Ak Gözlü Yaprakkarıştıran

Hızlı Tanı

Ak Gözlü Yaprakkarıştıran, Güney Amerika’nın Atlantik Ormanı kuşağında yaşayan, sıcak kahverengi üst taraflı bir orman kuşudur. Kızıl kuyruk, beyaz boğaz ve açık renk iris birlikte değerlendirilir. Adındaki göze rağmen, yapraklar arasındaki kısa bir görüşte beyaz boğaz daha belirgin olabilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş ve sırt koyu kızıl kahverengidir; tepedeki ince kızıl çizgiler yakından seçilebilir. Kuyruk sokumu ve kuyruk daha güçlü kızıl ton taşır. Beyaz boğaz göğsün açık orta bölümüne geçer; göğüs yanları ve böğürler daha sıcak, toprak sarısı kahverengidir. Gaga üstte koyu, altta daha açık, bacaklar gridir.

Güneyde yaygın sulphurascens formunun sırtı ve kuyruğu genellikle daha soluk, yanları daha az kızıldır. Bölgesel renk farkları erkek–dişi ayrımı olarak kullanılmaz. Gölgede renkler donuklaşabileceğinden kuyruk, boğaz ve göz farklı açılardan görülmeye çalışılmalıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer görünür. Gençlerin tepe ve sırtı daha az desenli, tepe tüyleri daha kısa, yanları daha koyu kahverengidir; göğüs ve karın da biraz daha koyu olabilir. Bu farklılıklar kesin bir aylık yaş anahtarı oluşturmaz.

Uçuşta Görünüm

Bir daldan diğerine geçen kuşta kızıl kuyruk fark edilebilir; ancak bu renk birçok orman kuşunda bulunur. Uçarken görülen tek bir renk parçasıyla kesin tanı konmaz. Yeniden konan kuşta beyaz boğaz, açık iris ve kahverengi üst taraf birlikte kontrol edilir.

Ses ve Davranış

Yüksek sesli, hızlı ve tekrarlanan çift heceli diziler çıkarır; kısa, sert çağrıları da vardır. Yazıyla aktarılan heceler yaklaşık bir hatırlatmadır. Alt türler arasında ses farklılıkları bulunabildiğinden tek bir kayıt bütün yayılış için değişmez örnek sayılmaz.

Ormanın alt tabakasında, bazen orta katında besin arar. Başka türlerle karışık beslenme topluluklarına katılabilir. Böyle bir toplulukta görülmesi, diğer kuşlarla aynı besini aynı oranda tükettiği anlamına gelmez.

Karıştırılabilecek Türler

Pernambuco Foliage-gleaner, Automolus lammi, geçmişte bu türün bir alt türü sayılıyordu. Tüyleri çok benzerdir; ses farklılıkları ayrılmasında önemli olmuştur. Kuzeydoğu Brezilya’daki eski kayıtlar güncel tür sınırlarıyla yeniden eşleştirilmelidir. İki kuşu yalnız beyaz boğazın varlığıyla ayırmak güvenilir değildir.

Amazon bölgesindeki Automolus infuscatus da benzer görünür, fakat doğal yayılışları ayrıdır. Ak Gözlü Yaprakkarıştıran’ın daha kızıl genel görünümü ve açık irisi yardımcıdır; önce gözlem yerinin hangi türün yayılışında olduğu değerlendirilir.

Dünya Yayılışı

Atlantik Ormanı biyomuna özgüdür; doğu Brezilya’dan doğu Paraguay’a ve Arjantin’in kuzeydoğusundaki Misiones’e uzanır. Bu nedenle Brezilya’ya endemik değildir. Biyomun adı tek bir ülke veya yalnız kıyı şeridi anlamına gelmez.

İki alt tür tanınır. Adını taşıyan leucophthalmus doğu Bahia’da bulunur. Sulphurascens daha geniş bir alana, güneydoğu Mato Grosso ve güney Goiás’tan güney Bahia üzerinden Rio Grande do Sul’a, ayrıca doğu Paraguay ve Misiones’e yayılır. Bu geniş sınırlar aradaki bütün arazinin uygun habitat olduğu anlamına gelmez.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Ormanın korunma durumu ve yerel koşullara göre görülme sıklığı değişir. Bazı küçük orman parçalarında ve gelişmiş ikincil ormanda yaşayabilmesi, Atlantik Ormanı kaybından etkilenmediğini göstermez. Kuzeydeki adını taşıyan form daha az bilinmektedir; eski bölgesel bolluk kayıtları güncel toplam nüfus sayımı değildir.

Göç Yolculuğu

Yerleşik olarak sınıflandırılır. Düzenli uzun mesafe göçü gösteren doğrulanmış bir rota bu hesapta bulunmaz. Yerleşiklik, bir bireyin yaşamı boyunca aynı noktada kalması anlamına gelmez.

Üreme Alanı

Nemli, herdem yeşil alçak kesim ormanlarını ve boylanmış ikincil ormanları kullanır. Ormanın içindeki alt tabaka, kuru yaprak birikimleri ve bitkilerin üzerinde tutulan döküntüler besin araması için önemlidir. Minas Gerais’teki yuva çalışmasının orman parçalarında yapılmış olması, açık tarla ve meranın aynı işlevi gördüğünü göstermez.

Yuva Yeri

Toprak şev içindeki yatay bir tünelin sonunda, kuru bitki parçalarından yapılmış sığ bir yuva çanağı tarif edilir. Uzman sentez üç–dört beyaz yumurta bildirir. Bu bilgi güneydeki sulphurascens formuna aittir.

Brezilya’nın Minas Gerais eyaletindeki saha çalışmasında iki yuva bulundu. Kasım 1995’te dere yakınındaki bir toprak şevde izlenen yuvanın dar girişi içerinin denetlenmesini engelledi; aralıkta neredeyse tamamen tüylenmiş iki yavru yakalandı. Ekim 1998’de yol kenarı şevindeki ikinci yuvada üç yumurta vardı. İkinci oyuk önceki yıl başka bir kuş tarafından kullanılmıştı. Bunlar tünelin kuş tarafından ilk kez kazıldığını kanıtlamaz.

Bu gözlemlerde yumurtlama başlangıcı ve yavruların çıkış tarihleri bilinmediği için kuluçka veya yuvada kalış süresi hesaplanamaz. Ebeveynlerin görev paylaşımı da yeterince doğrulanmamıştır. Minas Gerais’te eylül–aralık arasında kuluçka plağı kaydedilmesi bölgesel bir üreme işaretidir; bütün yayılış için aylık takvim oluşturmaz. Yuva girişine yaklaşılmadan ve kuşların geçişi engellenmeden gözlem yapılmalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

Besin ararken çoğunlukla alt tabakada kalır, bazen orta katmana çıkar. Epifitlerin dibinde tutulan kuru yapraklar, küçük palmiyeler ve bambular üzerindeki birikimler kullanılabilir. Ormandaki yaprak döküntüsü yalnız yerde değildir; dallarda asılı kalan birikimler de bu kuşun erişebildiği beslenme yüzeyleridir.

Ne Yer?

Böcekler ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Minas Gerais, Brezilya’da 2000–2001 döneminde örneklenen kuşları inceleyen bir çalışmada, bu türe ait iki mide örneğinde kınkanatlı, kelebek veya güve, tırtıl ve karınca kalıntıları bildirildi. Bu küçük örneklem, besinlerin bütün mevsimlerdeki oranını belirlemez.

Belo Horizonte, Brezilya çevresinde 1999–2000 yağışlı mevsiminde yürütülen ayrı beslenme araştırması da türü böcekçil grupta değerlendirmiştir. Çalışmalardaki bütün kuşların toplam örnek sayısı bu türün örnek sayısı gibi kullanılmamalıdır.

Nasıl Avlanır?

Bitkilerin üzerinde biriken kuru yaprakları ve döküntüleri inceleyerek av arar. Gagasıyla bu birikimlerdeki omurgasızları toplar; başka kuşlarla karışık topluluklarda da beslenebilir. Bir bitkiyi beslenme yüzeyi olarak kullanması, o bitkinin yapraklarını yediği anlamına gelmez.

Benzer Tüyler, Farklı Sesler

Automolus lammi’nin ayrı tür kabul edilmesinde yalnız tüy görünüşü belirleyici değildi. Güney Amerika Sınıflandırma Komitesi’nin 2008 değerlendirmesi ses farklılıklarına ve karşılıklı ses çalma deneylerine dayanıyordu. Aynı beyaz boğazı taşıyan kuşların aynı tür olması gerekmediğini gösteren bu örnek, eski yayınlarda kullanılan tür sınırlarının da kontrol edilmesini gerektirir.

Bir Oyukta Ardışık Kullanıcılar

Minas Gerais, Brezilya’daki 1998 yuvasının bulunduğu oyuk, önceki yıl başka bir orman kuşunu barındırmıştı. Bu kayıt aynı yuvanın iki tür tarafından eşzamanlı kullanıldığını veya aralarında işbirliği bulunduğunu göstermez. Farklı yıllarda gerçekleşen kullanım, ormandaki uygun oyukların birden fazla kuş için değer taşıyabildiğini gösteren yerel bir gözlemdir.