Dünya Kuşları
Saha Teşhis Levhaları
İki yetişkin levhası arasında sola veya sağa kaydırın.
Muscicapidae
Afrika Gri Sinekkapanı
Bradornis microrhynchus
African Grey Flycatcher
Doğu Afrika'nın kuru ağaçlıklarında gri-kahverengi sinekkapan. Erişkinin başı ince koyu çizgili, göğsü belirgin çizgisizdir; gençler bu göğüs kuralıyla ayrılmaz.
- Takım
- Passeriformes
- IUCN Durumu
- LC · Asgari KaygıKüresel IUCN. BirdLife v10 (2025); takson eşleştirmesi AviList 2026 / IOC 15.2; kontrol: 29.10.2026. Liste yılı, türün değerlendirme tarihi değildir. Kaynak ve yöntem · BirdLife
İlk Bakış
- Erişkinde çizgili baş
Baş tepesi ile göğüs ayrı görülür; gençlerin alt tarafı çizgili olabilir.
- Kısa, koyu gaga
Gaganın tabanı geniştir; sade gövde rengi tek başına tür ayırmaz.
- Açık daldan av çıkışı
Kuru ağaçlık ve çalı çevresinde yere veya havaya kısa çıkışlar yapar.
Biyolojik Bilgiler
Boyu
- Erkek
- 14 cm
- Dişi
- 14 cm
Kanat Uzunluğu
- Erkek
- 8,13 cm
- Dişi
- 8,13 cm
Ağırlığı
- Erkek
- 11–22 g
- Dişi
- 17–24 g
Ölçülerle ilgili ayrıntılı açıklamalar web sitemizde aynı türün sayfasındadır.
Dünya dağılımı
Afrika Gri Sinekkapanı
Harita katmanlarını özelleştir
Gözlem Noktaları
Küre hazırlanıyor…
Aylık kayıt sayısı
Çubuklar bu örneklemdeki kayıt sayısıdır; kuş bolluğunu veya üreme takvimini göstermez. Kayıt ve gözlem çabasından etkilenir.
Küreyi döndürün ve katmanları karşılaştırın. Renkli alanlar kesin gözlem veya yuva noktaları değildir.
Kaynak doğrulanmış aylık yayılış sınırları sağlamıyor. Tüm alanlar gösterilir; ay sürgüsü ve aylık oynatma bu nedenle kapalıdır.
- Oca
- Nis
- Tem
- Eki
- Ara
Genelleştirilmiş veri ve yöntem
Alt harita: Natural Earth · Kamu malı
Merkezi kaynakça ↗Takvim
Temelde yerleşiktir. Etiyopya ve Somali üreme örnekleri ayrı gösterilir; bütün Doğu Afrika için ortak aylık üreme veya yokluk takvimi üretilmez.
Ocak
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Şubat
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Mart
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Nisan
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Etiyopya uzman hesabı: nisan veya ağustos–ekim üreme örnekleri aralığında.
Mayıs
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Somali uzman hesabı: mayıs üreme örneği bildirilen ay.
Haziran
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Temmuz
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Ağustos
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Etiyopya uzman hesabı: nisan veya ağustos–ekim üreme örnekleri aralığında.
Eylül
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Etiyopya uzman hesabı: nisan veya ağustos–ekim üreme örnekleri aralığında.
Ekim
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Etiyopya uzman hesabı: nisan veya ağustos–ekim üreme örnekleri aralığında.
Kasım
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Aralık
Temelde yerleşik; aylık durum yerel kayıt ve yağış düzeniyle değerlendirilir. Bu aya özgü doğrulanmış bölgesel tarih verilmedi; bu, yerel yokluk anlamına gelmez.
Habitat
Ses
İnce, kuru ve hafif gıcırtılı çağrılar. Sesin görülen kuşa ait olduğu kontrol edilir.
Kuşları çekmek için kayıt çalmayın; özellikle yuva çevresinde sessiz gözlem yapın.
Üreme
Dikenli çalıda sığ açık çanak. Uzman sentez bir–dört yumurta, dişide yaklaşık 12 günlük kuluçka ve iki erişkinin beslediği yaklaşık 15 günlük yuva dönemi verir; bunlar küresel deney ortalaması değildir.
Karşılaştır
Solgun Sinekkapan Agricola pallidus ile karşılaştırmada Afrika Gri Sinekkapanı'nın çizgili baş tepesi özellikle yararlıdır. Solgun Sinekkapan'ın baş tepesi daha desensizdir; gövde oranları ve alt taraf da birlikte incelenir. Adında solgun sözcüğünün bulunması, güneşte açık görünen her sinekkapanın bu tür olduğu anlamına gelmez. Başın tepesi örtülüyse karşılaştırma için gerekli işaret görülmemiş demektir.
Benekli Sinekkapan Muscicapa striata'nın erişkininde göğüs çizgileri daha belirgindir. Ancak Afrika Gri Sinekkapanı'nın genci de alt tarafta çizgili olabilir. Bu durumda yalnız göğüs yerine yaş, üst tarafın açık benekleri, baş deseni, gaga ve bütün duruş karşılaştırılır. Belirsiz veya yalnız arkadan çekilmiş bir kayıtta kesin tür yerine görülen işaretleri not etmek daha güvenilir bir yaklaşımdır.
Erkek–dişi karşılaştır
Erişkin erkek ve dişi benzer; yalnız gri tonundan kesin eşey seçilmez. Gençlerin açık üst taraf işaretleri ve göğüs çizgileri yaş bağlamında değerlendirilir.
Tür Bilgisi
Hızlı Tanı
Afrika Gri Sinekkapanı Bradornis microrhynchus, Doğu Afrika'nın kuru, yarı açık ağaçlıklarında görülen küçük, gri-kahverengi bir sinekkapandır. Başın tepesindeki ince koyu çizgiler, erişkinin göğsünde belirgin çizgilerin bulunmaması ve kısa, tabanı geniş gaga birlikte yararlıdır. Çalının dış dalında dik bekleyen bir bireyi incelerken önce baş ile göğsü ayrı ayrı görmek gerekir. Gövdenin genel gri rengi, tek başına bu türün ayırıcı işareti değildir; aynı çevrede başka sade renkli sinekkapanlar da bulunur.
Kabul edilen bilimsel ad Bradornis microrhynchus, İngilizce ad African Gray Flycatcher'dır. Eski ölçüm ve yaşam döngüsü derlemelerinde Melaenornis microrhynchus adı görülebilir. Bu eski cins yerleşimi aynı türü anlatır; fakat Melaenornis adı taşıyan başka sinekkapanların verileri buraya eklenmez. Türkçe addaki Afrika sözcüğü de kuşun bütün kıtada bulunduğu anlamına gelmez. Sayfadaki tanı ve harita, bu Doğu Afrika taksonunun kapsamını korur.
Genel Görünüm ve Duruş
Üst taraf griye çalan kahverengi, alt taraf kirli açık gridir. Başın üzerindeki ince koyu tüy merkezleri, sakin ve uygun ışıklı bir görünümde daha rahat seçilir. Baş çizgileriyle göğüs çizgilerini birbirine karıştırmamak önemlidir: erişkinin göğsünde Benekli Sinekkapan'ın belirgin çizgili görünümü beklenmez. İnce bir dalın gölgesi veya tüylerin arasındaki koyu çizgi, fotoğrafta yanlışlıkla geniş bir göğüs deseni gibi yorumlanabilir.
Koyu gaga kısa ve tabanında geniştir. Sinekkapanlarda gagayı yalnız yandan görmek, taban genişliğini değerlendirmeyi güçleştirir; kuşun doğal olarak başını çevirmesini beklemek daha yararlıdır. Gaga boyu da tek başına ölçülebilecek bir fotoğraf işareti değildir. Başla aynı düzlemde bulunmayan bir gaga, görüntüde olduğundan kısa veya uzun görünebilir. Ayaklar koyudur; dal üzerinde bekleyen kuşun duruşu ve çevreyi izleyen baş hareketleri tanı sürecine yardımcı olur.
Kanatlarda açık tüy kenarları vardır; kuyruk gövdeye göre gösterişsizdir. Bu açık kenarlar, kuşun koyu kanadı üzerinde hafif bir desen oluşturabilir. Aşınma ve ışık, çizgilerin belirginliğini değiştirir. Bir karede açık kanat kenarlarının görülmemesi, diğer işaretleri uygun olan bireyi doğrudan başka türe ayırmaz. Baş çizgileri, göğüs, gaga ve yaşam alanı birlikte değerlendirilmelidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkek ve dişi aynı temel gri-kahverengi görünümü paylaşır. Sahada yalnız gövdenin biraz koyu veya açık olmasına bakarak güvenilir eşey tayini yapılmaz. Fotoğrafın pozlaması, gölge ve tüy aşınması böyle küçük ton farklarını kolayca değiştirebilir.
Genç kuşların üst tarafında açık benek ve çizgiler, alt tarafında daha belirgin kahverengi çizgilenme bulunabilir. Bu nedenle erişkin için kullanılan çizgisiz göğüs işareti genç kuşa mekanik biçimde uygulanmaz. Başın ve kanadın açık tüy uçları ile alt tarafın deseni birlikte görülmelidir. Gençte göğüs çizgileri bulunması, kuşu tek başına Benekli Sinekkapan olarak tanımlamaya yetmez. Yaş bilgisi karşılaştırmanın başında ele alınır.
Gençten erişkine geçişte bazı açık tüy kenarları korunabilir. Bütün tüylerin aynı anda yenilendiği varsayılarak kesin yaş etiketi verilmemelidir. Bir aile grubunda erişkinlerin yanında besin isteyen birey bulunması yaş yorumuna yardımcı olur; fakat grubun her üyesinin eşeyi veya akrabalığı buradan çıkarılamaz. Küçük gruplar halinde görülmesi de tek başına ortak yavru bakımı yapıldığını göstermez.
Uçuşta Görünüm
Av ararken açık bir daldan kısa bir çıkış yapıp tekrar konabilir. Bu sırada gaga, kuyruk ve gövde oranları anlık olarak görülebilir; uçuşun kısa sürmesi ayrıntı seçmeyi güçleştirir. Kuş yerdeki bir böceğe doğru alçalabileceği gibi havadaki avın peşine de çıkabilir. Aynı avlanma biçimi başka sinekkapanlarda vardır; daldan kalkıp geri dönmesi tek başına tür tanısı değildir.
Türün yerleşik oluşu ile kısa av uçuşları birbirini destekleyen gözlemler olsa da, kısa kanatlı bir kuşun uzun hareket yapamayacağı şeklinde kesin bir kural kurulamaz. Uçuşta görülmeyen baş ve göğüs ayrıntıları, kuş tekrar konunca kontrol edilir.
Ses ve Davranış
Çağrılar ince, kuru ve hafif gıcırtılı olarak tarif edilir. Sakin bekleyen kuş kolayca gözden kaçabilir; sesin geldiği dalın çevresini izlemek daha faydalıdır. Yazılı ses benzetmeleri gerçek kaydın ritmini ve tonunu tam karşılamaz. Tanı için ses ile görülen kuşun aynı bireye ait olduğundan emin olunmalıdır. Bu bölüm doğal kuş sesinin yazılı açıklamasıdır; sesli tanı anlatımı veya yeni ses kaydı eklenmemiştir.
Açık dalları gözetleme yeri olarak kullanır. Bir süre hareketsiz bekleyip av gördüğünde kısa bir hareket yapması, küçük kuşun renklerinden daha dikkat çekici olabilir. Çift veya küçük gruplar da görülebilir. Kuşun konduğu dal, yuvanın bulunduğu yer olarak kabul edilmez; beslenme için seçilen açık bir dal ile örtü içinde kurulan yuva farklı işlevler görür. Yuva aramak amacıyla kuşun arkasından çalılığa girilmemelidir.
Dünya Yayılışı
Afrika Gri Sinekkapanı Doğu Afrika taksonudur. Uzman yabancı tür hesabı Kenya, kuzey Tanzanya ve Etiyopya'nın Rift Vadisi çevresini başlıca yayılış alanları arasında gösterir; Somali ve Güney Sudan'da daha seyrek bir dağılım bildirir. Bu ülkelerin tamamı kesintisiz uygun habitat olarak düşünülmemelidir. Kuru açık ağaçlıklar ve çalılıklar arasında dağılım parçalı olabilir; aynı ülkenin kapalı ormanı veya çok farklı iklimli bölgesi aynı nitelikte değildir.
Doğal Yayılışındaki Durumu
Güncel uzman hesapta küresel durum Asgari Endişe olarak gösterilir. Bu sınıf, her yerel topluluğun sayısının bilindiği veya habitat kaybından etkilenmediği anlamına gelmez. Kuşun bazı korunan alanlarda görülmesi de bütün yayılışının güvende olduğunu ispatlamaz. Yerel gözlem sıklığı ile küresel koruma sınıfı ayrı bilgiler olarak okunur. Ağaçlık açıklıkların ve dikenli çalılıkların yapısı, kuşun kullanılabilir alanını etkileyebilir.
Haritadaki alan, lisansı ve takson eşleşmesi kontrol edilmiş bir dağılım modeliyle gösterilir. Böyle bir modelin renkli bölümü doğrulanmış üreme sınırı değildir. Lisanslı gözlem noktaları da örneklenmiş kayıtlardır; kayıtsız bir yerin boş görünmesi kuşun kesin yokluğu anlamına gelmez. Harita, kendi doğal bölgeleri içinde coğrafi bağlam sağlar; gözlem ile üreme kanıtını birbirine dönüştürmez.
Göç Yolculuğu
Tür temel olarak yerleşik kabul edilir. Doğrulanmış bir kıtalar arası göç rotası veya sabit aylık geçiş hattı bu sayfaya çizilmez. Yerleşik oluşu, bir bireyin her gün aynı ağacı kullandığı ya da gençlerin hiç yer değiştirmediği anlamına gelmez. Besin ve bitki örtüsündeki yerel değişimler değerlendirilirken gerçek kayıt gerekir. Üreme takvimindeki Etiyopya ve Somali örnekleri, bütün yayılışın ortak takvimi olarak genellenmez.
Üreme Alanı
Kuru ve yarı açık ağaçlıklar, dikenli çalılar ve ağaç serpiştirilmiş otluklar türün tipik çevresidir. Kapalı ormanın içinden çok, açık gözetleme dalları ile örtünün birlikte bulunduğu yerler tanı açısından daha uygundur. Habitat yalnız bitki adına indirgenmez: açık dal, avın aranabileceği zemin ve yuva için örtü birbirini tamamlar. Bir gölün çevresinde görülmesi, kuşun suya bağımlı bir tür olduğu anlamına gelmez.
Yuva Yeri
Uzman hesap, dikenli bir çalıdaki yatay dal çatalına yerleştirilen sığ, açık bir çanak yuva tarif eder. Bir–dört yumurta, dişinin yaklaşık 12 günlük kuluçkası ve iki erişkinin beslediği yaklaşık 15 günlük yuva dönemi bildirilir (Afrika Gri Sinekkapanı için uzman sentezin değerleri; ölçülmüş küresel ortalama değildir). Derleme verilerinin bazı alanları boş olduğundan bunlar bağımsız bir deneyle doğrulanmış süreler olarak sunulmaz. Yuvadan ayrılmak, yavrunun hemen bağımsız beslenmesi anlamına gelmez.
Günlük Alan Kullanımı
Kuş açık dala konup çevresini gözetler ve yerdeki ya da havadaki küçük avlara yönelir. Gözlem için çalının dışından sabit bir yerde beklemek yeterlidir. Yuvayı görmek amacıyla dikenli örtüyü açmak, dalı oynatmak veya erişkini çağrı sesiyle yakına çekmek uygun değildir. Besin taşıyan bir kuş uzun süre yaklaşamıyorsa gözlem noktası uzaklaştırılır. Tek bir konma dalının çevresine kesin üreme alanı sınırı çizilmez.
Ne Yer?
Beslenmenin temelini böcekler ve onların larvaları oluşturur. Uzman hesabında tırtıllar, kınkanatlılar, çekirgeler ve termitler gibi av grupları belirtilir. Bu liste, her bölgedeki besinin aynı oranlarda tüketildiğini göstermez. AVONET'in ekolojik sınıflandırmasında da küçük omurgasızlarla beslenen bir kuş olarak yer alır. Bir av grubunun kaydedilmiş olması ile bütün beslenmenin o gruptan oluşması ayrı iddialardır; burada doğrulanmış bir yüzde verilmez.
Nasıl Avlanır?
Açık bir dal gözetleme yeri olarak kullanılır; kuş avı görünce yere veya havaya kısa bir çıkış yapabilir. Avın yakalandığı yer, bulunduğu daldan farklı olabilir. Çiçek çevresindeki uçuş da bitki özsuyu veya nektar içtiğini tek başına göstermez; çiçeğe gelen böcekler hedef olabilir. Kuşun ne yediği, yalnız konduğu bitki türünden çıkarılmamalıdır.
Dalın karşısındaki zemin ve çevredeki alçak bitki örtüsü, hareketin izlenebileceği alanlardır. Kuşu uçurmadan doğal bir av çıkışını beklemek, hem davranışı hem türü daha iyi değerlendirmeyi sağlar. İnsanların verdiği yem, türün doğal beslenme verisi yerine geçmez. Yuva döneminde getirilen tek bir av da yavruların bütün besin listesini temsil etmez; besin ve bakım yorumlarında gözlemin kapsamı korunur.
Çizgilerin Yeri Tanıyı Değiştirir
Afrika Gri Sinekkapanı'nda erişkin başın ince çizgileri ile genç göğsün çizgileri farklı yaş ve anatomik bağlamlara aittir. Bir rehberde verilen kısa bir tanı cümlesi bütün yaşlara aynı biçimde uygulanırsa bu fark kaybolur. Baş tepesi görünmeyen bir kuşta o işaretin yokluğu söylenemez; yalnız görülmediği söylenebilir. Kuş tanısında görülen işaretle beklenen işareti ayırmak, sade renkli türlerde özellikle yararlıdır.
Eski Cins Adı
Takson satırındaki 12 örnek altı dişi ve altı erkekten oluşur, sekiz örnekte bütün morfoloji alanları tamamdır.
Myhrvold ve arkadaşlarının yaşam döngüsü derlemesinde bu tür eski Melaenornis adıyla yer alır.
Yerleşik Kuşun Bölgesel Takvimi
Uzman hesap Etiyopya için ağustos–ekim ve nisan, Somali için mayıs üreme örnekleri verir. Bunlar belirli bölgelerde bildirilen zamanlardır. Kaynakta topluca yer alan bir ay ifadesinden bütün türün aynı ayda üremediği sonucu çıkarılmaz. Takvimde tarih verilmeyen bir ay, kuşun o bölgede bulunmadığı anlamına da gelmez. Yağış düzeni ve yerel kayıtlar ayrı tutulduğunda, tek bir kıta takvimi çizmenin neden yanıltıcı olabileceği daha iyi anlaşılır.
Kuşun küçük bir aile grubunda görülmesi, yardımcı bireylerin üremeye katıldığını ispatlamaz. Üreme düzeni için yuvanın ve bakım davranışının ayrı izlenmesi gerekir. Bu nedenle gözlenen grup büyüklüğü ile doğrulanmış yavru bakımı birbirinin yerine kullanılmaz; sıradan bir saha kaydı, bilmediği ayrıntıları tamamlamak zorunda değildir.