kısmi hareket); Yom-Tov & Ar (1980), “On the breeding ecology of the Dead Sea sparrow, Passer moabiticus”, Israel Journal of Zoology 29(4):171–187 (hakemli çalışma; tek eşlilik, gevşek koloni, mevsimsel ortalama 3,6–4,5 yumurta, yaklaşık 12 gün kuluçka, sıcaklık ilişkisi ve ikinci denemeler); Bialobroda ve ark. (2019), “A modeling algorithm for exploring the architecture and construction of bird nests”, Scientific Reports 9:14772 (erkek tarafından kurulan 30–50 cm yüksekliğinde, 20–35 cm çapında, bir kiloya ulaşabilen tünelli ılgın yuvası; 3–6 yumurta ve BT tabanlı yapı analizi); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1 Part C (güneydoğu Türkiye'de parçalı üreme, bölgesel takson ve hareket bağlamı); Khoury ve ark. (2019), “Grazing in remnant wetland habitats in an arid region”, Bird Study (ılgınlı-sazlı sulak habitat, yerel dağılma ve su/habitat kaybı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. İsrail üreme tarihleri Türkiye takvimine aynen kopyalanmamış, bölgesel kuluçka sonucu evrensel sabit değer yapılmamış ve kayıt noktaları izlenmemiş bireyin rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Sinekkapan / Red-breasted Flycatcher (Ficedula parva): British Trust for Ornithology, BirdFacts — Red-breasted Flycatcher (kabul edilen ad, doğrudan 9,5 g ortak tür kütlesi, tipik 5–6 ve gözlenen 4–7 yumurta, dişinin 12–13 günlük kuluçkası ve 12–13 günlük yavru süresi); Erciyas Yavuz, Zduniak & Barış (2015), “Spring and autumn migration of the Red-breasted Flycatcher through the Kizilirmak delta, Turkey”, Current Zoology 61(3):412–420 (hakemli Türkiye çalışması; sonbahar/ilkbahar yakalama farkı, geçiş süresi, ilkbaharda eşey-yaş zamanlaması ve yakıt); Mitrus & Drężek (2016), “Plasticity in Nest Composition in Relation to Nest-Site Characteristics in the Red-breasted Flycatcher”, Avian Biology Research 9(2) (doğal oyuk yuvası, bütün yuvalarda yosun, ortalama kütlede yüzde 84'ten fazla yosun, kuru yaprak-kıl ve davranışsal esneklik); OSME, OSME Region List 5.1 — Passerines (F. parva/F. albicilla ayrımı, Karadeniz kıyısındaki Türkiye kayıt bağlamı, Kafkasya-kuzey İran üreme ve Güney Asya kışlama). Türkiye takvimi Britanya fenolojisinden kopyalanmamış, Kızılırmak Deltası'ndaki tek istasyon sonucu ülke geneline sabit oran olarak yayılmamış ve kayıt noktaları izlenmiş birey rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Sinekkapan biyometrisi: Oiseaux.net — Red-breasted Flycatcher doğrudan 11 cm boy ve 18–21 cm kanat açıklığı yayımlar. Panelde aralık orta noktası uydurulmadan yayımlanmış alt sınır 18 cm kullanılmıştır.

Küçük Sumru / Little Tern (Sternula albifrons): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Little Tern (kabul edilen takson, doğrudan 56 g ortak tür değeri, tipik 2–3 ve gözlenen 1–5 yumurta, iki eşte 18–22 gün kuluçka, yarı gelişmiş yavru ve 19–20 gün uçma); Oiseaux.net, Little Tern (doğrudan 28 cm tür boyu, 47–55 cm açıklık ve 50–65 g aralıkları; erişkin-genç tüyleri, beyaz alın, siyah uçlu sarı gaga, koyu dış el telekleri, habitat ve göç); Alrashidi (2025), Marine Ornithology (147 yuvanın açık bitkisiz zemini, suya 2–10 m uzaklık ve sıcaklık düzenleme davranışları; yalnız çalışma alanı bağlamında); Rihane ve ark. (2025), Ringing & Migration (Fas'ta beş yıllık yuva ve yumurta çalışması, sığ kazıntı, kabuk-taş döşeme ve kamuflaj); Paiva, Ramos ve ark. (2025), Current Zoology (iki kolonide 182 regürjitasyon, 48 kan örneği ve dokuz izlenen erişkinle diyet ve alan kullanımı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Yerel örneklem sayıları bütün Türkiye'ye genellenmemiş, gözlem noktaları izlenmiş bireyin sabit rotasına çevrilmemiş ve biyometri aralıklarından ortalama uydurulmamıştır.

Küçük Suyelvesi / Baillon's Crake (Zapornia pusilla): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Baillon's Crake (kabul edilen takson, doğrudan 42,5 g ortak tür değeri, gizli yaşam ve Avrupa hareket bağlamı); Oiseaux.net, Baillon's Crake (doğrudan 19 cm boy, 33–37 cm açıklık, habitat ve diyet; 4–8 yumurta, 15–18 gün kuluçka ve 35 gün uçma derleme değerleri); Cornell Lab/eBird, Baillon's Crake identification (kısa primer çıkıntısı, kırmızı kökü olmayan kısa yeşilimsi gaga, bantlı böğürler ve genç kuş ayrımı); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1 Part A — Non-passerines (batı/doğu takson kapsamı ve Türkiye'de Marmara güneyi ile Bafra çevresindeki tarihsel yaz alanı bağlamı); BirdLife International, Zapornia pusilla European assessment (Türkiye için 2002–2012 dönemine ait 10–50 çift tahmini ve veri belirsizliği); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Eski takson düzeni güncel her yıl üreme kanıtı yapılmamış, yabancı fenoloji Türkiye takvimine aktarılmamış, kaynak aralıkları tek değerde birleştirilmemiş ve kayıt noktaları izlenmiş bireyin sabit rotasına çevrilmemiştir.

Küçük Yeşil Ağaçkakan / Gray-headed Woodpecker (Picus canus): Oiseaux.net, Grey-headed Woodpecker (güncel takson kapsamı, doğrudan 26 cm boy, 38–40 cm açıklık ve 137 g ortak tür değeri; erişkin-eşey-genç görünüşü, dalgalı uçuş, yaşlı orman habitatı, karınca ağırlıklı beslenme, yuva kovuğu, ortalama sekiz yumurta ve yaklaşık 15 gün kuluçka); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.1a — Non-passerines (Picus canus canus'un kuzey Türkiye ve yalıtılmış güney-orta dağılışı ile takson notları); Lee & Sung (2026), “Comparative breeding biology of Picus canus and Dendrocopos major in the midwestern region of South Korea”, Avian Biology Research 19(2) (2018–2021'de 57 Picus canus ve 49 D. major yuvası; yuva ağacı yapısı ve üreme parametreleri, yalnız Doğu Asya bölgesel bağlamında); “Winter food sources for the Grey-headed Woodpecker using faecal analysis in nest boxes” (hakemli Güney Kore kış diyeti, karınca ve meyve kaynakları); BirdLife International, European Red List assessment (Türkiye için 2002–2012 dönemine ait 1.000–2.000 çift ve yetersiz veri notu); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Doğu Asya ağaç türleri Türkiye'ye aktarılmamış, eski nüfus tahmini güncel sayım yapılmamış, yerel dağılma sabit göç rotasına ve ölçü aralıkları uydurma ortalamalara dönüştürülmemiştir.

Kuğu / Mute Swan (Cygnus olor): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Mute Swan (kabul edilen takson, doğrudan 9,4 kg ortak tür değeri; canlı erkeklerde 10,75 kg, dişilerde 8,54 kg ortalama; kanat uzunlukları, tipik 4–7 ve gözlenen 2–12 yumurta, çoğunlukla dişide 34–44 gün kuluçka, 120–150 gün uçma ve yaş verileri); RSPB, Mute Swan species account (140–160 cm boy, 208–238 cm açıklık ve 10–12 kg aralıkları; tanı, habitat ve koruma); Włodarczyk & Wojciechowski (2001), “The breeding ecology of the Mute Swan Cygnus olor in central Poland”, Wildfowl 52:157–168 (1997–2000'de 75–101 çift, ortalama 6,02 yumurta, 4,42 uçan yavru, havuz büyüklüğü ve bölgesel etkileşim); “Non-adaptive territory selection by a bird with exceptionally long parental care” (Orta Polonya'da uzun ebeveynlik ve bölge seçimi); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya tarihleri Türkiye takvimine aktarılmamış, Polonya verileri ülke geneline yayılmamış, tanıtılmış Kuzey Amerika nüfusunun istilacı statüsü doğal Türkiye nüfusuna ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Kukumav / Little Owl (Athene noctua): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Little Owl (kabul edilen takson; doğrudan 188,8 g ortak erişkin ve 193 g dişi ortalaması; tipik 3–4, gözlenen 2–6 yumurta; dişide 29–30 gün kuluçka ve 36,5–39,5 gün uçma süresi); Oiseaux.net, Little Owl (doğrudan 22 cm boy ve 56 cm kanat açıklığı; eşey-yaş görünüşü, alçak ve hafif dalgalı uçuş, açık tarım alanı habitatı, tünekten ve yerde avlanma); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.1a — Non-passerines (Türkiye ve bölgesel alt tür bağlamı; yalnız tüy renginden güvenilir alt tür tayininin sınırları); Grzywaczewski ve ark. (2010), “Habitat selection and food of the Little Owl Athene noctua during the breeding season in Western Bohemia”, Bird Study (yerel ölçekte bitki yapısı, böceklerin sayısal ve küçük memelilerin biyokütle katkısı); Thorup ve ark. (2010), üreme dönemindeki besin sınırlaması ve Danimarka azalması, Ibis; Perrig ve ark. (2017), yuvadan ayrılma sonrası sağkalım ve yavru besini ilişkisi, Ibis; BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Bölgesel besin oranları ve nüfus nedenleri Türkiye geneline yayılmamış, renk değişkenliği alt tür kanıtına ve kayıt noktaları sabit göç rotasına dönüştürülmemiştir.

Kulaklı Orman Baykuşu / Long-eared Owl (Asio otus): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Long-eared Owl (kabul edilen takson; erkek 265,8 g ve dişi 299,7 g canlı kuş ortalamaları; tipik 3–4, gözlenen 2–6 yumurta; dişide tipik 28 gün kuluçka ve 28,5–33,5 gün uçma süresi); Qatar Bird Observation Group, Northern Long-eared Owl (doğrudan 36 cm boy ve 95 cm kanat açıklığı); Cornell Lab of Ornithology, Long-eared Owl Identification (yüz, kanat, uçuş ve benzer türlerin tanısı); Göçer (2016), “Diet of a nesting pair of Long-eared Owls, Asio otus, in an urban environment in southwestern Turkey”, Zoology in the Middle East 62(1):25–28 (Denizli’de 64 pelette 86 av; yerel kent diyeti); Jiménez ve ark. (2020), kış beslenmesi karşılaştırması, Texas Journal of Science; Sharikov ve ark. (2023), habitat yapısı ve üreme başarısı çalışması; BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Denizli’deki tek çiftin kuş ağırlıklı diyeti bütün Türkiye’ye, yabancı fenoloji Türkiye takvimine ve kayıt noktaları izlenmiş sabit rotaya dönüştürülmemiştir.

Kum Kekliği / See-see Partridge (Ammoperdix griseogularis): Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.2 Part A — Non-passerines (kabul edilen tek tipli takson ve Türkiye’nin en güneydoğusundan Pakistan’a uzanan bölgesel dağılım); Porter & Aspinall, Birds of the Middle East, 2nd edition (doğrudan 24 cm boy ve 41 cm kanat açıklığı, eşey giysileri, kanat sesi, habitat ve Çöl Kekliği ayrımı); Oiseaux.net, See-see Partridge (doğrudan 201,9 g ortak tür değeri; baş-böğür görünüşü, davranış, taşlık yarı çöl habitatı, tohum ve omurgasız besini, sığ zemin yuvası, 8–12 yumurta ve en az 21 günlük dişi kuluçkası); Saudi Aramco, The Birds of Saudi Arabia (erkek 187–238 g, dişi 182–205 g; 5–16 yumurta, kuluçka belirsiz fakat en az 21 gün; habitat, beslenme ve bölgesel veri sınırları); Store norske leksikon, See-see-høne (doğrudan yaklaşık 24 cm erişkin boy ve yaklaşık 200 g kütle); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Su ve besin için kısa yerel hareketler göç rotasına, komşu ülkelerin üreme tarihleri Türkiye takvimine, değişken yumurta sayıları tek kesin değere ve ölçü aralıkları uydurma ortalamaya çevrilmemiştir.

Kum Kırlangıcı / Bank Swallow–Sand Martin (Riparia riparia): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Sand Martin (kabul edilen takson; doğrudan 13,3 g ortak erişkin ortalaması; tipik 4–5, gözlenen 2–7 yumurta; iki eşte tipik 14–15, gözlenen 12–16,5 gün kuluçka ve tipik 19–21, gözlenen 16–22,5 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Sand Martin (doğrudan 12 cm boy, yaklaşık 30 cm açıklık, kahverengi göğüs kuşağı, uçuş, habitat, beslenme ve göç); Li, Guo & Zhang (2016), “Nesting ecology of Tibetan Sand Martins Riparia riparia, with special reference to cooperative breeding”, Ornithological Science 15(2):227–233 (3.400 metrede ortalama 113 cm tünel, 4,9 yumurta, iki eşte 14,7 gün kuluçka ve 23,3 gün yavru dönemi; yalnız çalışma alanı bağlamında); Turner (2018), “Burrow depth, carbon dioxide and reproductive success in Sand Martins Riparia riparia”, Bird Study (tünel derinliği, yuva mikroiklimi ve üreme başarısı); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List — Passerines (bölgesel takson ve benzer Riparia diluta ayrımı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya ve Tibet tarihleri Türkiye takvimine aynen aktarılmamış, boş tünel aktif yuva sayılmamış, koloni noktaları tek kuşun rotasına ve bölgesel ölçüler uydurma ortalamaya çevrilmemiştir.

Kumru / Eurasian Collared-Dove (Streptopelia decaocto): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Collared Dove (kabul edilen ad, doğrudan 204,8 g erişkin ortalaması, iki yumurta, iki eşte tipik 16–17 gün kuluçka ve 17–19 gün uçma, eşey ölçümlerinin örtüşmesi); Oiseaux.net, Eurasian Collared Dove (doğrudan 33 cm boy, erişkin-genç tüyü, kuyruk, ses, davranış, habitat ve dünya yayılışı sentezi); Verboom & Heij (2020), Bird vocalizations: Eurasian collared dove (doğrudan yaklaşık 50 cm kanat açıklığı ve üç notalı şarkının akustik yapısı); Becares ve ark. (2011), Post-Fledging Movements, Home Range, and Survival of Juvenile Eurasian Collared-Doves in Western France (yavru sonrası hareket, 2–8 m yuva bağlamı ve bölgesel üreme değerleri); Fielder, Kannan, James & Cunningham (2012), Status, Dispersal, and Breeding Biology of the Exotic Eurasian Collared-Dove in Arkansas (yuva yapıları ile 15 gün kuluçka ve 17–18 gün uçma, küçük bölgesel örneklem); Hooten & Wikle (2014), Range Expansion and Population Dynamics of an Invasive Species: Eurasian Collared-Dove ve Bagi ve ark. (2018), Genetic diversity and population structure of Eurasian Collared Dove (alan genişlemesi ile bireysel göçün ayrılması). Bölgesel tarihler Türkiye takvimine kopyalanmamış, kaynak farkları tek değere indirilmemiş ve ölçü aralıklarından ortalama üretilmemiştir.

Kutup Sumrusu / Arctic Tern (Sterna paradisaea): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Arctic Tern (takson, doğrudan 103,8 g erişkin ortalaması, 1–2 yumurta, iki eşte 20–24 gün kuluçka, 21–24 gün uçma ve uzun ömür); Oiseaux.net, Arctic Tern (doğrudan 36 cm boy; erişkin-genç tanısı, uçuş, ses ve habitat); Zoo Brno (2019), Zooreport 4/2019 (doğrudan 80 cm kanat açıklığı); OSME Region List Part A, Sterna paradisaea (Türkiye’de serseri bölgesel statü); Egevang ve ark. (2010), Tracking of Arctic terns reveals longest animal migration (11 kuşta rota, alternatif Atlantik yolları ve bazı bireylerde 80.000 km üzeri yıllık hareket); Alerstam ve ark. (2019), Hypotheses and tracking results about the longest migration (izleme sonuçları ve rota hipotezleri). İzlenen bireylerin kilometresi bütün türe sabitlenmemiş, kuzey kolonilerinin takvimi Türkiye’ye kopyalanmamış ve kayıt noktaları hayalî rota yapılmamıştır.

Kuzey Çıvgını / Arctic Warbler (Phylloscopus borealis): BTO BirdFacts (takson, doğrudan 10 g ortak ağırlık ve kuzey üreme–Güneydoğu Asya kışlama); Cornell Lab All About Birds (doğrudan 11–13 cm iki eşey ortak boy, yapı, tüy ve davranış); RSPB Complete Birds of Britain and Europe (doğrudan 16–22 cm kanat açıklığı); Audubon Field Guide (11–13 gün kuluçka ve yuva biyolojisi); Alström ve ark. (2011), Ibis 153:395–410 ve güncel DNA barkod çalışması (üç eski kriptik soyun ayrımı); Hagelin ve ark. (2010), Wilson Journal of Ornithology 122:699–705 (95 Alaska yuvası); Heim ve ark. (2024), Journal of Ornithology 165:557–562 ve Adams ve ark. (2022), Ecology and Evolution e9223 (Sibirya ve Alaska göç izlemesi); OSME Region List (Türkiye’de serseri statü). Ölçüler ortak değer olarak iki kutuda gösterilmiş, az sayıdaki izlenen bireyin rotası bütün türe veya Türkiye kaydına genellenmemiştir.

Kuzey Kamışçını / Blyth's Reed Warbler (Acrocephalus dumetorum): British Trust for Ornithology, Identification for Ringers 1: The Genera Cettia, Locustella, Acrocephalus and Hippolais; Koskimies, P. (1980), “Breeding biology of Blyth's Reed Warbler Acrocephalus dumetorum in SE Finland”, Ornis Fennica 57:26–32; Shitikov, D. et al. (2018), “Breeding phenology, reproductive traits and apparent survival of sympatric Marsh Warbler and Blyth’s Reed Warbler”, Bird Study; Malmhagen, B. et al. (2013), “Using wing morphology to separate four species of Acrocephalus warblers in Scandinavia”, Ringing & Migration, DOI: 10.1080/03078698.2013.811190; Natural History Museum accepted-name record; Oiseaux.net species account. Erişim: 8 Eylül 2026.

Kuzgun / Common Raven (Corvus corax): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Raven (kabul edilen takson, doğrudan 1,2 kg ortak tür değeri, 4–6 yumurta, dişide 21–22 gün kuluçka ve 39–40,5 gün yavru süresi); Cornell Lab of Ornithology, Common Raven Identification ve Life History (doğrudan 69 cm boy ve 118 cm açıklık, kama kuyruk, kalın gaga, davranış, habitat, beslenme ve yuva); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi ve Avrupa nüfus özeti. Kuzey Amerika fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, genç dağılması sabit göç rotasına ve ölçü aralıkları uydurma ortalamaya çevrilmemiştir.

Leş Kargası / Hooded Crow (Corvus cornix): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Hooded Crow (kabul edilen takson, doğrudan 505 g ortak değer, 3–6 yumurta, dişide 18–19 gün kuluçka ve 28–30 gün yavru süresi); Oiseaux.net, Hooded Crow (iki renkli erişkin-genç tüyü, 48–54 cm ve 84–100 cm kaynak aralıkları, alt türler, habitat ve beslenme); The Wildlife Trusts, Hooded Crow (doğrudan 46 cm boy ve 98 cm açıklık); Loman (1980), Oikos, “Reproduction in a population of the hooded crow Corvus cornix” (besin, av baskısı, kuluçka ve yavru sayısı ilişkileri); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya takvimi Türkiye’ye kopyalanmamış, melezlik yalnız renkten kesinleştirilmemiş ve ölçü aralıklarından ortalama uydurulmamıştır.

Macar Ördeği / Red-crested Pochard (Netta rufina): RSPB Red-crested Pochard (takson, görünüş, beslenme ve doğrudan yayımlanmış 53–57 cm boy, 85–90 cm kanat açıklığı, 900–1.400 g ağırlık aralıkları); British Trust for Ornithology BirdFacts (takson ve biyoloji); Avrupa Komisyonu destekli Key Concepts Document: Species Accounts (tipik 8–10, aralık 6–14 yumurta; 26–28 gün kuluçka; yavru gelişimi ve hareketler); hakemli genom ve tür biyolojisi derlemesi (beslenme, yuva, üreme ve melezleşme); Eurasian-African Bird Migration Atlas Netta rufina (yayılış ve hareket bağlamı). Biyometri aralıkları iki eşey kutusunda ortak tür değeri olarak aynen gösterilmiş, uçlar eşeylere paylaştırılmamış ve ortalama üretilmemiştir.

Mahmuzlu Çinte / Lapland Longspur (Calcarius lapponicus): IOC World Bird List 15.2 ve Hussell & Montgomerie (2024), Lapland Longspur, Birds of the World 1.1 (kabul edilen takson, beş alt tür, kimlik ve küresel yaşam tarihi çerçevesi); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Lapland Bunting (doğrudan 24 g ortak tür değeri, tipik 5–6 ve gözlenen 3–7 yumurta, yalnız dişide 11–13 gün kuluçka ve 9–10 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Lapland Longspur (doğrudan 15 cm boy, 26 cm açıklık ve 27,8 g ortak değer; tundra ile tarla habitatı, yerde tohumcul beslenme ve üreme aralıkları); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1 — Passerines (Türkiye'nin Şubat 2010 tarihli ikinci kaydı ve bölgesel durum); BirdLife International (2021), European Red List of Birds (Avrupa LC, en iyi yaklaşık 4 milyon olgun birey ve belirsiz eğilim). Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, kayıt noktaları rotaya ve nüfus büyüklüğü Türkiye sıklığına dönüştürülmemiştir.

Mahmuzlu İncirkuşu / Richard's Pipit (Anthus richardi): IOC World Bird List 15.2 (kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad); Alström & Mild (2003), Pipits and Wagtails of Europe, Asia and North America (iri ve dik yapı, uzun bacak-kuyruk, güçlü gaga, çok uzun görece düz arka tırnak, tüy yaşları ve benzer incirkuşlarından ayrım); Oiseaux.net, Richard's Pipit (doğrudan 19 cm boy, 29 cm açıklık alt sınırı ve 33,3 g kütle değeri; açık çayır habitatı, yerde omurgasız beslenmesi, 3–4 yumurta, yaklaşık 14 gün kuluçka ve 15 gün uçma derlemesi); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1 — Passerines ve Sandgrouse bölge raporları (Türkiye'de özellikle güneyde çok nadir geçit/kış bağlamı); Dufour ve ark. (2021), “A new westward migration route in an Asian passerine bird”, Current Biology (güneybatı Avrupa'da kışlayan izlenmiş bireylerin batı Sibirya üreme alanlarına dönüşü ve yeni rotanın tekrarı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Batıya göç araştırmasının az sayıdaki izlenmiş bireyi bütün türe veya Türkiye kaydına sabit rota yapılmamış, yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış ve kaynak aralıklarından ortalama uydurulmamıştır.

Maskeli Ötleğen / Sardinian Warbler (Curruca melanocephala): IOC World Bird List 15.2 ve ITIS (kabul edilen bilimsel/İngilizce ad ve eski Sylvia melanocephala birleşimi); Aymí & Gargallo (2024), Sardinian Warbler, Birds of the World 1.2 (takson, tanı, hareket, habitat, beslenme, ses ve üreme sentezi); Oiseaux.net, Sardinian Warbler (doğrudan 14 cm boy ve 11,7 g kütle; erkek-dişi-genç giysileri, beyaz dış kuyruk, ses, Akdeniz dağılışı, kısmi göç, çalılık habitatı, omurgasız-meyve diyeti, 3–4 yumurta, 13–14 gün kuluçka ve yaklaşık 11 günlük yuva dönemi); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Sardinian Warbler (takson ve doğrudan 12,5 g karşılaştırma değeri); RSPB, Complete Birds of Britain and Europe (yanağa inen siyah başlık, beyaz boğaz, kırmızı göz çevresi, kısa-yuvarlak kanat, uzun beyaz kenarlı kuyruk ve benzer tür ayrımı); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 10.2 — Passerines (Türkiye ve bölgesel takson/dağılım bağlamı); BirdLife International (2021), European Red List of Birds (Avrupa LC ve istikrarlı eğilim). Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış, kısmi göç tek bireye sabit rota yapılmamış ve aralıklardan ortalama uydurulmamıştır.

Mavi Baştankara / Eurasian Blue Tit (Cyanistes caeruleus): IOC World Bird List 15.2 ve British Trust for Ornithology, BirdFacts: Blue Tit (kabul edilen takson; doğrudan 10,9 g ortak değer; tipik 8–10, gözlenen 2–16 yumurta; yalnız dişide tipik 13–14, gözlenen 12–16 gün kuluçka; kovuk yuvası, karışık kış sürüleri ve bilimsel yayın dizini); Oiseaux.net, Eurasian Blue Tit (doğrudan 12 cm boy ve 11,1 g kütle; mavi-beyaz-sarı baş/gövde deseni, eşey ve genç farkları, akrobatik davranış, yaprak döken orman habitatı, tırtıl ağırlıklı yaz ve tohum-meyve destekli kış diyeti, kısmi hareket); BirdLife International (2021), European Red List of Birds — Cyanistes caeruleus (Avrupa ülke nüfusları, Türkiye dâhil bölgesel durum ve LC değerlendirmesi); Wesołowski & Rowiński (2014), “Do Blue Tits synchronize reproduction with caterpillar peaks in a primeval forest?”, Bird Study (yumurtlama, tırtıl tepe zamanı ve üreme evrelerinin yerel çalışma bağlamı); Dondina ve ark. (2015), orman yapısı ve ağaç türü bileşiminin gösterge kuşlarına ortak etkisi (habitat yapısının birlikte değerlendirilmesi). Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, kuzey Avrupa hareketleri Türkiye bireyine sabit rota yapılmamış ve aralıklardan ortalama uydurulmamıştır.

Mavigerdan / Bluethroat (Luscinia svecica): IOC World Bird List 15.2 (kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Bluethroat (doğrudan 16,7 g ortak tür değeri, tipik 5–7 ve gözlenen 5–9 yumurta, yalnız dişide 14–15 gün kuluçka ve 14–15 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Bluethroat (doğrudan 14 cm boy, 23 cm kanat açıklığı ve 17,2 g kütle; eşey ve yaş giysileri, kuyruk deseni, ses, göç, habitat, yerde omurgasız beslenme ve 13–14 günlük kuluçka derlemesi); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.2C — Passerines (Türkiye'de üreyen luristanica, bölgesel alt tür dağılışı ve kışlama bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya kayıt tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmamış, popülasyonların genel göç yönleri tek bireye ait sabit rota yapılmamış ve kaynakların farklı kuluçka değerleri tek sayıya indirilmemiştir.

Mavi Kuyruklu Bülbül / Red-flanked Bluetail (Tarsiger cyanurus): IOC World Bird List 15.2 ve British Trust for Ornithology, BirdFacts: Red-flanked Bluetail (kabul edilen takson, doğrudan 14 g tür değeri, Finlandiya'daki batıya yayılma ve Palearktik göç bağlamı); Oiseaux.net, Red-flanked Bluetail (doğrudan 14 cm boy, 13,4 g kütle, eşey-yaş giysileri, orman habitatı, omurgasız beslenme ve 3–6 yumurta); British Birds, “The Red-flanked Bluetail and its westward spread” (doğrudan ortalama 228 mm kanat açıklığı; erkek 13,8 g ve dişi 15,1 g örneklem ortalamaları; saha morfolojisi); Dong ve ark. (2014), “Deep phylogeographic divergence of a migratory passerine in Sino-Himalayan and Siberian forests”, Current Zoology 60:1–10 (tür kompleksi, üreme/kış dağılımı ve genetik ayrışma); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 7.2C (Türkiye'deki seyrek tarihli kayıtlar); BirdLife International Avrupa LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, seyrek noktalar rota veya üreme kanıtı yapılmamış ve kuluçka/yavru süreleri kaynak farkları korunarak yaklaşık aralıklarla sunulmuştur.

Mezgeldek / Little Bustard (Tetrax tetrax): IOC World Bird List 15.2; Oiseaux.net, Little Bustard (doğrudan 43 cm boy; tür morfolojisi, eşey giysileri, 3,5–4 yumurta, 21 gün kuluçka ve 27,5 gün erken uçuş gelişimi); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1A (Türkiye’de eski üreyen, yerel/düzensiz yaz ve kış bağlamı ile bölgesel hareketler); La Rioja çevre kurumu tür föyü (doğrudan yaklaşık 110 cm kanat açıklığı, açık tarım habitatı ve 3–4 yumurta); Animal Diversity Web, Tetrax tetrax (zemin yuvası, 1–6/generally 3–4 yumurta, yalnız dişide yaklaşık üç hafta kuluçka ve 45–50 günlük ileri yavru gelişimi); Ponjoan, Bota & Mañosa (2012), “Ranging behaviour of little bustard males in the lekking grounds”, Behavioural Processes 91:35–40; Lapiedra ve ark. (2011), “Brood ranging behaviour and breeding success…”, Biological Conservation 144:2882–2890; LIFE EuroBustard kurumsal habitat ve tehdit değerlendirmesi; BirdLife International küresel NT değerlendirmesi. İber çalışma sonuçları Türkiye’ye sabit alan büyüklüğü veya başarı oranı olarak genellenmemiş, kayıt noktaları rota/üreme kanıtı yapılmamış ve farklı yavru süresi tanımları tek değere indirilmemiştir.

Nil Kazı / Egyptian Goose (Alopochen aegyptiaca): IOC World Bird List 15.2; British Trust for Ornithology, BirdFacts: Egyptian Goose (kabul edilen takson, doğrudan 1,9 kg ortak tür değeri, tipik 8–9/gözlenen 6–12 yumurta, iki ebeveynde 28–30 gün kuluçka ve 70–75 gün uçuş gelişimi; Britanya nüfusunun insan kaynaklı yerleşme bağlamı); Oiseaux.net, Egyptian Goose (doğrudan 73 cm boy, 7–9 yumurta, 29 gün kuluçka ve 72,5 gün uçma; görünüş, habitat ve diyet); Cornell Lab of Ornithology, Egyptian Goose Life History (zeminden 24 m yüksekliğe uzanan yuva yerleri, 5–11 yumurta ve 28–30 gün kuluçka); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1A (Türkiye’de yerel üreyen/yerleşik bölgesel bağlam); van Velden ve ark. (2019), “A review of the use of birds’ nests by Egyptian geese…”, African Zoology 54; Sumasgutner ve ark. (2016), türler arası yuva gaspı ve 28–30 günlük kuluçka çalışması; BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye’ye kopyalanmamış, doğal Afrika dağılışı ile Avrupa’daki yerleşmiş popülasyonlar ayrılmış ve kayıt noktaları sabit rota/köken kanıtı yapılmamıştır.

Ökse Ardıcı / Mistle Thrush (Turdus viscivorus): IOC World Bird List 15.2 ve Avibase (kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad ile üç alt tür); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Mistle Thrush (doğrudan erkek 120,2 g ve dişi 123,7 g; tipik 4, gözlenen 2–6 yumurta; yalnız dişide tipik 15–16 gün kuluçka; 13,5–16,5 gün yavru dönemi; yaşam süresi ve uzun dönem nüfus verileri); Oiseaux.net, Turdus viscivorus (doğrudan 27 cm boy, morfoloji, yüz-kuyruk deseni, ses, habitat, beslenme, coğrafi hareket ve 12–14 günlük kuluçka derlemesi); RSPB, Mistle Thrush (iri-dik yapı, soğuk üst taraf, uzun kanat ve beyaz dış kuyruk kenarları); Lübnan Çevre Bakanlığı kuş rehberi (doğrudan 45 cm kanat açıklığı); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1C — Passerines (Türkiye ve bölgesel dağılım/alt tür bağlamı); BTO, Mistle Thrush species focus (2–17 m ağaç yuvası, yuva yapısı, meyve savunması); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, kısmi göç tek bireye sabit rota yapılmamış ve farklı kuluçka değerleri tek sayıya indirilmemiştir.

Orman Alaca Ağaçkakanı / Great Spotted Woodpecker (Dendrocopos major): British Trust for Ornithology, BirdFacts (takson; doğrudan erkek 79,8 g, dişi 77,7 g; tipik 4–6 yumurta, 14–16 gün kuluçka ve 19,5–23,5 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Dendrocopos major (doğrudan 23 cm boy; eşey-yaş giysileri, uçuş, ses, habitat, diyet, kovuk ölçüleri ve farklı üreme süreleri); Herts and Middlesex Wildlife Trust, Great Spotted Woodpecker (doğrudan 36 cm kanat açıklığı); Blasco-Zumeta & Heinze, yaş, eşey ve tüy değişimi föyü; BTO Woodpeckers tanı föyü; OSME Region List (Türkiye ve bölgesel takson bağlamı); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye’ye kopyalanmamış, yerleşik hareketler sabit göç rotasına ve ölçü aralıkları uydurma ortalamaya çevrilmemiştir.

Orman Çıvgını / Wood Warbler (Phylloscopus sibilatrix): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Wood Warbler (kabul edilen takson; doğrudan erkek 9,9 g ve dişi 9,8 g; tipik 5–6 yumurta, yalnız dişide 12–13 gün kuluçka ve 12,5–13 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Wood Warbler (erişkin-genç görünüşü, uzun kanat, ses, Palearktik dağılım, Afrika kışlaması, orman habitatı ve ağaç katmanında omurgasız beslenme); Herts and Middlesex Wildlife Trust, Wood Warbler (doğrudan 13 cm boy ve 21 cm kanat açıklığı); Özkan (2010), “An avifaunal survey of the Istranca mountains, Turkish Thrace” (2009'da 88 gün ve 697 konumluk çalışma; Türkiye için ilk kesin üreme kanıtı); Weisshaupt & Rodríguez-Pérez (2017), göç ile üreme döneminde habitat kullanımının karşılaştırılması, Bird Study; Burgess ve ark. (2022), Britanya üreyen kuşlarında döngüsel göç ve kışlama alanları, Bird Study; BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmamış, Istranca'daki yerel üreme sonucu ülke geneline yayılmamış ve izlenmiş batı popülasyonlarının rotası Türkiye bireylerine sabit ülke dizisi veya kilometre olarak aktarılmamıştır.

Orman Tırmaşıkkuşu / Eurasian Treecreeper (Certhia familiaris): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Treecreeper (kabul edilen takson; doğrudan erkek ve dişi 8,9 g ortalama; tipik 5–6, gözlenen 2–9 yumurta; yalnız dişide 13–16 gün kuluçka ve 14,5–16,5 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Eurasian Treecreeper (doğrudan 12 cm boy; tüy, gaga-arka tırnak, ses, kısa uçuş, gövde tırmanışı, Palearktik dağılım, orman habitatı, kabuk omurgasızları ve yarık yuvası); Animal Diversity Web, Certhia familiaris (doğrudan 19 cm ortalama kanat açıklığı ve eşeylerin benzerliği); OSME, Region List 5.1C (kuzey Türkiye, Kafkasya ve bölgesel takson bağlamı); BirdLife International (2021), European Red List assessment (Türkiye için 2002–2012 uzman tahmini 1.500–5.000 çift ve eğilim verisi yetersizliği); Huhta ve ark. (2004), orman parçalanması ve yuva predasyonu araştırması, Conservation Biology. Britanya fenolojisi ve yerel hareket mesafesi Türkiye'ye kopyalanmamış, eski uzman nüfus tahmini güncel kesin sayım yapılmamış ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Ortanca Ağaçkakan / Middle Spotted Woodpecker (Dendrocoptes medius): Takson ve bölgesel adlandırma için OSME Region List 10.1-A; tanı, ses, dağılış, habitat, beslenme ve genel üreme sentezi için Oiseaux.net species account; İran'daki yuva başarısı, yumurta, kuluçka ve yavru sürelerinin bölgesel örneklemi için Mohamadian, Shafaeipour & Fathinia (2019), Ornis Hungarica 27(2), DOI 10.2478/orhu-2019-0017; meşe ormanındaki habitat seçiminin bölgesel kanıtı için Avian Research (2024), DOI 10.1016/j.avrs.2024.100167 kullanıldı. Bölgesel İran sonuçları Türkiye geneline sabit değer olarak aktarılmadı.

Ötücü Kuğu / Whooper Swan (Cygnus cygnus): Tanı, biyometri ve üreme ölçümleri için British Trust for Ornithology BirdFacts; nüfus birimleri ve göç bağlantılarındaki bilgi sınırları için Wetlands International/IUCN SSC Swan Specialist Group; habitat, davranış ve beslenme sentezi için University of Michigan Animal Diversity Web; Türkiye'nin 2013–2019 kış nüfusu aralığı ve veri niteliği için BirdLife International European Red List 2021 tür eki; karşılaştırmalı tanı ve genel biyoloji için Oiseaux.net species account kullanıldı. İzlanda ve Britanya hareket verileri Türkiye rotası olarak kopyalanmadı.

Paçalı Baykuş / Boreal Owl (Aegolius funereus): Tanı, uçuş, habitat, beslenme ve üreme aralıkları için Cornell Lab All About Birds ile University of Michigan Animal Diversity Web; Avrupa biyometrisi ve ses özeti için LPO tür hesabı; yuva kutusu kullanımının orman yapısına bağlılığını sınamak için Zárybnická vd. (2022), Scientific Reports 12, 4765; kovuk seçimi ve avcı riski için Journal of Ornithology; güncel morfoloji ve yaşam öyküsü sentezi için Oiseaux.net species account kullanıldı. Kuzey Amerika ayrıntıları Türkiye nüfusuna doğrudan genellenmedi.

Paçalı Şahin / Rough-legged Hawk–Buzzard (Buteo lagopus): Kabul edilen takson, genel kütle ve üreme parametreleri için British Trust for Ornithology BirdFacts (1,1 kg; tipik 3–4, gözlenen 2–7 yumurta; iki eşeyde 28–31 gün kuluçka; 39–43 gün yavru dönemi); yayımlanmış temsilî erişkin biyometrisi, eşey-yaş giysisi, habitat ve beslenme için University of Michigan Animal Diversity Web (53 cm boy, 134 cm kanat açıklığı, 1026 g kütle); uçuş tanısı, açık-koyu biçimler, tundra ve kış av davranışı için Cornell Lab All About Birds; yuva yapısı ve yumurta bağlamı için U.S. National Park Service; Arktik yaşam öyküsü için U.S. Forest Service FEIS kullanıldı. Britanya ve Kuzey Amerika fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı; kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi ve biyometri aralıklarından ortalama uydurulmadı.

Pasbaş Patka / Ferruginous Duck (Aythya nyroca): Takson ve doğrudan 562,5 g ortak tür değeri için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 42 cm boy ve 67 cm kanat açıklığı için Qatar Bird Observation Group; eşey-yaş tanısı ve uçuşta beyaz kanat şeridi için Museo Nacional de Ciencias Naturales, Enciclopedia Virtual de los Vertebrados Españoles; 7–10 (bildirilen 6–14) yumurta, 25–28 gün kuluçka, 55–60 gün uçma, beslenme, hareket ve habitat sentezi için Robinson & Hughes (2006), AEWA Avrupa tür eylem planı; bitkili sığlık seçimi ve insan baskısı için Petkov (2003), Acrocephalus 24:87–96; Avrupa nüfus bağlamı için BirdLife International European Red List eki kullanıldı. Bölgesel değerler Türkiye geneline yayılmadı, kayıt noktaları rotaya çevrilmedi ve melez kuşlar kesin tür gibi sunulmadı.

Peçeli Baykuş / Western Barn Owl (Tyto alba): Güncel Batı–Amerika–Doğu tür ayrımı ve bölgesel takson bağlamı için OSME Region List 10.1-A; doğrudan eşeyli kütle ortalamaları, tipik 4–6 ve gözlenen 2–12 yumurta, dişide tipik 32/gözlenen 30–34 gün kuluçka ve 52,5–60,6 günlük yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 35 cm boy ve 89 cm kanat açıklığı için Qatar Bird Observation Group; açık habitat, kovuk-yapı yuvası, küçük memeli diyeti, alçak av uçuşu ve sesle av bulma için University of Michigan Animal Diversity Web; morfoloji ve eşeylerin örtüşmesi için Oiseaux.net Western Barn Owl; türün genel biyolojisini çapraz denetlemek için Natural History Museum kullanıldı. Eski dünya çapındaki birleşik tür hesabı güncel Batı türüne aktarılmadı; Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı ve aralık orta noktalarından biyometri uydurulmadı.

Pembe Göğüslü Ötleğen / Menetries's Warbler (Curruca mystacea): Güncel ad, üç alt tür, doğu ve güneydoğu Türkiye üreme dağılışı ile Arabistan–Kuzeydoğu Afrika kış bağlantısı için OSME Region List 10.1-C; takson, doğrudan 13 cm boy ve 9 g kütle, morfoloji, habitat ve omurgasız beslenme için Oiseaux.net species account; eşey-yaş görünüşü, kuyruk hareketi, çağrı ve Katar'daki kış/geçit bağlamı için Qatar Bird Observation Group; tek bireyde doğrudan 59 mm kanat kirişi ve 10,7 g kütle ile tüy tanısı için Gauci & Gauci (2020), Il-Merill 34; kısa kanat, koyu kuyruk, ses ve güvenli yaş-eşey sınırları için Handbook of Western Palearctic Birds — Sylvia warblers kullanıldı. Katar kış fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, tek Malta bireyinin ölçüsü nüfus ortalaması yapılmadı ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi.

Pufla / Common Eider (Somateria mollissima): Güncel takson ve Türkiye'deki çok seyrek kış ziyaretçisi bağlamı için OSME Region List 10.1-A; doğrudan 2,13 kg canlı erişkin ortalaması, tipik 4–6/gözlenen 1–8 yumurta, yalnız dişide 25–28 gün kuluçka, 65–75 gün uçma gelişimi ve uzun ömür verileri için British Trust for Ornithology BirdFacts; eşey-yaş giysileri, baş-gaga profili, üstkanat, habitat, dalış ve yuva ayrıntıları için Cornell Lab of Ornithology Identification ve Life History; yayımlanmış yaklaşık 61 cm boy ve 95 cm kanat açıklığı ile deniz omurgasızları diyeti için NHPBS NatureWorks; Türkiye 2013–2019 kış nüfusu için 0–2 tahmininin veri sınırlılığı için BirdLife International European Red List eki kullanıldı. Kuzey Amerika ve Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı; kayıt noktaları sabit rota, yaz kaydı üreme kanıtı ve kreş büyüklüğü tek kuluçka sayısı yapılmadı.

Puhu / Eurasian Eagle-Owl (Bubo bubo): Kabul edilen takson, geniş Avrasya dağılışı ve Türkiye'deki yerleşik bölgesel bağlam için OSME Region List 10.1-A; yayımlanmış 65 cm erişkin ortalama boy, 2,8 kg erişkin ortalama kütle, eşey örtüşmesi, 1–4 yumurta, kayalık yuva, yaklaşık 60 günlük uçuş gelişimi, davranış ve habitat için University of Michigan Animal Diversity Web; yayımlanmış 150 cm tek temsilî kanat açıklığı ve kayalık yaşam bağlamı için Natural Environment and Climate Change Agency, SHARE THE CRAGS; 14 yuvada dört üreme mevsimi ve 9.461 av kalıntısına dayalı beslenme-üreme analizi için Yosef ve ark. (2022), “Prey-Base Does Not Influence Breeding Success in Eagle Owls”, Animals 12:1241; eşey tayininde tek ağırlık yerine çoklu ölçü gereğini sınayan 31 örnekli çalışma için Martínez ve ark. (2022), “Sexing Eurasian Eagle Owls by external body and skeletal measurements”, Journal of Field Ornithology 93(4); kuzeydoğu Yunanistan'da 185 pelet ve av kalıntısının habitat karşılaştırması için Avocetta 17 kullanıldı. İsrail ve Yunanistan av oranları Türkiye'ye sabit diyet yapılmadı, genç dağılması göç rotası sayılmadı ve tek fotoğraftan eşey tayini yaptırılmadı.

Şah Kartal / Eastern Imperial Eagle (Aquila heliaca): Animal Diversity Web, Aquila heliaca species account (takson, erişkin ve genç tanısı, yayımlanmış yaklaşık tek biyometri değerleri ve üreme özeti); Demerdzhiev ve ark. (2014), “Breeding parameters and diet of the Eastern Imperial Eagle in European Turkey” (2008–2013 Avrupa Türkiyesi, 32 işgal edilmiş alan, 582 av kalıntısı ve 70 takson; çalışma alanı/dönemi dışında genellenmedi); Stoychev ve ark. (2022), 25 yıllık Bulgaristan beslenme çalışması (4.891 örnek, 196 takson; bölge, mevsim ve alan etkileri Türkiye oranı yapılmadı); BirdLife International, European Red List assessment; Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla (erişkin-genç görünüşü ve uçuş yapısı). İspanyol Şah Kartalı verileri bu taksona aktarılmamış; izleme kaydı bulunmayan Türkiye gözlem noktaları göç rotasına çevrilmemiştir.

Şahin / Common Buzzard (Buteo buteo): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Buzzard (kabul edilen takson, doğrudan 828,2 g canlı erişkin ortalaması, tipik 2–3 ve gözlenen 1–6 yumurta, yaşam öyküsü ve beslenme); Norfolk Wildlife Trust, Buzzard (doğrudan 54 cm ortalama boy ve 120 cm kanat açıklığı, yapı, ses, habitat ve büyük ağaç yuvası); Naturalis Biodiversity Center, Bird Remains Identification System: Buteo buteo (uçuş yapısı, kuyruk, paça ve eşey kütlesi bağlamı); Zuberogoitia ve ark. (2006), İspanya'daki iki yerleşik popülasyonun habitat, üreme ve diyet çalışması; Graham, Redpath & Thirgood (1995), “The diet and breeding density of Common Buzzards in relation to indices of prey abundance”, Bird Study 42:165–173. Britanya ve İspanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı; yerel av ilişkileri Türkiye'nin sabit menüsü, kayıt noktaları bireysel göç rotası ve renk biçimi eşey yapılmadı.

Saka / European Goldfinch (Carduelis carduelis): British Trust for Ornithology, BirdFacts: Goldfinch (takson, eşeyli kanat ve kütle ortalamaları, tipik 5/gözlenen 2–7 yumurta, yalnız dişide 12–14 gün kuluçka ve 13,5–16,5 gün yavru dönemi); Conder (1948), “The breeding biology and behaviour of the Continental Goldfinch”, Ibis 90:493–525 (yuva, davranış, ses, kuluçka ve yavru gözlemleri); Newton (1967), “The adaptive radiation and feeding ecology of some British finches”, Ibis (tohum uzmanlaşması ve papatyagil yönelimi); Gil-Delgado, Catalá & Barba (1991), Doğu İspanya portakal bahçelerinde 15 yıllık üreme çalışması. Britanya ve İspanya tarihleri Türkiye takvimine, bölgesel başarı değerleri Türkiye geneline, yemlik hareketleri sabit göç rotasına çevrilmemiştir.

Sakallı Akbaba / Bearded Vulture (Gypaetus barbatus): Vulture Conservation Foundation, Bearded Vulture ve Avrupa akbabaları bilimsel bilgi özeti (takson, yaş giysileri, kemik ağırlıklı diyet, habitat, 1–2 yumurta, 52–58 gün kuluçka, 110–130 gün uçuş ve tehditler); University of Michigan Animal Diversity Web, Gypaetus barbatus (morfoloji, yaş, sosyal sistem, çoklu yuva ve üreme döngüsü); Margalida (2003), “Breeding biology and success of the Bearded Vulture in the eastern Pyrenees”, Ibis 145 (yüzde 80 iki yumurta, ortalama 54 gün kuluçka, ortalama 123/gözlenen 103–133 gün uçuş); Margalida ve ark. (2007), habitat doygunluğu ve üçlü eşleşme çalışması; Museo Nacional de Ciencias Naturales, tür tanısı ve yayımlanmış Pyrenees biyometrisi (109,8 cm ortalama boy, 254 cm ortalama açıklık, 5,79 kg genel ortalama). Pyrenees üreme tarihleri Türkiye takvimine, bölgesel sosyal sistem Türkiye çiftlerine ve yeniden yerleştirilmiş bireylerin hareketleri sabit Türkiye rotasına çevrilmemiştir.

Sakarca / Greater White-fronted Goose (Anser albifrons): Cornell Lab of Ornithology, Identification ve Life History (erişkin-genç ayrımı, uçuş, habitat, beslenme ve 135 cm temsilî kanat açıklığı); British Trust for Ornithology, White-fronted Goose BirdFacts (tipik 5–6/gözlenen 3–7 yumurta, dişide 27–28 gün kuluçka, 40–43 gün yavru dönemi); University of Michigan Animal Diversity Web, Anser albifrons (takson, 71,12 cm ortalama boy, 2,72 kg genel ortalama, habitat, aile bağı ve beslenme); Naturalis Biodiversity Center, Bird Remains Identification System (Dunning 1993 kaynaklı erkek 2703 g/dişi 2456 g ortalama, tanı ve kış habitatı); Ely ve ark. (2005), circumpolar morphological variation, Bird Study 52:104–119; BTO, Eurasian-African Migration Atlas tür hesabı (nüfuslara göre ayrılan Palearktik göç yolları). Kuzey Amerika tarihlerinin Türkiye takvimine ve tek kayıt noktasının sabit rotaya çevrilmemesine dikkat edilmiştir.

Şakrak / Eurasian Bullfinch (Pyrrhula pyrrhula): British Trust for Ornithology, Bullfinch BirdFacts (takson, eşey görünüşü, hareket, tipik 4–5/gözlenen 2–8 yumurta, dişide 14–16 gün kuluçka, 15–16,5 gün yavru dönemi ve canlı kuş eşey biyometrisi); University of Michigan Animal Diversity Web, Pyrrhula pyrrhula (Palearktik yayılış, orman habitatı, yuva yapısı, diyet ve davranış); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe tür hesabı (14,5 cm, erkek-dişi tanısı, ses, habitat ve beslenme); Newton (1999), “An alternative approach to the measurement of seasonal trends in bird breeding success: a case study of the bullfinch”, Journal of Animal Ecology 68 (kuluçka, yavru ve üreme girişimi süreleri); The Wildlife Trusts, Bullfinch (16 cm boy, 26 cm kanat açıklığı, habitat ve temel tanı). Britanya yerleşikliği Türkiye'nin bütün nüfuslarına aynen aktarılmamış, Türkiye kuşuna sabit göç rotası uydurulmamıştır.

Sarı Çinte / Yellowhammer (Emberiza citrinella): British Trust for Ornithology, Yellowhammer BirdFacts (takson, hareket, tipik 3–4/gözlenen 2–6 yumurta, dişide 12–14 gün kuluçka, 12,5–16 gün yavru dönemi ve canlı kuş eşey biyometrisi); Cornell Lab of Ornithology eBird, Yellowhammer species account (erkek-dişi tanısı, kızıl sağrı, beyaz dış kuyruk, habitat, kış sürüsü ve şarkı); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe tür hesabı (tanı, dağılım, habitat ve ses); Özkan (2011), Istranca Dağları hakemli üreme kuşları araştırması (Türkiye Trakyası'nda güçlü ve görece yaygın Sarı Çinte üreme kanıtı); Sundberg ve Dixon (1996), renk ve çift dışı babalık çalışması, Animal Behaviour 52; The Wildlife Trusts, Yellowhammer (16 cm boy, 26 cm kanat açıklığı ve temel habitat). Britanya tarihlerinin Türkiye takvimine aynen taşınmamasına ve tek kaydın sabit göç rotası sayılmamasına dikkat edilmiştir.

Sarı Kamışçın / Aquatic Warbler (Acrocephalus paludicola): Aquatic Warbler Conservation Team, tür biyolojisi ve koruma hesabı ile Aquatic Warbler Conservation Handbook (dişinin tek başına yuva-kuluçka-yavru bakımı, alçak sazlı turbalık habitatı, yuva konumu, 14–16 gün kuluçka ve besin bileşimi); Bird Conservation International, güneybatı sınırındaki üreme ekolojisi çalışması (4–6, ortalama 4,8 yumurta; su, ölü örtü ve bitki yapısının yuva başarısıyla ilişkisi) ve izleme verili göç çalışması; OTOP/BirdLife Poland, Aquatic Warbler tür hesabı (doğrudan yayımlanmış ortalama 13 cm boy, 19 cm kanat açıklığı ve 12 g kütle; görünüş, habitat ve üreme); British Trust for Ornithology, BirdFacts ve Williamson identification guide (tanı, karşılaştırma ve kanat ölçüsü); Jiguet ve ark. (2014), eşey ve yaşa göre sonbahar göçü. Bölgesel çalışmalar Türkiye'ye sabit tarih, rota veya üreme kanıtı olarak genellenmemiş; uçuş yüzeyine tek başına kesin teşhis değeri verilmemiştir.

Sarı Kuyruksallayan / Western Yellow Wagtail (Motacilla flava): British Trust for Ornithology, Yellow Wagtail BirdFacts (takson, doğrudan canlı erişkin erkek 17,7 g ve dişi 16,9 g kütle ortalamaları, tipik 5–6 yumurta ve yaşam öyküsü); Oiseaux.net, Western Yellow Wagtail tür hesabı (doğrudan 17 cm boy ve 28 cm kanat açıklığı, eşey-yaş giysileri, uçuş, ses, habitat, beslenme, 4–6 yumurta ve 11–14 gün kuluçka/yavru dönemi); OSME/Sandgrouse, Türkiye kuş raporu (yaygın üreyen feldegg, geçitte kaydedilen diğer biçimler ve alt tür tayini sınırları); Gilroy ve ark. (2013), tarım alanında üreme ekolojisi, Bird Study (80 yuva, ürün seçimi, ortalama 5,06 ve gözlenen 3–6 yumurta; sonuçlar Türkiye'ye genellenmedi); Cornell Lab/eBird, Western Yellow Wagtail tür hesabı (değişken erkek baş desenleri, beyaz dış kuyruk, habitat ve çağrı); Pavlova ve ark. (2003), filocoğrafya ve tür sınırları çalışması, The Auk; Hellquist ve ark. (2021), kuzey ve doğu sarı kuyruksallayanlarının tanı ve taksonomisi. Baş rengi tek başına alt tür kanıtı, beyaz dış kuyruk kesin tür işareti ve yabancı ülke tarihleri Türkiye takvimi yapılmamıştır.

Sarı Mukallit / Icterine Warbler (Hippolais icterina): Muséum national d'Histoire naturelle, Cahiers d’Habitat tür hesabı (tanı, Melodik Mukallit ayrımı, açık yapraklı-çalılı habitat, dişinin dallara bağladığı yuva, 4–5 yumurta, yalnız dişide 13–14 gün kuluçka, 13–14 gün yavru dönemi, beslenme ve göç); British Trust for Ornithology, Icterine Warbler BirdFacts (takson, doğrudan 13,2 g tür kütlesi ve yaşam öyküsü); Oiseaux.net, Icterine Warbler tür hesabı (doğrudan 13 cm boy ve 22 cm kanat açıklığı, habitat ve beslenme); OSME Region List, Part C Passerines (Türkiye'de çok seyrek durum ve bölgesel hareket bağlamı); Williamson, Identification for Ringers 1 — Hippolais (kanat formülü, tüy aşınması ve karışma sınırları); Naturalis Biodiversity Center, Birds of Europe tür hesabı. Fransa üreme tarihleri Türkiye takvimine aktarılmamış, Türkiye'de tek şarkı kaydı üreme kanıtı ve tek açık kanat paneli kesin teşhis sayılmamıştır.

Sarıasma / Eurasian Golden Oriole (Oriolus oriolus): British Trust for Ornithology, Golden Oriole BirdFacts (takson, tipik 3–4 ve gözlenen 2–6 yumurta, çoğunlukla dişide 16–17 gün kuluçka ve 16–17 gün yavru dönemi); Oiseaux.net, Eurasian Golden Oriole tür hesabı (doğrudan 24 cm boy ve 79 g kütle, eşey-yaş giysileri, ses, habitat, beslenme ve göç); Université de Bordeaux biyoloji koleksiyonu, Oriolus oriolus tür fişi (doğrudan 43–44 cm kanat açıklığı; panelde uydurma ortalama yerine yayımlanmış 44 cm uç değer kullanıldı); OSME, Region List 10.1-C Passerines (kabul edilen takson ve Hint Sarıasmasından ayrım); Mason & Allsop (1998), “Breeding ecology of the Golden Oriole in Britain”, Bird Study 45 (yuva zamanlaması ve bölgesel 18–19 günlük kuluçka gözlemi); Blasco-Zumeta & Heinze, Eurasian Golden Oriole identification sheet (erişkin, dişi, genç, tüy ve kanat-kuyruk ayrıntıları). Britanya tarihleri Türkiye takvimine, tek gözlem sabit rotaya ve renk tek başına eşeye çevrilmemiş; BTO ile bölgesel çalışmanın farklı kuluçka süreleri açıkça korunmuştur.

Sarı Başlı Kuyruksallayan / Citrine Wagtail (Motacilla citreola): British Trust for Ornithology, Citrine Wagtail BirdFacts (kabul edilen takson, doğrudan 21,5 g tür kütlesi, hareket ve koruma bağlamı); Oiseaux.net, Citrine Wagtail tür hesabı (erkek-dişi-genç giysileri, 24–27 cm kanat açıklığı, habitat, beslenme, uçuş ve 14–15 günlük kuluçka sentezi); Magyar Madártani és Természetvédelmi Egyesület, Citrine Wagtail tür veritabanı (doğrudan 17 cm boy, eşey kütle aralığı ve 24–27 cm kanat açıklığı); Ściborska (2004), “Breeding biology of the Citrine Wagtail in the Gdańsk region”, Journal of Ornithology 145:41–47 (28 kuluçka, yerde üç katlı yuva, en sık 5 yumurta, 11–12 gün kuluçka ve 10–13 gün yavru bakımı); OSME, Region List 6.1 Part C (werae biçiminin kuzeydoğu Türkiye üreme bağlamı); BirdLife International, European Red List species assessment (Türkiye dâhil Avrupa üreme nüfusu ve değerlendirme niteliği). Polonya tarihleri Türkiye takvimine, uzman nüfus tahmini her sulakalan için üreme kanıtına, tek kayıt sabit rotaya çevrilmemiş; farklı kuluçka süreleri açıkça korunmuştur.

Sarı Boğazlı Serçe / Yellow-throated Sparrow (Gymnoris xanthocollis): Oiseaux.net/AVONET, Yellow-throated Sparrow tür hesabı (kabul edilen takson, doğrudan 14 cm boy, 18 g kütle ve 80,1 mm kanat kirişi; kanat açıklığı yayımlanmamıştır); Ali & Ripley, Handbook of the Birds of India and Pakistan, Vol. 10 (morfoloji, 80–86 mm kanat kirişi, doğrudan 18 ve 20 g örnek ölçümleri, habitat ve bölgesel hareket); OSME, Region List 8.1 Part C (güncel ad, transfuga ve doğu Türkiye üreme bağlamı); Summers-Smith (2020), Cornell Lab Birds of the World, Yellow-throated Sparrow (eşey-yaş tanısı, habitat, diyet ve kovuk yuvalama sentezi); Tewary & Dixit (1986), “Photoperiodic regulation of reproduction in subtropical female Yellow-throated Sparrows”, The Condor 88:70–73; Journal of the Bombay Natural History Society, Kızıl Kırlangıç yuvası kullanım kaydı; BirdLife International, European Red List species assessment. Kanat kirişi açıklık diye sunulmamış, yasaklı veya doğrulanamayan 23–27 cm değeri kullanılmamış; kullanıcının 9 Eylül 2026 tarihli açık onayıyla panelde “Veri yok” yazılmıştır. Başka ülkelerin üreme tarihleri Türkiye takvimine ve kayıt noktaları sabit rotaya çevrilmemiştir.

Sarı Gagalı Dağ Kargası / Yellow-billed Chough (Pyrrhocorax graculus): Takson, alt türler, morfoloji ve doğrudan 34–38 cm boy, 75–79 cm kanat açıklığı ile 211 g kütle verileri için Oiseaux.net tür hesabı; Türkiye, Kafkasya, Irak ve İran'daki graculus/digitatus bağlamı için OSME Region List 5.1C; 4–5 yumurta, 18–21 gün kuluçka, 31–38 gün yavru dönemi ve yerleşik yüksek dağ ekolojisi için BirdLife Österreich tür hesabı; üreme biyolojisi ve sağkalım için Delestrade & Stoyanov (1995), “Breeding biology and survival of the Alpine Chough”, Bird Study; yaz diyeti için Rolando & Patterson (1993), “Foraging behaviour and diet of the Alpine Chough”, Journal of Ornithology 134:181–187; sürü ve besin rekabeti için Delestrade (1999), “Foraging strategy in a social bird, the alpine chough”, Animal Behaviour 57:299–305; mevsimsel diyet ayrışması için Rolando & Laiolo (1997), Ibis 139:388–395; insan besin kaynaklarının kış yükselti hareketine etkisi için Movement Ecology (2026) kullanıldı. GPS ile izlenen Alp kuşlarının 3.000 m'ye varan günlük yükselti farkı Türkiye bireylerine sabit rota veya mesafe olarak aktarılmadı; doğrudan yayımlanmış aralıkların alt sınırları panelde açıkça etiketlendi.

Sarı Gagalı Ketenkuşu / Twite (Linaria flavirostris): Takson, tanı, doğrudan 14 cm boy, 22–24 cm kanat açıklığı, habitat, diyet ve 4–6 yumurta/12–13 gün kuluçka için Oiseaux.net tür hesabı; doğrudan 16,2 g ortak erişkin kütlesi, eşeyli kanat-kütle örneklemleri, tipik 5–6 yumurta, dişide tipik 12 gün kuluçka ve 15–15,5 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; Türkiye-Kafkasya-İran'daki brevirostris bağlamı için OSME Region List 6.1; Britanya üreme habitatı ve küçük tohum kaynakları için Eaton ve ark. (2018), “The population status of breeding Twite in the UK in 2013”, Bird Study 65:174–188; yüksek plato yuva yapısı, ebeveyn bakımı ve bölgesel yaşam öyküsü karşılaştırması için Yan ve ark. (2026), “Breeding Biology of the Twite…”, Animals 16:1395 kullanıldı. Kuzey Avrupa kıyı hareketleri Türkiye dağ kuşlarına sabit rota yapılmadı, Tibet'teki çalı ve başarı değerleri Türkiye'ye genellenmedi, biyometri aralıklarından ortalama uydurulmadı.

Sarı Gagalı Leylek / Yellow-billed Stork (Mycteria ibis): Takson, morfoloji, uçuş, habitat, dokunarak avlanma ve doğrudan 105 cm boy, 150–165 cm kanat açıklığı, 2.384 g kütle için Oiseaux.net tür hesabı; doğal Afrika-Madagaskar dağılışı, su düzeyine bağlı hareket, diyet, ağaç kolonisi, 2–4 yumurta, iki eşeyde yaklaşık 30 gün kuluçka ve yavru gelişimi için University of Cape Town Biodiversity Explorer tür hesabı; tutsak popülasyonda üreme göstergeleri ve literatür sentezi için Rečková ve ark. (2019), “Analysis of Reproduction Indicators of the Yellow-billed Stork”, Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis 67:155–161; güncel Afrika dağılım modeli için Cornell Lab eBird Status and Trends; bölgesel koruma bağlamı için BirdLife South Africa Red Data Book tür hesabı kullanıldı. Türkiye düzenli doğal yayılış alanı gibi gösterilmedi, Afrika fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, olası kayıtta takson tanısı ile doğal/esaret kökeni ayrı tutuldu.

Sarı Kaşlı Çıvgın / Yellow-browed Warbler (Phylloscopus inornatus): Takson, doğrudan 6,5 g genç ortalaması, tipik 4–5/gözlenmiş 2–7 yumurta, 11–14 gün kuluçka ve 12–13 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 10 cm boy, tanı, habitat ve beslenme için Naturalis Biodiversity Center Birds of Europe; batı Avrupa'daki artışın sapma ve yeni göç yolu hipotezleri için Dufour ve ark. (2022), Movement Ecology 10:51; Uzakdoğu Rusya'da 2.125 bireyin yağ yükü ve uçuş menzili için Bird Study 64:581–593; temel görünüş için RSPB kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Türkiye kaydı sabit rota veya üreme kanıtına çevrilmedi. Kullanıcının açık talebiyle doğrulanmış tek kanat açıklığı bulunması beklenmeden bu alan “Veri yok” bırakıldı.

Şarkıcı Mukallit / Melodious Warbler (Hippolais polyglotta): Takson, doğrudan 14 cm boy, 19–20 cm kanat açıklığı, 11–12 g kütle, tanı, habitat, beslenme ve 3–5 yumurta/biraz kısa iki haftalık kuluçka için Oiseaux.net tür hesabı; eşeylerin görünüşte ayrılmaması, çalı yuvası ve 13–14 günlük yavru dönemi için LPO tür hesabı; Sarı Mukallitle kanat, tüy aşınması, ses ve yaş karşılaştırması için BTO Williamson Identification for Ringers; doğrudan 11 g erişkin kütlesi ve 8,9 yıllık belgeli uzun ömür için Human Ageing Genomic Resources AnAge kullanıldı. Batı Avrupa fenolojisi Türkiye takvimine aynen aktarılmadı; kayıt noktası sabit rota ve renk eşey kanıtı yapılmadı.

Saz Delicesi / Western Marsh Harrier (Circus aeruginosus): Takson, doğrudan 602,5 g ortak erişkin kütlesi ve tipik 4–5 yumurta için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 48–56 cm boy ve 110–125 cm kanat açıklığı, eşey-yaş tanısı, ses ve büyük saz yuvası için Naturalis Biodiversity Center BRIS; habitat, diyet, uçuş ve üreme sentezi için Oiseaux.net; su derinliği ve saz yapısının yuva sağkalımıyla ilişkisi için Buczek ve ark. (2020), Scientific Reports 10:14522; Fas'ta ılgın yuvaları, ortalama 3,5 yumurta ve 32 gün kuluçka için El Hamoumi ve ark. (2023), Ostrich 94:48–59; bireysel hareket verisinin sınırları için Belçika–Hollanda GPS veri seti kullanıldı. Bölgesel ortalamalar Türkiye geneline, yabancı GPS yolları Türkiye kuşlarına aktarılmadı.

Saz Kamışçını / Common Reed Warbler (Acrocephalus scirpaceus): Kabul edilen takson, doğrudan 13 cm boy, 19 cm kanat açıklığı, görünüş, ses, sazlık habitatı, omurgasız beslenme ve 4–5 yumurta/11–12 gün kuluçka için Oiseaux.net tür hesabı; doğrulanmış erkek 11,3 g ve dişi 11,8 g ortalama kütle, tipik 4/gözlenen 2–6 yumurta, iki eşeyde tipik 12/gözlenen 10–13,5 gün kuluçka ve 11,5–12,5 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; güncel tür hesabı, dağılış, göç, tüy ve benzer tür çerçevesi için Kirwan, Dyrcz, Christie, Garcia & Kiat (2022), Common Reed Warbler, Birds of the World 2.1; yuva, 3–5 yumurta, 11 günlük kuluçka ve 10–13 günlük yavru dönemi için Halupka ve ark. (2014), Coping with Shifting Nest Predation Refuges; iklimle üreme zamanının değişimi için Halupka ve ark. (2008), Journal of Avian Biology 39:481–492; Türkiye üreyen nüfusunun eski uzman tahmini ve veri sınırı için BirdLife European Red List 2021 eki kullanıldı. Britanya ve Orta Avrupa fenolojisi Türkiye takvimine aynen kopyalanmadı; tek istasyon kaydı sabit rota yapılmadı. Kullanıcının açık talebiyle kanat açıklığı panelde gösterilmedi.

Sazak Mukalliti / Sykes's Warbler (Iduna rama): Takson, görünüş, habitat, omurgasız beslenme, derlenmiş 5 yumurta, 13,5 gün kuluçka ve 13 gün yavru dönemi için Oiseaux.net tür hesabı; doğrudan 9,5 g ortak kütle ve çok seyrek Britanya kayıtlarının veri sınırı için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 12–13 cm boy, 17–21 cm kanat açıklığı ve tür kimliği için Qatar Bird Observation Group; uzun açık gaga, uzun kuyruk, yatay yapı, çağrı ve habitat karşılaştırması için Cornell Lab eBird/Merlin tür hesabı; Küçük Mukallit ile örtüşme ve DNA ile düzeltilen yanlış tanı için Woodbridge & Collinson (2021), Sykes's Warbler re-Booted, Scottish Birds 41(1); bölgesel takson çerçevesi için OSME Region List kullanıldı. Britanya vagrant fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, eski birleşik Küçük Mukallit kayıtları otomatik yeniden adlandırılmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Serçe / House Sparrow (Passer domesticus): Kabul edilen takson, doğrudan erkek 27,4 g ve dişi 27,2 g ortalama kütle, tipik 4–5/gözlenen 2–7 yumurta, esas olarak dişide 12–15 gün kuluçka ve 14,5–17 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 15 cm boy ve 25 cm kanat açıklığı, eşey-yaş tanısı, ses, uçuş, habitat ve beslenme için Oiseaux.net tür hesabı; yapı kovuğu, hacimli yuva, 1–8 yumurta/10–14 gün kuluçka-yavru aralıkları ve kent-kırsal beslenmesi için Cornell Lab All About Birds Life History; Türkiye'deki blearoibericus ve biblicus bölgesel çerçevesi için OSME Region List 6.1C kullanıldı. Kuzey Amerika'daki tanıtılmış nüfus mevzuatı Türkiye'deki yerli kuşlara taşınmadı, Britanya fenolojisi Türkiye takvimine aynen kopyalanmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sibirya Kazı / Red-breasted Goose (Branta ruficollis): Kabul edilen takson, doğrudan 56 cm boy, erişkin-genç tanısı, eşeylerin benzerliği, uçuş, habitat, bitkisel beslenme, 4–5 yumurta, dişide 23–25 gün kuluçka ve yaklaşık 40 günlük yavru gelişimi için Oiseaux.net tür hesabı; doğrudan 1,2 kg ortak tür değeri ve takson için British Trust for Ornithology BirdFacts; hakemli yabani kuş örnekleminde erişkin erkek 1.413 g ve dişi 1.225 g ortalamaları için Cranswick ve ark. (2015), “Biometrics of Red-breasted Geese Branta ruficollis”, Wildfowl 65:154–166; tek biyocoğrafi nüfus, Taimyr-Gydan-Yamal üreme alanları, Rusya-Kazakistan-Karadeniz genel göç sistemi, tarihsel kışlama kayması, tehditler ve bilgi boşlukları için AEWA International Single Species Action Plan; küresel VU değerlendirmesi için BirdLife International kullanıldı. Başka ülkelerin fenolojisi Türkiye takvimine aynen kopyalanmadı, tek kayıt sabit rota veya doğal köken kanıtı yapılmadı, kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi ve farklı yumurta sayıları tek kesin değere indirilmedi.

Sibirya Taşkuşu / Siberian Stonechat (Saxicola maurus): Kabul edilen takson ve doğrudan 15 g ortak tür değeri için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 14 cm boy, 16–20 cm kanat açıklığı aralığı, çalılık-açık alan habitatı, omurgasız diyeti, ortalama 4,9–5,5 yumurta, 14,5 gün kuluçka ve 14 gün yavru dönemi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; Türkiye'nin doğu üçte birindeki variegatus üreme bağlamı, üreme dışı belirsizlik, Avrupa Taşkuşuyla temasın veri sınırı ve diğer alt tür kayıtlarında ayrıntılı belge gereği için Kirwan (2014), Sandgrouse 36 Türkiye kuş raporu ile OSME Region List 7.2C; maurus–stejnegeri göç ayrımı, ışık düzeyi izleme, genomik yapı ve yaygın melezleşme için Zhao ve ark. (2026), “Migration patterns and hybridization within the Asian stonechat complex”, Evolution Letters 10:396–412 kullanıldı. Asya'da izlenen bireylerin yolları Türkiye variegatus kuşlarına sabit rota yapılmadı, eski alt tür adları otomatik eşitlenmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sığır Balıkçılı / Western Cattle-Egret (Ardea ibis): Güncel ad, Ardea cinsi yerleşimi, Batı–Doğu Sığır Balıkçılı ayrımı ve OSME bölgesindeki statü notları için OSME Region List 10.1A; doğrudan 350 g ortak tür değeri ve Britanya kolonileşme bağlamı için British Trust for Ornithology BirdFacts; tanı, uçuş, habitat, diyet, yuva yapısı, 3–5 yumurta, 22–26 gün kuluçka ve 30–40 gün uçuş gelişimi için Oiseaux.net tür hesabı; 2–4 yumurta, 22–28 gün kuluçka, 14–21 günlük yuva dönemi ve davranış için Cornell Lab All About Birds Life History; doğrudan 50 cm tür değeri ve tüy tanısı için New Zealand Birds Online; Türkiye'de Kızılırmak Deltası üreme kanıtı için Erciyas-Yavuz, Yavuz & Barış, Population Monitoring of Some Ardeids in the Kızılırmak Delta, Turkey; memeli ve tarım aracıyla beslenme ortaklığı için Butler & Kok (2006), feeding association study; diyet bileşimi için Vega-Sánchez ve ark. (2022), Huitzil 23(1) kullanıldı. Bölgesel diyet oranları Türkiye'ye, OSME kayıt noktaları tek göç rotasına ve farklı yavru dönemi tanımları tek güne çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sığırcık / European Starling (Sturnus vulgaris): Doğrudan erkek 87 g, dişi 82,5 g erişkin ortalama kütleleri, tipik 4–5/gözlenen 2–9 yumurta, iki eşeyde tipik 12–15 gün kuluçka ve 19–21,5 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 21 cm boy, 31–40 cm kanat açıklığı, giysi, habitat, diyet ve davranış sentezi için Oiseaux.net tür hesabı; 20–23 cm boy, kovuk yuvası, 3–6 yumurta, 12 gün kuluçka, 21–23 gün yavru dönemi, açık-gaga yoklaması ve ses taklidi için Cornell Cooperative Extension, European Starling; 4–7 yumurta, iki eşeyde 12–14 gün kuluçka, 20–22 gün yavru dönemi ve yuva kutusu/yeşil yaprak bilgisi için BTO Starling nest-box guide; Türkiye'deki tauricus, purpurascens ve oppenheimi bağlamı ile bölgesel hareket için OSME Region List 10.1C kullanıldı. Kuzey Amerika'daki tanıtılmış nüfusun istilacılık hükümleri Türkiye'nin doğal nüfusuna, Britanya tarihleri Türkiye takvimine ve halkalama noktaları sabit rotaya aktarılmadı; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Şikra / Shikra (Tachyspiza badia): Güncel kabul edilen ad, Tachyspiza cinsi ve Orta Asya'da üreyip kuzeybatı Hint altkıtasında kışlayan cenchroides bağlamı ile Türkiye'deki az sayıdaki kabul edilmiş modern kayıt için OSME Region List 10.1A ve OSME Region List açıklamaları; geçerli ad için ITIS; erkek, dişi ve genç tüyü, iris renkleri, açık ağaçlık habitat ve tünekten avlanma için Cornell Lab eBird tür hesabı; beş kanat parmağı, orta kuyruk telekleri ve Çin Atmacası ayrımı için Bird Society of Singapore tür hesabı; habitat, diyet, kur uçuşu, 2,8–4 yumurta, 18–35 gün kuluçka ve 30–32 gün yavru dönemi derlemesi için Oiseaux.net; yuva yeri-yapısı, eşlerin görev paylaşımı, av teslimleri ve tek yuvadaki 25–29 günlük ilk uçuşlar için Suryawanshi (2021), Nesting behaviour and diet of the Shikra, Indian BIRDS 17(2); doğrudan 30 cm tür değeri için Tanzania Birds; hakemli ekolojik veri setinde doğrudan 132 g tür ortalaması için North-West University araştırma veri eki kullanıldı. Türkiye kayıtları düzenli rota, takvim veya üreme kanıtına; tek yuva davranış oranları bütün türe; farklı kuluçka süreleri tek kesin güne çevrilmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sıvacı / Eurasian Nuthatch (Sitta europaea): Kabul edilen takson, doğrudan erkek 22,5 g ve dişi 21,7 g canlı erişkin ortalama kütleleri, tipik 6–8/gözlenen 2–10 yumurta, dişide tipik 16–17/gözlenen 13–18,5 gün kuluçka ve tipik 23,5–25 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 14 cm boy, tüy, ses, davranış, habitat ve beslenme sentezi için Oiseaux.net tür hesabı; Türkiye'deki levantina, caucasica, persica ve sınırdaki caesia bağlamı için OSME Region List 10.1C; doğal kovuk seçimi, girişin çamurla daraltılması ve tabanın kabuk pullarıyla yükseltilmesi için Wesołowski & Rowiński (2004), “Breeding behaviour of Nuthatch Sitta europaea in relation to natural hole attributes in a primeval forest”, Bird Study 51:143–155; çamurla daraltılan girişin yırtıcı tehdit değerlendirmesindeki işlevi için Ju ve ark. (2021), “Plastering mud around the entrance hole affects the estimation of threat levels from nest predators in Eurasian Nuthatches”, Avian Research 12 kullanıldı. Britanya yumurtlama tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmadı, alt taraf rengi tek başına alt tür veya eşey kanıtı yapılmadı, kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Söğüt Serçesi / Spanish Sparrow (Passer hispaniolensis): Kabul edilen takson, doğrudan 28,5 g tür değeri ve güney Avrupa–Kuzey Afrika–güneybatı Asya yayılışı için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 15 cm boy ve 24,2 g ortak tür değeri, habitat, tohumcul beslenme, ortalama 4,6–5,5 yumurta, iki deneme ve yuva sentezi için Oiseaux.net tür hesabı; erkek-dişi-genç tanısı, Ev ve Ağaç serçesi ayrımı, koloni habitatı ve büyük kuş yuvalarında yuvalanma için Naturalis Biodiversity Center Birds of Europe; Türkiye için 2002–2012 dönemine ait 1,5–3 milyon çiftlik fakat veri kalitesi yetersiz uzman tahmini için BirdLife European Red List eki; batıdaki hispaniolensis, doğudaki transcaspicus ve orta kesimdeki veri boşluğu için Saygılı Yiğit (2018), “A distinctive locus among three Passer species inferred from allozyme data”; iki eşeyin kuluçkası ve iklimle ilişkili üreme davranışı için Metzmacher (1990), Climatic factors, time activity budget and breeding success of the Spanish sparrow; Güney Portekiz'de 11,58 günlük ortalama ve 10–14 günlük kuluçka aralığı için Marques (2002), Breeding parameters of Spanish Sparrow in Southern Portugal; büyük leylek yuvasında karma koloni ve çıplak yavruların tür tayini sınırı için Petrov ve ark. (2026), commensal nesting study kullanıldı. Bölgesel üreme tarihi Türkiye takvimine, yetersiz nüfus tahmini güncel kesin sayıya, tek koloni bütün türe ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Söğütbülbülü / Willow Warbler (Phylloscopus trochilus): Kabul edilen takson, doğrudan erkek 9,3 g ve dişi 8,5 g canlı erişkin ortalama kütleleri, tipik 5–7/gözlenen 2–9 yumurta, dişide tipik 12–14 gün kuluçka ve tipik 13–16 gün yavru dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 11–12,5 cm boy, uzun kanat ve birincil telek uzantısı, açık bacak eğilimi, Palearktik üreme ve Sahra altı kışlama bağlamı için Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla; OSME bölgesindeki alt tür ve geçiş bağlamı için OSME Region List 10.1C; aynı Danimarka üreme alanındaki 15 kuşun Batı Afrika rotası ve 3.000 km'yi aşan kış dağılımı için Lerche-Jørgensen ve ark. (2017), “No apparent gain from continuing migration for more than 3000 kilometres”; Doğu Akdeniz'deki iki sonbahar stratejisi için Yosef & Chernetsov (2014), “Two major autumn migration strategies of Willow Warblers” kullanıldı. Britanya yumurtlama tarihleri Türkiye takvimine, Danimarka izleme rotası Türkiye kuşlarına ve açık bacak rengi tek başına kesin teşhise çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Suçulluğu / Common Snipe (Gallinago gallinago): Kabul edilen takson, doğrudan 108,2 g canlı erişkin ortak ortalaması, tipik 4/gözlenen 2–5 yumurta, dişide 18–20 gün kuluçka ve 19–20 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 27 cm boy, Palearktik yayılış ve omurgasız diyeti için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; habitat, çamur sondalama, göç ve Kuzey İngiltere'deki 29 dışkı örneğinin yerel diyet sonucu için University of Michigan Animal Diversity Web; Türkiye'deki 2018 dönemine ait kısmi ve belirsiz 2–5 çift tahmini ile Avrupa ölçeğinde Hassas/azalan durum için BirdLife International European Red List eki; beyaz kol teleği arka kenarı ve düzensiz kanat altı ayrımı için Bird Society of Singapore tür hesabı; dış kuyruk teleğinin bayrak benzeri titreşimi ve girdap kopmasıyla ses üretimi için van Casteren ve ark. (2010), “Sonation in the male common snipe”, Journal of Experimental Biology 213:1602–1608 kullanıldı. Britanya yumurtlama tarihi Türkiye takvimine, yerel diyet oranı Türkiye geneline ve gözlem noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sukılavuzu / Water Rail (Rallus aquaticus): Kabul edilen takson, doğrudan erkek 141,4 g ve dişi 112 g canlı erişkin ortalama kütleleri, tipik 6–11/gözlenen 5–16 yumurta, çoğunlukla dişide 19–22 gün kuluçka ve 20–30 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 28 cm boy, erişkin-genç tanısı, kısa alçak uçuş, habitat ve beslenme sentezi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; doğu indicus soyunun genetik, morfolojik ve ses kanıtlarıyla ayrı tür oluşu için Tavares, de Kroon & Baker (2010), phylogenetic and coalescent analysis, BMC Evolutionary Biology 10:226; 52 yumurtada deneysel su altında kalma ve embriyo yaşama çalışması için Stermin & David (2021), Journal of Vertebrate Biology 70:20069; 74 gölette çok ölçekli habitat seçimi için Brambilla & Rubolini (2016), Acta Oecologica 73:10–20; altı yuvadaki 52 embriyoda alternatif üreme ilişkileri için Stermin ve ark. (2026), Ibis 168:216–229 kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, yabancı ülke nüfusu Türkiye'ye ve kayıt noktaları sabit göç rotasına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sülün / Common Pheasant (Phasianus colchicus): Kabul edilen takson, doğrudan 1,2 kg ortak tür değeri, tipik 10–14/gözlenen 2–18 yumurta, yalnız dişide 23–28 gün kuluçka ve 11–13 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 89 cm boy, güçlü eşey farkı, değişken beyaz boyun halkası, kısa-yuvarlak kanatlı uçuş, habitat, beslenme ve yerleşiklik sentezi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; yuva, yavru, sosyal davranış ve 7–15 yumurta ile 23–28 günlük açılma aralığı için University of Michigan Animal Diversity Web; güncel İngilizce ve bilimsel ad için Gill, Donsker & Rasmussen (ed.), IOC World Bird List 15.2; yoğun tarım alanında radyo vericili 58 kuşun mevsimsel ve günlük habitat seçimi için Genovesi, Besa & Toso (1999), “Habitat selection by breeding pheasants Phasianus colchicus in an agricultural area of northern Italy”, Wildlife Biology 5:193–201; eşeysel büyüklük ve kış gruplarındaki ayrışma hipotezleri için Whiteside ve ark. (2018), “Size dimorphism and sexual segregation in pheasants”, PeerJ 6:e5674 kullanıldı. Boyun halkası saf alt tür kanıtına, Britanya av salım fenolojisi Türkiye takvimine ve yerel dağılma sabit göç rotasına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sumru / Common Tern (Sterna hirundo): Kabul edilen takson, doğrudan 127,5 g canlı erişkin ortak ortalaması, tipik 2–3/gözlenen 1–3 yumurta, çoğunlukla dişide 21–22 gün kuluçka, 22–28 gün uçuş gelişimi ve halkalamada 33 yıl 6 günlük en yüksek yaş için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 35 cm tür boyu, erişkin-genç tüyü, üst ve alt kanat deseni, uçuş, ses, dağılım ve LC bağlamı için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; yuva yeri-yapısı, 1–4 yumurta, 22–27 gün kuluçka, 20–31 gün yavru dönemi, küçük balık ağırlıklı beslenme ve dalış davranışı için Cornell Lab of Ornithology, All About Birds; güney Brezilya'da yerel balık ve kafadanbacaklı av örneklemi için Bugoni & Vooren (2004), Marine Ecology Progress Series 274:249–262; İsveç kökenli Sumru ve Karakanatlı Sumruda Afrika kıyıları ile Afrika içindeki uzun hareketlerin izlenmesi için Alerstam ve ark. (2024), “Migration of black terns and common terns between south Sweden and the Atlantic coast of Africa”, Journal of Avian Biology; Batı Baltık topluluğunda erişkin erkek-dişi göç stratejileri için Scholz ve ark. (2026), “Tracking of adult males and females across a migratory divide”, Movement Ecology kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, Brezilya av oranları Türkiye diyetine ve Baltık vericili kuşların rotaları izlenmemiş Türkiye bireylerine kopyalanmadı; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Suna / Common Shelduck (Tadorna tadorna): IOC World Bird List 15.2 (kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Shelduck (doğrudan erkek 1.310 g ve dişi 1.080 g canlı erişkin ortalamaları; tipik 8–10, kaydedilmiş 3–12 yumurta; dişide 29–31 gün kuluçka, 45–50 gün uçuş gelişimi; oyuk yuvası, habitat ve yaşam süresi); Oiseaux.net, Common Shelduck (doğrudan 71 cm boy; eşey ve genç giysileri, siyah-beyaz-kestane desen, habitat, omurgasız diyeti, kısmi göç ve yaklaşık üreme değerleri); Green ve ark. (2019), “Migratory movements of British and Irish Common Shelduck Tadorna tadorna”, Ringing & Migration (Kuzey Denizi üzerinden Wadden Denizi'ne tüy değişimi göçü, halka verileri ve pilot izleme); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye'ye kopyalanmamış, Wadden Denizi rotası Anadolu kuşlarına genellenmemiş ve kaynak aralıklarından ortalama uydurulmamıştır.

Sürmeli Çalıkuşu / Common Firecrest (Regulus ignicapilla): IOC World Bird List 15.2 (kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad); British Trust for Ornithology, BirdFacts: Firecrest (doğrudan erkek 5,5 g ve dişi 5,2 g canlı erişkin ortalamaları; tipik 7–10/kaydedilmiş 7–12 yumurta; yalnız dişide 14–16 gün kuluçka, 19–20 gün yuva dönemi; yüz deseni, hareket ve iki kuluçka bağlamı); Oiseaux.net, Common Firecrest (doğrudan 9 cm boy ve 5,6 g ortak değer; erkek-dişi-genç giysileri, Sıradan Çalıkuşundan ayrım, ses, uçuş, Avrupa-Kuzey Afrika-Anadolu dağılışı, habitat, beslenme ve yuva yapısı); Gyurácz ve ark. (2021), “Migration of Firecrest (Regulus ignicapilla) in Hungary”, Ornis Hungarica 29(2):151–166 (uzun dönem halka verileri ve bölgesel geçiş); “Habitat selectivity of Goldcrest Regulus regulus and Firecrest Regulus ignicapilla in the montane forests”, Journal of Vertebrate Biology 74 (iki türün dağ ormanındaki habitat seçiciliği); BirdLife International küresel LC değerlendirmesi. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, Macar halka sonuçları tek Anadolu bireyine sabit rota olarak kopyalanmamış; alt kanada türe özgü olmayan teşhis bandı uydurulmamıştır.

Sürmeli Dağbülbülü / Radde's Accentor (Prunella ocularis): IOC World Bird List 15.2 (kabul edilen ad ve ocularis ile Yemen'deki fagani alt türlerinin güncel kapsamı); Ornithological Society of the Middle East, OSME Region List 6.1C — Passerines (güney-orta ve doğu Türkiye dağlarındaki üreme, Transkafkasya-kuzey İran-güney Türkmenistan-Afganistan dağılışı ile Levant ve Körfez çevresindeki kış kayıtları; tarihsel taksonomi tartışması); Acopian Center for the Environment, A Field Guide to Birds of Armenia: Radde's Accentor (doğrudan 15,5 cm boy, geniş açık kaş-koyu kulak örtüsü, genç tüyü, taşlık bodur ardıç habitatı, omurgasız-tohum diyeti, bitki ve tüylerden çalı içi fincan yuva ve 3–5 mavi yumurta); Tobias ve ark. (2022), AVONET: morphological, ecological and geographical data for all birds, Ecology Letters 25:581–597 (20–25 g aralığı, 22,5 g ortak temsilî değer ve açık-kayalık habitat verisi); BirdLife International, European Red List — Prunella ocularis (Avrupa LC ve nüfus/veri niteliği bağlamı). Bölgesel kış kayıtları tek Anadolu bireyinin rotasına çevrilmemiş, doğrulanamayan kuluçka ve yavru süreleri yakın akrabalardan kopyalanmamış, kanat altına türe özgü olmayan bir teşhis paneli uydurulmamıştır.

Sürmeli Kumkuşu / Broad-billed Sandpiper (Calidris falcinellus): Güncel bilimsel ve İngilizce ad ile eski Limicola yerleşiminin Calidris içine alınması için IOC World Bird List 15.2; doğrudan 17 cm boy ve 35 g ortak tür değeri, çift kaş, geniş tabanlı uçta aşağı kıvrık gaga, yaş giysileri, uçuş deseni ve beslenme davranışı için Walker (2013, 2022 güncellemesi), New Zealand Birds Online; 1993–2019 dönemindeki 173 yuvanın tamamının ıslak titreşen fenlerde bulunması, kuluçkaların %94’ünde dört yumurta, taşkın riski, ikinci takvim yılında üreme ve eş/yuva yeri bağlılığı için Rae, Rae, Sandercock & Whitfield (2022), “The breeding ecology of Broad-billed Sandpipers in northern Norway”, Wader Study 129:183–193; 21,3 günlük tür kuluçka değeri için Amniote yaşam tarihi veri tabanı; az halka geri bildiriminin kış alanını doğrudan göstermemesi için EURING/CMS Migration Atlas; geçit-kış habitatı ve omurgasız/tohum diyeti için ESABII Migratory Bird Data Portal; Türkiye ve OSME bölgesi statü sınırı için OSME Region List; küresel LC değerlendirmesi için BirdLife International kullanıldı. Tarihsel Kuzeydoğu Türkiye üreme bildirimi güncel kesin üreme kabul edilmedi, kayıt noktaları sabit rotaya dönüştürülmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sutavuğu / Eurasian Moorhen (Gallinula chloropus): Güncel tür adı ve Avrupa-Afrika-Asya takson sınırı için IOC World Bird List 15.2 (2026); doğrudan erkek 373,6 g ve dişi 319 g canlı erişkin ortalama kütleleri, tipik 5–7/gözlenen 2–13 yumurta, iki eşeyde tipik 20–22 gün kuluçka, 52,5–56 gün uçuş gelişimi, yerleşik-göçmen nüfus farkı ve küresel LC bağlamı için British Trust for Ornithology BirdFacts; sucul bitki içinde sığ su üstü yuva, saz tentesi, birden fazla kuluçka ve aynı yuvaya yumurta bırakma için BTO LifeCycle Moorhen nesting account; 30–38 cm boy aralığı, erişkin-genç görünüşü, davranış, hepçil diyet ve iki eşeyli yavru bakımı için University of Michigan Animal Diversity Web; gaga, ayak ve iskelet morfolojisi için Naturalis Biodiversity Center BRIS; erişkin tanısı için RSPB Moorhen account; iki eşeyde alın kalkanı bulunduğunun deneysel kanıtı için Eens ve arkadaşları (2000), Shield Characteristics Are Testosterone-Dependent in Both Male and Female Moorhens; bireysel halka verisinin sınırı için EURING Data Bank kullanıldı. 14 Eylül 2026 levha denetiminde yuvarlak yelve kanadı, açık örtülü fakat koyu telekli kanat altı, koyu merkezle ayrılan beyaz kuyruk-altı yanları, ince uzun parmaksız/perdesiz ayak ve eşeylerin benzer tüy görünümü çaprazlandı; eski mekanik kanat, ters kuyruk-altı ve iri pençe sorunları kaldırıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, kayıt noktaları sabit rotaya çevrilmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Sütlabi / Smew (Mergellus albellus): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2 (2026); doğrudan 637,5 g ortak tür değeri, tipik 7–9/gözlenen 5–11 yumurta, yalnız dişide 26–28 gün kuluçka ve Britanya'daki don kaynaklı kış hareketleri için British Trust for Ornithology BirdFacts; kuzey Fennoskandiya–Sibirya üreme alanı, ağaç kovuğu, buzsuz kış habitatı, kuzeydoğu-güneybatı bağlantıları, Karadeniz–Doğu Akdeniz ve Hazar köken örüntüleri için EURING/CMS Online Atlas of European Bird Migration; erkek, dişi, genç ve uçuş tanısı için Cornell Lab eBird/Merlin, Naturalis Birds of Europe 3.1 ve Hong Kong Bird Watching Society Avifauna; kapsamlı tür hesabı için Carboneras & Kirwan (2020), Smew, Birds of the World; Türkiye'nin doğal kış dağılımı içinde oluşu ve küresel LC statüsü için Convention on Migratory Species kullanıldı. 14 Eylül 2026 levha denetiminde kısa koyu testere gaga, erkek siyah göz maskesi, bölünmüş beyaz üst kanat panelleri, koyu dış telekli kanat altı ve dişinin kızıl baş–beyaz yanak–sade gri gövde bileşimi bu bağımsız kaynaklarla çaprazlandı; aşırı sorguç, dev ayak ve mekanik kanat oranları kaldırıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, bölgesel halka bağlantıları tek Anadolu bireyine sabit rota olarak kopyalanmadı; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tahtalı / Common Wood-Pigeon (Columba palumbus): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; doğrudan erkek 528,6 g ve dişi 487,8 g canlı erişkin ortalamaları, tipik 2/gözlenen 1–3 yumurta, iki eşeyde 17 gün kuluçka ve 33–34 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 42 cm boy, tanı, habitat, bitkisel ağırlıklı beslenme, dal platformu, 16–17 gün kuluçka ve yaklaşık bir aylık yuva dönemi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; her yaşta geniş beyaz kanat bandı, erişkin-genç farkı, ses ve kur uçuşu için Cornell Lab of Ornithology, All About Birds; halka geri bildirimlerinin sınırı için EURING Data Bank; kent habitatına uyumun bölgesel kanıtı için “Distribution and habitat preferences of the urban Woodpigeon”, Landscape and Urban Planning 201:103846; Avrupa nüfus bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine, Avrupa halka geri bildirimleri tek Anadolu bireyinin rotasına ve coğrafi renk farkı fotoğraftan kesin alt türe çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tarakdiş / Red-breasted Merganser (Mergus serrator): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; tipik 8–10/gözlenen 6–14 yumurta, yalnız dişide 31–32 gün kuluçka ve 60–65 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 58 cm boy ve 1,01 kg ortak tür değeri, habitat, beslenme ve yaşam tarihi sentezi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; erkek-dişi-genç tanısı, zemin yuvası, 28–35 günlük güvenilir geniş kuluçka aralığı, küçük balık ağırlıklı beslenme ve toplu av davranışı için Cornell Lab of Ornithology, All About Birds; Fennoskandiya ve Rusya’dan Batı Avrupa, Akdeniz ve Karadeniz’e nüfus bağlantıları, ağustos-eylül kanatsız tüy değişimi ve bölgesel göç zamanlaması için EURING/CMS Online Atlas of European Bird Migration; kapsamlı tür hesabı için Craik, Pearce & Titman (2020), Red-breasted Merganser, Birds of the World; Avrupa ve küresel koruma bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Britanya ve Kuzey Amerika fenolojisi Türkiye takvimine, halka bağlantıları tek Anadolu bireyinin rotasına ve sıra dışı 24 yumurtalık ortak yuva tipik kuluçka büyüklüğüne çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tarla Ardıcı / Fieldfare (Turdus pilaris): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; erişkin erkek 111,2 g ve dişi 107,9 g canlı kuş ortalamaları, tipik 5–6/gözlenen 3–8 yumurta, dişide 11–14 gün kuluçka, 12–16 gün yavru dönemi ve belgeli uzun ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 28 cm boy, 39–42 cm kanat açıklığı aralığı, tanı, habitat ve beslenme için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; ayrıntılı tüy tanısı için Naturalis Biodiversity Center Birds of Europe; yuva kolonisi savunması için Götmark & Andersson (1984), Colonial breeding reduces nest predation in the Fieldfare Turdus pilaris; koloni ve tek çift üremesinde savunma ile başarı karşılaştırması için “Colonial and single breeding in fieldfares”; göç bağlantıları için EURING/CMS Migration Atlas ve küresel LC bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Kuzeybatı Avrupa fenolojisi Türkiye takvimine aynen kopyalanmadı, halka bağlantıları tek Anadolu bireyine kesin rota yapılmadı, eşeyler renk parlaklığıyla kesin ayrılmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tarla Çintesi / Corn Bunting (Emberiza calandra): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; erişkin erkek 52,7 g ve dişi 42,5 g canlı kuş ortalamaları, tipik 4–5/gözlenen 2–7 yumurta, yalnız dişide tipik 12/gözlenen 12–13,5 gün kuluçka, tipik 10,5–12,5 gün yavru dönemi ve uzun ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 18 cm boy, 26–32 cm kanat açıklığı, eşeylerin benzerliği, tanı, ses, açık tarım habitatı, karma diyet, zemin yuvası ve 12–14 gün kuluçka için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; Türkiye ve bölgesel kışlama/takson bağlamı için OSME Region List 6.1C; çok eşlilik, dişi üreme başarısı ve yavru besleme katkısı için Hartley ve ark. (1994), “Female reproductive success, provisioning of nestlings and polygyny in corn buntings”, Animal Behaviour 48:717–725; tarım habitatı, yuva zamanlaması ve koruma için Bird Conservation International çalışma hesabı; küresel LC bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, kısmi göç tek rotaya çevrilmedi, tüy tonu kesin eşey tayini yapılmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tundra Kazı / Tundra Bean-Goose (Anser serrirostris): Güncel bilimsel ve İngilizce ad ile batı rossicus ve doğu serrirostris alttürleri için IOC World Bird List 15.2; kısa-derin siyah gaga, dar turuncu bant, turuncu bacak, eşeylerin benzerliği, doğrudan 162 cm kanat açıklığı ve 3200 g ortak tür değeri, tundra yuvası, 4–6 yumurta ve 25–29 gün kuluçka için Oiseaux-birds.com tür hesabı; görünüş, iki alttürün yayılışı, habitat, bitkisel diyet, 3–8 yumurta, yaklaşık 28 gün kuluçka ve 56 gün uçuş gelişimi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; Tayga Kazıyla örtüşen gaga ölçüleri ve ihtiyatlı saha ayrımı için AEWA/European Goose Management Platform tanı rehberi; eski halka verilerinde Tayga-Tundra ayrımının çoğu kez bulunmaması, batı nüfusunun genel göç yönleri ve zamanlaması için EURING/CMS Eurasian African Bird Migration Atlas; kısa kalın gaga, koyu kanat ve benzer tür ayrımı için Cornell eBird tür hesabı; Türkiye ve OSME bölgesel kontrolü için OSME Region List 8.1A; bean-goose kompleksindeki gen akışı ve takson sınırları için Ottenburghs ve ark. (2020), “A history of hybrids? Genomic patterns of introgression in the True Geese”, Heredity 125:118–129 kullanıldı. Eski birleşik bean-goose kayıtları doğrudan Tundra Kazına, doğu Asya rotası Türkiye kuşuna ve yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı; kaynak aralıklarından ortalama uydurulmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tarlakuşu / Eurasian Skylark (Alauda arvensis): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; canlı erişkin erkek 39,7 g ve dişi 35,5 g ortalamaları, tipik 3–4/gözlenen 1–6 yumurta, yalnız dişide tipik 12–14 gün kuluçka ve 11–15,5 gün yuva dönemi için British Trust for Ornithology BirdFacts; kısa tepe, beyaz dış kuyruk, dar beyaz kanat firar kenarı, 3–15 dakikalık şarkı uçuşu, zemin yuvası, 3–5 yumurta, mevsimsel diyet ve yavruların erken yuvadan ayrılması için Cornell Lab of Ornithology, Eurasian Skylark ve Campbell ve ark. (2020), Birds of the World; doğrudan 18 cm boy değeri için Museums Victoria; görünüş, habitat, beslenme, 3–5 yumurta, 11–12 gün kuluçka ve yaklaşık üç haftalık uçuş gelişimi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; yerleşik ve göçmen nüfus ayrımı, kuzeydoğu-güneybatı Avrupa ekseni ve halka verisinin sınırları için EURING/CMS Eurasian African Bird Migration Atlas; Türkiye ve bölgesel takson bağlamı için OSME Region List 8.1C; Avrupa LC ve azalan nüfus bağlamı için BirdLife International European Red List kullanıldı. Britanya üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmadı, halka bağlantıları tek Anadolu bireyine rota yapılmadı, eşey görünüşle kesinleştirilmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Taş Bülbülü / White-throated Robin (Irania gutturalis): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2 ve British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 17 cm boy ve 21,6 g ortak tür değeri, 27–30 cm açıklık aralığı, omurgasızcı diyet, çalılık habitat ve tam göçmenlik için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; erkek-dişi-genç tanısı, uzun kalkık kuyruk, ses ve davranış için Cornell eBird/Birds of the World tür hesabı; Türkiye'de dağlık üreme alanı ve bölgesel takson bağlamı için OSME Region List 10.2C; geç mart-nisan Arap Yarımadası geçişi ile erkek-dişi zaman farkı için Campbell ve ark. (2016), Sandgrouse 38 göç çalışması; kayalık çalılıkta 0,3–0,5 m çalı yuvası ve Orta Asya fenolojisi için Tethys Ornithological Research II; 4–5 yumurta, yaklaşık 12–15 gün kuluçka ve 9–14 günlük yuva dönemi için güvenilir yabancı el kitabı derlemeleri; Avrupa ve küresel LC bağlamı için BirdLife International European Red List 2021 kullanıldı. Arap Yarımadası geçiş tarihleri Türkiye takvimine, bölgesel yuva yüksekliği sabit kurala ve harita noktaları tek birey rotasına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Taşçeviren / Ruddy Turnstone (Arenaria interpres): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; doğrudan 24 cm boy, tanı, habitat ve genel yaşam tarihi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; canlı erişkin erkek 128,5 g ve dişi 131,5 g ortalamaları, tipik 4/gözlenen 3–5 yumurta, çoğunlukla dişide 22–24 gün kuluçka, 19–21 gün uçuş gelişimi ve 20 yılı aşan belgeli ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; erkek-dişi-genç görünüşü, üstten beyaz sırt-kanat-kuyruk sokumu uçuş deseni, beslenme, Arktik zemin yuvası, 2–5 yumurta, 21–24 gün kuluçka ve erken gelişen yavrular için Cornell Lab of Ornithology, All About Birds; Türkiye ve Orta Doğu bölgesel göç-kış bağlamı için OSME Region List 10.1A; yakalama sonrası bekleme sırasında kütle kaybının ölçüm koşullarına etkisi için Clark ve ark. (2023), British Trust for Ornithology araştırma özeti; kapsamlı tür hesabı için Nettleship (2020), Ruddy Turnstone, Birds of the World; küresel koruma bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Levha denetiminde ayrıca Cornell/Macaulay gerçek uçuş fotoğrafları ile 2025 erişimli New Zealand Birds Online tanı belgesi çapraz karşılaştırıldı: üstten beyaz sırt alevi, siyah sağrı, beyaz kuyruk tabanı, geniş siyah kuyruk-alt uç bandı ve uzun beyaz kanat şeridi; alttan beyaz örtüler, koyu uçuş telekleri, siyah göğüs ve beyaz karın ayrı yüzeylerde korundu. Şematik uçuş anatomisi, geniş gaga tabanı ve dişiyi kış/ergen giysisine yaklaştıran sunum yenilendi; doğru erkek tüneme levhası korunup diğer dört görünüm temiz ve pinsiz değiştirildi. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, kayıt noktaları tek bireyin sabit rotasına ve yaz kaydı üreme kanıtına dönüştürülmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Taşkızılı / Rufous-tailed Rock-Thrush (Monticola saxatilis): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.2; doğrudan 19 cm boy ve 50,3 g ortak tür değeri, 33–37 cm açıklık aralığı, kayalık dağ habitatı, mevsimsel omurgasız-meyve diyeti, kaya boşluğu yuvası, 4–5 yumurta ve yaklaşık iki haftalık dişi kuluçkası için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; erkek, dişi ve genç tanısı, beyaz alt sırt, kızıl kuyruk, 1500 m üstü kayalık yamaç bağlamı ve şarkı uçuşu için Cornell eBird/Birds of the World tür hesabı; Türkiye, Kafkasya, İran ve Orta Asya üreme bağlamı ile Afrika kışlaması için OSME Region List 10.2C; cins filogenisi ve doğu üreme topluluklarının Afrika kışlaması için Outlaw, Voelker & Outlaw (2007), “Molecular Systematics and Historical Biogeography of the Rock-Thrushes”, The Auk 124:561–577; Türkiye üreyenlerinden küçük bir izleme örnekleminin göç hızı ve güney Sudan bağlantısı için Meier ve ark. (2020), “Population-specific adjustment of the annual cycle in a super-swift trans-Saharan migrant”, Journal of Avian Biology; küresel LC bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Küçük izleme örneklemi bütün Türkiye nüfusuna sabit hız veya rota olarak genellenmedi, yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Taşkuşu / European Stonechat (Saxicola rubicola): Güncel takson kimliği için IOC World Bird List 15.2 ve Cornell BirdNET+ Taxonomy; canlı erişkin erkek 15,5 g ve dişi 16,2 g ortalamaları, tipik 5–6/gözlenen 2–7 yumurta, yalnız dişide tipik 14/gözlenen 13,5–16,5 gün kuluçka, tipik 14–15/gözlenen 12–16 gün yavru dönemi ve kısmi göç için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 13 cm boy, 18–21 cm açıklık aralığı, erkek-dişi-genç tanısı, habitat, beslenme, zemin yuvası ve davranış için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; kısa arka kaşlı dişi, açık kuyruk sokumu-koyu kuyruk, tünekten avlanma ve çağrı için Cornell eBird/Birds of the World tür hesabı; Türkiye ve OSME bölgesel takson sınırı için OSME Region List; zemin yuvası ve üreme ekolojisi bağlamı için University of Exeter araştırma tezi; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, eski birleşik Stonechat kayıtları doğrudan Avrupa Taşkuşuna atanmadı, halka noktaları sabit Türkiye rotasına çevrilmedi ve kanat açıklığı kullanıcı talebiyle panelde gösterilmedi.

Tavşancıl / Bonelli's Eagle (Aquila fasciata): Kabul edilen takson, doğrudan 74 cm ortak boy değeri, erişkin-genç tanısı, uçuş açısı, ses, habitat, beslenme, tipik iki yumurta, yaklaşık 38,5–40 gün kuluçka, 62,5 gün yavru dönemi ve 32 yılı aşan belgelenmiş uzun ömür için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; erişkinde açık çizgili gövde-koyu kanat ve kuyruk karşıtlığı, gençte kızıl alt taraf, sığ kanat parmakları, dar kanat kökü ve uçurum yuvası için Cornell Lab eBird/Birds of the World; doğrudan erkek 1.500 g ve dişi 2.500 g tek kütle değerleri ile uçuş dışı habitat çerçevesi için Naturalis Biodiversity Center BRIS (Dunning 1993); kayalık Akdeniz habitatı, tipik iki yumurta, 37–41 gün kuluçka, 60–70 gün yuva dönemi, yerleşiklik, genç dağılması ve avlanma için LIFE Bonelli tür ve habitat hesabı; bölgesel takson çerçevesi için OSME Region List; küresel LC durumu için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Avrupa tarihleri Türkiye'nin bütün bölgelerine aynen kopyalanmadı, genç dağılması sabit göç rotası yapılmadı, farklı üreme değerleri tek kesin güne çevrilmedi ve kullanıcı kararıyla kanat açıklığı panelde gösterilmedi.

Telkuyruk / Long-tailed Duck (Clangula hyemalis): Kabul edilen takson, doğrudan 59 cm ortak boy ve 871 g tür değeri, eşey-mevsim tanısı, uçuş, habitat, diyet, 5–9 yumurta, 23–25 gün kuluçka, 35–40 gün ilk uçuş, 22 yıllık uzun ömür ve küresel VU durumu için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; doğrudan 725 g ortak erişkin kütlesi, Birleşik Krallık açık deniz sayımlarının sınırı ve kış ekolojisi için British Trust for Ornithology BirdFacts; 40–47 cm gövde uzunluğu dışında erkekte 13 cm kuyruk telekleri, ayrıntılı eşey-mevsim giysileri, koyu kanat, 10 metreye varan dalış ve besin listesi için Naturalis Birds of Europe 3.1; dişinin kuluçka boyunca ortalama kütle değişimi için Flint, Grand & Fondell (2005), Body Mass of Long-Tailed Ducks During Incubation, The Auk 122:313–318; yıllık döngü, tüy değişimi ve Kolguev örnekleminin Baltık bağlantısı için Quillfeldt ve ark. (2020), BMC Ecology 20:30; bölgesel takson çerçevesi için OSME Region List kullanıldı. Kolguev'den izlenen dişilerin yolları Türkiye'deki seyrek kayıtlara sabit rota yapılmadı, yabancı fenoloji Türkiye takvimine aynen kopyalanmadı, farklı kuluçka değerleri tek kesin güne çevrilmedi ve kullanıcı kararıyla kanat açıklığı panelde gösterilmedi.

Telli Turna / Demoiselle Crane (Grus virgo): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List 15.1 ve ITIS; doğrudan 100 cm ortak boy, erişkin-genç tanısı, uçuş, ses, step habitatı, tohum-böcek diyeti, yerde yuva, tipik iki yumurta, 27–29 gün kuluçka ve 55–65 gün uçuş gelişimi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; güncel Orta Asya üreme ve Hindistan-Pakistan kışlama bağlamı, yer yuvası, tipik iki yumurta ve tehditler için Central Asian Flyway Network; tarihsel batı dağılışı için Johnsgard (1983), Cranes of the World: Demoiselle Crane, University of Nebraska–Lincoln; doğrudan 2400 g ortak erişkin değeri ve yaklaşık 27 yıllık tutsak uzun ömür kaydı için AnAge; eşey benzerliği ve açık step-yarı çöl kullanımının karşılaştırmalı özeti için University of Michigan Animal Diversity Web; küresel LC durumu için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Himalaya göçü Türkiye kuşlarına, tarihsel Anadolu kayıtları güncel düzenli üremeye ve kaynak aralıkları uydurma ortalamalara çevrilmedi; kullanıcı kararıyla kanat açıklığı panelde gösterilmedi.

Tepeli Arı Şahini / Oriental Honey-buzzard (Pernis ptilorhynchus): Kabul edilen takson için ITIS ve IOC World Bird List; doğrudan 60 cm boy, orman-açıklık habitatı ve kuzey-güney Asya dağılışı için Singapore NParks; tanı, eşey ve yaş farkları ile 750–1490 g aralıklarının yalnız bağlam olarak kullanılması için Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla; doğrudan 837,5 g ortak karşılaştırmalı veri değeri için Myhrvold ve ark. (2015), An amniote life-history database, Ecology 96:3109; Batı dağılışı, melezlik, altı parmak, kuyruk ve altkanat ayrımı için Babbington & Campbell (2016), Sandgrouse 38:12–22; ağaç yuvası, tipik iki yumurta, 42–45 gün kuluçka ve iki eşin bakımı için Mori (2019), Indian BIRDS 15:49–52; sınırlı örneklemde yaş ve mevsime göre değişen Japonya–Güneydoğu Asya rotaları için Higuchi ve ark. (2005), Ornithological Science 4:109–115 kullanıldı. İzlenen yollar Türkiye kuşuna, Batum ve Arabistan kayıtları sabit Türkiye rotasına, biyometri aralıkları uydurma ortalamaya çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle gösterilmedi.

Tepeli Guguk / Great Spotted Cuckoo (Clamator glandarius): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List ve British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 39 cm ortak boy, erişkin-genç giysileri, göç, habitat, beslenme, 12–14 gün konak kuluçkası ve 16–24 gün uçuş gelişimi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; doğrudan 152,5 g canlı erişkin ortak değer ve aynı konak yuvasına beşe kadar yumurta bağlamı için BTO; erkek 169 g ve dişi 138 g tek müze derleme değerlerini yalnız karşılaştırmalı kontrol etmek, tanı ve kargagil asalaklığını doğrulamak için Naturalis BRIS/Dunning (1993); 12–15 gün kuluçka, yaklaşık 18 gün yavru dönemi ve konak davranışı için University of Michigan Animal Diversity Web; sekiz İspanyol kuşunda gece göçü, Doğu Atlantik yolu ve batı Sahel kışlaması için Ibáñez-Álamo ve ark. (2019), PLoS ONE 14:e0208436; guguk ve Saksağan yavrularının gelişim karşılaştırması için Soler & Soler (1991), The Condor 93:49–54 kullanıldı. İspanyol göç rotası Türkiye kuşlarına, yabancı fenoloji Türkiye takvimine ve sezon toplamı tek yuva yumurta sayısına çevrilmedi; kanat açıklığı kullanıcı talebiyle gösterilmedi.

Tepeli Karabatak / European Shag (Gulosus aristotelis): Güncel ad, canlı erişkin biyometrisi, tipik 3 yumurta, 30–31 günlük kuluçka, 48–58 günlük yavru dönemi ve uzun ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; dağılış, koloni durumu ve koruma bağlamı için BTO Seabird Monitoring Programme 2021–23; Türkiye’de Giresun Adası’ndaki 75 yuva, 2,84 ortalama kuluçka büyüklüğü ve iki sezonluk üreme başarısı için Arslan & Arpacık (2026), Acta Zoologica Bulgarica 78(2); yuva yeri, malzeme, eşzamansız çıkış ve üreme biyolojisinin tarihsel temel çalışması için Snow (1960), Ibis; yaklaşık 35 günlük kuluçka, iki eşli bakım, yaklaşık 55 günlük yavru dönemi ve hareket farklılığı için Darwin Tree of Life European Shag genom tür hesabı kullanıldı. Britanya hareketleri Türkiye’ye rota olarak kopyalanmadı; Giresun’daki iki sezonluk sonuç bütün Türkiye’ye genellenmedi; kanat açıklığı kullanıcı kararıyla gösterilmedi.

Tepeli Patka / Tufted Duck (Aythya fuligula): Güncel ad, canlı erişkin eşey kütleleri, 8–11 tipik yumurta, dişinin 25 günlük kuluçkası, 45–50 günlük uçuş gelişimi, habitat, beslenme ve uzun ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; Avrasya dağılışı ve 23–28 günlük kuluçka aralığı için NatureServe Explorer; 331 yuvada 9,3 ortalama kuluçka büyüklüğü ve sezon ilerledikçe azalma için Górski & Górska (1997), Acta Ornithologica 32:157–167; üreme alanı bağlılığı ve kış karışımı için Liu ve ark. (2012), Heredity; dişi vücut kondisyonu ve üreme için Gajdošová ve ark. (2023), Ibis kullanıldı. Britanya fenolojisi Türkiye takvimine ve yabancı halka hareketleri Türkiye rotasına kopyalanmadı; kanat açıklığı kullanıcı kararıyla gösterilmedi.

Tepeli Pelikan / Dalmatian Pelican (Pelecanus crispus): Güncel İngilizce ve bilimsel ad ile doğrudan 5,8 kg kayıt için British Trust for Ornithology BirdFacts; 160–180 cm boy, erişkin-genç tanısı, kanat altı, habitat, beslenme ve yumurta ölçüleri için Naturalis Birds of Europe 3.1; doğal kolonide 1,60–1,94 yıllık ortalama kuluçka büyüklüğü, 31,4 ±1,4 günlük kuluçka, 11–12 haftalık uçuş gelişimi ve erken kuluçkada rahatsızlık riski için Crivelli, Hatzilacou & Catsadorakis (1998), Ibis 140:472–481; Prespa’daki yerel balık diyeti için Pyrovetsi & Economidis (1998), Israel Journal of Ecology and Evolution 44:9–17; Avrupa nüfusu ve bölgesel koruma bağlamı için BirdLife European Red List of Birds 2021 kullanıldı. Yabancı fenoloji ve hareket rotaları Türkiye’ye kopyalanmadı; kanat açıklığı kullanıcı kararıyla gösterilmedi.

Tepeli Sumru / Lesser Crested Tern (Thalasseus bengalensis): IOC World Bird List; CIESM Mediterranean Seabird Guide, “Lesser crested tern”; Australian Government, Wildlife Conservation Plan for Seabirds (2022); Hamza, A. et al. (2017), “Migration flyway of the Mediterranean breeding Lesser Crested Tern Thalasseus bengalensis emigratus”, Ostrich 88(1):53–58, DOI 10.2989/00306525.2016.1231139; Hamza, A. A. (2014), Breeding ecology, migration and population genetics of lesser crested terns, University of Hull doctoral thesis; Australian Wildlife Rehabilitation Conference seabird care appendices. Kaynaklar yabancı dildeki kurumsal ve akademik yayınlardan doğrulanmış; bölgesel sonuçlar Türkiye’ye genellenmemiştir.

Tepeli Toygar / Crested Lark (Galerida cristata): IOC World Bird List; ITIS taxonomic record; BTO BirdFacts, “Crested Lark”; Naturalis Birds of Europe 3.1, Galerida cristata; Oiseaux.net species data drawing on Myhrvold et al. (2015) and Tobias et al. (2021); Lesiński, G. (2009), “Breeding ecology and population decline of the crested lark”, Ornis Hungarica 17; Praus et al. (2024), “Nest survival of Crested Lark in intensively used habitats in Central Poland”, Journal of Ornithology, DOI 10.1007/s10336-024-02183-y; Shawkey et al. (2014), comparative lark egg-defence study. Bölgesel sonuçlar Türkiye’ye oran olarak genellenmemiştir.

Terek Düdükçünü / Terek Sandpiper (Xenus cinereus): IOC World Bird List; Naturalis Birds of Europe 3.1; Australian Museum species account; Australian Government, Conservation Advice for Xenus cinereus; International Wader Study Group, “Plasticity in choice of nesting habitat and nest location of Terek Sandpiper”; WoRMS taxon account; Paulson (2005) and Brazil (2009) biometrics as cited by BC Rare Bird Records. Üreme ve göç ayrıntılarındaki bölgesel sonuçlar Türkiye’ye genellenmemiştir.

Toy / Great Bustard (Otis tarda): IOC World Bird List; Akarsu ve ark. (2022), “Current status of Great Bustard Otis tarda in Turkey: population size, distribution, movements, and threats”, Bird Conservation International 32:596–615 (Türkiye nüfusu, iki ana küme, tarihsel daralma, hareket ve tehditler); Alonso ve ark. (2009), “The most extreme sexual size dimorphism among birds”, The Auk 126:657–665 (erişkin eşey biyometrisi, mevsimsel kütle ve gelişim); BTO BirdFacts; Eurasian Bustard Alliance, Action Plan for the Great Bustard in Asia (lek, yuva, yumurta, yaklaşık 25 gün kuluçka ve 6–8 hafta uçuş gelişimi); Gao ve ark., artificial incubation study (24,4 gün ortalama ve 21–28 gün değişim); Great Bustard Group tür hesabı; BirdLife International/IUCN kullanıldı. Bölgesel nüfus ve kuluçka sonuçları bütün Türkiye’ye genellenmemiş, gözlem noktaları rota yapılmamış, kanat açıklığı aralıklarından ortalama uydurulmamış ve levha görsellerine dokunulmamıştır.

Turaç / Black Francolin (Francolinus francolinus): IOC World Bird List; Cornell Lab of Ornithology, Identification ve Life History (eşey-yaş giysileri, ses, habitat, diyet ve 7–12 yumurta); Oiseaux.net/AVONET tür hesabı (doğrudan 36 cm tür boyu, morfoloji ve takson); Pöllath ve ark. (2024), erken Holosen kuş dağılımları, Ibis (Türkiye’de güncel Akdeniz şeridi ve en güneydoğu dağılışı); Forcina ve ark. (2015), Akdeniz’de insan aracılı av kuşu dağılımı, PNAS; Martins ve ark. (1988), “The Black Francolin in Turkey”, Sandgrouse 10; Khan ve ark. (2025), yuva habitatı ve üreme başarısı, Ecologies 6:16 (25 yuva, 4–8/ortalama 5,9/en sık 6 yumurta ve 16–21 gün kuluçka); Kafkasya örneklerinin yayımlanmış eşey ortalamalarını derleyen Birds of Russia hesabı (erkek 518 g, dişi 466 g); BirdLife International/IUCN kullanıldı. Bölgesel üreme sayıları tek evrensel değere, yerleşik kuşun noktaları göç rotasına ve kanat açıklığı aralığı uydurma ortalamaya çevrilmemiş; levha ve pinlere dokunulmamıştır.

Türkistan Örümcekkuşu / Red-tailed Shrike (Lanius phoenicuroides): IOC World Bird List; BTO BirdFacts (güncel takson ve doğrudan 29,5 g tür kütlesi); Oiseaux.net/AVONET tür hesabı (eşey-yaş tanısı, habitat, 3–7/ortalama 5 yumurta ve 14 gün kuluçka); OSME Region List 7.2 Part C (takson sınırı, Orta Asya yayılışı, kış alanları ve Türkiye’de çok seyrek konuk durumu); Worfolk (2000), “Identification of Red-backed, Isabelline and Brown Shrikes”, Dutch Birding 22:323–362 (yakın tür, eşey ve yaş ayrımı); Fuchs ve ark. (2019) filogenetik çalışması; Birds of Kazakhstan yabancı dilde tür hesabı (erişkin, dişi ve genç giysileri); Tethys Ornithological Research cilt 2 üreme hesabı (dişide 13–15 gün kuluçka ve erkek beslemesi); BirdLife International/IUCN kullanıldı. Eski birleşik takson kayıtları güncel türe zorla atanmadı, yabancı tarihler Türkiye takvimi yapılmadı, gözlem noktaları rota ve boy/kanat aralıkları uydurma tek değere çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Turna / Common Crane (Grus grus): IOC World Bird List; British Trust for Ornithology, BirdFacts: Crane (kabul edilen takson, doğrudan 5,6 kg ortak tür değeri, tipik iki ve gözlenen 1–3 yumurta, çoğunlukla dişide tipik 30 gün kuluçka, 65–70 gün uçuş gelişimi ve yaşam öyküsü); UNEP/AEWA, Common Crane species material (Avrasya yayılışı, 220–245 cm açıklık bağlamı, sulak alan bağı ve koruma); Gicquel ve ark. (2026), “Long-term shifts in the spatial distribution of Common Cranes Grus grus”, Journal of Ornithology (1985–2021 arasında 5.120 renkli halkalı kuşun 187.779 yeniden gözlemi, Batı ve Orta Avrupa yolları ile kuzeye kayan kışlama dağılışı); Bulyuk & Shamuradov (1995), “The migration of the Common Crane, Grus grus, in southern Turkmenistan”, Zoology in the Middle East 11:21–30 (1980–1992 bölgesel ilkbahar-sonbahar göçü); Kondrakova & Sharikov (2024), “Vigilance behavior of common crane Grus grus in flocks during spring, summer, and autumn”, Turkish Journal of Zoology 48:77–83 (ebeveyn, genç ve sürü büyüklüğüne göre uyanıklık); BirdLife International/IUCN küresel LC değerlendirmesi kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, gözlem noktaları bireysel rota yapılmadı, ölçü aralıklarından ortalama uydurulmadı ve levha/pinler değiştirilmedi.

Ulu Doğan / Saker Falcon (Falco cherrug): IOC World Bird List; Convention on Migratory Species tür hesabı ve Saker Falcon Global Action Plan (küresel EN statüsü, Ek I–II, üreme-göç çerçevesi, 3–5 yumurta, 30–32 gün kuluçka, 45–50 gün uçuş gelişimi ve tehditler); Dixon ve ark. (2009), “Population Status of Breeding Saker Falcons (Falco cherrug) in Turkey”, Avian Biology Research 2(4) (Türkiye’nin güneybatı üreme sınırı, çok seyrek ve yalıtılmış üreme, geçit-kış varlığı, Trakya’daki tarihsel kayıp); University of Michigan Animal Diversity Web (kaynakta doğrudan erkek 45 cm/105 cm/840 g ve dişi 55 cm/125 cm/1.135 g ortalamaları; eşey-yaş, 2–6 yumurta, 32–36 gün kuluçka, 45–50 gün uçma ve diyet); SakerLife LIFE programme species account (erişkin-genç, altkanat karşıtlığı, 730–990 g erkek ve 970–1300 g dişi aralıklarının bağlamı); Acopian Center Birds of Armenia (tanı, uçuş, habitat, 3–5 yumurta); International Wildlife Consultants breeding biology (eski yuva ve kaya rafı, 2–6 yumurta, 32–35 gün ilk çıkım, 35–45 gün uçma, eşey görevleri); Environment Agency Abu Dhabi ve MBZ Raptor Conservation Fund araştırma özetleri kullanıldı. Kuluçka kaynak farkları tek güne indirilmedi, yabancı fenoloji Türkiye takvimine ve izlenen kuşlar bütün türe sabit rota yapılmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Urkeklik / Caspian Snowcock (Tetraogallus caspius): IOC World Bird List ve U.S. Fish & Wildlife Service takson kaydı (kabul edilen İngilizce ve bilimsel ad); Wang ve ark. (2020), Tetraogallus çeşitlenmesi ve yüksek dağların oluşumu üzerine filogenetik çalışma; Ashrafzadeh ve ark. (2024), “Impacts of climate change on a high elevation specialist bird are ameliorated by terrain complexity” (yüksek rakım uzmanlığı, topoğrafik engebelilik, iklim ve olası dağılım); Ananian ve ark. (2020), “Caspian Snowcock Tetraogallus caspius in Armenia: results of 16 years of monitoring” (yıl boyu yerleşiklik, sınırlı kış dikey hareketi, 2.500–3.500 m ağırlıklı kullanım, mayıs-haziran kuluçka, temmuz-eylül yavruları, günlük etkinlik ve bitkisel besin); BirdLife International/IUCN ve Avrupa Kırmızı Liste tür hesapları (yayılış, nüfus eğilimi ve koruma); CITES CoP16 Proposal 18 bilimsel tür değerlendirmesi (dağılış ve tehdit derlemesi); Baziev (1978) örneklemlerinden doğrudan erkek ve dişi ortalamalarını aktaran yabancı dildeki Birds of Russia tür hesabı (erkek n=15: 672,9 mm boy, 994,3 mm açıklık, Mayıs–Ekim 2.684,5 g; dişi n=7: 628,8 mm, 922 mm, 2.343,8 g); yabancı dilde uzman tür hesapları (5–8/5–9 yumurta, nadiren 12 ve yaklaşık 28 gün kuluçka). Aralıklardan biyometri ortalaması uydurulmamış, yabancı fenoloji Türkiye geneline kopyalanmamış, kayıt noktaları göç rotası yapılmamış ve levha/pinler değiştirilmemiştir.

Üveyik / European Turtle-Dove (Streptopelia turtur): IOC World Bird List; British Trust for Ornithology, BirdFacts: Turtle Dove (kabul edilen takson, doğrudan erkek 157 g ve dişi 155,1 g canlı erişkin ortalamaları, tipik iki ve gözlenen 1–3 yumurta, her iki eşte tipik 14–16 gün kuluçka, tipik 18–19 ve gözlenen 15–21 gün uçuş gelişimi, küresel VU); BirdLife International, “Migratory bird of the month: Turtle-dove” (Afrika–Avrasya göç sistemi, Sahel kış alanı, erişkin-genç tanısı, habitat, beslenme ve tehditler); Lormée, Boutin, Pinaud, Bidault & Eraud (2016), “Turtle Dove Streptopelia turtur migration routes and wintering areas revealed using satellite telemetry”, Bird Study 63:425–429 (az sayıdaki Batı Fransa bireyinde gece göçü, durak ve kışlama alanları); University of Michigan Animal Diversity Web tür hesabı (yuva yapısı, eşlerin ortak bakımı, tohumcul beslenme ve kursak sütü) kullanıldı. Batı Avrupa izleme rotası Türkiye bireylerine kopyalanmadı, yabancı tarihler Türkiye takvimi yapılmadı, boy ve kanat açıklığı aralıklarından tek değer uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Uzunbacak / Black-winged Stilt (Himantopus himantopus): IOC World Bird List; BTO BirdFacts (kabul edilen takson, doğrudan 180 g ortak tür değeri ve küresel LC); Naturalis Birds of Europe 3.1 (doğrudan 37 cm boy, eşey-yaş tanısı, alttan koyu kanat, habitat ve beslenme); Taye, Quartey & Ntiamoa-Baidu (2022), “Nesting ecology of Black-winged Stilts in Ghana”, Wader Study (277 yuva, 845 yumurta, 1–5 yumurta ve 23,48 ±2,88 günlük bölgesel kuluçka); Kitagawa (2004), tek eşli çiftlerde yumurta sayısı çalışması; Kitagawa ve ark. (2011), üçlülerde kuluçka ve yavru bakımı çalışması kullanıldı. Bölgesel üreme değerleri Türkiye geneline sabit sayı yapılmadı, ölçü aralıklarından tek değer uydurulmadı, kayıt noktaları rotaya çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Uzun Kuyruklu Baştankara / Long-tailed Tit (Aegithalos caudatus): IOC World Bird List; BTO BirdFacts (takson, eşey-yaş görünüşü, doğrudan erkek 7,9 g ve dişi 8 g kütle ortalamaları, 6–8 yumurta, dişide 15–18 gün kuluçka, 15,5–16,5 gün yuva dönemi, kubbeli yuva ve 1.500'e kadar tüy döşemesi); Naturalis Birds of Europe 3.1 (tanı ve giysi); McGowan ve ark. (2003), “The effect of helping behaviour on the survival of juvenile and adult long-tailed tits”, Journal of Animal Ecology (482 genç ve 155 erişkin, yardımcı bakım ve yaşama ilişkisi); MacColl & Hatchwell (2003), “Sharing of caring”, Animal Behaviour (ebeveyn ve yardımcı beslemesi); Hatchwell ve ark. (2008), kardeş koalisyonları ve akraba yardımı çalışması kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimi yapılmadı, yerel dolaşım göç rotasına çevrilmedi, aralıklardan biyometri uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Van Gölü Martısı / Armenian Gull (Larus armenicus): Güncel bilimsel ve İngilizce ad için IOC World Bird List; güncel kapsamlı tür hesabı, dağılış ve kısmi göç bağlamı için Ahmed (2026), Armenian Gull (Larus armenicus), Birds of the World v2; Sevan kolonilerinde üreme ekolojisi, sık koloniler, çoğunlukla üç yumurta, yumurta ölçüleri, değişken iris ve gaga bandı için Filchagov (1993), “The Armenian Gull in Armenia”, British Birds 86:550–560; doğrudan 55–60 cm boy ve 131–143 cm açıklık aralıkları, erişkin-genç tanısı, kanat ucu, zemin yuvası ve üç yumurta için Acopian Center, A Field Guide to Birds of Armenia; Sevan'da koloni adasının yeniden ayrılması ve insan-yırtıcı baskısı için Acopian Center, Saving Armenian Gull; Avrupa LC durumu ve nüfus çerçevesi için BirdLife International European Red List of Birds 2021 ve 2025 ülke eki kullanıldı. Ölçü aralıklarından tek biyometri uydurulmadı, kayıt noktaları sabit rotaya ve kıyı kaydı üreme kanıtına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Asya Yakalı Toyu / Asian Houbara (Chlamydotis macqueenii): Güncel takson ve kapsamlı tür hesabı için Kessler ve ark. (2024), Asian Houbara, Birds of the World v2; kabul edilen ad, doğrudan 1,8 kg ortak kütle değeri ve batı yerleşik-doğu göçmen nüfus ayrımı için BTO BirdFacts; doğrudan 70 cm, 140 cm ve 1.501,3 g ortak tür değerleri, erkek-dişi tanısı, uçuş, habitat, diyet, 2–4 yumurta ve yaklaşık 24 günlük kuluçka için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; eşey farkı, gösteri, kuraklık uyumu, dişinin zemin yuvası, 22–24 günlük kuluçka ve erken gelişen yavrular için Muséum national d’Histoire naturelle; 103 kuş ve 15 yıllık uydu verisi için Combreau ve ark. (2011), “Migratory Pathways and Connectivity in Asian Houbara Bustards”, PLOS ONE 6:e20570; koruma ve salım sınırları için Dolman ve ark. (2018), “Captive breeding cannot sustain migratory Asian houbara without hunting controls”, Biological Conservation; VU durumu için BirdLife International kullanıldı. Uydu örneklem rotaları Türkiye'deki seyrek kayda kopyalanmadı, yabancı fenoloji Türkiye takvimi yapılmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yalıçapkını / Common Kingfisher (Alcedo atthis): Kabul edilen takson, canlı erişkin erkek 38,1 g ve dişi 40,4 g ortalamaları, tipik 5–7 yumurta, iki eşte tipik 20 günlük kuluçka, 22,5–26 günlük yavru dönemi, kış hareketi ve uzun ömür için BTO BirdFacts; doğrudan 17 cm boy, erkek-dişi-genç tanısı, hızlı alçak uçuş, tatlı su habitatı ve besin için Naturalis Birds of Europe 3.1; küçük balık boyu, sucul ek besinler ve dalış davranışı için Ligue pour la Protection des Oiseaux tür hesabı; hareket ve ölüm nedenleri için Morgan & Glue (1977), “Breeding, mortality and movements of Kingfishers”, Bird Study 24; akarsu boyunca mevsimsel besin değişimi için Kasahara ve ark. (2018), “Variation in the diet of the Common Kingfisher along a stream habitat”, Ornithological Science 17:79–85; küresel LC bağlamı için BirdLife International kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimi yapılmadı, soğuk hava hareketi sabit rotaya çevrilmedi ve kanat açıklığı aralığından tek değer uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yaz Atmacası / Levant Sparrowhawk (Tachyspiza brevipes): Güncel ad ve takson eşleşmesi için AviList 2025 ve IOC World Bird List; koyu göz, sivri kanat, açık kanat altı-koyu el teleği ucu karşıtlığı, eşey ve yaş giysileri için Cornell Lab of Ornithology eBird tür hesabı ile Naturalis BRIS tür hesabı; doğrudan erişkin erkek ve dişi gövde uzunluğu, kanat açıklığı ve kütle ortalamaları için Yosef ve ark. (2025), Eilat'ta ölçülen Yaz Atmacalarının biyometrisi, European Journal of Ecology; gündüz termal süzülme, kanat çırpma, rüzgâr telafisi ve göç yönü için Spaar ve ark. (1998), “Migratory flight strategies of Levant sparrowhawks”, Animal Behaviour 56; gece göçü için Stark & Liechti (1993), “Do Levant Sparrowhawks also migrate at night?”, Ibis 135; yaşlara göre ilkbahar geçişi için Yosef ve ark. (2003), Journal of Raptor Research 37; göçmen statü ve ülkeler için CMS; Türkiye darboğazı için Sarimazi Raptor Migration Count 2019 kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimi yapılmadı, gözlem noktaları rotaya çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yaz Ördeği / Marbled Duck (Marmaronetta angustirostris): Takson ve küresel NT durumu için AviList 2025, IOC World Bird List ve BirdLife/IUCN; tanı, uçuş yüzeyleri, habitat, 7–14 yumurta, 25–27 günlük kuluçka ve mevsimsel diyet için IUCN Mediterranean waterbird field guide ile Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; 9–20 yumurta, parazitlenmiş kümeler çıkarıldığında 11,8 ortalama, yavru çıkış zamanı ve ilk haftalardaki kayıp için Green (1998), “Clutch size, brood size and brood emergence in the Marbled Teal”, Ibis 140; erişkin eşey ölçümleri için Green ve ark., “Interspecific and intraspecific allometry in Anatidae”; koruma ve habitat yönetimi için MITECO ve ISPRA ulusal eylem planları; doğrudan 65 cm kanat açıklığı için Museo de la Universitat de València örnek kaydı kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, sulak alan noktaları rotaya çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yelkovan / Yelkouan Shearwater (Puffinus yelkouan): Takson için AviList 2025 ve IOC World Bird List; doğrudan 407,5 g ortak kütle için BTO BirdFacts; doğrudan 40 cm boy için Oiseaux.net/AVONET; doğrudan 85 cm açıklık, mağara-oyuk yuvası ve eşlerin ortak kuluçkası için French National Parks; VU statü, kanat deseni, 30 metre dalış, tek yumurta ve Black Sea hareketi için BirdLife International; koloni dağılımı ve doğrulanmamış Türkiye üreme iddiaları için Bourgeois ve ark. (2008), Oryx; yaklaşık 50 günlük kuluçka için LIFE PanPuffinus; Turkish Straits hareketi için Uysal ve ark. (2022), Dardanelles çalışması; genç dağılımı için Raine ve ark. (2011), uydu izleme çalışması kullanıldı. Deniz gözlem noktaları bireysel rotaya çevrilmedi, doğrulanmamış koloni Türkiye üremesi sayılmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yelpazekuyruk / Zitting Cisticola (Cisticola juncidis): Güncel takson için AviList 2025 ve IOC World Bird List; doğrudan 10 g ortak kütle için BTO BirdFacts; doğrudan 10–11 cm boy, erişkin ve genç tanısı, tüy değişimi ve eşey tayininin sınırları için Blasco-Zumeta & Heinze tanı rehberi; şarkı uçuşu, habitat, diyet, 3,3–5 yumurta, yaklaşık 10 günlük kuluçka ve yavru gelişimi için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; 92 yuvalık örneklemde yuva yapımı, tek eşlilik, ortalama 5,7 yumurta ve üreme başarısı için Kobayashi (1983), “Breeding Ecology of the Fantail Warbler Cisticola juncidis in Hyogo Prefecture”, Journal of the Yamashina Institute for Ornithology 15:72–86; açık otluk habitatı ve omurgasız diyeti için University of Cape Town bağlantılı Biodiversity Explorer; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Yabancı üreme tarihleri Türkiye takvimine kopyalanmadı, bölgesel çiftleşme sistemi küresel kural yapılmadı, gözlem noktaları sabit rotaya çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yengeç Yağmurcunu / Crab-Plover (Dromas ardeola): Güncel monotypik familya yerleşimi ve evrimsel bağlam için Pereira & Baker (2010), Charadriiformes filogenisi; 421 yuvalık örneklemde tek yumurta, ortalama 33 gün (31–35) kuluçka, yaklaşık yedi haftalık uçuş gelişimi ve insan rahatsızlığı için Tayefeh ve ark. (2013), “Breeding Biology of the Crab Plover on Mond Islands”; düşük kuluçka devamlılığı, 26 km’ye varan beslenme seferleri ve gelgit ilişkisi için De Marchi ve ark. (2015), Ibis çalışması; güneş destekli kuluçka için De Marchi ve ark. (2008), Journal of Avian Biology çalışması; Bubiyan adalarındaki koloni ve yüzde 75 yengeç-yüzde 25 çamur zıpzıpı örneklemi için Bom & Al-Nasrallah (2015), Wader Study; altı GPS izli kuşun Umman–Kuzeybatı Körfez hareketleri için Bom ve ark. (2025), Ecology and Evolution; doğrudan 41 cm ortak boy ve genel tanı için Oiseaux.net/AVONET; moleküler eşeyli bireylerde erkek 298,5 g ve dişi 281,1 g ortalamaları ile ölçü örtüşmesi için De Marchi ve ark. (2012) kullanıldı. Körfez verileri Türkiye’ye üreme veya sabit rota olarak genellenmedi; kanat açıklığı kullanıcı kararıyla gösterilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşil Ağaçkakan / Eurasian Green Woodpecker (Picus viridis): Güncel ad ve takson için AviList 2025; canlı kuşlardan doğrudan 188,9 g ortak kütle, eşey farkı, karınca diyeti ve yıl boyu görülme için British Trust for Ornithology BirdFacts; erişkin-genç tanısı, tüy değişimi ve güvenli eşey tayininin sınırları için Blasco-Zumeta & Heinze tanı ve yaşlandırma rehberi; eşeylerin ikisinde de bulunan geniş kırmızı tepe, sarı bel, erişkinin düz alt tarafları, erkekte kırmızı merkezli fakat dişide tümüyle siyah bıyık şeridi ve derin dalgalı uçuş için BTO ağaçkakan tanı çalışması ile gerçek kuş fotoğrafları içeren Cornell eBird/Macaulay Library karşılaştırmaları; Avrupa ve Yakın Doğu filocoğrafyası ile İber soyunun ayrımı için Perktaş ve ark. (2011), Biological Journal of the Linnean Society 104:710–723; oyuk özellikleri ve sedanterlik için Gorman (2020), Ornis Hungarica 28:204–211; beslenme yeri seçimi için Alder & Marsden (2010), Bird Study 57:100–107; 15,5 günlük kuluçka ve yaklaşık 25 günlük yuva dönemi için Hogstad (2006), Ornis Norvegica 29 kullanıldı. Eski dişi levhasındaki gri tepe, erişkin levhalarındaki genç-kuş benekleri, görsele gömülü kırmızı işaretler ve hatalı alt uçuş anatomisi giderildi; beş görünüm erişkin giyside temiz ve pinsiz olarak yenilendi. Üst ve alt kanat gerçek dorsal/ventral açılarla ayrıldı.

Yeşil Arıkuşu / Blue-cheeked Bee-eater (Merops persicus): Güncel ad ve takson için AviList 2025 ile IOC World Bird List; doğrudan 30 cm boy, 47 cm kanat açıklığı ve 45 g ortak ortalama ile temel tanı ve habitat için Society for the Protection of Nature in Lebanon; 27–31 cm boy, 46–49 cm açıklık, 5–7 beyaz yumurta, kum-kil bank yuvası ve benzer tür ayrımı için Acopian Center for the Environment tür hesabı; dört Asya ülkesindeki karışık ve ayrı kolonilerde iki arıkuşu türünün birlikte yaşaması için Kossenko (1998), Ibis 140; popülasyonlar arasında değişen yusufçuk, zar kanatlı ve başka böcek ağırlıkları için Kopij (2018), Journal of Ornithology diyet derlemesi; Irak’ta 1997–2002 üreme çalışmasındaki ortalama 5,06 (4–6) yumurta ve ortalama 24,3 gün (21–27) kuluçka; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, gözlem noktaları rota veya üreme kanıtı sayılmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşil Çıvgın / Green Warbler (Phylloscopus nitidus): Güncel ad ve takson için AviList/IOC; ayrı tür işlemini destekleyen DNA, morfoloji ve ses kanıtları için Knox ve ark. (2008), Ibis 150:833–835, Helbig ve ark. (1995), Journal of Avian Biology 26:139–153 ve Irwin ve ark. (2001), Nature 409:333–337; kuzey Türkiye–Kafkasya–kuzey İran–kuzeybatı Afganistan dağılışı için Oslo Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi; ölçüler ve morfoloji için BTO Kenneth Williamson yaprakçıvgını rehberi; tanı, üç heceli çağrı ve Hindistan kışlama bağlamı için eBird/Macaulay Library; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Doğrulanmamış yumurta ve kuluçka sayıları yakın akrabalardan kopyalanmadı; yabancı fenoloji Türkiye takvimine, gözlem noktaları rota veya üreme kanıtına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşil Düdükçün / Green Sandpiper (Tringa ochropus): Güncel ad ve takson, canlı erişkinlerde doğrudan 85,5 g ortalama kütle ve 143,6 mm kanat uzunluğu, tipik dört (2–4) yumurta, çoğunlukla dişide 20–23 gün kuluçka ve 27–29 gün uçuş gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 22 cm ortak boy, orman sulak alanı, ağaçtaki eski kuş yuvasını kullanma ve tanı için Oiseaux.net/AVONET; yaş ve eşey tayininin sınırları için Meissner & Cofta (2021), Ageing and sexing the Green Sandpiper, Wader Study; ani zikzaklı kaçış uçuşu için Naturalis Birds of Europe; geniş göçmen dağılış ve moleküler takson doğrulaması için tam mitokondri genomu çalışması; küresel LC durumu için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine, gözlem noktaları rota veya üreme kanıtına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşil Papağan / Rose-ringed Parakeet (Psittacula krameri): Güncel takson, erkek 144,4 g ve dişi 138,6 g canlı kuş ortalamaları, tipik 3–4 (2–6) yumurta, yalnız dişide 22–24 gün kuluçka ve 40–50 gün yavru gelişimi için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 38,1 cm ortalama boy ve genel biyoloji için University of Michigan Animal Diversity Web; erkek-dişi-genç tanısı ve kovuk yuvası için Singapore NParks; erkek halkasının yaşla gelişimi ve morfometrik eşey sınırları için Mori ve ark. (2019), Ringing & Migration; İngiltere üreme başarısı için Butler ve ark. (2013), Bird Study 60:527–532; Türkiye’de 1975–2015 yayılışı için Per (2018), Zoology in the Middle East; güncel Türkiye nüfusu ve iklim uygunluğu için Erciyas-Yavuz ve ark. (2025), Journal of Ornithology 166:893–903 kullanıldı. Kent içi beslenme-geceleme uçuşları göç rotasına, model uygunluğu kesin işgale veya etkiye çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşilbacak / Common Greenshank (Tringa nebularia): Güncel takson, canlı erişkinde doğrudan 199,3 g ortalama kütle ve 192,6 mm kanat, tipik 3–4 yumurta, çoğunlukla dişide 24–26 gün kuluçka, 28,5–29 gün uçuş gelişimi, ses ve üreme habitatı için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 33 cm ortak boy, yerde yuva ve beslenme davranışı için New Zealand Birds Online; yaş ve eşey tayininin sınırları için International Wader Study Group; İskoçya–Kamçatka üreme ve tropik/subtropik kışlama kuşağı için BTO Research Report 335; mevsimsel dağılış için eBird Status and Trends; küresel LC durumu için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine, nokta kayıtları bireysel rotaya veya üreme kanıtına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yeşilbaş / Mallard (Anas platyrhynchos): Güncel ad ve takson, canlı erişkin erkek 1270 g ve dişi 1130 g ortalama kütleleri, eşeye özgü kanat ölçüleri, tipik 11–14 yumurta, yalnız dişide 27–28 gün kuluçka, 50–60 gün uçuş gelişimi, habitat ve uzun ömür için British Trust for Ornithology BirdFacts; erkek-dişi-genç tanısı, üst kanat aynası, yuva yeri ve yapısı, 1–13 yumurta ile 23–30 günlük geniş coğrafi aralık, yüzeyden beslenme ve diyet için Cornell Lab of Ornithology All About Birds; geniş yayılış, iletişim, besin ve LC bağlamı için University of Michigan Animal Diversity Web; kapsamlı tür hesabı için Drilling, Titman & McKinney (2020), Birds of the World; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Kaynaklardaki üreme aralıkları tek sayıya zorlanmadı, yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, gözlem noktaları bireysel rotaya çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yılan Kartalı / Short-toed Snake-Eagle (Circaetus gallicus): Güncel ad, takson, doğrudan 1,7 kg tür kütlesi, yayılış ve göçmen statü için British Trust for Ornithology BirdFacts; iri baş, uzun-geniş kanat, kısa kuyruk, değişken açık alt taraf ve havada asılı av uçuşu için Cornell Lab eBird/Macaulay Library; yaş ve tüy kuşakları için Blasco-Zumeta & Heinze ile Ollé & Monràs-Janer (2020); tek yumurta, kuzeydoğu Yunanistan’da ortalama 68,9 günlük yavru dönemi, fenoloji ve hava etkileri için Bakaloudis, Vlachos & Holloway (2005), Bird Study 52:330–338; yaklaşık 47 günlük kuluçka, yuva ve sürüngen diyeti için Vlachos & Papageorgiou (1994), Journal of Raptor Research 28; 45–48 günlük kuluçka ve 70–75 günlük yavru dönemi için Efimenko (2010); diyet için Cauli ve ark. (2022), Avocetta 46; göçte bireysel ve yaş farkları için Mellone ve ark. ile Bird Study; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, noktalar rotaya veya üreme kanıtına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Yosun Kazı / Brant (Branta bernicla): Güncel ad ve takson, canlı erişkinde doğrudan 1250 g ortalama kütle, tipik 3–5 yumurta, yalnız dişide 24–26 gün kuluçka ve temel yaşam öyküsü için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 61 cm ortak boy, genel tanı, kıyısal habitat ve bitkisel diyet için Oiseaux.net/AVONET; Arktik yayılış, alt tür ayrımları, yerde bitki ve havla döşeli yuva, 3–5 yumurta, 24–26 günlük kuluçka ve yaklaşık altı haftalık uçuş gelişimi için Norwegian Polar Institute; erişkin-genç tanısı, kıyıda deniz çayırı kullanımı ve uzun ömür için Cornell Lab of Ornithology All About Birds; 3–5 yumurta, 22–26 günlük kuluçka, 1–2 günde yuvadan ayrılma ve 40–50 günlük uçuş gelişimi için National Audubon Society; koyu karınlı, açık karınlı ve Kara Yosun Kazı formlarının tanı sınırları için British Birds ve BirdGuides; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Kaynaklardaki kuluçka ve yavru gelişimi aralıkları tek sayıya zorlanmadı, yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, gözlem noktaları bireysel göç rotasına çevrilmedi; levha ve pinler değiştirilmedi.

Zeytin Mukalliti / Olive-tree Warbler (Hippolais olivetorum): Kabul edilen tür kimliği, Doğu Akdeniz odaklı sınırlı üreme alanı, doğrudan 18 g erişkin kütlesi ve LC bağlamı için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 16 cm boy, aynı görünümlü eşeyler, morfoloji, ses, ağaç yapraklarında omurgasız toplama, incir ve meyve tüketimi, 0,5–3 m yüksekte ağaç/çalı yuvası, 3–4 yumurta ve 13 günü aşmayan kuluçka için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; yakın Hippolais türleriyle yapısal karşılaştırma için Williamson, Identification for Ringers: The Genus Hippolais; doğrudan 16–18 cm ve 14–23 g aralıklarıyla bölgesel göç yorumunun sınırları için Birds of Saudi Arabia, Volume 2; güncel küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Kanat açıklığı kullanıcı kararıyla panelde gösterilmedi; yabancı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı, gözlem noktaları bireysel rotaya çevrilmedi ve doğrulanmamış yavru gelişim süresi uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Çizgili Gerdanlı Kırlangıç / Streak-throated Swallow (Petrochelidon fluvicola): Güncel ad ve takson ile Güney Asya yayılışı için Avibase/Clements ve IOC World Bird List; doğrudan 11 cm tür boyu, 9,7 g erişkin kütlesi, açık alan–tatlı su–yerleşim habitatı, havada omurgasız avlama, kısmi göç ve ortalama 3,5 yumurta için Oiseaux.net/AVONET tür hesabı; kapalı su kabağı biçimli koloniyal çamur yuvası, ot-kıl-tüy döşeme, iki eşeyin yuva yapması, 1–4 yumurta ve belirgin eşey farklılığı bulunmaması için Chaya, Santosh & Channaveerappa (2020), “Cliff Swallows are good Masons for their Own Plan and Architecture of Nest”; köprü kolonisi, 3–4 yumurta ve sahada gözlenen 19 günlük kuluçka için 2022–2024 Upper Wardha Reservoir yuvalama çalışması; Batı Palearktik’teki aşırı sapma kayıtları ve bölgesel statü sınırı için Egypt Ornithological Rarities Committee ile OSME Regional List; küresel LC bağlamı için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkiye’de düzenli varlık veya üreme doğrulanamadığından Güney Asya fenolojisi Türkiye takvimine kopyalanmadı, noktalar göç rotasına dönüştürülmedi ve kanat açıklığı uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Tibet Cılıbıtı / Tibetan Sand-Plover (Anarhynchus atrifrons): Güncel ad, takson ve üç alt tür için IOC World Bird List ile Avibase; eski “Lesser Sand-Plover” topluluğunun genom verisiyle ayrılması için Wei ve ark. (2022), “Genome-wide data reveal paraphyly in the sand plover complex”, Ornithology 139 ve Schweizer, Bakewell & Liu (2023), Dutch Birding 45:326–335; doğrudan 20 cm boy ve 60 g kütle, eşey-yaş giysileri, uçuş, ses, yayılış, kıyı habitatı, beslenme ve tipik üç yumurta için Miskelly & Melville (2024), New Zealand Birds Online; Qinghai Gölü’nde 57 yuva, 1–3/ortalama 2,71 yumurta, doğrudan 26,3 ± 1,6 günlük kuluçka, iki ebeveynli bakım, gündüz-gece görev ayrımı ve yuva tehditleri için Halimubieke ve ark. (2024), “Breeding ecology of a high-altitude shorebird in the Qinghai–Tibetan Plateau”, Journal of Ornithology 165:713–724; 1989 öncesi Türkiye iddialarının Büyük Cılıbıt olarak reddi ve sonraki seyrek kayıtlar için OSME Regional List 8.1; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı fenoloji Türkiye takvimine, birkaç kayıt rota veya üreme kanıtına çevrilmedi ve kanat açıklığı uydurulmadı; levha ve pinler değiştirilmedi.

Çatal Kuyruklu Martı / Sabine's Gull (Xema sabini): Güncel tür kimliği ve tek türlü Xema cinsi için IOC World Bird List, Avibase ve ITIS; doğrudan 188,8 g kütle, tipik iki (1–3) yumurta ve iki eşeyde 23–25 gün kuluçka için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğrudan 34 cm boy, 2–3 yumurta, 20–23 ve bazen 25 gün kuluçka ile yaklaşık 30 günlük uçuş gelişimi için NatureServe Explorer; kırmızı göz halkası, sarı uçlu siyah gaga, üç renkli üst kanat, açık deniz ekolojisi, beslenme, tüy değişimi ve dikkat dağıtma davranışı için Cornell Lab of Ornithology All About Birds; Southampton Adası'nda ortalama 2,77 yumurta, yaklaşık 21 gün kuluçka, 53 yumurtanın 44'ünün çıkması ve yavru gelişimi için Abraham (1986); Türkiye'deki ilk kabul edilmiş Aralık 2021 Hatay kaydı için OSME Regional List 10.1; açık okyanus, yükselim ve av ekolojisi için Atlas of Seabirds of Portugal; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; farklı kuluçka sonuçları tek sayıya zorlanmadı, tek Türkiye kaydı rota veya düzenli takvim yapılmadı, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Sibirya Suçulluğu / Pin-tailed Snipe (Gallinago stenura): Güncel tür kimliği için IOC World Bird List, Avibase ve U.S. Fish & Wildlife Service; beyaz kanat arka kenarının yokluğu, kısa kuyruk, uçuşta dışarı çıkan ayak parmakları, törpülü çağrı ve iğne inceliğindeki dış kuyruk telekleri için eBird/Macaulay Library ile Bird Society of Singapore; örtüşen eşey ölçüleri ve kuyruk yapısı için Australian Bird Study Association, Bird in the Hand (HANZAB/BirdLife Australia); doğrudan 26 cm tür boyu için ASEAN Waterbirds; bantlama verisindeki doğrudan 113 g ortalama için Taiwania 50(2), 2005; Türkiye ve bölgesel seyrek kayıtlar için OSME Regional List 8.1; üreme habitatı, yerde yaprak-ot döşeli yuva, tipik dört yumurta ve kuluçka/ebeveyn rollerindeki bilgi sınırı için Ryabitsev'in yabancı dildeki Birds of Siberia tür hesabı; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yakın Suçulluğunun kuluçka süresi kopyalanmadı, Asya fenolojisi Türkiye takvimi yapılmadı, seyrek noktalar rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Güneyli Yakut Renkli Arıkuşu / Southern Carmine Bee-eater (Merops nubicoides): Güncel tür kimliği için IOC World Bird List ve Avibase; erişkin-genç görünümü, eşeylerin benzerliği, kuyruk uzantıları hariç doğrudan 26 cm boy, ortak 62 g ortalama, açık savan ve nehir taşkın ovası habitatı, uçan böcek besini, büyük memeli ve Kori toyu çevresinde avlanma ile küresel durum için South African National Biodiversity Institute tür hesabı; Botsvana Limpopo drenajındaki yeni üreme alanı, aktif yuvalar, çoğunlukla ağustos böceği taşınması ve 29–31 günlük yavru dönemi için McKenzie (2023), “Breeding range extension of the Southern Carmine Bee-eater in Botswana”, Biodiversity Observations 13:135–139; kum duvarlarında 1–2 m tüneller, yoğun koloniler ve kur beslemesi için BirdLife South Africa; 2–5 yumurta ve yaklaşık 19–22 günlük kuluçka aralığının kaynak sınırları için Roberts/HBW temelli yabancı dilde sentezler; besin bağlamı için Kopij (2018), Ostrich 89(2):191–194 kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Afrika fenolojisi Türkiye takvimine taşınmadı, kayıtlar hayalî rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Kıyı Balıkçılı / Western Reef-Heron (Egretta gularis): Güncel tür kimliği için IOC World Bird List ve Avibase; gularis–garzetta taksonomi ve bölgesel kayıt sınırları için OSME Regional List 6.1; BAE kıyısında renk morfları, 13 beslenme davranışı, gelgit ve mevsim etkileri için Al-Ali, Al-Kaabi & Muzaffar (2020), “Does Seasonality, Tidal Cycle, and Plumage Color Influence Feeding Behavior and Efficiency of Western Reef Heron?”, Animals 10:373; Hara Biyosfer Rezervi'ndeki 103 ve 137 yuva, birleşik 3,4 yumurta ortalaması ve yerel yuva kayıpları için Etezadifar ve ark. (2010), “Breeding Success of Western Reef Heron in Hara Biosphere Reserve”, Waterbirds 33:527–533; Nakhiloo Adası'nda 1–5/ortalama 3,2 yumurta, yuva platformu ve yavru gelişimi için Podoces 5(2):81–86; ağaç, çalı ve mangrov kolonileri için Etezadifar & Amini'nin Basra Körfezi–Umman Denizi çalışması; iki ebeveynli 26–28 günlük kuluçka ve yaklaşık yedi haftalık uçuş gelişimi için doğrudan kamera gözlemli Life çalışması; 15 bireylik doğrudan 51 cm ve 981 g örneklem ortalamaları için Hoshyari ve ark.; yavru diyetindeki balık aileleri için hakemli Hara çalışması kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı fenoloji Türkiye takvimine taşınmadı, seyrek noktalar rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş mevcut levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Filistin Nektarkuşu / Palestine Sunbird (Cinnyris osea): Güncel tür kimliği ve aile için IOC World Bird List, Avibase ve Oslo Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi; nominal ve decorsei yayılışı, güneydoğu Türkiye'de doğrulanmış üreme ve bölgesel durum için OSME Regional List 8.1; doğrudan 11 cm boy, erkek 7,0 g ve dişi 6,8 g kütle, eşey-yaş giysileri, ses, habitat, nektar-böcek diyeti ve kış dolaşması için Naturalis BRIS/Cramp tür hesabı; AlUla'daki habitat ve beslenme için Royal Commission for AlUla İngilizce kuş rehberi; armut biçimli asılı yuva, 0,3–5 m yuva yüksekliği, 2–3 yumurta, 12–14 günlük kuluçka, yaklaşık 13 günlük yavru dönemi ve çoklu kuluçka için Birds of Saudi Arabia, Volume 2 kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı fenoloji Türkiye'ye kopyalanmadı, yerel dolaşma hayalî göç rotasına çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş mevcut levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Doğulu Kızıl Kırlangıç / Eastern Red-rumped Swallow (Cecropis daurica): Güncel tür kimliği, 2024 bölünmesi ve eski Striated Swallow taksonlarının kapsamı için IOC World Bird List 15.1, eBird/Clements 2024, Avibase ve eBird 2024 Taxonomy Update; Hindistan'dan Güneydoğu Asya, Japonya ve Kore'ye üreme alanı ile batıdaki aşırı seyrekliğe ilişkin çerçeve için British Trust for Ornithology BirdFacts; doğu daurica ile Avrupa rufula sınırı ve Batı Palearktik'teki seyrek kayıtlar için OSME Regional List 6.1; doğrudan 16–17 cm, ince çizgili alt taraf, açık turuncu sağrı, koyu kuyruk altı örtüleri, erkek-dişi-genç sınırları, uçuş ve ses için Hong Kong Bird Watching Society Avifauna; doğrudan 19 cm ve 22 g tek tür değerleri için Oiseaux.net/AVONET; kapalı çamur yuvası ve bölgesel üreme aralıkları için Turner & Kirwan (2024), Birds of the World ve atıf verdiği bölgesel çalışmalar kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Asya fenolojisi Türkiye takvimine taşınmadı, noktalar hayalî rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş mevcut levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Kara Sümsük / Brown Booby (Sula leucogaster): Güncel tür kimliği için IOC World Bird List ve Avibase; erişkin-genç tanısı, zemin yuvası, 1–3 yumurta, 42–45 günlük kuluçka, iki ebeveynli bakım ve ton balığı/tekne çevresindeki beslenme davranışı için Cornell Lab of Ornithology All About Birds; doğrudan 76 cm boy, çoğunlukla iki yumurta, 40–43 günlük kuluçka ve yaklaşık 105 günlük uçuş gelişimi için NatureServe Explorer; erkek yaklaşık 140 cm/1,0 kg ve dişi 150 cm/1,3 kg temsilî değerleri için New Zealand Birds Online; ters eşey boyut farkı, yüz derisi, genç tüyü, diyet ve davranış için University of Michigan Animal Diversity Web; bölgesel 60–122 günlük uçuş öncesi gelişim ve uzun ebeveyn bağı için Nakanokamishima hakemli üreme çalışması, Ornithological Science 17:87–96; Kızıldeniz kolonileri için OSME İngilizce bölgesel yayınları; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı koloni fenolojisi Türkiye takvimine taşınmadı, gözlem noktaları hayalî rotaya çevrilmedi ve beş mevcut levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Benekli Kumkuşu / Great Knot (Calidris tenuirostris): Takson eşleşmesi için IOC World Bird List ve BTO BirdFacts; doğrudan 27 cm boy ve 145 g kütle, erişkin-genç tanısı, taşlı tundra yuvası, dört yumurta, iki eşli kuluçka, erken gelişmiş yavru ve beslenme için New Zealand Birds Online; Türkiye’de ilk kaydın Mayıs 2011 olduğunu doğrulayan OSME Region List 6.1 Part A; sekiz izlenen birey, Sarı Deniz bağımlılığı ve yaklaşık 22,5 günlük kuluçka için Lisovski ve ark. (2016), Wader Study 123; 22,56 günlük kuluçka ve yaklaşık 20,35 günlük yavru gelişimi için Tomkovich (1997), Emu 97:265–282; Saemangeum alan kaybı bağlamı için Moores ve ark. (2016), Emu 116:136–146; küresel durum için BirdLife International/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Doğu Asya fenolojisi Türkiye takvimine taşınmadı, izlenen nüfusun kilometresi bütün türe genellenmedi ve beş mevcut levha yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Batı Afrika Sumrusu / West African Crested Tern (Thalasseus albididorsalis): Güncel adlandırma için AviList v2025b ve eBird/Clements; tür ayrımı ve İngilizce ad için American Ornithological Society 2020-C-7; moleküler akrabalık için Collinson ve ark. (2017), Biological Journal of the Linnean Society; Kral Sumruyla fotoğraf, ses ve gaga karşılaştırması için Dufour & Crochet (2020), Dutch Birding 42 ile Barlow ve ark. (2022), Malimbus; Batı Afrika dağılışı, yoğun kum kolonisi, tipik tek yumurta, 25–31 günlük kuluçka ve yaklaşık 30 günlük uçuş gelişimi için BirdLife West Africa Seabird Handbook ve Wetlands International koloni kılavuzu; Gine-Bissau beslenme alanları için Correia, Beal, Gomes ve ark. (2024), Marine Biology 171:15; doğrudan 50 cm ve 415 g değerleri için Oiseaux.net, doğrudan 125–135 cm ortak kanat açıklığı aralığı için Birda uzman tür hesabı kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Batı Afrika fenolojisi Türkiye’ye taşınmadı ve rota uydurulmadı. Dört temiz ve türle uyumlu levha korundu; içine yanlış “TURAÇ” adı ve açıklamalar basılmış dişi levhası, eşey farkı uydurmayan tek kuşlu temiz sürümle yenilendi ve arayüz gereksiz pinlerden arındırıldı.

Takkeli Cılıbıt / Three-banded Plover (Thinornis tricollaris; eşanlam Charadrius tricollaris): Güncel adlandırma için AviList v2025b, Avibase ve eBird/Clements; Samsun 2018 Türkiye kaydı için OSME Simplified Region List 9.1; tanı, eşey benzerliği, tatlı su habitatı, hareket, üreme, beslenme ve koruma için Brown & Paul (2025), BirdLife South Africa Red Data Book 2025; erişkin ve gençlerin gerçek fotoğraf karşılaştırması için Macaulay Library; uçuşta beyaz kanat altı, dar beyaz kanat şeridi, beyaz kenarlı uzun kama kuyruk ve eşeylerin benzerliği için Biodiversity and Development Institute tür hesabı ile African Bird Club tanı materyali kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Afrika üreme fenolojisi Türkiye takvimine taşınmadı ve Samsun kaydı göç rotasına çevrilmedi. Temiz tüneme levhası korundu; yazı ve pin basılmış kanat üstü, kafa ve dişi levhaları ile yanlış kuyruk siluetli kanat altı levhası temiz, pinsiz ve açıyla uyumlu sürümlerle yenilendi.

Kara Suratlı Çinte / Black-faced Bunting (Emberiza spodocephala): Güncel takson ve ayrıntılı tür hesabı için Kirwan, Copete, Hansasuta & Boesman (2022), Birds of the World; doğrudan 20 g kütle ve seyrek konuk bağlamı için BTO BirdFacts; Japonya halkalama verisindeki 974.204 yeni halkalama, 2.842 uzak geri bulgu ve 2.017 km veri seti azamisi için Japonya Çevre Bakanlığı İngilizce Halkalama Atlası; tanı, habitat ve doğrudan 16 cm boy için Oiseaux.net/HBW bağlantılı hesabı; 1,6 m yüksek yuva kaydı için hakemli Japonya guguk parazitliği çalışması; Türkiye’deki 21 Mart 2026 Kırmıtlı, Osmaniye belgesi için Macaulay Library ML653223067 kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; doğu Asya fenolojisi Türkiye’ye taşınmadı, tek Osmaniye noktası rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha değiştirilmeden denetlendi. Erkek/kafa tür kimliği, dişi yüz deseni, alt gövde rengi ve dış kuyruk beyazı sorunları rapora kaydedildi.

Gri Başlı Angıt / South African Shelduck (Tadorna cana): Güncel kimlik, tek tipli takson, 61–64 cm ölçü, eşey farkı, güney Afrika yayılışı, yerleşik durum, habitat, hareket ve koruma için BirdLife South Africa 2025 Red Data Book ile Allan (2023), Birds of the World; adlar için Avibase/IOC; beslenme, üreme ekolojisi ve tüy dökümü için Geldenhuys (1977, 1980, 1981); erişkin erkek 1.527 g ve dişi 1.229 g doğrudan örneklem ortalamaları için Wildfowl 30 (1979):114–117; 6–13 yumurta, yalnız dişinin yaklaşık 30 günlük kuluçkası, kovuk yuva ve yaklaşık on haftalık uçuş gelişimi için Johnsgard, Ducks, Geese and Swans of the World; habitat ve 1.075 km halkalama azamisi için Biodiversity Explorer/UCT atlası kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; güney Afrika fenolojisi Türkiye’ye taşınmadı, kaçak kökenli olabilecek kayıt doğal rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha değiştirilmeden denetlendi. Alt kanat örtü rengi ve mekanik uçuş simetrisi rapora kaydedildi.

Ağaç Serçesi / Eurasian Tree Sparrow (Passer montanus): Güncel kimlik, erkek 21,3 g ve dişi 21,7 g canlı erişkin ortalamaları, tipik 5–6 yumurta, iki eşeyde 12–13 günlük kuluçka ve 15–17,5 günlük yavru dönemi için BTO BirdFacts; doğrudan 14 cm boy, tanı, ses, habitat ve diyet için Naturalis Birds of Europe; beslenme ve tanıtılmış nüfus bağlamı için Cornell Lab; kent-kır yuva yeri farkları için Jōjō & Kasahara (2013); kuluçka başlangıcı için Seel (1968), Ibis; metal kirliliği ve üreme başarısı için Yang ve ark. (2020), Science of the Total Environment; tarla kenarı ve besin için BTO araştırma sentezi; küresel durum için BirdLife/IUCN kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı fenoloji Türkiye'ye taşınmadı, yerel hareket rotaya çevrilmedi, kanat açıklığı uydurulmadı ve beş levha ile pinler değiştirilmedi.

Büyük Kukal / Greater Coucal (Centropus sinensis): Güncel kimlik ve takson için BirdNET+ Taxonomy, Avibase ve eBird/Birds of the World; doğrudan 50 cm tür değeri, erişkin-genç ayrımı ve habitat için Bird Society of Singapore ile Birds of Macao; kubbeli yuva yapısı ve yumurta kanıtı için HKBWS Avifauna ve Herklots yuva gözlemleri; Point Calimere örneklemindeki 1–4 yumurta, 2,6 ortalama ve 15–16 günlük kuluçka için Natarajan'ın üreme çalışması; genel 3–5 yumurta ve 18–22 günlük yavru dönemi için BOW/HBW tür hesapları; kukallarda eşey rolleri ve boyut farkı için Andersson (1995); erkek 236 g ve dişi 268 g doğrudan değerleri için Clements/IOC bağlantılı yabancı ölçü derlemesi kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Asya üreme fenolojisi Türkiye'ye taşınmadı, doğal dağılışı Türkiye'ye uzanmayan tür için rota uydurulmadı ve beş mevcut levha ile pinler yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Çöl Çobanaldatanı / Egyptian Nightjar (Caprimulgus aegyptius): Güncel kimlik ve dağılış için AviList/Avibase, BTO BirdFacts ve OSME ORL 10.1; doğrudan 80 g kütle için BTO BirdFacts; doğrudan 25 cm boy ve 55 cm kanat açıklığı için kurumsal Birds of Afghanistan rehberi; iki yumurta, astarsız sığ zemin çukuru ve Orta Asya hareket bağlamı için Gavrilov & Gavrilov, The Birds of Kazakhstan; 17–18 günlük bölgesel kuluçka için yabancı yuva rehberleri; böcekçil ağız uyarlanmaları için El-Mansi ve ark. (2020), Ornithological Science 19:145–158; aşırı kuru gündüzleme alanları ve 1–4 km gece beslenme gidişleri için GPS telemetri çalışması kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; yabancı fenoloji Türkiye’ye taşınmadı, Milleyha kayıtları sabit rotaya veya üreme kanıtına çevrilmedi ve beş canlı v3 levha yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Atlantik Boz Yelkovanı / Cory's Shearwater (Calonectris borealis): Güncel ayrılmış takson ve Türkiye'deki Ocak 2021 Milleyha görüntü kaydı için OSME ORL 10.1 ile AviList/Avibase; Atlantik dağılışı, koloni biyolojisi, tek yumurta, beslenme, 15 metreye varan dalış ve uzun ömür için BirdLife International; doğrudan 46 cm boy ve 535 g kütle için NatureServe Explorer; doğrudan ortalama 125 cm kanat açıklığı için Évora Üniversitesi Biyoçeşitlilik Müzesi; 52–56 günlük kuluçka ve yaklaşık 90–93 günlük yavru dönemi için Audubon ve Oiseaux tür hesapları; dış el teleklerindeki kanat altı beyaz dilleriyle Akdeniz Boz Yelkovanından ayrım için Gutiérrez (2023), Anuari Ornitològic de les Balears 38 ve Flood & Gutiérrez tanı çalışmaları; altı koloniden 174 kuşun göç bağlantıları için Ramos ve ark. (2013), Diversity and Distributions; çok yıllı bireysel uzmanlaşma için hakemli izleme çalışması; ışık kirliliği riski için Rodríguez ve ark. (2015), Scientific Reports 5:10670 kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; eski geniş anlamlı Cory kayıtları otomatik olarak borealis'e atanmadı, yabancı fenoloji Türkiye'ye taşınmadı, rota uydurulmadı ve beş mevcut levha yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Büyük Yelkovan / Great Shearwater (Ardenna gravis): Güncel takson için IOC/BTO ve NatureServe Explorer; tanı, habitat, balık-kalamar-kabuklu diyeti, oyuk yuva, tek yumurta, 53–57 günlük kuluçka ve 105–120 günlük yavru dönemi için Cornell Lab All About Birds; doğrudan 46 cm, 112 cm ve 840 g temsilî değerleri için yayımlanmış saha rehberlerini derleyen BC Rare Bird Records; OSME Bölgesi seyrekliği ve Türkiye için kayıt listelenmemesi için OSME ORL 10.1; üreme biyolojisi ve yavru büyümesi için Cuthbert (2005), Emu 105:305–310; dalış ve uzak üreme dönemi beslenme gidişleri için Ronconi ve ark. (2010), PLoS ONE; eşeye bağlı çağrı yapısı için Brooke (1988), Condor 90:319–323; Kuzeybatı Atlantik hareketleri için NOAA Stellwagen ve hakemli izleme çalışmaları kullanıldı. Türkçe kaynak kullanılmadı; Güney Atlantik fenolojisi Türkiye'ye taşınmadı, OSME'nin sessizliği kesin yokluk diye sunulmadı, rota uydurulmadı ve beş mevcut levha yalnız denetlenip değiştirilmedi.

Yeşil Sırtlı Balıkçıl / Little Heron (Butorides atricapilla)

• IOC World Bird List v15.2 · Clements Checklist 2025 taxonomic update · ITIS — Butorides atricapilla
  Güncel tür kimliği, İngilizce ad ve Eski Dünya topluluğunun Striated Heron’dan ayrılması.
• HeronConservation — Striated Heron complex · Australian Museum · NParks Singapore · Nature Seychelles
  Eski Dünya popülasyonlarının görünüşü, habitatı, avları, avlanması, yuvası ve davranışı; eski adlar yalnız coğrafya güncel Little Heron kapsamına düştüğünde kullanıldı.
• Tobias et al. (2022), AVONET · Myhrvold et al. (2020), Amniote life-history database · Wikidata/Commons taxon statement
  Biyometri panelindeki doğrudan temsilî değerler: 198 g ağırlık, 40 cm boy ve 56 cm kanat açıklığı. Aralık orta noktası veya eşeye özgü değer uydurulmadı.
• Walsh, J. F., Grunewald, J. & Grunewald, B. (1985). Green-backed Herons using bread as bait. Journal of Field Ornithology 56:69–70. · Higuchi, H. (1986, 1988). Bait-fishing by Green-backed Herons in Japan.
  Yemle balık avlama ve esnek araç kullanımını destekleyen birincil gözlemler; kullanıcıya kuşu yemlememesi açıkça belirtilir.

Çöl Kulaklı Toygarı / Temminck's Lark (Eremophila bilopha)

• ITIS — Eremophila · NCBI Taxonomy — E. bilopha · Avibase/Clements · OSME SORL 9.1
  Güncel tür kimliği, İngilizce ad, tek tip takson kabulü ve bölgesel bağlam.
• Birds of Saudi Arabia, Vol. 2 · Royal Commission for AlUla field guide · eBird/Macaulay species account
  Tanı, erkek-dişi ve genç desenleri, çöl habitatı, yerde beslenme, diyet, yuva ve bölgesel hareket.
• KSA Nature — Temminck's Lark · Oiseaux.net / AVONET species data · Myhrvold et al. (2020), Amniote
  Bölgesel üreme değerleri: 2–3 yumurta, 13–14 gün kuluçka, 10–11 günde yuvadan ayrılma ve 15–16 günde uçma. Doğrudan biyometri: 15 cm boy ve 38,5 g ağırlık; kullanıcı kuralıyla kanat açıklığı geçildi.
• Avibase Hatay checklist · BirdGuides Hatay sightings
  Türkiye’de seyrek/olağandışı durum ve Nisan 2022 Hatay gözlemi için yabancı dilde dayanak; tek kayıt geçit, kışlama, üreme veya rota sayılmadı.

Arabistan Toygarı / Arabian Lark (Eremalauda eremodites)

• Avibase — Eremalauda eremodites · NCBI Taxonomy · eBird 2021 taxonomy update
  Güncel tür kimliği ve Afrika Dunn’s Toygarından ayrım; eski geniş anlamlı kayıtlar coğrafya denetlenmeden yeni türe atanmadı.
• Royal Commission for AlUla field guide · Birds of Saudi Arabia, Vol. 2 · Cornell eBird species account
  Arabistan yayılışı, tanı, açık çöl habitatı, beslenme ve topluluk davranışı. Eski geniş hesaptaki 14–15 cm değerin paneldeki yerini, yukarıda kaydedilen güncel-takson KSA Nature aralığı alır.
• KSA Nature — Arabian Lark · Dutch Birding 42:157 taxonomic review
  Zemin yuvası malzemeleri, 3–4 yumurta, üreme rolleri ve açıkça bilinmeyen kuluçka/yavru süreleri; Dunn’s Toygarıyla ortalama farklar ve yayılış dışı tanının sınırları.
• Avibase Türkiye checklist · KSA Nature — current-taxon measurements
  Türkiye’de seyrek/olağandışı durum ve korunan Dunn’s/Arabian belirsiz kategorisi. Panel artık güncel takson için 10–11 cm boy ve 12–16 g ağırlığı kullanır; eski geniş anlamlı 20,5 g değer geçersiz kılınmıştır.

Asya Çorak Toygarı / Turkestan Short-toed Lark (Alaudala heinei)

• Alström, P. et al. (2021). Multiple species delimitation approaches applied to the avian lark genus Alaudala. Molecular Phylogenetics and Evolution 154:106994. · Alström & Donald (2023), Birds of the World
  Tür ayrımı, güncel kimlik, üç alttür yaklaşımı, tanı ve karşılaştırma sınırları.
• OSME Region List 10.1C · Avibase Türkiye checklist
  Orta/Doğu Anadolu takson bağlamı ve korunan Mediterranean/Turkestan belirsiz kategorisi; eski geniş anlamlı kayıtlar otomatik atanmadı.
• Tethys Ornithological Research II · Gavrilov & Gavrilov (2005), The Birds of Kazakhstan
  Doğu heinei bağlamında bozkır habitatı, zemin yuvası, kuru ot-bitki pamuğu döşeme, 3–6 çoğunlukla 5 yumurta, yaklaşık 14 gün kuluçka, ebeveyn bakımı ve mevsimsel hareket; ayrım öncesi sınırlamalar açıklandı.
• Oiseaux.net / AVONET · Amniote life-history database · Foreign-language specialist species account — Alaudala heinei
  Doğrudan 24,1 g ağırlık ve yayımlanmış 13–14 cm boy bağlamı. Alt kaynak değeri ortalama uydurulmadan gösterildi; yabancı uzman tür hesabı 28–34 cm ortak kanat açıklığı aralığını doğrudan yayımlar.

Dağ Horozu / Caucasian Grouse (Lyrurus mlokosiewiczi)

• ITIS — Lyrurus mlokosiewiczi · OSME Region List 9.2A · BirdLife European Red List 2021
  Güncel kimlik, eski Tetrao eşanlamı, Kafkasya endemik yayılışı, Kuzeydoğu Türkiye varlığı ve tehdide yakın durumu.
• Acopian Center — A Field Guide to Birds of Armenia · Oiseaux.net / AVONET · Myhrvold et al. (2020), Amniote
  Erkek-dişi tanısı, doğrudan 50/37 cm eşey boyları, doğrudan 865/766 g ağırlık, habitat, zemin yuvası, 2–10 yumurta, yaklaşık altı yumurta ortalaması ve 22,5 gün kuluçka.
• Drovetski, S. V. & Rohwer, S. (2000). Habitat use, chick survival and density of Caucasian black grouse. Wildlife Biology 6:233–240. · Oryx radio-telemetry habitat model
  Havaya bağlı yavrulu dişi habitatı, erişkin erkeklerin yarıntı kullanımı ve yaprak döken ormana yakın açık alanın önemi.
• Ghanbari et al. (2022). Local ecological knowledge provides novel evidence on threats and declines for the Caucasian grouse. People and Nature.
  Koruma tehditleri ve azalma kanıtı. Tarihsel Kafkas saha çalışmaları 24–25 günlük kuluçka ve gösteri ayrıntısı için ihtiyatla kullanıldı; kanat açıklığı kullanıcı kuralıyla geçildi.

Gri Başlı Sazhorozu / Gray-headed Swamphen (Porphyrio poliocephalus)

• Cornell BirdNET+ Taxonomy · OSME Region List 6.1A · Avibase
  Güncel kimlik, eski geniş anlamlı Mor Sazhorozu yaklaşımı, doğrudan 43 cm tür değeri, Türkiye–Hazar formları ve Güneybatı Asya yayılışı.
• Cornell Lab All About Birds — identification · Cornell Lab — life history
  Biçim, erişkin-genç tanısı, üst taraf ve kuyruk altı deseni, sulak alan habitatı, bitki işleme, ortak üreme, 3–7 yumurta ve 22–26 gün kuluçka.
• Florida Fish and Wildlife Conservation Commission — Gray-headed Swamphen species account · Doss et al. (2009), Breeding Biology of the Purple Swamphen at Tirunelveli, South India
  Diyet çalışması kanıtı, yuva yapımı, yumurta kümesi verisi ve Florida’daki fırsatçı üreme kayıtlarının açık sınırı; tanıtılmış Florida fenolojisi Türkiye’ye kopyalanmadı.
• Bojnice Zoo species account · University of Michigan Animal Diversity Web — broad swamphen social biology
  Doğrudan 0,7 kg ortak tür değeri, besin grupları ve ortak üreme bağlamı. Geniş tür grubuna ait bilgi yalnız ortak davranışta sınırı belirtilerek kullanıldı; orta değer, rota veya eşeye özgü değer uydurulmadı.

Çizgili Yelve / Striped Crake (Aenigmatolimnas marginalis)

• OSME Region List 10.1A · Oiseaux.net / AVONET
  Kabul edilen kimlik, eski Amaurornis yerleşimi, Afrotropik yayılış, göç sınıflaması, önce yanlış tanınan 2015 Kuveyt kaydı ve Türkiye’nin ilk/OSME’nin ikinci kaydı olan Aralık 2020 Bodrum örneği.
• FitzPatrick Institute Biodiversity Explorer — Roberts Birds of Southern Africa synthesis · Striped Crake species synthesis
  Yağışa bağlı otlak habitatı, Afrika içi hareket, omurgasız-balık-iribaş diyeti, ot demeti yuvası, 3–5 yumurta, tutsaklıkta 17–18 gün kuluçka ve yavru gelişimi.
• Pitman, C. R. S. (1965). “The nest and eggs of the striped crake, Porzana marginalis Hartlaub”. Bulletin of the British Ornithologists’ Club 85:32–40.
  Tarihsel saha yuva derlemesi ve iki eşin de kuluçkaya katıldığına ilişkin kanıt; tutsak erkek bakımı hesabıyla yan yana korunarak sahte kesinlik kurulmadı.
• Dutch Birding 20 — extralimital Striped Crake specimen · Birds of East Africa field account
  Doğrudan ölçülmüş 53,9 g erişkin örnek ve doğrudan 18 cm tür boyu. Orta veya eşeye özgü değer uydurulmadı; kanat açıklığı kullanıcı kuralıyla geçildi ve tek Türkiye örneğinden rota çizilmedi.

Hint Gökkuzgunu / Indian Roller (Coracias benghalensis)

• Fry, H. & Kirwan, G. M. (2020). Indian Roller (Coracias benghalensis), version 1.0. Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology.
  Güncel kimlik, tanı, yayılış, habitat, hareket, beslenme, ses ve üreme sentezi.
• OSME Region List 6.1A · Avibase Turkey checklist · Cornell eBird
  Kabul edilmiş olağandışı Türkiye statüsü, güncel İndochina Gökkuzgunu ayrımı, saha tanısı, habitat ve ses davranışı.
• CSIR-NEERI Biodiversity Portal · Imtiaz et al. (2024), Pakistan Journal of Zoology · Asokan et al., diet and breeding study
  Açık alan tanısı, kovuk yuvası, 3–5 yumurta, ölçülmüş 17–19 günlük kuluçka, yuvadan ayrılma bağlamı, avlar ve pestisit etkileri.
• Oiseaux.net / AVONET · AnAge citing Dunning (2008)
  Doğrudan 34 cm tür boyu ve doğrudan 158 g erişkin ağırlığı. Orta değer veya doğrulanmamış eşey farkı uydurulmadı; kanat açıklığı kullanıcı kuralıyla geçildi ve Türkiye için göç rotası çizilmedi.

Çöl Kuzgunu / Brown-necked Raven (Corvus ruficollis)

• OSME Region List 6.1C · Oiseaux.net / AVONET
  Güncel monotipik kimlik, belgelenmiş Orta Doğu ve Orta Asya yayılışı, yerleşik sınıflaması, açık çöl ekolojisi, hepçillik, doğrudan 21 günlük kuluçka ve 43,5 günlük uçma bağlamı. OSME tür hesabı Türkiye’yi içermez.
• Saudi Aramco — The Birds of Saudi Arabia, Vol. 2
  Arabistan habitatı ve statüsü, toplumsal sistem, uçurum yuvası yapısı, 3–4 yumurta, 18–20 günlük kuluçka, 35–40 günlük yavru süresi ve besin.
• Mohamed, B. et al. (2017). Scavenging Diet of Brown-necked Raven in a Hyper-arid Region of Central Algerian Sahara. Acta Zoologica Bulgarica 69(2):239–248.
  175 pelet ve 1.047 av öğesine dayanan; mevsimler boyunca hayvansal, bitkisel ve insan kaynaklı besini belgeleyen çalışma.

Kara Taşkuşu / Pied Bushchat (Saxicola caprata)

• Collar, N. & Christie, D. A. (2020). Pied Bushchat (Saxicola caprata), version 1.0. Birds of the World · Cornell eBird
  Güncel kimlik, coğrafi değişkenlik, eşeye özgü tanı, çağrılar, açık tünek davranışı ve yaşam öyküsü sentezi.
• OSME Region List 7.2C
  rossorum ve bicolor yayılış bağlamı, bölgesel olağandışı kayıtlar ve Türkiye’nin Eylül 2021 İstanbul ilk, Ekim 2021 Hatay ikinci kaydı.
• Sethi, V. K., Bhatt, D., Kumar, A. & Saxena, V. (2010). Nesting Behaviour of a Tropical Avian Species, the Pied Bush Chat. Academia Arena 2(10):86–90.
  Yuva yeri araştırması, dişinin son seçimi ve yapımı, ot-kökçükten kovuk çanağı ve üreme dönemi sınırlarının saha gözlemleri; bölgesel tarih Türkiye’ye kopyalanmadı.
• Oiseaux.net / AVONET
  Doğrudan 14 cm boy ve 15,2 g ağırlık, yarı açık habitat, yerden atakla omurgasız avı, doğrudan 14 günlük kuluçka ve uçma değerleri. Orta değer uydurulmadı; kanat açıklığı kullanıcı kuralıyla geçildi.

Hurmayiyen / Hypocolius (Hypocolius ampelinus)

• Kirwan et al. — Turkey Bird Report, Sandgrouse 30 · OSME Region List 10.1C
  Serseri statüsü, 1986 ilk kaydı ve kısa ayrıntılı 19 Kasım 2002 Side, Antalya ikinci kaydı; dünya üreme ve kış yayılışı.
• Oiseaux.net / AVONET · Royal Commission for AlUla — Birds of AlUla
  Kimlik, eşeye özgü tanı, ses, habitat, meyve diyeti ve doğrudan 23 cm ile 53 g tür değerleri. Orta değer uydurulmadı; kanat açıklığı kullanıcı kuralıyla geçildi.
• Hosseini-Moosavi, S. M. et al. (2017). Nest-site selection and breeding success of the semi-desert bird Grey Hypocolius. Avian Biology Research 10(3).
  Güneybatı İran’da ölçülen hünnap yuva yeri yapısı ve üreme başarısı bağlamı.
• Hosseini-Moosavi, S. M. et al. (2019). Effect of grasshopper availability on breeding success of the Grey Hypocolius. Bird Study 66:279–282.
  Doğrudan meyve ve böcek gözlemleri, ortalama 15 günlük kuluçka, 17–20 günlük yavru dönemi ve çekirge yoğunluğu ile uçma başarısı arasındaki sınırları belirtilmiş ilişki.
• Al-Ghanem, K. & Al-Sirhan, A. (2015). Hypocolius first breeding in Kuwait and the Arabian peninsula. Sandgrouse 37:13–15.
  İki çift, beş yavru, ölçülmüş ılgın yuvası, ortak kuluçka, yavru besini ve yuvadan ayrılma sonrası bakım.

Ada Doğanı / Eleonora's Falcon (Falco eleonorae)

• Oiseaux.net — Eleonora's Falcon, morphology · CSIC Eleonora's Falcon research project — Biology and Ecology
  Doğrudan tür geneli 38 cm temsilî boy, erkek/dişi 90/105 cm kanat açıklığı; Kanarya Adaları projesinin eşeye özgü 340,93/413,95 g ortalamaları (N=200) bağlamı belirtilerek 341/414 g gösterildi. Boy eşeye özgü ortalama olarak sunulmaz.
• Eleonora's Falcon Project — Biology and Ecology · University of Michigan Animal Diversity Web
  Morf çeşitliliği, mevsimsel beslenme, koloniyal geç üreme, 1–4 yumurta, kapsamları ayrı tutulan 28–30 ve 31 ± 2 günlük kuluçka kanıtı ile 35–40 günde uçma.
• Gschweng, M. et al. (2008). The global migration system of Eleonora's falcon. Proceedings of the Royal Society B 275:2887–2896.
  Uydu telemetrisi Afrika içinden Madagaskar’a göçü göstermiştir; yabancı birey rotaları işaretlenmemiş Türkiye kuşlarına atanmadı.
• Karaardıç, H. (2020). New Breeding Site of Eleonora's Falcon and Peregrine Falcon in Southern Turkey.
  İngilizce 2013–2018 Adrasan saha kanıtı tek yerel üreme alanını destekler; ülke çapında sayım olarak genellenmedi.
• Diet of breeding Eleonora's Falcon in Algeria · Aegean autumn-migration diet study
  Hakemli mevsimsel av kanıtı; bölgesel av oranları ve tarihler Türkiye’ye topluca kopyalanmadı.

Ada Martısı / Audouin's Gull (Ichthyaetus audouinii) — biyometri doğrulaması

• Fundación CRAM — Audouin's Gull species account · BTO BirdFacts — Audouin's Gull
  CRAM tür için doğrudan yaklaşık 50 cm boy ve 130 cm kanat açıklığı verir; BTO 610 g ağırlığı ve kabul edilen Ichthyaetus audouinii adını verir. CRAM eski Larus audouinii eşanlamlısını kullanır. Bunlar ayrı ayrı ölçülmüş erkek/dişi ortalamaları değil, ortak tür değerleridir.

Son eski-format onarımları / Final legacy-format repairs

• IOC World Bird List
  Corvus corone, Ciconia nigra, Oenanthe lugens, Larus fuscus, Chlidonias niger, Alaemon alaudipes, Rissa tridactyla, Nucifraga caryocatactes, Vanellus cinereus, Pluvialis squatarola ve Anas bahamensis için kabul edilen bilimsel ve İngilizce adlar doğrulandı.
• British Trust for Ornithology — BirdFacts · BirdLife DataZone · Oiseaux.net / AVONET
  Tanı, eşey ve yaş görünümü, uçuş yüzeyleri, habitat, beslenme, yuva yeri-yapısı, yumurta ve kuluçka bilgileri tür bazında karşılaştırıldı. Kaynaklar farklı aralık verdiğinde aralık korundu; Türkiye dışı fenoloji Türkiye takvimine kopyalanmadı.
• Cornell eBird — Gray-headed Lapwing · Cornell eBird — Greater Hoopoe-Lark · University of Michigan Animal Diversity Web — White-cheeked Pintail
  Olağandışı Türkiye kayıtlarında görünüşün yabani köken veya üreme kanıtı olmadığı açık tutuldu; sabit rota, ülke dizisi veya kesin eşey tayini uydurulmadı.
• Smithsonian National Zoo — White-cheeked Pintail
  Ak Gerdanlı Kılkuyruk için benzer eşey giysisi, 5–12 yumurta ve yaklaşık 26 günlük kuluçka kurumsal tür hesabında bildirildi; eski Animal Diversity Web hesabının kuluçka süresi konusundaki veri boşluğu metinde açıklandı.

Amerika Altın Yağmurcunu / American Golden-Plover (Pluvialis dominica) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği için AviList 2025b; üreme erkeği ve dişisinin gerçek fotoğrafları, ince gövde-gaga oranı, koyu ve altın benekli üst taraf, bütünüyle koyu böğür ve kuyruk altı ile gri kanat altı için Cornell eBird/Macaulay Library ve Cornell Lab All About Birds; Pasifik Altın Yağmurcunu ile karşılaştırmada beyaz yan şeridinin kapsamı ve kılık değişkenliği için Cornell Lab karşılaştırma levhaları; ölçülmüş yapısal ayrımlar için Johnson & Johnson (2004), Biometrics and field identification of Pacific and American Golden Plovers, British Birds 97:434–443; Avrupa Altın Yağmurcunu’nun beyaz kanat altı karşılaştırması için Cornell eBird kullanıldı. Erkekte beyaz şerit göğüs yanında sonlandırıldı; böğür ve kuyruk altı siyah bırakıldı, kapalı kanatta 4–5 el teleğinin görünmesi ve kuyruğu 12–22 mm aşan uzun el teleği çıkıntısı korundu. Uçuşta üst yüzeyde belirgin beyaz bant eklenmedi; alt yüzey ve koltuk altları Avrupa türü gibi beyaz veya Gümüş Yağmurcun gibi siyah değil, dumanlı gri gösterildi. Bu işaretler tek başına kesin teşhis sayılmadı; beş levha birlikte ve gerçek fotoğraflarla denetlendi.

Altıngöz / Common Goldeneye (Bucephala clangula) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği için AviList 2025b; erişkin erkek, dişi ve uçuş görünümü için Cornell eBird/Macaulay Library ile Cornell Lab All About Birds; erkek-dişi giysisi ve kanat deseninin bağımsız karşılaştırması için RSPB; üç ön parmak arasındaki geniş yüzme perdesi için Illinois Department of Natural Resources; altıngözlerde yapı ve eşey ayrımı için Eadie, Savard & Mallory (2020), Birds of the World tür hesabı kullanıldı. Ana erkek, üst kanat, kafa ve erişkin dişi levhaları gerçek fotoğraflarla uyumlu bulundu ve yeniden üretilmedi. Eski alt uçuş levhasındaki dar-ayrık parmaklar düzeltilerek üç ön parmağı birleştiren geniş perdeler, beyaz gövde altı ve koyu teleklerle çevrili geniş açık iç kanat alanı aynı alttan bakışta gösterildi; bütün eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Altın Yağmurcun / European Golden-Plover (Pluvialis apricaria) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği için AviList 2025b; erişkin erkek, dişi ve mevsimsel kılıkların gerçek fotoğrafları ile dar üst kanat çizgisi ve parlak beyaz kanat altı için Cornell eBird/Macaulay Library; beyaz koltuk altı, koyu sokum, kılık değişkenliği ve habitat için Naturalis Birds of Europe; hafif üst kanat çizgisi ile beyaz kanat altının bağımsız teyidi için Oiseaux.net/AVONET; yaş-eşey ve telek ayrıntıları için Blasco-Zumeta & Heinze’nin Pluvialis apricaria yaş/eşey levhası; beyaz koltuk altı ve dar kanat çizgisinin örnek üstünde doğrulanması için Lehman & Rosenberg (2002), Western Birds kullanıldı. Doğru erkek tüneme ve kafa levhaları korundu. Üst uçuş levhasındaki kalın-kesintisiz beyaz bant, yalnız hafif ve dar çizgiye indirildi; alt uçuşta koltuk altı ile örtüler temiz beyaz gösterildi. Dişi levhası erkekle aynı sağ yön ve yakın ölçekte yenilendi; değişken dişi üreme giysisi kesin eşey tayini için tek başına kullanılmadı. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alasığırcık / Rosy Starling (Pastor roseus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği için AviList 2025b; üreme erişkini, kış erişkini ve tekdüze kahverengi genç giysisinin güncel gerçek fotoğrafları için Cornell eBird ile Macaulay Library; erişkin pembe-siyah alanlar, erkeğin uzun yatık ense sorgucu, dişinin kısa sorgucu ve gencin ayrı tekdüze kum-kahverengi giysisi için BirdGuides fotoğraf tanı incelemesi; erişkin dişinin de pembe üst ve alt taraf taşıdığı, daha kahverengi boğaz-ense, kısa sorguç ve açık kahverengi koltuk altı ile erkekten ayrıldığı; ancak yaşa bağlı geniş örtüşme nedeniyle her bireyin yalnız tüy rengiyle eşeylenemeyeceği için Petrescu & Adam (2005), Biometrics and sex identification of the Rose-coloured Starling, Ringing & Migration 22:163–166 kullanıldı. Beş levha, kısa-kalınca ve hafif kavisli gaga, erkeğin yatık uzun ense sorgucu, dişinin korunmuş pembe erişkin giysisi, kısa kuyruk ve sivri uçuş kanatlarıyla yeniden kuruldu; tekdüze genç giysisi erişkin dişi diye sunulmadı. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alamecek / Crimson-winged Finch (Rhodopechys sanguineus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve Asya sanguineus taksonunun Afrika alienus ile ayrımı için AviList 2025b ve OSME Regional List; doğrudan Türkiye’de çekilmiş erişkin erkek ile 2022’de Gürcistan’da kaydedilmiş erişkin dişi referansı için Cornell Macaulay Library erkek ve Cornell Macaulay Library dişi; ağır sarımsı gaga ve pembenin el teleklerindeki konumu için Gökeri & Fuller, Sandgrouse 34; eşey, yaş, kanat ve kuyruk teleği ayrıntıları için Kirwan ve ark. (2006), Taxonomy of the Crimson-winged Finch, Bulletin of the African Bird Club 13:136–146 kullanıldı. Doğru erkek tüneme, kafa ve açık alt kanat levhaları korundu. Üst uçuşta karmin-pembe renk küçük örtülerden kaldırılıp siyah uçuş teleklerinin dış teleklerine yerleştirildi; dış kuyruk telekleri geniş beyaz, komşu telekler koyu uçlu beyaz alanlarla gösterildi. Erişkin dişi, daha soluk kahverengi tepe, hemen hiç kırmızı taşımayan yüz, dar soluk pembe telek kenarları ve karanlık alanlı beyaz dış kuyrukla yenilendi. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alakarga / Eurasian Jay (Garrulus glandarius) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği için AviList 2025b; erişkin, uçuş ve coğrafi kılıkların güncel gerçek fotoğrafları için Cornell eBird ile Macaulay Library; pembe-kahverengi gövde, kanat üstündeki mavi-siyah çizgili örtü paneli, beyaz sağrı ve dalgalı uçuş için British Trust for Ornithology BirdFacts; yaş, eşey ve kanat teleği ayrıntıları için Blasco-Zumeta & Heinze, Eurasian Jay: age and sex determination kullanıldı. Doğru tüneme, kanat üstü, kafa ve erişkin dişi levhaları korundu. Eski alt uçuş levhasında kanat üstüne ait mavi-siyah çizgili örtü paneli karın yüzüne yanlışlıkla taşınmıştı; yeni levhada alttan açık sıcak gövde ve kanat örtüleri, koyu telek uçları, açık iç kanat alanı, beyaz kuyruk altı örtüleri ve koyu kuyruk gerçek alttan açıyla gösterildi. Kanat altında mavi panel bırakılmadı; eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alaca Yalıçapkını / Pied Kingfisher (Ceryle rudis) — beşli levha seti doğrulaması: Güncel tür kimliği, erişkin erkek ve dişi görünümü ile uçuş açıları için Cornell eBird ve Macaulay Library; siyah-beyaz genel desen, kısa püsküllü tepe, koyu hançer gaga ve eşeylere göre göğüs bandı farkı için University of Michigan Animal Diversity Web; kafa ve üst taraf ayrıntıları için Oiseaux.net; ortası kesik tek dişi göğüs bandının fotoğraf kanıtı için Cornell Macaulay ML200001921 kullanıldı. Erkek tüneme, gerçek kanat üstü, gerçek kanat altı, kafa morfolojisi ve erişkin dişi levhalarının tamamı sıfırdan üretildi. Erkekte iki göğüs bandı, dişide ortası kesilen tek bant; üstten yoğun siyah-beyaz benekli örtüler ve bantlı kuyruk, alttan ise açık örtüler ile koyu-beyaz işaretli uçuş telekleri ayrı açılarda gösterildi. Görsellere metin, numara, kırmızı nokta, pin veya lider çizgisi basılmadı; eski arayüz pinleri kapalı tutuldu.

Alaca Sinekkapan / Semi-collared Flycatcher (Ficedula semitorquata) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği, erişkin erkek-dişi fotoğrafları ve ayırıcı kanat desenleri için Cornell eBird ile Macaulay Library; erkek yarım boyun halkası, siyah tepe-sırt bağlantısı, beyaz orta örtüler, dişinin çift soluk kanat çizgisi ve dış kuyruktaki geniş beyaz için American University of Armenia Acopian Center tür hesabı; benzer Halkalı Sinekkapan ayrımı için Sandgrouse karşılaştırmalı kayıt incelemesi kullanıldı. Doğru erkek tüneme levhası korundu. Kanat üstündeki kesintisiz tam halka yarım halkaya çevrildi ve ense orta çizgisinde siyah bağlantı bırakıldı; büyük açık uçuş teleği alanından ayrı ikinci ince orta örtü çizgisi gösterildi. Kafa ve kanat altındaki yanlış siyah çene-boğaz kaldırılarak alt yüz bütünüyle beyaz yapıldı. Dişi, tek geniş leke yerine iki ayrı soluk kanat çizgisi, daha sınırlı beyaz ve geniş açık dış kuyruk telekleriyle yenilendi. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alaca Kuyrukkakan / Pied Wheatear (Oenanthe pleschanka) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve yakın tarihli gerçek fotoğraflar için AviList 2025b ile Cornell eBird/Macaulay Library; ince siyah kuyruk uç bandı, dış kenarlardaki kısa siyah uzantı ve ters-T kuyruk deseni için Hong Kong Bird Watching Society Avifauna; koyu kanat altı örtüleri ve koltuk altı, bağlantılı siyah yüz-boğaz-omuz alanı ve eşey görünümü için Oiseaux.net/AVONET; saha ayrımlarının bağımsız denetimi için British Birds, Field identification of West Palearctic wheatears kullanıldı. Doğru erişkin dişi korundu. Erkek tüneme ve üst uçuşta uca kadar beyaz bırakılmış dış kuyruk teleklerine ince siyah terminal bant ve kenar uzantıları eklendi; üst kanat bütünüyle siyah tutuldu. Kafa levhasındaki yanlış beyaz boyun aralığı kaldırılarak siyah yüz-boğaz doğrudan siyah omuzla birleştirildi. Alt uçuşta açık çizilmiş örtüler ve koltuk altı koyulaştırıldı; aynı siyah orta + siyah uç bantlı kuyruk deseni iki uçuş yüzeyinde de korundu. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alaca Çinte / Snow Bunting (Plectrophenax nivalis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği, mevsimsel erkek-dişi kılıkları ve gerçek uçuş fotoğrafları için Cornell Lab All About Birds ile Cornell eBird/Macaulay Library; üreme erkeğinin beyaz gövde, siyah sırt-kanat uçları ve koyu orta kuyruk yapısı için Norwegian Polar Institute; kış kılığı, sarı-koyu uçlu gaga, geniş beyaz kanat alanı ve siyah orta–beyaz dış kuyruk ayrımı için BirdGuides fotoğraf tanı incelemesi; dış kuyruk teleklerindeki sınırlı koyu dış ağ çizgilerinin bağımsız kontrolü için Birdfinding tanı karşılaştırması kullanıldı. Doğru kış erkeği tüneme, kafa ve erişkin dişi levhaları korundu. Üst uçuşta yanlış beyaz orta–koyu yan kuyruk tersine çevrilerek koyu merkez ve geniş beyaz dış telekler gösterildi; taze kış erkeğinin pas uçlu sırtı, geniş beyaz iç kanadı ve koyu el telekleri korundu. Alt uçuşta bütün kuyruğu geçen yanlış koyu uç bant kaldırıldı; aynı koyu orta–beyaz dış kuyruk düzeni ve açık kanat altı ile koyu el teleği uçları gösterildi. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alaca Balıkçıl / Squacco Heron (Ardeola ralloides) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve gerçek uçuş fotoğrafları için AviList 2025b ile Cornell eBird/Macaulay Library; uçuşta bütünüyle beyaz kanat ve kuyruk, üreme erişkininin mavi-yeşil gagası ve kompakt görünümü için Royal Commission for AlUla, Birds of AlUla; bütün beyaz uçuş yüzeyinin yakın tarihli fotoğraf karşılaştırması için Squacco Heron photographic account; balıkçılların uçuşta S biçiminde geri çekilen boynu için güncel anatomik kaynaklar ve Macaulay uçuş dizileri kullanıldı. Doğru tüneme, kafa ve erişkin dişi levhaları korundu. Üst uçuşta yanlış siyah uçlar ile kahverengi uzun kuyruk kaldırıldı; kanatlar, sağrı ve kısa kuyruk saf beyaz yapıldı, boyun gövdeye çekildi ve uzun yeşilimsi bacaklar geriye uzatıldı. Alt uçuşta geniş sarı-kahverengi gövde alanı kaldırıldı; kanat altı, karın ve kuyruk bütünüyle beyaz gösterildi, aynı çekili boyun ve geriye uzanan bacak duruşu korundu. Eski arayüz pinleri kaldırıldı.

Alaca Ağaçkakan / Syrian Woodpecker (Dendrocopos syriacus) — levha doğrulaması: Güncel takson kimliği ve farklı yaş/eşeylerin gerçek fotoğraf dizileri için AviList 2025b ile Cornell eBird/Macaulay Library; tür hesabı, erkek–dişi ayrımı, siyah sırt, büyük beyaz omuz alanı ve dış kuyruk teleklerindeki az sayıdaki küçük beyaz benek için Winkler, Christie & de Juana (2020), Birds of the World: Syrian Woodpecker, doi:10.2173/bow.syrwoo1.01; ölçü ve güncel tanı özeti için Oiseaux.net tür hesabı; Türkiye ve bölgesel takson bağlamı için OSME Region List 10.1 birlikte kullanıldı. Beş levha da yeniden üretildi: siyah bıyık çizgisi enseye bağlanmayarak beyaz yanak–boyun geçidi açık bırakıldı; erkeğin kırmızısı yalnız ensede, dişinin tepe ve ensesi bütünüyle siyah gösterildi; sırt ve kuyruktaki hatalı kahverengi/geniş beyaz bantlar kaldırıldı; üst ve alt kanat yüzeyleri ile küçük dış kuyruk benekleri gerçek tür desenine uyarlandı. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Aladoğan / Red-footed Falcon (Falco vespertinus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve farklı yaş/eşeylerin gerçek fotoğraf dizileri için AviList 2025b ile Cornell eBird/Macaulay Library; erişkin erkeğin koyu mavi-gri üst tarafı, üstten gümüşi uçuş telekleri, koyu gri kanat altı örtüleri, kızıl bacak tüyleri ve eşey ayrımı için BirdLife South Africa tür değerlendirmesi ile Corso & Clark’ın güncel çevrimiçi Field identification of Red-footed Falcon çalışması; üstten gümüşi el telekleri, alttan koyu gri örtüler ve Amur Doğanı ayrımı için Sibley’nin karşılaştırmalı tanı incelemesi; bağımsız kılık kontrolü için Oiseaux-Birds tür hesabı birlikte kullanıldı. Doğru erişkin erkek tüneme levhası korundu. Üst uçuşta sırta taşınmış yanlış kızıl sokum kaldırıldı; sırt-kuyruk koyu arduvaz, uçuş telekleri gümüşi gri yapıldı. Alt uçuşta beyazımsı ve bantlı yüzey kaldırılıp koyu gri örtüler, daha açık düzgün uçuş telekleri, gri gövde ve yalnız arka alt gövdedeki kızıllık gösterildi. Kafa levhasındaki yanlış turuncu göğüs kaldırıldı. Erişkin dişi aynı yön ve yakın ölçekte, turuncu tepe-alt taraf, açık yüz, koyu göz/bıyık çizgisi ve ince bantlı gri üst tarafla yenilendi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Yanaklı Kaz / Barnacle Goose (Branta leucopsis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve gerçek erişkin/uçuş fotoğraf dizileri için AviList 2025b ile Cornell eBird/Macaulay Library; eşeylerin aynı tüy desenini taşıması, beyaz yüz, siyah boyun-göğüs, mavi-gri bantlı üst taraf, siyah gaga-bacaklar ve üreme biyolojisi için Norwegian Polar Institute; siyah kuyruğun hem üst hem alt yüzü, açık gümüşi-gri kanat altı ve perdeli ayak yapısı için University of Michigan Animal Diversity Web; sırt, böğür ve yüz deseninin bağımsız kurumsal kontrolü için Naturalis Birds of Europe ile British Trust for Ornithology BirdFacts birlikte kullanıldı. Doğru kafa levhası korundu. Tünemede ayrık ötücü parmakları kaldırılıp üç ön parmağı birleştiren geniş yüzme perdeleri çizildi. Üst uçuşta hatalı geniş siyah sırt şeridi kaldırılarak bantlı mavi-gri üst taraf, beyaz sağrı ve siyah kuyruk gösterildi. Alt uçuşta kuyruğa basılmış enine açık bantlar kaldırıldı; kuyruk bütünüyle siyah, kanat altı açık gümüşi-gri ve göğüs-karın sınırı doğru yapıldı. Dişi levhası erkekle aynı yön, ölçek ve desenle yenilendi; tüyden kesin eşey tayini yaptırılmadı. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Yanaklı Baştankara / Sombre Tit (Poecile lugubris) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList 2025b, Avibase ve OSME Region List 8.1C ile doğrulandı. Gerçek erişkin ve uçuş görünümleri Cornell eBird/Macaulay Library fotoğraf dizileriyle; mat koyu kahverengi-siyah tepe, geniş koyu gerdan, görece dar kirli beyaz yanak, düz ve kısa baştankara gagası, gri-kahverengi barsız üst taraf ile uzun ve desensiz kuyruk Oiseaux.net tür hesabı üzerinden bağımsız karşılaştırmayla denetlendi. Cins düzeyindeki güncel filogenetik çerçeve Johansson ve arkadaşlarının (2013) çok lokuslu baştankara filogenisiyle kontrol edildi. Beş levha yeniden üretildi; kancalı gaga, dar gerdan, aşırı geniş yanak, bantlı/benekli kuyruk ve hatalı kanat altı kaldırıldı. Erkek ve dişi aynı yön, ölçek ve ayırt edilemeyen erişkin tüy yapısıyla gösterildi; eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Yanaklı Arapbülbülü / White-eared Bulbul (Pycnonotus leucotis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList 2025b ve OSME bölgesel kontrol listesiyle doğrulandı. Gerçek erişkin, uçuş ve kuyruk desenleri Cornell eBird/Macaulay Library fotoğraf dizileri üzerinden; siyah baş, belirgin beyaz kulak lekesi, sade gri-kahverengi gövde, sarı kuyruk altı ve beyaz uçlu koyu kuyruk Cornell tür tanısı ve Oiseaux.net tür hesabı ile bağımsız olarak karşılaştırıldı. Ak Yanaklı Arapbülbülü ile yüksek tepeli Ak Yanaklı Himalaya Bülbülü ayrımı ayrıca OSME takson notları ve karşılaştırmalı fotoğraf serileriyle denetlendi. Beş levha yeniden üretildi; turaç benzeri kalın gaga ve kızıl yaka, pullu üst taraf, enine bantlı kuyruk ve aşırı yüksek tepe kaldırıldı. Üstten sade gri-kahverengi yüzey ve beyaz kuyruk uçları, alttan açık kanat altı ile sarı kuyruk altı gösterildi. Erkek ve dişi dış görünüşten kesin ayrılmadığı için aynı yön, ölçek ve erişkin tüy deseniyle sunuldu; eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Tepeli Kuyrukkakan / White-crowned Wheatear (Oenanthe leucopyga) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList 2025b ve NCBI Taxonomy ile doğrulandı. Erişkinlerin parlak siyah gövdesi, bir yaşından sonra gelişen beyaz tepesi, eşeylerin benzerliği ve düzenli siyah uç bandı taşımayan çoğunlukla beyaz kuyruğu Cornell eBird/Birds of the World tür tanısı ve Macaulay Library fotoğraf dizileri üzerinden denetlendi. Yaşa bağlı siyah tepe görünümü, beyaz alt karın-kuyruk altı ve yalnız merkezdeki koyu kuyruk alanı Oiseaux.net 2025 takson güncellemeli tür hesabı ile; türün karşılaştırmalı yaş tüyleri Nottingham Üniversitesi arşivindeki White-crowned Black Wheatear araştırması üzerinden bağımsız kontrol edildi. Doğru tüneme, üst uçuş ve kafa levhaları korundu. Benekli gövdeli ve bantlı kuyruklu hatalı kanat altı kaldırılarak koyu kanat altı, beyaz alt karın ve çoğunlukla beyaz kuyruk gösterildi. Erişkin dişi erkekle aynı yön, ölçek ve siyah-beyaz kılıkta yenilendi; kahverengi dişi kılığı uydurulmadı. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Sokumlu Kumkuşu / White-rumped Sandpiper (Calidris fuscicollis) — levha doğrulaması: Güncel takson kimliği AviList 2025b, Avibase 2025 ve NCBI Taxonomy ile doğrulandı. Tüm kılıklarda görülen beyaz üst kuyruk örtüleri, kuyruğu aşan uzun kanat uçları, açık kaş, ince çizgili baş-göğüs-yanlar ve tabanında az kızıllık taşıyabilen uzun hafif aşağı kıvrık gaga Cornell Lab All About Birds güncel tanı sayfası ve Macaulay Library fotoğraf dizileriyle denetlendi. Beyaz üst kuyruk örtülerinin kuyruk teleği değil ayrı bir anatomik alan olduğu ve uzun kanat oranı University of Michigan Animal Diversity Web tür hesabıyla bağımsız olarak kontrol edildi. Doğru tüneme ve üstten uçuş levhaları korundu. Siyah boğaz, benekli koyu gövde ve enine bantlı kuyruk taşıyan hatalı kanat altı; turaç kafası ve iki turaç gösteren dişi levhası kaldırıldı. Yeni kafa, açık boğazlı sade kanat altı ve erkekle aynı yön-ölçekte erişkin dişi levhaları üretildi; eşeyden kesin tüy tayini yaptırılmadı. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Sırtlı Kuyrukkakan / Finsch's Wheatear (Oenanthe finschii) — levha doğrulaması: Güncel tür ve alt tür kimliği AviList 2025b, Avibase 2025 ve ITIS ile doğrulandı. Uzun kanatlı-bacaklı gövde, erkeğin beyaz baş ve sırtı, siyah yüz-boğaz-kanat bağlantısı, dişinin gri-kahverengi üst tarafı ve bütün kılıklardaki dar, eşit genişlikte siyah kuyruk uç bandı Cornell eBird/Birds of the World tür tanısı ile Macaulay Library fotoğraf dizileri üzerinden denetlendi. Dişinin gümüşi gri üst tarafı, açık alt tarafı ve erkekle aynı kuyruk deseni bağımsız olarak American University of Armenia Acopian Center saha rehberi ve karşılaştırmalı tür hesaplarıyla kontrol edildi. Doğru üstten uçuş levhası korundu. Tüneme ve kafa levhalarındaki hatalı geniş beyaz omuz boşluğu kaldırılıp siyah boğazın siyah omuz/kanatla birleşmesi gösterildi. Kanat altında ters çevrilmiş kuyruk deseni düzeltilerek siyah merkez, beyaz dış tabanlar ve dar eşit uç bandı çizildi. Dişi aynı yön-ölçekte, gri üst tarafı ve erkekle aynı kuyruk deseniyle yenilendi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Sırtlı Ağaçkakan / White-backed Woodpecker (Dendrocopos leucotos lilfordi) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList 2025b, NCBI Taxonomy ve OSME bölgesel listesiyle; Türkiye popülasyonunun güney Avrupa–Anadolu lilfordi formuna ait olduğu güncel bölgesel takson kaynaklarıyla doğrulandı. Lilfordi'nin geniş temiz beyaz sırt yaması taşımaması, siyah-beyaz merdivenli sırtı, daha dar beyaz kanat bantları, yoğun çizgili/bantlı alt tarafı, yukarı uzanan pembe-kırmızı alt gövdesi ve dişinin bütünüyle siyah tepesi Woodpeckers of Europe ayrıntılı morfoloji hesabı, Naturalis Birds of Europe ve American University of Armenia Acopian Center saha rehberiyle bağımsız olarak denetlendi. Morfolojik ve taksonomik ayrım Pons ve arkadaşlarının (2020) filocoğrafya çalışması ile 2025 tarihli sistematik değerlendirmeyle karşılaştırıldı. Beş levha Türkiye'nin lilfordi görünümüne göre yeniden üretildi; hatalı geniş beyaz sırt/omuz alanları kaldırıldı, merdivenli sırt, dar kanat bantları, yoğun alt taraf çizgileri, doğru erkek kırmızı tepe ve dişi siyah tepe gösterildi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Kuyruksallayan / White Wagtail (Motacilla alba alba) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve taksonomik kapsam AviList v2025b ile doğrulandı. Türkiye ve kıta Avrupası için esas alınan beyaz yüzlü alba grubunun kül grisi sırtı, beyaz alın-yüzü, siyah tepe ve üreme giysisindeki siyah boğazı; kanattaki iki ölçülü beyaz bant ile siyah kuyruğun beyaz dış telekleri Cornell Lab All About Birds, Macaulay Library'nin güncel belgeli fotoğraf dizileri ve Naturalis Birds of Europe üzerinden çapraz denetlendi. Üreme giysisi, yaş ve eşey ayrımındaki örtüşmeler Blasco-Zumeta & Heinze'nin uzman yaşlandırma-eşeylendirme föyü ile bağımsız BTO BirdFacts hesabından kontrol edildi; boğaz lekesi tek başına kesin eşey ölçütü sayılmadı. Doğru erkek tüneme ve kafa levhaları korundu. Eski üstten uçuş levhasındaki nominate alba için aşırı geniş beyaz el teleği alanı kaldırılıp iki ölçülü kanat bandı gösterildi; üst ve alt kanat yüzlerini karıştıran eski altkanat levhası gerçek ventral görünümle değiştirildi. Dişi, erkekle aynı yön ve benzer ölçekte, gri tepe-ense ve daha değişken boğaz lekesiyle yenilendi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Kuyruklu Kızkuşu / White-tailed Lapwing (Vanellus leucurus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile; soluk kum rengi gövde, uzun parlak sarı bacak, uçuşta kahverengi-siyah-beyaz üç renkli kanat ve bantsız bütünüyle beyaz kuyruk Cornell eBird tür hesabı, Macaulay Library belgeli fotoğraf dizileri ve BirdGuides ayrıntılı saha kaydı üzerinden çapraz denetlendi. Eşeylerin yıl boyunca aynı görünmesi, türün yakın dönem belgelenmiş üreme kaydındaki morfoloji açıklamasıyla da bağımsız kontrol edildi. Erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhaları türün doğrulanmış işaretleriyle uyumlu bulundu ve korundu. Eski dişi levhası erkekle ters yön ve farklı poz kullandığından sürgülü karşılaştırmayı bozuyordu; dişi levhası erkekle aynı sol yön, yakın ölçek ve aynı erişkin tüy deseniyle yenilendi. Tüyden kesin eşey tayini yaptırılmadı; set temiz ve pinsizdir.

Ak Kuyruklu Kartal / White-tailed Eagle (Haliaeetus albicilla) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile; erişkinin koyu kahverengi gövdesi, soluk saman rengi baş-boynu, iri sarı gagası, sarı paçasız tarsusu ve kısa beyaz kama kuyruğu RSPB, American University of Armenia Acopian Center ve Macaulay Library'nin belgeli fotoğraf dizileriyle çapraz denetlendi. Geniş paralel kenarlı kanat, parmaklı uç, öne çıkan iri baş-boyun ve genç kuşlarda beyaz kuyruğun bulunmayışı BTO'nun güncel yırtıcı tanı materyali ile Forsman'ın ayrıntılı yaş/uçuş değerlendirmeleri üzerinden bağımsız kontrol edildi. Erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhaları erişkin tür kimliğiyle uyumlu bulundu ve korundu. Erişkin eşeylerin tüy giysisi aynıdır; dişi esas olarak daha iridir. Eski dişi levhasının dik kütük ve farklı beden pozu sürgülü karşılaştırmayı bozduğu için dişi, erkekle aynı sol yön ve yatay dal pozunda, daha iri dişi yapısı korunarak yenilendi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Kaşlı Çıvgın / Hume's Leaf Warbler (Phylloscopus humei) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile; mat soğuk zeytin-gri üst taraf, kirli krem-beyaz alt taraf, uzun soluk kaş, koyu gaga ve bacaklar, açık kenarlı üçüncül telekler, bir belirgin alt kanat bandı ile yalnız kısa-silik üst bant Cornell eBird, Macaulay Library belgeli fotoğraf dizileri ve British Birds'ün güncel çevrimiçi Hume çıvgını tanı materyaliyle çapraz denetlendi. İkinci kanat bandının tazelik, aşınma ve bireysel koşulla değişebileceği; bunun güvenilir bir eşey işareti olmadığı PubMed'de dizinlenen uzun dönemli tüy özelliği araştırması ve bağımsız ornitoloji kayıtlarıyla kontrol edildi. Eski erkek ve üstkanat levhaları kısa-silik üst bandı ikinci güçlü banda dönüştürüyor, eski dişi levhası bu farkı sahte bir eşey anahtarı gibi gösteriyor ve kadrajı sürgüde eşleşmiyordu. Beş levha aynı erişkin kılıkta yeniden üretildi: bir belirgin alt bant, kısa-silik üst bant, sarı sağrısız mat üst taraf ve doğru üst/alt uçuş yüzeyleri gösterildi. Erkek ve dişi dış görünüşten kesin ayrılmadığından aynı yön, ölçek ve desenle sunuldu; set temiz ve pinsizdir.

Ak Kaşlı Çinte / Rustic Bunting (Emberiza rustica) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile; üreme erkeğinin siyah başı, geniş beyaz kaşı ve gerdanı, kestane ense-göğüs kuşağı, beyaz karın çevresindeki kızıl çizgiler ile dişinin kahverengi-çizgili başı ve daha soluk yüz deseni Cornell eBird, Macaulay Library belgeli fotoğraf dizileri, Audubon Field Guide ve 2025 tarihli ayrıntılı British Columbia durum/tanı derlemesi üzerinden çapraz denetlendi. Pembe alt gaga, açık arka kulak lekesi, kanat bantları ve beyaz dış kuyruk telekleri bağımsız Oiseaux.net tür hesabıyla kontrol edildi. Sayfada etkin kullanılan erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhaları doğrulanmış üreme erkeği kılığıyla uyumluydu ve korundu. Eski dişi levhası ters yön ve farklı ölçekle sürgülü karşılaştırmayı bozduğu için dişi, erkekle aynı sol yön ve yakın ölçekte; kahverengi-çizgili baş, kestane ense, kesintili göğüs kuşağı ve pembe alt gagayla yenilendi. Eski arayüz pinleri ve rehber turu devre dışı bırakıldı.

Ak Karınlı Ebabil / Alpine Swift (Tachymarptis melba) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile doğrulandı. Türün üstten tekdüze umber-kahverengi yüzeyi, çok uzun orak biçimli kanatları, hafif çatallı kuyruğu; alttan görülen geniş beyaz gerdan, koyu göğüs bandı ve geniş beyaz karın alanı Cornell eBird, Macaulay Library'nin belgeli fotoğraf dizileri, University of Michigan Animal Diversity Web, Oiseaux.net ve Cofta'nın uçuş tanı çalışmaları üzerinden çapraz denetlendi. Eşeylerin dış görünüşten güvenilir biçimde ayrılamadığı Frontiers in Ecology and Evolution (2023) çalışmasındaki sosyal tek eşlilik ve eşeysel tek biçimlilik bulgularıyla; yalnız tüy görünüşüne dayalı eşey tayininin yetersizliği ise Scientific Reports (2026) kraniyal morfoloji araştırmasıyla bağımsız olarak kontrol edildi. Doğru erkek tüneme ve kanat altı levhaları korundu. Alttan görünüşü kanat üstü diye sunan eski uçuş levhası gerçek üst yüzeyle, gövdeyi gereğinden fazla gösteren kafa levhası yakın baş morfolojisiyle ve sürgüde ters pozlanan dişi levhası erkekle aynı yön-ölçekle yenilendi. Temiz levhalarda gömülü pin veya yazı bulunmaz; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Kanatlı Toygar / White-winged Lark (Alauda leucoptera) — levha doğrulaması: Güncel takson adı AviList v2025b, BTO BirdFacts ve Zootaxa taksonomi çalışması ile doğrulandı. Çizgili gri-kahverengi sırt, beyaz alt taraf, sıcak kızıl omuz; üreme erkeğindeki kızıl tepe ve kulak örtüleri Cornell eBird tür hesabı ve Macaulay Library'nin 2024–2026 belgeli fotoğraf dizileriyle karşılaştırıldı. Üstten bütün kanat örtülerinin kızıllığı, koyu el telekleri, siyah-beyaz iki renkli kol teleklerinin oluşturduğu geniş beyaz arka kenar; alttan açık kahverengi küçük örtüler, koyu uçuş telekleri, beyaz alanlar, açık gövde üzerindeki ince çizgili göğüs kuşağı ve beyaz dış kuyruk telekleri Birds in Flight karşılaştırmalı uçuş çalışması ile bağımsız olarak denetlendi. Eski setin siyah erkek, kanat ortasında yanlış yerleşimli dar beyaz bant, abartılı kara yüz maskesi ve güvenilir olmayan eşey anlatımı başka toygarların özelliklerini karıştırıyordu. Beş levha sıfırdan yenilendi; erkek ve dişi aynı yön ve ölçekte, gerçek eşey farkları abartılmadan sunuldu. Görseller temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Kanatlı Sumru / White-winged Tern (Chlidonias leucopterus) — levha doğrulaması: Güncel takson kimliği AviList v2025b, WoRMS 2026 ve U.S. Fish & Wildlife Service kayıtlarıyla doğrulandı. Üreme giysisinde baş, boyun, sırt ve alt tarafın jet siyah; üstkanadın gümüşi-açık, ön kenarın beyaz; sağrı, kuyruk ve kuyruk altının beyaz olduğu; kanat altı örtüleri ile koltuk altının siyah, uçuş teleklerinin daha açık kaldığı Naturalis Birds of Europe, New Zealand Birds Online saha tanısı, Oiseaux.net ve Macaulay Library'nin güncel fotoğraf dizileriyle çapraz denetlendi. Kuyruğun uzun uzantılı değil kısa ve yalnız hafif çatallı olduğu, kısa koyu-kırmızı gaga ve kırmızı bacaklar aynı kaynaklarda bağımsız olarak kontrol edildi; eşeylerin tüy giysisinde güvenilir fark göstermediği karşılaştırmalı tür hesaplarıyla teyit edildi. Eski tüneme levhalarındaki uzun sivri kuyruk uzantıları, gri sırt, siyah gaga ve ters yönlü eşey karşılaştırması kaldırıldı. Beşli üreme seti doğru üst/alt uçuş açılarıyla yeniden hazırlandı; erkek ve dişi aynı yön ve ölçektedir. Görseller temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Gözlü Ötleğen / Eastern Orphean Warbler (Curruca crassirostris) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b, BTO BirdFacts ve OSME 2023 bölgesel listesiyle doğrulandı. İri ve sağlam ötleğen yapısı, uzun-güçlü gaga, erkeğin koyu gri başı ve açık irisi, beyaz boğazı, gri sırtı ile uzun koyu kuyruğundaki beyaz dış telekler Cornell eBird, 2025 Macaulay Library fotoğraf dizileri ve Oiseaux.net 2026 güncellemeli tür hesabı üzerinden çapraz denetlendi. Erişkin dişinin daha soluk gri-kahverengi başı, kahverengi yıkamalı sırtı, sıcak açık alt tarafı ve sarımsı ile açık kahverengi-gri arasında olabilen irisi Naturalis'in morfoloji kaydı ve karşılaştırmalı erişkin fotoğraflarıyla bağımsız olarak kontrol edildi. Erkek, üstkanat, altkanat ve kafa levhalarında kesin tür hatası saptanmadığı için bu görseller korundu. Ters yönlü ve koyu gözlü genç görünümüne kayan eski dişi levhası, gerçek erişkin dişi özellikleriyle ve erkekle aynı yön-ölçekte yenilendi. Temiz levhada gömülü pin bulunmaz; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Gerdanlı Ötleğen / Common Whitethroat (Curruca communis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ve British Birds Batı Palearktik 2025 listesi ile doğrulandı. Erkeğin temiz gri başı, parlak beyaz gerdanı, pembe-buf alt tarafı; her iki eşeyde kapalı kanadı belirginleştiren geniş kızıl-kestane tüy kenarları ve beyaz dış kuyruk telekleri Cornell eBird, Macaulay Library'nin güncel fotoğraf dizileri, Oiseaux.net tür hesabı ve BTO'nun Curruca tanı anahtarıyla çapraz denetlendi. Dişinin başının erkek gibi gri değil sırtla uyumlu kahverengi olması, daha mat gerdanı ve koyu gözü BTO halkalama materyali ile karşılaştırmalı erişkin fotoğraflarında bağımsız olarak kontrol edildi. Erkek, üstkanat, altkanat ve kafa levhalarında kesin tür hatası bulunmadığından bunlar korundu. Ters yönde duran eski dişi levhası, doğru kahverengi baş ve kızıl kanat paneliyle erkek levhasına uygun sol yön, ölçek ve duruşta yenilendi. Temiz levhada gömülü pin bulunmaz; eski rehber turu devre dışıdır.

Akdeniz Martısı / Mediterranean Gull (Ichthyaetus melanocephalus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ve Cornell Birds of the World hesabıyla doğrulandı. Erişkin üreme giysisindeki enseye kadar inen jet siyah başlık, kesik beyaz göz halkası, çok açık inci-gri sırt, beyaz alt taraf, bütünüyle beyaz erişkin kanat uçları, kırmızı bacaklar ve siyah bant ile sarı uç taşıyabilen kalın kırmızı gaga Cornell All About Birds karşılaştırması, 2025–2026 Macaulay Library fotoğraf dizileri, BirdWatch Ireland ve Akdeniz su kuşları tanı rehberiyle çapraz denetlendi. Erişkin eşeylerin tüy deseninde güvenilir saha farkı olmadığı, dişinin yalnız ortalama ölçülerde biraz daha küçük olabildiği tür monografileriyle kontrol edildi. Erkek, üstkanat, altkanat ve kafa levhaları doğrulanmış erişkin kılıkla uyumlu bulundu ve korundu. Ters yönde duran eski dişi levhası, erkekle aynı sol yön, yakın ölçek ve aynı erişkin üreme giysisiyle yenilendi; yapay bir eşey renk farkı oluşturulmadı. Temiz levhada gömülü pin bulunmaz; eski rehber turu devre dışıdır.

Akça Cılıbıt / Kentish Plover (Anarhynchus alexandrinus) — levha doğrulaması: Güncel ad ve takson konumu AviList v2025b ile doğrulandı. Küçük ve açık kum renkli gövde, tamamen siyah ince gaga, koyu kurşuni bacaklar, ortada birleşmeyen iki yan göğüs lekesi, erkeğin dar siyah alın bandı ile tarçın-kestane arka tepesi ve dişinin siyah yerine kum-kahverengi yüz/göğüs işaretleri Naturalis Bird Remains Identification System, Hong Kong Bird Watching Society tür hesabı, LPO tür hesabı ve 2024 tarihli hakemli kıyı habitatı çalışması ile çapraz denetlendi. Üstten uçuşta dar fakat belirgin beyaz kanat barı, açık sırt ve koyu orta kuyruğa karşı beyaz dış kuyruk telekleri Naturalis hesabı, RSPB Avrupa rehberi ve Javier Blasco-Zumeta–Gerd-Michael Heinze'nin yaş/cinsiyet levhalarıyla; alttan açık kanat örtüleri ve beyaz gövde ise karşılaştırmalı uçuş materyaliyle kontrol edildi. Eski levhalarda yan lekelerin paralel çizgi/tam halka gibi çizilmesi, kafa levhasında aşırı büyük siyah göğüs lekesi ve sayfanın gerçek üstten levha yerine eğik-alt yüz uçuş dosyası çağırması nedeniyle beş levha aynı erişkin morfolojiyle yenilendi. Temiz görsellerde gömülü pin bulunmaz; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Başlı Çinte / Pine Bunting (Emberiza leucocephalos) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ve eBird/Clements 2025 ile doğrulandı. Erişkin yaz erkeğinin kar beyazı orta tepesi ve yanakları, bunları çerçeveleyen siyah alın–yan tepe–yanak sınırları, kestane üst yüz–boğaz–boyun yanları, açık üst göğüs kuşağı, kızıl sağrı ve sarı pigment taşımaması Occhiato (2003), Identification of Pine Bunting, Hong Kong Bird Watching Society, Oiseaux.net ve Cornell eBird/Macaulay Library'nin belgeli fotoğraf dizileriyle çapraz denetlendi. Aynı hakemli tanı çalışmasındaki dişi baş deseni, pas tonlu kaş–boğaz–bıyık çizgileri, çizgili alt taraf; tekdüze beyaz kanat altı örtüleri ve koyu kuyruktaki yalnız dış iki çift teleğe sınırlı beyaz iç ağ alanları ayrı ayrı uygulandı. Eski erkek, üstkanat, altkanat ve kafa levhaları türün beyaz orta tepe–yanak düzeni yerine siyah/çizgili tepe gösterdiği, eski dişi de sürgüde ters yönde kaldığı için beşli set yenilendi. Erkek ve dişi aynı sol yön ve yakın ölçekte sunuldu; görsellerde gömülü pin yoktur ve eski rehber turu kapatılmıştır.

Ak Turna / Siberian Crane (Leucogeranus leucogeranus) — levha doğrulaması: Güncel kabul edilen ad AviList v2025b ve 2025 edinimli ITIS kaydı ile doğrulandı. Erişkinin saf beyaz gövdesi, yalnız dış birincil uçuş telekleri/örtüleri ile el kanadındaki siyahlık, alın–ön tepe–göz çevresi ve baş yanına yayılan çıplak tuğla-kırmızısı deri, açık sarı iris ve kırmızımsı-pembe bacaklar International Crane Foundation, Hong Kong Bird Watching Society, University of Michigan Animal Diversity Web ve CMS/IUCN'nin 2025–2026 koruma materyalleriyle çapraz denetlendi. Eşeylerin tüy giysisinin aynı, erkeğin ortalamada yalnız biraz daha iri olduğu bağımsız morfoloji hesaplarıyla kontrol edildi. Beş levhanın tamamı yeniden üretildi: erkek ve dişi tüneme levhaları sağa bakar; kanat üstü gerçek sırt yüzünü, kanat altı gerçek karın yüzünü gösterir ve bu iki levhada kuşun baktığı yön teşhis açısından bağlayıcı değildir. Kafa levhasında beyaz arka tepe ile çıplak kırmızı ön yüz ayrımı korunur. Görseller temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Pelikan / Great White Pelican (Pelecanus onocrotalus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile doğrulandı. Erişkinin beyaz ve üremede pembemsi yıkanmış gövdesi, siyah uçuş telekleri, büyük sarı gerdan kesesi, kısa pembe-turuncu bacakları ve dört parmağın tamamını birleştiren perdeli ayak yapısı Naturalis Bird Remains Identification System, University of Michigan Animal Diversity Web, American University of Armenia Acopian Center ve 2026 tarihli karşılaştırmalı pelikan çalışmasıyla çapraz denetlendi. Üreme döneminde erkeğin göz çevresinin daha pembe, dişinin daha sıcak sarı-turuncu olabildiği; temel tüy deseninin aynı, erkeğin ortalamada daha iri olduğu kaynaklardaki ölçü ve eşey açıklamalarıyla kontrol edildi. Erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhalarında kesin tür hatası bulunmadığından bunlar korundu. Ters yöndeki eski dişi levhası erkekle aynı sol yön ve yakın ölçekte, sıcak turuncu yüz derisi ve doğru perdeli ayak anatomisiyle yenilendi. Görsel temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Mukallit / Eastern Olivaceous Warbler (Iduna pallida) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b, British Trust for Ornithology ve OSME bölgesel listesiyle doğrulandı. Açık zeytuni-gri gövde, uzun ince gaga, koyu üst ve sarımsı-boynuz alt gaga, önde daha belirgin olup göz arkasında hızla silinen zayıf krem kaş, kısa birincil çıkıntı, soluk ikincil panel ve sürekli kuyruk pompalama davranışı Cornell eBird/Macaulay Library, Oiseaux.net, British Birds: Field-identification of Hippolais warblers ve 2026 erişimli laboratuvar morfoloji kaydıyla çapraz denetlendi. Dış görünüşten güvenilir eşey ayrımı yapılmadığı için yapay bir dişi renk farkı kurulmadı. Erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhasında kesin tür hatası bulunmadığından bunlar korundu; yalnız sürgüde ters yönde duran dişi, erkekle aynı sol yön ve yakın ölçekte, sade yüz ile kısa-zayıf kaş vurgusuyla yenilendi. Görsel temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Kumkuşu / Sanderling (Calidris alba) — levha doğrulaması: Tür kimliği ve güncel adlandırma AviList v2025b ile doğrulandı. Üreme giysisindeki pas-kızıl baş, boyun ve üst taraflar üzerindeki siyah-beyaz beneklenme; temiz beyaz karın; kısa, kalın ve düz siyah gaga; siyah bacaklar; uçuşta üstten koyu kanat üzerindeki geniş beyaz kanat şeridi ve alttan büyük ölçüde beyaz kanat yüzeyi Cornell Lab of Ornithology, Naturalis Birds of Europe ve New Zealand Birds Online saha tanı belgesi ile çapraz denetlendi. Türün diğer küçük kumkuşlarından ayırıcı biçimde arka parmak taşımadığı, her ayakta yalnız üç ileri parmak bulunduğu U.S. National Park Service ve 2026 erişimli World Register of Marine Species kaydıyla ayrıca doğrulandı. Doğru kafa levhası korundu; eski tüneme ve dişi levhalarındaki arka parmak anatomisi ile iki uçuş levhasındaki karışık/eğik yüzey sunumu nedeniyle bu dört levha yenilendi. Üst ve alt kanat gerçek dorsal ve ventral açılarda ayrı gösterildi; erişkin eşeyler için güvenilir saha farkı uydurulmadı. Yeni görseller temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ak Çaylak / Black-winged Kite (Elanus caeruleus) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile doğrulandı. Erişkinin beyaz baş ve alt tarafları, açık mavi-gri sırtı, kırmızı irisi çevreleyen dar siyah göz çizgisi, sarı cere ve ayakları, kapalı kanatta belirgin siyah omuz örtüleri ve kuyruğu aşan uzun sivri kanatları; ayrıca kısa-kare kuyruğun beyaz olup yalnız orta çift teleğinin gri olması Blasco-Zumeta & Heinze'nin güncel yaş ve eşey tanı levhası, CSIC Encyclopedia of Iberian Vertebrates, Hong Kong Bird Watching Society ve 2026 tarihli Biodiversity and Development Institute tür incelemesi ile çapraz denetlendi. Erişkin eşeylerin temel tüy giysisinin aynı olduğu, dişinin yalnız ortalamada biraz daha koyu sırtlı ve alında daha az beyaz olabildiği kaynaklarla kontrol edildi. Doğru altkanat ve kafa levhaları korundu. Eski erkek ve dişi levhalarındaki erişkinde bulunmaması gereken koyu kuyruk uç bandı ile üstten uçuş levhasındaki aşırı siyah orta kuyruk alanı nedeniyle bu üç levha yenilendi; yeni kuyrukta yalnız gri orta çift ve beyaz dış telekler gösterildi. Görseller temiz ve pinsizdir.

Ağaç Kamışçını / River Warbler (Locustella fluviatilis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ve British Trust for Ornithology ile doğrulandı. Düz ve çizgisiz koyu zeytuni-kahverengi üst taraflar, kısa-belirsiz açık kaş, ince açık göz halkası, değişken şiddette fakat yumuşak kenarlı gri-kahverengi üst göğüs lekeleri, açık karın, geniş-yuvarlak kuyruk ve kuyruğun büyük bölümüne uzanan beyaz uçlu uzun alt kuyruk örtüleri Western Birds tanı incelemesi, BTO Genus Locustella tanı kılavuzu, Cornell eBird/Macaulay Library ve Bulgaristan kuşları uzman tür hesabı ile çapraz denetlendi. Eşeylerin ve çoğu yaşın sahada genellikle ayrılamadığı doğrulandı. Üstten ve alttan uçuş levhalarında kesin tür veya açı hatası bulunmadığından bunlar korundu. Eski tüneme ve kafa levhalarındaki aşırı keskin, koyu ve ardışık lekeler türün bulanık-değişken göğüs desenine göre düzeltildi; ters yöndeki dişi erkekle aynı sol yön ve yakın ölçekte, yapay eşey farkı kurulmadan yenilendi. Yeni levhalar temiz ve pinsizdir; eski rehber turu devre dışıdır.

Ağaç İncirkuşu / Tree Pipit (Anthus trivialis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ve British Trust for Ornithology ile doğrulandı. Zeytuni-kahverengi çizgili üst taraflar, güçlü açık kaş ve koyu göz çizgisi, pembemsi tabanlı nispeten kalın gaga, sıcak devetüyü üst göğüsteki belirgin çizgilerin açık yanlarda incelmesi, pembe bacaklar, kısa ve dik kavisli arka tırnak ile dış kuyruk teleklerindeki beyaz RSPB, Woodland Trust, Cornell eBird/Macaulay Library ve karşılaştırmalı Ağaç–Çayır İncirkuşu tanı çalışması ile çapraz denetlendi. Erkek ve dişinin tüy görünümünün aynı olduğu doğrulandı. Erkek tüneme, üstkanat, altkanat ve kafa levhalarında kesin tür hatası bulunmadığından bunlar korundu. Sürgüde ters yönde duran eski dişi levhası, erkekle aynı sol yön ve yakın ölçekte, kısa kavisli arka tırnak ve ince yan çizgileri korunarak yenilendi; sahada gerçek olmayan bir eşey farkı oluşturulmadı. Levhalar temiz ve pinsizdir.

Ada Doğanı / Eleonora's Falcon (Falco eleonorae) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği AviList v2025b ile doğrulandı. Türün ince-uzun gövdesi, olağanüstü uzun ve dar sivri kanatları, uzun bantlı kuyruğu, açık morfta tekdüze koyu arduvaz üst taraflar ile krem yanak/boğaz, geniş koyu bıyık çizgisi ve pas-devetüyü zemin üzerindeki boyuna alt taraf çizgileri Naturalis Birds of Europe, Oiseaux.net uzman tür hesabı, Cornell eBird/Macaulay Library ve PIM Akdeniz adaları güncel tür monografisi ile çapraz denetlendi. Açık morf erişkininde alttan çok koyu kanat örtülerinin daha açık gri ve büyük ölçüde çizgisiz uçuş telekleriyle güçlü karşıtlık kurduğu ayrı uçuş materyalleriyle doğrulandı. Morfun eşeyden bağımsız genetik bir özellik olduğu; erişkin erkekte cere, göz halkası ve ayakların parlak sarı, dişide ise daha mat mavi-gri veya yeşilimsi olduğu Gangoso ve arkadaşlarının hakemli renk polimorfizmi çalışması ve Eleonora's Falcon araştırma projesi ile kontrol edildi. Eski beşli setin büyük beyaz yanaklı, kısa-ağır Delice Doğan/Peregrine benzeri yüzü ve gövdesi ile altkanattaki düzenli yoğun uçuş teleği bantları türle uyumsuz olduğundan beş levha açık morf erişkin temelinde sıfırdan yenilendi. Üst ve alt kanat gerçek dorsal/ventral açıyla ayrıldı; görseller temiz ve pinsizdir, eski rehber turu kapatılmıştır.

Tundra Kazı / Tundra Bean-Goose (Anser serrirostris) — levha doğrulaması: AEWA/European Goose Management Platform tanı kılavuzu, Cornell eBird/Macaulay gerçek kuş fotoğrafları ve Naturalis Birds of Europe birlikte karşılaştırıldı. Batı rossicus formunun kısa ve derin siyah gagasında turuncu alan yalnız uca yakın dar, keskin sınırlı bant olarak gösterildi; geniş beyaz alın eklenmedi ve benzer tüy giysili eşeylere yapay renk farkı verilmedi. Üst ve alt uçuş levhalarında koyu, düşük kontrastlı kanat yüzeyleri gerçek dorsal/ventral açılarla ayrıldı; dev beyaz sağrı, pembe gaga, mekanik simetri ve kuyruk üstüne bırakılmış ayak hataları kaldırıldı. Yinelenen iki levha kaydı aynı temiz, pinsiz beşli sete bağlandı.

Tarakdiş / Red-breasted Merganser (Mergus serrator) — levha doğrulaması: BTO BirdFacts, Cornell Lab/Macaulay gerçek kuş fotoğrafları, Naturalis Birds of Europe ve Hong Kong Bird Watching Society tür hesabı birlikte karşılaştırıldı. Erişkin erkeğin ölçülü dağınık yeşil tepesi, ince fakat gerçekçi uzunlukta kırmızı testere gagası, beyaz yakası, siyah benekli pas göğsü ve ince gri yanları; erişkin dişinin gri boyna yumuşak geçen kızıl-kahverengi başı ile düz/kirli gri-kahverengi alt tarafı ayrı ayrı doğrulandı. Üst kanatta siyah çizgilerle ayrılan geniş beyaz iç paneller, alt kanatta açık iç yüzey ile koyu uçuş telekleri gerçek dorsal/ventral açıda gösterildi. Eski aşırı uzun tepe-gaga, geometrik uçuş, uzun sivri kuyruk, tümüyle beyaz altkanat ve yoğun bantlı dişi hataları beşli temiz pinsiz setle değiştirildi.

Sürmeli Kumkuşu / Broad-billed Sandpiper (Calidris falcinellus) — levha doğrulaması: 14 Eylül 2026 denetiminde New Zealand Birds Online, Queensland Wader Study Group, Australian Bird Study Association/BirdLife Australia yaş ve eşey kılavuzu, Wader Study 2022 üreme ekolojisi çalışması ve Te Papa müze örneği birlikte kullanıldı. Küçük-tıknaz ve kısa bacaklı yapı, uçta kıvrılan geniş tabanlı gaga, çift açık kaş, çizgili göğüs, çok dar üst kanat çizgisi, beyaz yanları ayıran koyu merkezî kuyruk sokumu ve açık alt kanattaki koyu ön kenar çaprazlandı. ABSA'nın eşeyler arasında tüy farkı bulunmadığı kaydı esas alınarak dişiye yapay desen verilmedi. Eski geniş kanat bandı, tümü açık kuyruk, uzun bacak ve mekanik uçuş oranları temiz, pinsiz beşli setle değiştirildi.

Sürmeli Dağbülbülü / Radde's Accentor (Prunella ocularis) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve Türkiye'deki dağlık yayılış OSME Region List 7.2C; geniş açık kaş, koyu fakat doğal kenarlı kulak örtüleri, açık gerdan, hafif çizgili soluk turuncu göğüs ve taşlık ardıç habitatı Acopian Center for the Environment saha kılavuzu; P. ocularis–P. fagani morfoloji/ses sınırı Kirwan ve arkadaşlarının 2021 incelemesi; Avrupa nüfus bağlamı BirdLife European Red List ile çaprazlandı. 14 Eylül 2026 denetiminde eski dosyaya basılı kırmızı pinlerin tamamı, yekpare siyah maske, aşırı soğuk-gri ve yoğun çizgili alt taraf, uydurma kanat paneli, mekanik uçuş anatomisi ve sahte eşey farkı kaldırıldı. Beş görünüm temiz ve pinsizdir; üst ve alt kanat gerçek açıyla ayrılır, eşeyler aynı güvenilir saha deseninde sunulur.

Sürmeli Çalıkuşu / Common Firecrest (Regulus ignicapilla) — levha doğrulaması: Güncel tür ve eşey tanısı BTO BirdFacts, Cornell eBird/Macaulay Library, Naturalis Birds of Europe 3.1, Oiseaux.net uzman tür hesabı ve Muséum national d’Histoire naturelle erkek müze örneği ile çaprazlandı. 14 Eylül 2026 denetiminde erkek için turuncu, dişi için sarı fakat siyah kenarlı ve çoğunlukla yatık tepe; iki eşeyde uzun beyaz kaş, siyah göz çizgisi, bronz boyun yanı, zeytin sırt ve iki dar açık kanat çizgisi korundu. Eski aşırı kabarık tepe, dev yırtıcı ayağı, mekanik büyük kanatlar ve alt kanada yüklenen sahte teşhis değeri kaldırıldı. Yeni beşli set temiz ve pinsizdir.

Suna / Common Shelduck (Tadorna tadorna) — levha doğrulaması: Güncel tür kimliği ve biyolojik veriler BTO BirdFacts; erkek-dişi ayrımı ve gaga yumrusu CSIC Encyclopedia of Iberian Vertebrates, Cornell eBird/Macaulay Library ve Naturalis BRIS; uçuş deseni Blasco-Zumeta & Heinze'nin yaş ve eşey tanı kılavuzu ile çaprazlandı. 14 Eylül 2026 denetiminde erkeğin gaga tabanı yumrusu ayrı küre yerine alçak ve gagayla bütünleşik gösterildi; dişide yumru kaldırıldı ve gaga çevresindeki sınırlı beyaz tüylenme korundu. Üst ve alt kanatta geniş beyaz örtüler, siyah uçuş telekleri ve yeşil ayna gerçek açıyla ayrıldı; yukarı dönük baş, mekanik simetri ve kuyruk üstüne bindirilmiş ayak hataları temiz pinsiz beşli setle değiştirildi.

Karabatak / Great Cormorant (Phalacrocorax carbo) — içerik ve levha denetimi: Güncel bilimsel ad, takım ve familya BTO BirdFacts ile doğrulandı. İri gövde, kalın ve hafif kıvrık boyun, güçlü kancalı gaga, sarı boğaz derisi, bronz-kahverengi kenarlı kanat örtüleri, uzun kama kuyruk, üreme erişkininin beyaz yüz ve uyluk lekeleri ile genç kuşun değişken açık alt tarafı University of Michigan Animal Diversity Web, BTO tanı materyali ve gerçek erişkin fotoğraf dizileriyle çapraz denetlendi. BTO'nun tipik 3–4 yumurta, iki eşeyde 28–31 gün kuluçka ve 48–52 gün yavru dönemi değerleri; Umarov & Kashkarov'un 2025 tarihli Fergana Vadisi üreme biyolojisi çalışması ve Janiszewski ve arkadaşlarının yaş ve üreme başarısı araştırması bölgesel sınırları korunarak kullanıldı. Biyometri kutularındaki 84–90 cm boy, 130–160 cm kanat açıklığı ve 2,6–3,7 kg kütle aralıkları Animal Diversity Web'in doğrudan tür aralıklarıdır; eşey uçlarına paylaştırılmadı. Beş levha doğal uçuş anatomisiyle yeniden hazırlandı; erkek ve dişi sağa bakar, görünüşten güvenilir olmayan eşey renk farkı üretilmez, görseller temiz ve pinsizdir.

Kara Alınlı Örümcekkuşu / Lesser Grey Shrike (Lanius minor) — içerik ve levha denetimi: Kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad ITIS ile doğrulandı. Erişkin ve genç giysisi, eşey ayrımının sınırları ve ölçü bağlamı Bryson & Paijmans'ın (2024) Namibian Journal of Environment çalışması (DOI 10.64640/d6hxen22) ile; 20 cm boy, 32–35 cm kanat açıklığı ve 41–50 g kütle MME / BirdLife Hungary ile karşılaştırıldı. Yuva, yumurta, kuluçka, besin bolluğu ve üreme başarısı Hoi, Krištín, Valera & Hoi'nin (2004) The Auk makalesi ile Krištín'in (2000) Ibis çalışmasına dayandırıldı. Beş levhada geniş siyah alın-maskesi, açık kül grisi sırt, büyük beyaz el teleği lekesi, siyah-beyaz kuyruk ve eşeyler arasındaki sınırlı farklar korundu; tüneme kuşları sağa bakar, uçuş yüzeyleri ayrı ve bütün görseller yazısız-pinsizdir.

Kara Ayaklı Martı / Black-legged Kittiwake (Rissa tridactyla) — içerik ve levha denetimi: Erişkin ve genç tanısı, takson, tipik 2 yumurta, 25–32 günlük iki eşli kuluçka, 33–54 günlük yavru dönemi, erişkin kütlesi ve uzun ömür BTO BirdFacts ile; erişkin ve genç yaş desenleri ile 94 cm kanat açıklığı Cornell Lab All About Birds ile denetlendi. Üreme sonrası hareketin besin koşullarıyla ilişkisi Vincenzi ve arkadaşlarının deneysel çalışması; kış hareketindeki bireysel esneklik Orben ve arkadaşlarının izleme araştırması; av ve beslenme bağlamı JNCC Report 733 ile çapraz doğrulandı. Beş levha erişkinin açık inci grisi kanadı, beyaz gövdesi, lekesiz siyah uçları, sarı gagası ve siyah bacaklarını korur; tüneme kuşları sağa bakar ve dişide yapay renk farkı üretilmez.

29 Eylül 2026 tür ve levha denetimi

• Cornell eBird/Macaulay Library — Northern Nutcracker · eBird 2024 taxonomy update · Oiseaux.net — Northern Nutcracker biology · Nishi & Bekku (Sakata) 2025 — seed-hoarding habitat
  Nucifraga caryocatactes adı kuzey taksonu için doğrulandı; uzun gaga, beyaz damlalı kahverengi gövde, koyu kanat ve beyaz kuyruk deseni ile iğne yapraklı orman, üreme değerleri, değişken beslenme ve tohum saklama davranışı çaprazlandı.
• Cornell eBird/Macaulay Library — Gull-billed Tern · eBird 2023 taxonomy update
  Gelochelidon nilotica kimliği, Australian Tern ayrımı, kalın siyah gaga, sığ kuyruk ve suya dalmaktan çok kara-bataklık yüzeyinden avlanma davranışı doğrulandı.
• Cornell eBird/Macaulay Library — Grey-headed Lapwing · IOC World Bird List
  Düz gri baş-boyun, sarı-siyah gaga, siyah göğüs bandı, sarı bacaklar ve uçuştaki siyah-beyaz kanat ile kuyruk deseni doğrulandı; seyrek Türkiye kaydı düzenli varlık veya üreme diye sunulmadı.
• Cornell Lab — Grey / Black-bellied Plover identification · Cornell Lab — life history
  AviList/IOC kullanımındaki Grey Plover adı, Kuzey Amerika’daki Black-bellied Plover eş adıyla aynı Pluvialis squatarola taksonu olarak açıklandı. Her giyside siyah koltuk altı, beyaz kuyruksokumu, iri yapı, 3–4 yumurta ve 23–27 günlük kuluçka bilgileri kaynak bağlamıyla tutuldu.
• Cornell eBird/Macaulay Library — Slender-billed Gull · Cornell eBird/Macaulay Library — White-throated Kingfisher
  İnce Gagalı Martının beyaz başı, yatık alnı, uzun kırmızı gagası ve bacakları; İzmir Yalıçapkınının kestane-beyaz-mavi giysisi, iri kırmızı gagası ve beyaz uçuş paneli doğal örneklerle çaprazlandı. İki türde de tek renk kesin teşhis yapılmadı.
• Cornell Lab — Common Loon identification · BTO BirdFacts — Meadow Pipit · Cornell eBird — Common Rosefinch
  Buz Dalgıcı, Çayır İncirkuşu ve Çütre levhalarında yapı, eşey benzerliği ve gerçek üst/alt kanat yüzeyleri kontrol edildi; görünüşle doğrulanmayan eşey farkı üretilmedi.

Afrika Akça Puhusu / Verreaux’s Eagle-Owl — Dünya Kuşları pilotu

• The Peregrine Fund — Verreaux’s Eagle-Owl · Lewis, D. (2020-10-26). The Owl Pages — Verreaux’s Eagle Owl (Bubo lacteus) · Mpala Research Centre — Verreaux’s Eagle-Owl
  Yenilenen levhalar için koyu kahverengi gözler, pembe üst göz kapakları, siyah kenarlı açık yüz, açık boynuz renkli gaga, ince gri-kahverengi tüy deseni, çizgili uçuş/kuyruk tüyleri ve kalın ağaç dallarında olağan gündüz dinlenmesi karşılaştırıldı. Eski Bubo lacteus adı güncel Ketupa lactea ile aynı taksona aittir. Bu uzman tür hesapları hakemli makale olarak sunulmaz; erkek ile dişide görünüş tek başına kesin eşey tayini yaptırmaz. Erişim: 1 Ekim 2026.
• IOC World Bird List — Taxonomic updates · Holt, D. W. et al. (2023). Verreaux's Eagle-Owl (Ketupa lactea), version 1.2, Birds of the World.
  Ketupa lactea adı, monotipik takson yaklaşımı, İngilizce ad ve genel tür hesabı için kullanıldı.
• Brown, L. H. (1965). Observations on Verreaux's Eagle Owl Bubo lacteus (Temminck) in Kenya. Journal of the East Africa Natural History Society and National Museum 25(2/111):101–107. DOI: 10.10520/AJA00128317_457.
  Kenya’daki ses, gündüz tüneme, davranış, habitat ve 59 av kaydı yalnız çalışma bölgesinin kanıtı olarak kullanıldı.
• Avery, G., Robertson, A. S., Palmer, N. G. & Prins, A. J. (1985). Prey of Giant Eagle Owls in the De Hoop Nature Reserve, Cape Province, and some observations on hunting strategy. Ostrich 56:117–122.
  Yerel av biyokütlesi ve olası leş kullanımı, kıta çapında sabit beslenme oranına çevrilmeden aktarıldı.
• Cornell eBird — Verreaux's Eagle-Owl · Biodiversity Explorer / Roberts 7 · CITES taxon record · Store norske leksikon
  Tanı, yazılı ses karşılığı, üreme bağlamı, ülke yayılışı, koruma/ticaret statüsü ve yayımlanmış yaklaşık ölçüler çaprazlandı. Eşeye özgü tek kanat açıklığı doğrulanamadığı için alan boş bırakıldı.

Kara Boğazlı Dağbülbülü / Black-throated Accentor (Prunella atrogularis)

• Integrated Taxonomic Information System — takson kaydı · Cornell Lab eBird — tür tanısı ve medya · OSME Region List 7.2C — bölgesel takson ve kayıt bağlamı
  Kabul edilen bilimsel ve İngilizce ad, kara boğaz ile açık kaşın birlikte oluşturduğu tanı deseni, çalılık kullanımı ve bölgesel yayılış çaprazlandı. Levhalarda üst ve alt kanat yüzeyleri ayrı tutuldu; görünüşle güvenilir olmayan eşey farkı abartılmadı.

Kara Boyunlu Batağan / Eared Grebe (Podiceps nigricollis)

• Cornell Lab — Eared Grebe tür hesabı · Cornell Lab — yaşam tarihi ve üreme · Naturalis Biodiversity Center — Avrupa tür hesabı
  Takson, ince ve hafif yukarı kıvrık gaga, kırmızı göz, üreme tüyündeki altın kulak tüyleri, kış tüyündeki yumuşak yüz sınırı, yüzen yuva, kuluçka ve yavru gelişimi bu yabancı kurumsal hesaplarla karşılaştırıldı.

Kara Gerdanlı Dalgıç / Arctic Loon (Gavia arctica)

• British Trust for Ornithology — Black-throated Diver · Cornell Lab — Arctic Loon · University of Michigan Animal Diversity Web — yaşam tarihi
  Takson ve İngilizce ad, gri baş–kara gerdan–çizgili boyun–dama desenli sırt bileşimi, su kenarındaki yuva, tipik iki yumurta, iki eşin 27–30 günlük kuluçkası ve yavru gelişimi çaprazlandı. Uçuş levhalarında koyu kanatlar, uzatılmış boyun ve geriye taşan ayaklar korundu.

Kara İskete / Fire-fronted Serin (Serinus pusillus)

• Cornell Lab eBird — tür tanısı ve medya · Integrated Taxonomic Information System — takson kaydı · BirdLife — Red-fronted Serin tür değerlendirmesi
  Bilimsel ve İngilizce ad eşleşmesi, erişkindeki kara baş ve göğüs ile ateş renkli alın, sarı kanat ve kuyruk alanları, dişide daha küçük alın lekesi, gencin kahverengi başı, dağlık habitat ve mevsimsel sürü davranışı çaprazlandı. Eşey farkı levhalarda abartılmadı.

Kara Kanatlı Bataklıkkırlangıcı / Black-winged Pratincole (Glareola nordmanni)

• British Trust for Ornithology — Black-winged Pratincole · Cornell Lab eBird — tür tanısı ve medya · BirdLife South Africa — koruma ve kışlama bağlamı
  Kabul edilen takson, güneydoğu Avrupa–güneybatı Rusya–Kazakistan üreme alanı ve güney Afrika kışlaması, uzun kanatlı yapı, beyaz sağrı, kısa gaga ile tamamen koyu kanat altı çaprazlandı. Yakın Bataklıkkırlangıcından ayrım tek bir işarete indirgenmedi.

Kara Karınlı Kumkuşu / Dunlin (Calidris alpina)

• University of Michigan Animal Diversity Web — Dunlin · BirdWeb — Dunlin yaşam tarihi · British Trust for Ornithology — Dunlin
  Takson, orta uzunlukta ve hafif aşağı kıvrılan gaga, üreme giysisindeki kesintisiz kara karın alanı, üstten ince beyaz kanat çizgisi, kutup tundrasındaki yer yuvası, çoğunlukla dört yumurta ve iki eşin kuluçkaya katılması bu yabancı kurumsal kaynaklarla karşılaştırıldı. Levhalar yazısız ve pinsiz hazırlandı; tüneme kuşları sağa bakar.

Kara Kızılbacak / Spotted Redshank (Tringa erythropus)

• British Trust for Ornithology — Spotted Redshank · Cornell Macaulay Library — doğrulanmış tür medyası
  Bilimsel ve İngilizce ad, ince yapılı uzun gaga, üreme dönemindeki beyaz benekli koyu giysi, kışın gri-beyaz görünüm, tipik dört yumurta, kuluçkada erkeğin ağırlıklı rolü, kıyı ve iç sulak alan kullanımı ile Afrika’ya uzanan göç düzeni bu yabancı kaynaklarla çaprazlandı.

Kaşıkçı / Eurasian Spoonbill (Platalea leucorodia)

• British Trust for Ornithology — Spoonbill · Cornell eBird — Eurasian Spoonbill · IUCN SSC Stork, Ibis and Spoonbill Specialist Group — Eurasian Spoonbill proceedings
  Takson ve İngilizce ad, yassı kaşık biçimli gaga, erişkinin beyaz tüy giysisi, üreme süsleri, karma kolonilerde yuvalama, tipik 3–4 yumurta ve sığ sularda yana süpürerek beslenme davranışı yabancı uzman kaynaklarla çaprazlandı.

Kayın Baştankarası / Marsh Tit (Poecile palustris)

• British Trust for Ornithology — Marsh Tit · Cornell eBird — Marsh Tit
  Takson, parlak kara tepe ve küçük boğaz lekesi, soluk yanak, kanatta açık panel bulunmayışı, ötüş, yaprak döken orman kullanımı, kovuk yuvası, tipik 7–9 yumurta, dişinin 14–16 günlük kuluçkası ve 18–21 günlük yavru gelişimi bu yabancı kurumsal kaynaklarla doğrulandı.

Kelaynak / Northern Bald Ibis (Geronticus eremita)

• University of Michigan Animal Diversity Web — Northern Bald Ibis · Bowden, C. G. R. ve ark. (2020). The northern bald ibis Geronticus eremita: history, current status and future perspectives, Oryx · Sorato, E. ve Kotrschal, K. (2006), üreme biyolojisi bulguları.
  Takson, çıplak kırmızı baş, uzun aşağı kıvrık kırmızı gaga, metalik koyu gövde, kuru açık arazide beslenme, kaya çıkıntılarındaki koloni yuvası, 2–4 yumurta, 24–25 günlük kuluçka ve 40–50 günlük palazlanma doğrulandı. Birecik topluluğunun koruma yönetimli yapısı yabani Fas kolonilerinden ayrı bağlamda anlatıldı.

Keşiş Kuyrukkakanı / Hooded Wheatear (Oenanthe monacha)

• Oiseaux.net — Hooded Wheatear · Royal Commission for AlUla — Birds of AlUla · Dutch Birding — dişi tanı çalışması
  Takson, erkeğin beyaz tepe ve ensesi, kara yüz–boğaz–sırt–kanatları, beyaz alt tarafı ve kara orta telekli beyaz kuyruğu; dişinin soğuk toprak kahvesi üstü, açık altı, tarçın renkli sağrı ve kuyruğu çaprazlandı. Kaya yarığındaki yuva, omurgasız beslenme ve uçan böcekleri uzun takiplerle yakalama davranışı kaynak bağlamıyla korundu.

Kıbrıs Kuyrukkakanı / Cyprus Wheatear (Oenanthe cypriaca)

• Patchett, R. ve ark. (2021). Female song in the Cyprus Wheatear Oenanthe cypriaca, Journal of Ornithology 162:1199–1204 · BirdLife Cyprus — Cyprus Wheatear · ITIS — takson kaydı
  Takson, Kıbrıs'a özgü göçmen üreme kuşu oluşu, iki eşeydeki benzer kara-beyaz bahar giysisi, erkekte parlak kara üst ve saf beyaz tepe, dişide donuk kara-koyu kahverengi üst ile kirli beyaz tepe, böcek benzeri ötüş ve omurgasız beslenme doğrulandı. Beşli levhada gerçek üst/alt kanat yüzleri ile doğru kuyruk deseni ayrı gösterildi.

Kır İncirkuşu / Tawny Pipit (Anthus campestris)

• Cornell Lab eBird — Tawny Pipit · Oiseaux.net — Tawny Pipit
  Takson, açık kum renkli giysi, seyrek çizgili göğüs, uzun bacak, dalgalı uçuş, kuru açık arazide yer yuvası ve böcek ağırlıklı beslenme çaprazlandı; Türkiye takvimi yabancı ülke fenolojisinden kopyalanmadı.

Kıyı Çamurçulluğu / Bar-tailed Godwit (Limosa lapponica)

• British Trust for Ornithology — Bar-tailed Godwit · Cornell Lab eBird — Bar-tailed Godwit · Gill, R. E. ve ark. (2009), Extreme endurance flights by landbirds crossing the Pacific Ocean, Proceedings of the Royal Society B.
  Üreme ve kış giysileri, çizgili kuyruk, hafif yukarı kıvrık gaga, tundra yuvası ve kıtalar arası uzun göç kanıtları ayrı bağlamlarda kullanıldı.

Kızılbacak / Common Redshank (Tringa totanus)

• British Trust for Ornithology — Redshank · Cornell Lab eBird — Common Redshank
  Kırmızı bacak ve gaga tabanı, uçuşta geniş beyaz arka kenar ve beyaz sırt kaması, sulak çayırlardaki yer yuvası, tipik dört yumurta, iki eşin yaklaşık 24 günlük kuluçkası ve erken yuvadan ayrılan yavrular doğrulandı.

Kızılca Kuyrukkakan / Kurdish Wheatear (Oenanthe xanthoprymna)

• Cornell Lab eBird — Kurdish Wheatear · Oiseaux.net — Kurdish Wheatear
  Kabul edilen takson, kızıl sağrı ve kuyruk tabanı, siyah uç bandı, eşey ve yaş farkları, kayalık kurak yamaç kullanımı ile bölgesel hareketler karşılaştırıldı; benzer kuyrukkakanlardan ayrım tek işarete indirgenmedi.

Kızıl Başlı Örümcekkuşu / Woodchat Shrike (Lanius senator)

• Cornell Lab eBird — Woodchat Shrike · Oiseaux.net — Woodchat Shrike
  Kestane tepe, siyah göz maskesi, beyaz omuz ve kanat alanları, göçmenlik, açık ağaçlık habitat, dikenli dallarda av depolama ve üreme biyolojisi yabancı uzman kaynaklarla doğrulandı.

Kızıl Boyunlu Batağan / Red-necked Grebe (Podiceps grisegena)

• British Trust for Ornithology — Red-necked Grebe · University of Michigan Animal Diversity Web — Red-necked Grebe
  Üreme ve kış giysisi, sarı gaga tabanı, loblu parmaklar, su bitkilerinden yüzer yuva, yumurta ve kuluçka bilgileri ile yavruların ebeveyn sırtında taşınması kaynak bağlamıyla doğrulandı.

Kızıl Denizdüdükçünü / Red Phalarope (Phalaropus fulicarius)

• British Trust for Ornithology — Grey/Red Phalarope · Cornell Lab eBird — Red Phalarope
  Dişinin daha parlak üreme giysisi, erkeğin ana kuluçka rolü, loblu parmaklar, tundra yuvası, dönen beslenme hareketi ve açık denizde kışlama doğrulandı; iki yerleşik İngilizce adın aynı taksona ait olduğu açık tutuldu.

Kızıl Gerdanlı Dalgıç / Red-throated Loon (Gavia stellata)

• University of Michigan Animal Diversity Web — Red-throated Loon · British Trust for Ornithology — Red-throated Diver
  Kabul edilen takson ve iki İngilizce ad, yukarı kalkık ince gaga, üreme giysisindeki kızıl gerdan, küçük tundra gölcüklerindeki kıyı yuvası, tipik iki yumurta ve kışın deniz kullanımı çaprazlandı.

Kızıl Gerdanlı İncirkuşu / Red-throated Pipit (Anthus cervinus)

• Cornell Lab eBird — Red-throated Pipit · Oiseaux.net — Red-throated Pipit
  Üreme dönemindeki kızıl yüz ve gerdan, güçlü sırt çizgileri, kış ve genç giysisi, ince uçuş sesi, tundra yer yuvası ve Afrika–Avrasya göçü doğrulandı; Türkiye'deki geçiş gözlemleri üreme kanıtı sayılmadı.

Kocagöz / Eurasian Thick-knee (Burhinus oedicnemus)

• British Trust for Ornithology — Stone-curlew · University of Michigan Animal Diversity Web — Eurasian Thick-knee
  Büyük sarı göz, güçlü sarı bacak, kum rengi çizgili giysi, gece etkinliği, açık taşlı arazide yalın yer yuvası, iki yumurta, iki eşin kuluçkası ve etik mesafe uyarısı doğrulandı.

Korsanmartı / Parasitic Jaeger (Stercorarius parasiticus)

• British Trust for Ornithology — Arctic Skua · Cornell Lab eBird — Parasitic Jaeger
  Parasitic Jaeger ve Arctic Skua adlarının aynı taksona ait olduğu, açık ve koyu morflar, sivri orta kuyruk telekleri, hızlı kleptoparazit uçuş, tundra yuvası ve çoğunlukla iki yumurtalı üreme doğrulandı.

Kulaklı Batağan / Horned Grebe (Podiceps auritus)

• University of Michigan Animal Diversity Web — Horned Grebe · British Trust for Ornithology — Slavonian/Horned Grebe
  İki İngilizce adın aynı taksona ait olduğu, sarı kulak süsleri, siyah baş, kızıl boyun ve böğürler, kış giysisi, loblu parmaklar, su bitkilerinden yüzer yuva ve ebeveyn bakım davranışı doğrulandı.

Kızılgerdan / European Robin (Erithacus rubecula)

• British Trust for Ornithology — Robin · Cornell Lab eBird — European Robin
  Turuncu yüz ve göğüs, erişkin eşeylerin benzerliği, gencin benekli giysisi, ince ötüş ve uyarı sesi, alçak oyuk ya da kapalı çıkıntıdaki yuva, tipik yumurta ve kuluçka bilgileri çaprazlandı.

Kızıl Kumkuşu / Curlew Sandpiper (Calidris ferruginea)

• British Trust for Ornithology — Curlew Sandpiper · Cornell Lab eBird — Curlew Sandpiper · Oiseaux.net — Curlew Sandpiper
  Takson, üreme dönemindeki tuğla kızılı alt taraf, uzun fakat çulluk kadar aşırı olmayan hafif aşağı kıvrık gaga, siyah bacaklar, üstten beyaz sağrı-sırt kaması ve alt kanat deseni çaprazlandı. İlk üretimdeki aşırı gaga uzunluğu kabul edilmedi ve levha seti yeniden düzeltildi.

Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu / Red-backed Shrike (Lanius collurio)

• British Trust for Ornithology — Red-backed Shrike · Cornell Lab eBird — Red-backed Shrike · Oiseaux.net — Red-backed Shrike
  Erkeğin gri başı, kara maskesi, kızıl-kestane sırtı ve siyah-beyaz kuyruk tabanı; dişinin kahverengi üstü, daha zayıf maskesi ve hilal biçimli alt taraf çizgileri doğrulandı. Kıvrık uçlu güçlü gaga, üst ve alt kanat yüzleri ile eşey farkı ayrı levhalarda gösterildi.

30 Eylül 2026 — On türün levha kimliği ve görünüş kaynakları

Bu kaynaklar takson adlarını, erişkin tüy desenlerini ve ayırıcı görünüş özelliklerini karşılaştırmak için kullanıldı. Yeni levhalar özgün yapay zekâ destekli çizimlerdir; saha fotoğrafı veya kendi başlarına bilimsel kanıt değildir. Baykuşların erkek ve dişi görünüşleri arasındaki örtüşme nedeniyle renk tek başına kesin eşey tanısı olarak kullanılmaz.

• Cornell Lab of Ornithology — Boreal Owl: Identification (Aegolius funereus).
• Cornell Lab eBird — Western Barn Owl (Tyto alba); Barn Owl Trust — Sexing Barn Owls, eşeyler arasındaki değişkenliğe ilişkin uzman gözlem rehberi.
• Cornell Lab eBird — Eurasian Eagle-Owl (Bubo bubo).
• RSPB — Long-eared Owl (Asio otus).
• Cornell Lab eBird — Black Francolin (Francolinus francolinus).
• Cornell Lab eBird — White-throated Robin (Irania gutturalis).
• Cornell Lab eBird — Western Marsh Harrier (Circus aeruginosus).
• Cornell Lab eBird — Little Bustard (Tetrax tetrax).
• Cornell Lab eBird — European Serin (Serinus serinus).
• Cornell Lab eBird — See-see Partridge (Ammoperdix griseogularis).

30 Eylül 2026 — Yedi türün bilimsel yenilemesi

Kuyrukkakan, Küçük Boğmaklı Toygar, Küçük Ebabil, Küçük Suçulluğu, Küçük Tarlakuşu, Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu ve Sibirya Dağbülbülü için takson, görünüş, üreme ve ölçü kaynakları. Bölgesel araştırmalar Türkiye geneline aktarılmadı; ölçü aralıklarından ortalama üretilmedi. Levhalar özgün yapay zekâ destekli çizimlerdir, bağımsız biyolojik kanıt değildir.

• Kuyrukkakan: Cornell — Identification; Life History; BTO — Wheatear; eBird takson hesabı; The Wildlife Trusts — doğrudan boy, açıklık ve ağırlık; British Birds (1987) — Field identification of West Palearctic wheatears, part 2, kanat altı deseninin yaşla değişimi.
• Küçük Boğmaklı Toygar: eBird — Bimaculated Lark; Oiseaux.net uzman hesabı; BirdLife International (2021), Avrupa değerlendirmesi; OSME — The Birds of Saudi Arabia, vol. 2, s.267: yuva, 3–6 yumurta, 12–13 gün kuluçka; boy ve ağırlık kaynak bağlamıyla gösterilir.
• Küçük Ebabil: eBird — Little Swift; Biodiversity and Development Institute (12 Şubat 2024); Oiseaux.net — Apus affinis; Southern African Bird Atlas tür hesabı. Güney Afrika üreme gözlemleri Türkiye takvimi yerine kullanılmaz.
• Küçük Suçulluğu: eBird — Jack Snipe; BTO BirdFacts; Nicole Bouglouan uzman tür hesabı; Oiseaux.net. Kısa gaga, koyu tepe ortası ve kuzey üreme alanlarına ait süreler ayrı doğrulandı.
• Küçük Tarlakuşu: eBird — Oriental Skylark; Oiseaux.net; OSME Region List 8.1 — Türkiye'deki nadir kayıt; Sadam, Khan, Gabol, Awais ve Khan (2022), Ornithological Science 21:71–78, DOI 10.2326/osj.21.71; Khan ve arkadaşları, Pakistan Journal of Zoology, DOI 10.17582/journal.pjz/20210818110804. Mardan örnekleminin yumurta, kuluçka ve yavru süreleri bölgesel ortalamalardır; yavru kanat ölçüleri erişkin kanat açıklığı yerine kullanılmaz.
• Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu: eBird; Le-Dantec — Oiseaux.net uzman hesabı; Khoo Siew Yoong (2011), Observations on the hunting and feeding behaviour of breeding Long-tailed Shrikes Lanius schach, BirdingASIA 16:71–74; Ali ve Ripley (1987), Handbook of the Birds of India and Pakistan, vol. 5, revised edition. Malezya gözleminin tahmini kuluçka süresi kesin ölçüm gibi sunulmaz.
• Sibirya Dağbülbülü: eBird; Audubon / Kenn Kaufman; Oiseaux.net uzman hesabı; BTO; Kirwan ve arkadaşları (2014), Turkey bird report, Sandgrouse 36(2); Sikora ve arkadaşları (2018), Ornis Polonica 59:273–290, DOI 10.12657/ornis.2018.4.4. 2016 Avrupa akını Türkiye'de yıllık bulunma kanıtı değildir.
• V. K. Ryabitsev (2020), Birds of the European Part of Russia, vol. 1 — Russian Academy of Sciences, Institute of Plant and Animal Ecology, ISBN 978-5-7584-0535-2. Küçük Boğmaklı Toygar açıklığı (s.244), Küçük Tarlakuşu ölçüleri (s.249), Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu batı görünümü ölçüleri (s.335) ve Prunella montanella hesabı: doğrudan yayımlanan aralıklar, eşey ve coğrafya sınırlamaları korunarak kullanıldı.

Benekli Suyelvesi ve Sığırcık — levha doğrulaması

• Javier Blasco-Zumeta ve Gerd-Michael Heinze: Spotted Crake (Porzana porzana), ageing and sexing. Erişkin tüy deseni ve eşey ayrımının sınırları.
• Naturalis, Birds of Europe: Spotted Crake. Kanat, yan gövde ve kuyruk altı örtüleri.
• Cornell Lab of Ornithology: European Starling identification. Erişkin üreme giysisi, genç kuş ve uçuş silueti.
• Kenn Kaufman / National Audubon Society: European Starling. Üreme dönemindeki erkek ve dişi gaga tabanı rengi.

Kara İskete — metin yenilemesi, 30 Eylül 2026

• OSME Region List 10.1, Part C (2024): Serinus pusillus, Red-fronted Serin; Fire-fronted Serin eski İngilizce ad olarak açıklanır. Türkiye ve çevresindeki yerli yayılış ile uzak tekil kayıtlar ayrı değerlendirilmiştir.
• Oiseaux.net — Serin à front rouge, Serinus pusillus: uzman tür hesabı; erişkin, dişi ve genç görünüşleri, tohum ağırlıklı beslenme, yuva yapısı, 3–5 yumurta ve 11–16 gün kuluçka. Hakemli saha araştırması olarak sunulmaz.
• E. I. Gavrilov ve A. E. Gavrilov (2005), The Birds of Kazakhstan (abridged edition), Tethys Ornithological Research II, s.156, tür hesabı 456: ağaç yuvaları, 3–5 yumurta, dişinin 11–12 günlük kuluçkası, 15–16 günde yuvadan ayrılma ve erişkin bakımının sürmesi. Bu bölgesel süreler Türkiye'nin bütün yuvaları için ölçülmüş değer olarak kullanılmamıştır.

Kara Kanatlı Bataklıkkırlangıcı — metin yenilemesi, 30 Eylül 2026

• Cornell/eBird, Black-winged Pratincole — Glareola nordmanni; Tony Prater (28 Haziran 2020), Pratincoles photo ID guide. Kanat altı örtüleri, arka kenar, genç giysisi ve mevsimsel kuyruk oranları; Doğu Bataklıkkırlangıcının kızıl-kahverengi kanat altı siyah olarak tanımlanmaz.
• V. P. Belik ve E. A. Lebedeva (2004), International Single Species Action Plan for the Conservation of the Black-winged Pratincole, AEWA Technical Series 4. Türkiye'nin tarihi geçiş/üreme değerlendirmesi güncel nüfus sayısı gibi kullanılmaz. OSME Region List 10.1, Part A (2024), bölgesel dağılım ve Afrika'ya göç.
• J. Kamp, M. A. Koshkin ve R. D. Sheldon (2009), Population size, breeding performance and habitat use of the Black-winged Pratincole Glareola nordmanni, Bird Conservation International 19(2):149–163. Kazakistan'daki habitat ilişkileri başka ülkelere kesin eşik olarak aktarılmamıştır.
• E. I. Gavrilov ve A. E. Gavrilov (2005), The Birds of Kazakhstan, Tethys Ornithological Research II, s.56, hesap 143: bölgesel 3–5, çoğunlukla dört yumurta, sığ yuva ve eşlerin bakımı. A. I. Koshelev (1983), The Black-winged Pratincole in southern Baraba, Priroda 9:40–42; Journal of Field Ornithology 55(3), Recent Literature (1984), s.395'teki İngilizce değerlendirme: yaklaşık üç hafta kuluçka. Birincil Rusça makalenin kendisi değil, bilimsel dergideki değerlendirmesi okunmuştur; yaklaşık süre kesin gün aralığına dönüştürülmemiştir.
• C. J. McInerny, R. Y. McGowan, R. M. Sellers, M. Cafiso ve J. M. Collinson (2024), A review of early historical records of Collared Pratincoles in Britain, and new British first records of Collared, Black-winged and Oriental Pratincoles, British Birds 117:152–167. Müze örnekleriyle tarihi kayıtların yeniden değerlendirilmesi.

Kara Karınlı Kumkuşu — 30 Eylül 2026

• Cornell, Dunlin identification; Life History (Warnock ve Gill tür hesabı temelinde); BTO BirdFacts, Dunlin; Kenn Kaufman / Audubon, Dunlin; Animal Diversity Web, Calidris alpina. Yaş ve mevsim giysileri, yuva, dört yumurta, kuluçka ve yavru gelişimi kaynak bağlamıyla değerlendirilmiştir.
• OSME Region List 10.1, Part A (2024): bölgesel geçiş ve kışlama. Bireye ait göç rotası veya alttür kökeni üretilmemiştir.
• R. C. Martins, T. Catry, C. D. Santos, J. M. Palmeirim ve J. P. Granadeiro (2013), Seasonal Variations in the Diet and Foraging Behaviour of Dunlins Calidris alpina in a South European Estuary: Improved Feeding Conditions for Northward Migrants, PLOS ONE 8(12):e81174. Portekiz Tejo haliç bulguları özgün Türkçe özetlenmiştir; Türkiye besin oranları olarak kullanılmaz. CC BY.

Kara Kızılbacak — Tringa erythropus

30 Eylül 2026: Takson, mevsimsel tanı, üreme ve yaşam alanı kontrolü. Kaynakların kuluçka süresi farkı metinde korunmuştur; bir ortalama üretilmemiştir.

• British Trust for Ornithology — BirdFacts: Spotted Redshank. Takson, yumurta sayısı ve kuluçkaya katılım; Birleşik Krallık nüfus verileri Türkiye'ye aktarılmadı.
• Didier Collin, Daniel Le-Dantec katkısıyla — Chevalier arlequin, Oiseaux.net. Tür hesabı; oluşturulma 1 Temmuz 2003. Kuluçka için yaklaşık 21 gün bildirir.
• Nicole Bouglouan — Spotted Redshank, Oiseaux-Birds. Kaynaklı uzman tür hesabı; kanat altı ayrımı, 23–24 gün kuluçka ve yaklaşık 28 gün uçuşa geçiş. Hakemli birincil ölçüm çalışması olarak sunulmamıştır.
• RSPB — Spotted Redshank ve The Wildlife Trusts — Spotted redshank. Mevsimsel görünüş ve tanı karşılaştırması.
• OSME Region List 10.1, Part A: Non-Passerines (2024). Bölgesel takson ve yayılış kontrolü; tekil gözlemler üreme kanıtı sayılmadı.

Kara Leş Kargası — Corvus corone

30 Eylül 2026: Corvus cornix ile karışan Türkiye yayılışı düzeltildi. Doğu orientalis taksonunun kaynaklara göre değişen kapsamı ayrıldı; Türkiye için düzenli üreme iddiası kurulmadı.

• BTO BirdFacts — Carrion Crow. Takson ve kaynak nüfusa ait 3–4 yumurta, 18–20 gün kuluçka, yaklaşık 29 gün yuvada gelişim.
• RSPB — Carrion Crow. Tanı, beslenme, yuva yerleri ve Corvus cornix ayrımı.
• Oiseaux.net — Corneille noire. Tüy, genç görünüşü ve takson kapsamı. Bölgesel üreme değerleri Türkiye'ye genellenmedi.
• OSME Region List 10.1, Part C: Passerines (2024), Carrion Crow kaydı: batılı corone Türkiye'ye rastlantısal ziyaretçi olarak verilir.
• Baglione, V., Marcos, J. M. ve Canestrari, D. (2002). Cooperatively Breeding Groups of Carrion Crow (Corvus corone corone) in Northern Spain. The Auk 119(3), 790–799. Kuzey İspanya topluluğuna özgü ortak bakım çalışması.
• Liao, D. A., Brecht, K. F., Veit, L. ve Nieder, A. (2024). Crows “count” the number of self-generated vocalizations. Science 384, 874–877. Tübingen Üniversitesi araştırma açıklaması; üç kuşla kontrollü deney, doğal çağrılara genellenmedi.

Kara Leylek — Ciconia nigra

30 Eylül 2026: Tür kimliği, tanı ve yaşam döngüsü kontrolü. Avrupa üreme verileri ile Türkiye geçiş sayımı ayrı bağlamlarda kullanıldı.

• BTO BirdFacts — Black Stork. Bilimsel/İngilizce ad eşleşmesi.
• Bundesamt für Naturschutz — Ciconia nigra. Kaynaklı kurum özeti: 2–4 yumurta, 32–38 gün kuluçka, 64–70 gün yuvada gelişim ve habitat gereksinimleri.
• Oiseaux.net — Cigogne noire. Tanı, kaynak hesabındaki 3–4 yumurta, yuva ve beslenme.
• Naseem Mazloom — Ciconia nigra, Animal Diversity Web. Yaşam döngüsü karşılaştırması; bütün iddialar doğrudan aktarılmadı.
• Üner, Ö., Boyla, K. A., Bacak, E., Birel, E., Çelikoba, İ., Dalyan, C., Tabur, E. ve Yardım, Ü. (2010). Spring migration of soaring birds over the Bosphorus, Turkey, in 2006. Sandgrouse 32, 20–33. İngilizce araştırma; 1.118 Kara Leylek yalnız sayımın tarih ve nokta kapsamındadır.
• Fisel, F., Heine, G., Rohde, C., Wikelski, M. ve Flack, A. (2024). Influence of age on spatial and temporal migratory patterns of Black Storks from Germany. Journal of Ornithology 165, 861–868. Almanya kökenli 70 gencin ilk üç yılına ilişkin çalışma.

Kara Sırtlı Kuyrukkakan — Oenanthe lugens

30 Eylül 2026: Doğu Akdeniz lugens görünümü temel alındı; farklı taksonomi kapsamları ayrıldı. Aynı topluluğa açıkça bağlanan kuluçka/yuvadan uçuş süresi doğrulanamadığından gün sayısı üretilmedi.

• AviList — Issues under Consideration. Mourning Wheatear / Oenanthe lugens ad eşleşmesi ve halophila ayırma önerisinin değerlendirme durumu; öneri kabul edilmiş karar olarak sunulmadı.
• Daniel Le-Dantec — Traquet deuil, Oiseaux.net. Tanı, coğrafi eşey farkları ve yaşam biçimi. Eski geniş takson kapsamındaki bilgiler bütün lugens topluluklarına genellenmedi.
• Dutch Birding 26 (2004), “Mourning wheatears” illustrated. Erişilebilen tanı bölümü: açık kanat alanı, lugens/persica eşey benzerliği ve halophila farkı. Tarihî sınıflama güncel kesin karar yerine kullanılmadı.
• OSME Region List 10.1, Part C — Passerines. Doğu Akdeniz topluluğunun Türkiye'de rastlantısal durumu ve takson/kayıt notları.
• Ben-Aharon, N., Kapota, D. ve Saltz, D. (2020). Roads and Road-Posts as an Ecological Trap for Cavity Nesting Desert Birds. Frontiers in Conservation Science 1, 614899. Negev'deki işaretli kuş araştırması; yol kenarı, açık direk tehlikesi ve bölgesel üreme bağlamı. Açık erişim, CC BY.

Kara Sırtlı Martı — Larus fuscus

30 Eylül 2026: Ad eşleşmesi, yaşa bağlı görünüm, Avrupa üreme verileri ve Türkiye kışlama bağlamı ayrı kontrol edildi.

• BTO BirdFacts — Lesser Black-backed Gull. Tipik üç yumurta, 24–27 gün kuluçka ve 30–40 gün uçuş gelişimi; Britanya veri bağlamı.
• RSPB — Lesser Black-backed Gull. Erişkin tanısı ve yaşam alanı.
• Cornell Lab — Identification ve Life History. Yaş giysileri, eşey, kanat oranı ve davranış; Kuzey Amerika bağlamı Türkiye'ye taşınmadı.
• Audubon / Kenn Kaufman — Lesser Black-backed Gull. Yuva, yavru bakımı ve beslenme karşılaştırması.
• Didier Collin — Goéland brun, Oiseaux.net. Tanı ve ses.
• BirdLife International (2021), European Red List of Birds — Larus fuscus. Türkiye kışlama verisi; eski sayım bugünkü kesin toplam olarak verilmedi.
• EURING/CMS (2022), Online Atlas of the movements of European bird populations — Lesser Black-backed Gull. Atlantik/Baltık göç bağlantıları.
• Langley, L. P., Bearhop, S., Burton, N. H. K., Banks, A. N., Frayling, T., Thaxter, C. B., Clewley, G. D., Scragg, E. ve Votier, S. C. (2023; çevrimiçi 2022). Urban and coastal breeding lesser black-backed gulls (Larus fuscus) segregate by foraging habitat. Ibis 165, 214–230.
• Shamoun-Baranes, J., Burant, J. B., van Loon, E. E., Bouten, W. ve Camphuysen, C. J. (2017). Short distance migrants travel as far as long distance migrants in lesser black-backed gulls Larus fuscus. Journal of Avian Biology 48, 49–57. Göç uzaklığı ile toplam hareket ayrımı.

Kara Sumru — Chlidonias niger

30 Eylül 2026: Avrupa-Asya ve Kuzey Amerika veri bağlamları ayrıldı; Türkiye için eski kısmi üreme tahmini güncel kesin sayı olarak kullanılmadı.

• BTO BirdFacts — Black Tern. Ad eşleşmesi, üç yumurta, 21–22 gün kuluçka, 19–25 gün uçuş gelişimi.
• Cornell Lab — Black Tern Identification ve Life History. Yaş/mevsim görünümü, beslenme, yuva; Kuzey Amerika kuluçka verisi 19–21 gün ayrı belirtildi.
• RSPB — Black Tern. Temel tanı karşılaştırması.
• Oiseaux.net — Guifette noire. Avrupa-Asya görünümü, açık kanat altı ve bataklık sumruları karşılaştırması.
• BirdLife International (2021), European Red List of Birds — Chlidonias niger. İngilizce kurum değerlendirmesi; Türkiye üreme verisinin tarih ve yöntem sınırlamaları.
• AEWA — Report on the conservation status of migratory waterbirds in the Agreement Area. Avrupa-Asya niger topluluğunun Batı Afrika kışlama bağlantısı; eski nüfus toplamları aktarılmadı.
• Gilbert, A. T. ve Servello, F. A. (2005). Water level dynamics in wetlands and nesting success of Black Terns in Maine. Waterbirds 28(2), 181–187. DOI: 10.1675/1524-4695(2005)028[0181:WLDIWA]2.0.CO;2. Bölgesel taşkın/yuva başarısı araştırması.

Kaşıkçı — Platalea leucorodia

30 Eylül 2026: Ad eşleşmesi, yaş görünümü, dokunarak beslenme ve Türkiye üreme/kışlama durumu kontrol edildi. Bölgesel çalışmalar Türkiye'ye sayısal olarak genellenmedi.

• BTO BirdFacts — Spoonbill. 3–4 yumurta, 21–25 gün kuluçka ve 45–50 gün uçuş gelişimi.
• RSPB — Spoonbill ve Oiseaux.net — Spatule blanche. Tanı, genç kanat uçları, yuva ve yaşam alanı. Oiseaux sayfasındaki süzme anlatımı yerine duyusal araştırmanın daha doğru açıklaması kullanıldı.
• BirdLife International (2021), European Red List of Birds — Platalea leucorodia. Türkiye için ayrı üreme ve kışlama veri bağlamları.
• EURING/CMS (2022), Online Atlas of the movements of European bird populations — Eurasian Spoonbill. Türkiye–Pakistan dahil halkalama bağlantıları; bütün bireylere tek rota verilmedi.
• Martin, G. ve Portugal, S. (2011). Differences in foraging ecology determine variation in visual fields in ibises and spoonbills (Threskiornithidae). Ibis 153(4), 662–671. Gaga ucu duyusu ve görmenin işlevleri.
• Jouta, J., de Goeij, P., Lok, T., Velilla, E., Camphuysen, C. J., Leopold, M., van der Veer, H. W., Olff, H., Overdijk, O. ve Piersma, T. (2018). Unexpected dietary preferences of Eurasian Spoonbills in the Dutch Wadden Sea: spoonbills mainly feed on small fish not shrimp. Journal of Ornithology 159, 839–849. Yavru besini araştırması.
• Lok, T., van der Geest, M., Bom, R. A., de Goeij, P., Piersma, T. ve Bouten, W. (2023). Prey ingestion rates revealed by back-mounted accelerometers in Eurasian spoonbills. Animal Biotelemetry 11, 5. Açık erişim CC BY 4.0; bulgular özgün Türkçe özetlendi.
• Lok, T., Overdijk, O., Tinbergen, J. M. ve Piersma, T. (2011). The paradox of spoonbill migration: most birds travel to where survival rates are lowest. Animal Behaviour 82, 837–844.

Kayın Baştankarası — Poecile palustris

30 Eylül 2026: Takson, tanı sınırları, yerleşiklik ve üreme bilgileri doğrulandı. Britanya araştırmalarının sayısal sonuçları Türkiye'ye genellenmedi; mevcut biyometri ve levhalar bu metin çalışmasında değiştirilmedi.

• BTO BirdFacts — Marsh Tit. 7–9 yumurta, 14–16 gün dişi kuluçkası, 18–21 gün yavru gelişimi ve yerleşiklik.
• RSPB — Marsh Tit; Oiseaux.net — Mésange nonnette. Ad eşleşmesi, görünüm, gençler, besin ve yuva malzemesi.
• OSME Region List 5.1, Passerines (2019). Marsh Tit hesabı: Türkiye'nin kuzeybatı ve kuzeydoğusu. Güncel ulusal nüfus tahmini olarak kullanılmadı.
• Broughton, R. K., Hinsley, S. A. ve Bellamy, P. E. (2008). Separation of Marsh Tit Poecile palustris from Willow Tit Poecile montana using a bill criterion. Ringing & Migration 24(2), 101–103. Gaga işaretinin tanısal değeri ve sınırlamaları.
• BTO Ringers' Manual — Separating Marsh and Willow Tits. Ölçüm, tüy aşınması ve genç kuşlarla ilgili sınırlamalar; kuş yakalama talimatı olarak sunulmadı.
• Broughton, R. K., Alker, P. J., Bellamy, P. E., Britton, S., Dadam, D., Day, J. C., Miles, M. ve Hinsley, S. A. (2016). Comparative biometrics of British Marsh Tits Poecile palustris and Willow Tits P. montana. Ringing & Migration 31(1), 30–40. Eşey tayini ve kanat ölçüsünün bağlamı; buradan biyometri paneline sayı aktarılmadı.
• Broughton, R. K., Hill, R. A., Bellamy, P. E. ve Hinsley, S. A. (2010). Dispersal, ranging and settling behaviour of Marsh Tits Poecile palustris in a fragmented landscape in lowland England. Bird Study 57, 458–472. DOI.
• Broughton, R. K. (2012). Habitat modelling and the ecology of the marsh tit (Poecile palustris). Bournemouth University doktora tezi. Orman yapısı ve parçalanma; hakemli makale ile tez ayrımı korunmuştur.
• Broughton, R. K., Hill, R. A., Henderson, L. J., Bellamy, P. E. ve Hinsley, S. A. (2012; çevrimiçi 2011). Patterns of nest placement in a population of Marsh Tits Poecile palustris. Journal of Ornithology 153, 735–746. Üniversite araştırma kaydı ve makale künyesi karşılaştırıldı.
• Maziarz, M., Broughton, R. K., Beck, K. B., Robinson, R. A. ve Sheldon, B. C. (2023). Temporal avoidance as a means of reducing competition between sympatric species. Royal Society Open Science 10. BTO araştırma özeti. Besin saklamanın rekabeti azaltması gözlenen sonuç değil, tartışılan açıklama olarak ayrıldı.
• Healy, S. D. ve Krebs, J. R. (1996). Food storing and the hippocampus in Paridae. Brain Behavior and Evolution 47(4), 195–199. University of St Andrews kayıt ve özeti.

Kelaynak — Geronticus eremita

30 Eylül 2026: İngilizce ve İspanyolca bilimsel/uzman kaynaklarla ad, yaş görünümü, iki eşin bakımı ve koruma topluluklarının farklı durumu doğrulandı. Eski nüfus sayıları güncel toplam olarak sunulmadı. Levha ve biyometri değiştirilmedi.

• Cano-Alonso, L. S., López-Vázquez, J. M., Orueta, J. F., Quevedo-Muñoz, M. A. ve Sánchez, I. (2024). Ibis eremita — Geronticus eremita. Enciclopedia Virtual de los Vertebrados Españoles, Museo Nacional de Ciencias Naturales: Tanı, Beslenme, Üreme.
• Zoobotánico Jerez — Ibis eremita. 2–4 yumurta, 24–28 gün kuluçka, yuva ve iki ebeveyn bakımı. Sayfanın eski yayılış özeti güncel dağılım için kullanılmadı.
• Böhm, C., Bowden, C. G. R., Seddon, P. J., Hatipoğlu, T., Oubrou, W., El Bekkay, M., Quevedo, M. A., Fritz, J., Yeniyurt, C., Lopez, J. M., Orueta, J. F., Frigerio, D. ve Unsöld, M. (2021; çevrimiçi 2020). The northern bald ibis Geronticus eremita: history, current status and future perspectives. Oryx 55(6), 934–946. CC BY 4.0; özgün Türkçe özet.
• Kılıç, A. ve Uysal, E. (2019). Assessment of the incubation period for each sex of Turkish semiwild Northern Bald Ibis (Geronticus eremita). Turkish Journal of Zoology 43(6), 617–627. DOI: 10.3906/zoo-1903-9. İngilizce hakemli makale; gündüz kuluçka nöbetleri toplam yumurta gelişim süresiyle karıştırılmadı.
• Yeniyurt, C., Oppel, S., İsfendiyaroğlu, S., Özkınacı, G., Erkol, I. L. ve Bowden, C. G. R. (2017; çevrimiçi 2016). Influence of feeding ecology on breeding success of a semi-wild population of the critically endangered Northern Bald Ibis Geronticus eremita in southern Turkey. Bird Conservation International 27(4), 537–549. Gözlemsel ilişki nedensellik olarak sunulmadı.
• Lindsell, J. A., Serra, G., Peške, L., Abdullah, M. S., al Qaim, G., Kanani, A. ve Wondafrash, M. (2009). Satellite tracking reveals the migration route and wintering area of the Middle East population of Critically Endangered northern bald ibis Geronticus eremita. Oryx 43(3), 329–335. DOI: 10.1017/S0030605309001963.
• Portugal, S. J., Hubel, T. Y., Fritz, J., Heese, S., Trobe, D., Voelkl, B., Hailes, S., Wilson, A. M. ve Usherwood, J. R. (2014). Upwash exploitation and downwash avoidance by flap phasing in ibis formation flight. Nature 505, 399–402. DOI: 10.1038/nature12939.
• Szipl, G., Boeckle, M., Werner, S. A. B. ve Kotrschal, K. (2014). Mate Recognition and Expression of Affective State in Croop Calls of Northern Bald Ibis (Geronticus eremita). PLOS ONE 9(2), e88265. DOI: 10.1371/journal.pone.0088265. CC BY; bulgular özgün Türkçe özetlendi.
• Çakmak, E., Akın Pekşen, Ç., Boran, B., Hatipoğlu, T. ve Bilgin, C. C. (2025). High nuclear genetic diversity of Birecik semi-wild population of endangered Bald Ibis (Geronticus eremita) from Turkey. Avian Conservation and Ecology 20(1), 16. DOI: 10.5751/ACE-02835-200116. CC BY 4.0; özgün Türkçe özet.
• Waldrappteam Conservation and Research — Projects. İnsan rehberliğindeki göç ve Avrupa yeniden yerleştirme kapsamı. BirdLife South Africa — Southern Bald Ibis. Geronticus calvus karşılaştırması; diğer türe ait ölçüler aktarılmadı.

Kervançulluğu — Numenius arquata

30 Eylül 2026: Takson, görünüş, üreme, Türkiye kışlama kayıtları ve göç bilgileri yabancı dilde kaynaklarla karşılaştırıldı. Bölgesel sonuçlar Türkiye geneline taşınmadı; levha ve biyometri değiştirilmedi.

• BTO BirdFacts — Curlew. Dört yumurta; 27–29 gün kuluçka, 32–38 gün uçma gelişimi ve tarihli halkalama yaş kaydı.
• Oiseaux.net — Courlis cendré / Eurasian Curlew, Numenius arquata. Ad eşleşmesi ve yaşa bağlı görünüş.
• König, C. Bundesamt für Naturschutz — Numenius arquata. Açık alan gereksinimi, sığ ot döşeli yuva ve yaklaşık 30 günlük kuluçka; kaynak farkı korundu.
• RSPB — Curlew; Priority Species Spotlight: Curlew. Genel tanı, gösteri uçuşu ve koruma bağlamı.
• Slender-billed Curlew identification toolkit. Kervançulluğu ve Sürmeli Kervançulluğunun baş, gövde ve yaş değişkenliği; tarihsel nadir tür karşılaştırması.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds — Numenius arquata. Türkiye kışlama verileri; eski sayılar güncel nüfus olarak kullanılmadı.
• Onmuş, O. ve Sıkı, M. (2011). Shorebirds in the Gediz Delta (İzmir, Turkey): breeding and wintering abundances, distributions, and seasonal occurrences. Turkish Journal of Zoology 35(5), 615–629. DOI: 10.3906/zoo-1002-14. İngilizce hakemli araştırma.
• Franks, S. ve çalışma arkadaşları (2022). EURING/CMS Online Atlas of the movements of European bird populations — Eurasian Curlew. Doğu Avrupa'daki veri eksiklikleri ve bölgesel göç farkları.
• BTO Research Report 562, Kervançulluğu bölümü, 4.3. İç kesim ve kıyı besinleri; farklı araştırmaların sonuçlarını birleştiren bilimsel derleme.
• Mander, L., Nicholson, I., Green, R., Dodd, S., Forster, R. ve Burton, N. (2022). Individual, sexual and temporal variation in the winter home range sizes of GPS-tagged Eurasian Curlew Numenius arquata. Bird Study 69, 39–52. DOI: 10.1080/00063657.2022.2144129. Humber'da 18 bireyin GPS çalışması; alan büyüklüğü Türkiye'ye genellenmedi.
• Ewing, H., Noyes, P., Brides, K., Burton, N. H. K., Cotton, A., Gornall, D., Franks, S., Perkins, A., Pollard, M., Saunders, R. ve Burrell, R. (2026). Predator exclusion fencing boosts the survival of Curlew nests but not chicks across English farmed landscapes. BTO Research Report 819. Yuva başarısı ve uçan yavru başarısı ayrı değerlendirildi.

Keşiş Kuyrukkakanı — Oenanthe monacha

30 Eylül 2026: İngilizce uzman kaynaklarla takson, eşey farkı, kuyruk deseni, üreme ve Türkiye'nin seyrek konuk statüsü doğrulandı. Kaynakların komşu tür hesaplarındaki bilgiler aktarılmadı. Levha, pin ve biyometri değişmedi.

• Cornell / eBird — White-crowned Wheatear, Oenanthe leucopyga. Benzer tür karşılaştırması: siyah gövde, erişkin beyaz başlık ve kuyruk uç bandının yokluğu.
• Cornell Lab of Ornithology / eBird — Hooded Wheatear. Oenanthe monacha ad eşleşmesi, erkek–dişi görünüşü, kuyruk uç bandının yokluğu ve yerel kış hareketleri.
• Oiseaux.net — Hooded Wheatear. Takson ve temel ekoloji. Otomatik aktarılan kesin yaş/tekil kütle değerleri tür geneline taşınmadı.
• Boland, C. ve Alsuhaibany, A. (2020). The Birds of Saudi Arabia, Volume 2: Species Accounts. Motivate Media Group / Saudi Aramco, s. 350. Üreme: 3–4 yumurta, 14–15 gün kuluçka ve yuva dönemi; iki yetişkin bakımı. Karşı sayfadaki Oenanthe deserti değerleri kullanılmadı. Görseller kopyalanmadı.
• Qatar e-Nature — Wheatear, Hooded. Taze tüy kenarları, dişi ve kuyruk deseni; çelişen boy alanı kullanılmadı.
• Khoury, F. ve Förschler, M. I. (2008). Habitats and foraging of Hooded Wheatears Oenanthe monacha in Jordan. Sandgrouse 30(2), 146–149. Üç alandaki gözlemsel çalışma; ekolojik açıklamalar kesin nedensellik olarak verilmedi.
• Kirwan, G. M., Özen, M., Ertuhan, M. ve Atahan, A. (2014). Turkey Bird Report 2007–2011. Sandgrouse 36, 146–175, tür hesabı s. 167. İngilizce bilimsel rapor; 20 Şubat 1998 Göksu kaydı ve seyrek konuk statüsü.
• Jennings, M. C. (2018). Breeding birds of Hayl al Jawari area, Jebal Sarah, Jebal al Akhdar mountains, northern Oman. Sandgrouse 40, 162–175. Yerel dağlık alan kayıtları; bitişik Hume's Wheatear yuva hesabı bu türe aktarılmadı.
• Cowan, P. J. The unnatural history of desert birds in the Arabian peninsula. A review. Sandgrouse Supplement 4, 113–117. Tekil yapılar, çiftlik ve suluk kayıtları; yerleşim bağımlılığı olarak yorumlanmadı.

Kır İncirkuşu — Anthus campestris

30 Eylül 2026: Beş tür metni yenilendi; levha, pin ve biyometri korunmuştur. İspanya üreme araştırmaları ve Orta Avrupa göç örneklemi Türkiye geneline aktarılmadı.

• Cornell / eBird — Tawny Pipit. İngilizce ve bilimsel ad, görünüş, genç birey ve çağrı.
• Cornell / eBird — Richard's Pipit, Anthus richardi ve Blyth's Pipit, Anthus godlewskii. Benzer türlerin kimlik ve karşılaştırması.
• Calero-Riestra, M. ve García, J. T. (2019). Bisbita campestre — Anthus campestris. Enciclopedia Virtual de los Vertebrados Españoles, Museo Nacional de Ciencias Naturales / CSIC. Görünüş, habitat, üreme. Yuva, yumurta, kuluçka ve yuvadan ayrılma verilerinin coğrafi bağlamı korunmuştur.
• Collin, D. Oiseaux.net — Pipit rousseline. Ses, hareket ve omurgasız besinler; kaynaklar arasında uyuşmayan tohum bilgisi düzenli beslenme olarak benimsenmedi.
• BirdLife International (2021). European Red List of Birds: Anthus campestris supplementary material. Türkiye üreme kaydı; eski ve sınırlı nitelikteki nüfus tahmini güncel sayım olarak kullanılmadı.
• Briedis, M., Beran, V., Hahn, S. ve Adamík, P. (2016). Annual cycle and migration strategies of a habitat specialist, the Tawny Pipit Anthus campestris, revealed by geolocators. Journal of Ornithology 157(2), 619–626. Üniversite yayın kaydı. Orta Avrupa örneklemi.
• Calero-Riestra, M., García, J. T., Herranz, J. ve Suárez, F. (2013). Breeding output and nest predation patterns in steppe-associated Mediterranean birds: the case of the Tawny Pipit Anthus campestris. Journal of Ornithology 154, 289–298; çevrimiçi 2012. İspanya üreme başarısı ve yuva kaybı.
• Calero-Riestra, M. ve García, J. T. (2016). Sex-dependent differences in avian malaria prevalence and consequences of infections on nestling growth and adult condition in the Tawny pipit, Anthus campestris. Malaria Journal 15, 178. CC BY 4.0; bulgular özgün Türkçe özetlendi. Görseller ve veri tabloları kopyalanmadı; 2008–2010 Valeria örneklemi ülke geneline mal edilmedi.

Kıyı Çamurçulluğu — Limosa lapponica

30 Eylül 2026: Takson, mevsim ve eşey görünüşleri, üreme, beslenme ve göç bağlamı denetlendi. Pasifik göç verisi Türkiye kuşlarına mal edilmedi. Levha, pin ve biyometri korunmuştur.

• BTO BirdFacts — Bar-tailed Godwit. Ad eşleşmesi, kıyı kullanımı, tipik dört yumurta ve 20–21 gün kuluçka.
• Cornell — Bar-tailed Godwit identification ve life history. Yaş/eşey/coğrafi tüy farkları, yuva ve 28–30 gün uçuş gelişimi; ebeveyn katılımı kaynak bağlamıyla verilmiştir.
• Oiseaux.net — Barge rousse. Ses, mevsimsel görünüş ve beslenme. Bağlamsız tek ağırlık/nüfus alanları kullanılmadı.
• RSPB — Bar-tailed Godwit ve Black-tailed Godwit. Uçuşta sırt, kanat ve kuyruk karşılaştırması.
• The Wildlife Trusts — Bar-tailed godwit. Gövde oranları, ayakların kuyruk arkasına uzanışı ve kıyı habitatı; Birleşik Krallık mevsimselliği Türkiye'ye taşınmadı.
• Onmuş, O. ve Sıkı, M. (2011). Shorebirds in the Gediz Delta (İzmir, Turkey): breeding and wintering abundances, distributions, and seasonal occurrences. Turkish Journal of Zoology 35(5), 615–629. İngilizce hakemli araştırma; 1990–2007 kayıtları ve tür tablosu.
• Franks ve ark. (2022), tür hesabı Frédéric Jiguet. EURING/CMS Eurasian–African Bird Migration Atlas — Limosa lapponica. Topluluklara özgü bağlantılar.
• Gill, R. E. Jr., Tibbitts, T. L., Douglas, D. C., Handel, C. M., Mulcahy, D. M., Gottschalck, J. C., Warnock, N., McCaffery, B. J., Battley, P. F. ve Piersma, T. (2009). Extreme endurance flights by landbirds crossing the Pacific Ocean: ecological corridor rather than barrier?. Proceedings of the Royal Society B 276(1656), 447–457. USGS yayın kaydı.
• Hedenström, A. (2010). Extreme Endurance Migration: What Is the Limit to Non-Stop Flight?. PLOS Biology 8(5), e1000362. Creative Commons Attribution açık erişim; özgün Türkçe açıklama yapılmıştır, model sonuçları doğrudan bireysel ölçüm olarak sunulmadı.
• Duijns, S., van Gils, J. A., Spaans, B., ten Horn, J., Brugge, M. ve Piersma, T. (2014). Sex-specific winter distribution in a sexually dimorphic shorebird is explained by resource partitioning. Ecology and Evolution 4(20), 4009–4018. VLIZ/NIOZ kurumsal yayın kaydı; eşeye özgü besin erişimi.

Kızılbacak — Tringa totanus

30 Eylül 2026: Takson, yaş/mevsim görünüşü, üreme, habitat, beslenme ve göç kontrol edildi. Levha, pin ve biyometri değiştirilmedi.

• Cornell/eBird — Common Redshank. Takson, genel yapı, uçuş deseni ve davranış.
• BTO BirdFacts — Redshank. Dört yumurta, 24 gün kuluçka, iki eşin katılımı ve 25–35 gün uçuş gelişimi.
• Maëlle Bujaud, Oiseaux.net — Chevalier gambette. Yaş/mevsim, yuva, beslenme ve 22–25 gün kuluçka aralığı.
• RSPB — Redshank ve The Wildlife Trusts — Redshank. Habitat, görünüş ve koruma bağlamı.
• Cornell/eBird — Spotted Redshank. Kara Kızılbacak ile yapı ve uçuş karşılaştırması.
• Frédéric Jiguet (2022), Eurasian African Bird Migration Atlas — Common Redshank. Bölgesel halkalama bağlantıları; Türkiye kuşlarına sabit rota veya mesafe atanmadı.
• Onmuş, O. & Sıkı, M. (2011). Shorebirds in the Gediz Delta (İzmir, Turkey): breeding and wintering abundances, distributions, and seasonal occurrences. Turkish Journal of Zoology 35(5):615–629. DOI: 10.3906/zoo-1002-14. İngilizce hakemli yerel çalışma; sonuçlar Türkiye geneline nüfus tahmini olarak aktarılmadı.
• Sharps, E., Smart, J., Mason, L. R., Jones, K., Skov, M. W., Garbutt, A. & Hiddink, J. G. (2017). Nest trampling and ground nesting birds: Quantifying temporal and spatial overlap between cattle activity and breeding redshank. Ecology and Evolution 7(16):6622–6633. DOI: 10.1002/ece3.3271. CC BY 4.0; özgün Türkçe özet. GPS sığır takibi ve yapay yuva deneyi gerçek yuva takibiyle karıştırılmadı.

Ak Kaşlı Çıvgın — Phylloscopus humei

1 Ekim 2026 metin yenilemesi: Takson, ayırıcı görünüş, ses, yayılış ve üreme kaynakları yeniden denetlendi. Yalnız tür metinleri yenilendi; biyometri, levha ve pinler değiştirilmedi. Eski kayıtlardaki ölçü ve levha değerlendirmeleri bu metin çalışmasının yeni doğrulaması değildir.

• Cornell/eBird — Hume's Warbler. İngilizce/bilimsel ad, baş ve kanat deseni, çağrı ve ötüş; Yellow-browed Warbler ve Pallas's Leaf Warbler karşılaştırmalı tanısı.
• Carey, G. J. (2023; sayfa güncellemesi 9 Ocak 2024). Hume's Leaf Warbler, version 1.0. The Avifauna of Hong Kong. HKBWS. Humei/mandellii ses farkı, coğrafi dağılım ve bölgesel habitat gözlemleri.
• Madge, S. (1997). Identification of Hume's Warbler. British Birds 90:571–575. Tür ayrımının tarihçesi. Clement ve Scott (1999), British Birds 92:96–100, Sussex Hume's Warbler kaydı. Ses, tüy aşınması ve kanat çizgilerinin değerlendirilmesi.
• Bontrager, A. L.-L. (2006). Breeding biology and inheritance of a color pattern in a monomorphic bird. University of California San Diego doktora tezi. Tam metin, basılı s.7: Manali'de en sık dört yumurta, yaklaşık 14 gün kuluçka, yaklaşık 12 günde yuvadan ayrılma; dişinin yuva/kuluçka ve iki ebeveynin yavru besleme görevi. Bölgesel örneklem Türkiye üremesi olarak sunulmadı.
• Kirwan, G. M., Özen, M., Ertuhan, M. & Atahan, A. (2014). Turkey Bird Report 2007–2011. Sandgrouse 36:146–175, ilgili kayıt s.169. İngilizce OSME yayını; 19 Kasım 2011 Pelitköy kaydının tarihsel durumu, güncel ülke kayıt toplamı olarak kullanılmadı.
• BTO BirdFacts — Hume's Warbler. Britanya'nın geç sonbahar ve uzun kalan kış bireyleri; Türkiye takvimine genellenmedi. Oiseaux.net — Hume's Leaf Warbler. Omurgasız beslenmesi ve bitki örtüsünden toplama; kanat kirişi kanat açıklığı olarak alınmadı.
• Gross, S. J. & Price, T. D. (2000). Determinants of the northern and southern range limits of a warbler. Journal of Biogeography 27:869–878. Hindistan kış alanlarında av ve beslenme ortamını inceleyen araştırma; beslenme bölümünde araştırmanın kapsamı kullanıldı, rekabet hipotezi kesin neden olarak aktarılmadı.
• Irwin, D. E., Alström, P., Olsson, U. & Benowitz-Fredericks, Z. M. (2001). Cryptic species in the genus Phylloscopus (Old World leaf warblers). Ibis 143:233–247. Ses, davranış ve genetik kanıtla tür ayrımı.
• Scordato, E. S. C., Bontrager, A. L. & Price, T. D. (2012). Cross-generational effects of climate change on expression of a sexually selected trait. Current Biology 22:78–82. DOI:10.1016/j.cub.2011.11.044. Açık kanat deseninde iklim, üreme zamanı ve aşınmanın farklı etkileri.
• Conservation Nation (31 Ekim 2024). Warblers' Warnings: Nests Offer Insights into the Changing Himalayan Climate. Himalaya yuva araştırmasından birinci el saha bildirimi; hakemli makale olarak sunulmadı. Kubbeli yer yuvası, ot ağırlıklı malzeme ve yuvalar arası çeşitlilik.

Dünya Kuşları — 6. sayfa tüneme levhası kaynakları

Cornell Lab of Ornithology / eBird uzman tür hesapları 2 Ekim 2026 tarihinde ad eşleşmesi ve ayırıcı tüy deseni bakımından kontrol edildi. Tür özelinde bilimsel ve uzman kaynaklar eşey, alt tür ve doğal konma desteği için kullanıldı. Üretilen levhalar eğitim amaçlı görsellerdir, biyolojik kanıt değildir. Kaynak fotoğraflar yalnız karşılaştırma için incelendi; siteye kopyalanmadı ve üretim girdisi olarak verilmedi. Cypseloides lemosi doğal dinlenme desteği ve Ptilinopus rivoli yetişkin dişi göz rengi belirsizdir; bu iki takson levha yayın kapsamına alınmadı.

• Grey-backed Sparrow-Lark — Eremopterix verticalis.
• White-naped Yuhina — Yuhina bakeri.
• White-vented Violetear — Colibri serrirostris.
• White-vented Euphonia — Euphonia minuta.
• White-vented Shama — Copsychus niger.
• White-vented Plumeleteer — Chalybura buffonii.
• Snow Petrel — Pagodroma nivea.
• White-billed Buffalo Weaver — Bubalornis albirostris.
• White-billed Crow — Corvus woodfordi.
• White-billed Starling — Onychognathus albirostris.
• White-throated Thrush — Turdus assimilis.
• White-chested Babbler — Pellorneum rostratum.
• Brown-rumped Seedeater — Crithagra tristriata.
• Snowy-throated Babbler — Stachyris oglei.
• White-breasted Wood Wren — Henicorhina leucosticta.
• Martinique Thrasher — Ramphocinclus brachyurus.
• White-throated Mountaingem — Lampornis castaneoventris.
• White-whiskered Spinetail — Synallaxis candei.
• Metallic Pigeon — Columba vitiensis.
• White-throated Cacholote — Pseudoseisura gutturalis.
• White-cheeked Pintail — Anas bahamensis.
• White-throated Earthcreeper — Upucerthia albigula.
• White-throated Manakin — Corapipo gutturalis.
• White-throated Jay — Cyanolyca mirabilis.
• White-chinned Myzomela — Myzomela albigula.
• White-throated Wren-Babbler — Napothera pasquieri.
• White-breasted Parrotbill — Paradoxornis ruficeps.
• White-chinned Prinia — Schistolais leucopogon.
• White-chested Puffbird — Malacoptila fusca.
• White-throated Hawk — Buteo albigula.
• White-chinned Thistletail — Asthenes fuliginosa.
• White-throated Flycatcher — Empidonax albigularis.
• Black-backed Bush Tanager — Urothraupis stolzmanni.
• White-breasted Tapaculo — Eleoscytalopus indigoticus.
• White-throated Treecreeper — Cormobates leucophaea.
• White-throated Babbler — Argya gularis.
• White-chested Emerald — Chrysuronia brevirostris.
• White-chinned Thrush — Turdus aurantius.
• White-chinned Swift — Cypseloides cryptus.
• White-chinned Jacamar — Galbula tombacea.
• White-bibbed Manakin — Corapipo leucorrhoa.
• White-chinned Sapphire — Chlorestes cyanus.
• White-chinned Woodcreeper — Dendrocincla merula.
• White-bellied Woodstar — Chaetocercus mulsant.
• White-breasted Antbird — Rhegmatorhina hoffmannsi.
• White-breasted Nigrita — Nigrita fusconotus.

• BirdLife International (2017). Stachyris oglei — amended 2016 assessment. Dar koyu kanat ve kuyruk çizgileri, gri göğüs ve siyah yüz maskesinin tanımı için kullanıldı. Tarihsel koruma statüsü güncelmiş gibi aktarılmadı.
• Australian Museum — White-throated Treecreeper, Cormobates leucophaea. Gövdeye tutunma duruşu, dişide yanak işareti ve alt taraf çizgileri; dswilson59 fotoğrafı, CC BY-NC 4.0, yalnız incelendi.
• Peru Aves — Chlorestes cyanus (older combination Hylocharis cyanus). Amazonya rostrata görünümü uzman hesap ve Didier Perrocheau ile Juan Redhead yetişkin erkek fotoğraflarıyla bağımsız olarak karşılaştırıldı.
• Peru Aves — Dendrocincla merula. Düz tüy örtüsü, göz, küçük çene lekesi ve gövdeye tutunma duruşu; Bruno Rennó kaydı yalnız incelendi, tek eşeye özgü desen kanıtı olarak kullanılmadı.
• Macaulay Library ML105433371 — Pio Marshall, Upucerthia albigula, Putre, Chile, 28 October 2016. Boğazın soluk rengi uzman hesapla birlikte karşılaştırıldı; fotoğrafa bakarak kesin yaş/eşey tayini yapılmadı.
• Macaulay Library ML194245151 — Rofikul Islam, Stachyris oglei, Arunachal Pradesh, India, 12 December 2019. Gerçek tüy ve destek karşılaştırması; yalnız incelendi.

Bu tüneme levhası kontrolü bütün atlasın son bilimsel denetimi değildir. Bölgesel görünümler sessizce birleştirilmez; eşlerin benzer görünmesi sahada güvenilir eşey tayini yapıldığı anlamına gelmez.

• Brito, G. R. R.; Figueira, D. M.; Buainain, N.; Firme, D. H.; Biancalana, R. N.; Assis, C. P.; Araujo, G. G.; Crozariol, M. A.; Frickes, G. R.; Parrini, R.; Ruschi, P. A.; Raposo, M. A. (2015, 30 December). Diet and breeding of the poorly known White-chinned Swift Cypseloides cryptus Zimmer, 1945, in Brazil. Revista Brasileira de Ornitologia 23:398–404. DOI:10.1007/BF03544316. Tür özelinde kayalık yuva desteği; bu kanıt C. lemosi türüne aktarılmadı.
• Moraes, L. A.; Bornschein, M. R.; Gatto, C. A. F. R.; Santos, S. S.; Maurício, G. N. (2018, 1 October). Taxonomic review of the rhinocryptid genus Eleoscytalopus (I): Bahia Tapaculo (E. psychopompus) is vocally and morphologically distinct from White-breasted Tapaculo (E. indigoticus). The Auk 135(4):1009–1019. DOI:10.1642/AUK-18-10.1. Tür ayrımı ve yan desenleri; ölçü farkları uydurma eşeye özgü renk farkına dönüştürülmedi.
• Del-Rio, G.; Rego, M. A.; Whitney, B. M.; Schunck, F.; Silveira, L. F.; Faircloth, B. C.; Brumfield, R. T. (2022, 1 March). Displaced clines in an avian hybrid zone (Thamnophilidae: Rhegmatorhina) within an Amazonian interfluve. Evolution 76(3):455–475. DOI:10.1111/evo.14377. R. hoffmannsi ana taksonunda beyaz göğüs ve boğaz; melezlerdeki ara desenler levhaya taşınmadı.
• Weller, A.-A.; Schuchmann, K.-L. (2009). Re-evaluation of Agyrtria brevirostris Lesson (Aves, Trochilidae), with notes on its taxonomic status and relationships to A. chionopectus Gould and A. versicolor Vieillot. Zoosystematics and Evolution 85(1):143–149. DOI:10.1002/zoos.200800020. Tarihsel adlar güncel Chrysuronia brevirostris ile eşleştirildi; komşu taksonlar onun yerine kullanılmadı.
• Brinkhuizen, D. M.; Soldato, G.; Lambeth, G.; Lambeth, D.; Albán, N. J.; Freile, J. F. (2015, 5 March). Bluish-fronted Jacamar Galbula cyanescens in Ecuador. Bulletin of the British Ornithologists’ Club 135(1):80–83. G. tombacea alın ve yüzünün benzer jakamarlarla karşılaştırması; başka türlerin dişi boğaz deseni aktarılmadı.
• Ali, S. (1977). Field Guide to the Birds of the Eastern Himalayas. Eski geniş papağangagalı takson değerlendirmesi yardımcıdır; güncel ayrılmış taksonun tüy deseni Cornell ile bağımsız denetlendi.
• Rand, A. L. (1960, 1 October). Races of the Short-Tailed Hawk, Buteo brachyurus. The Auk 77(4):448–459. DOI:10.2307/4082419. Eski B. brachyurus albigula adlandırması güncel B. albigula türünün yerine sessizce geçirilmedi; erişkin benzerliği güncel hesaplarla karşılaştırıldı.
• Smythies, B. E. (1953). The Birds of Burma. Tarihsel Turdoides gularis tüy deseni ve yerdeki davranışı güncel Argya gularis hesabıyla karşılaştırıldı; tekil konma kayıtları olağan destek kanıtı sayılmadı.
• Williams, J. G.; Arlott, N. (1980). A Field Guide to the Birds of East Africa. Collins, London, p.309. ISBN:0-00-219179-2. Schistolais leucopogon bölgesel görünümü; doğudaki reichenowi görünümü diğer bölgesel desenlerle birleştirilmedi.