Ak Boğazlı İskete

Hızlı Tanı

Ak Boğazlı İskete Crithagra albogularis, beyaz boğazlı, açık kaşlı, güçlü gagalı ve sarı yeşil kuyruk sokumlu bir ispinozdur. Gövde büyük ölçüde gri kahverengi görünür. Kuyruk sokumunun parlaklığı, boğazın beyazı ve gaganın kalınlığı birlikte kullanılır; bütün kuş parlak sarı değildir. Sırttaki koyu tüy merkezleri ile gövdenin daha sade alt tarafı ayrı değerlendirilir. Bir kanaryayı yalnız sarı bir alan gördüğü için tanımak yeterli değildir.

İngilizce adı White-throated Canary, güncel bilimsel adı Crithagra albogularis'tir. Eski atlasın Serinus albogularis adı ve bazı tarihî hesapların albigularis yazımı doğru eşleştirmeyle aynı kuşa bağlanır. Smith'in özgün tanımı da Crithagra adını kullanır. Aynı albogularis sözcüğünü taşıyan gözlükçü veya gevezeardıç hesabı bu ispinozun biyolojisi yerine kullanılmaz.

Genel Görünüm ve Duruş

Sharpe'ın özgün müze betiminde üst taraf kül rengine çalan kahverengi, tüylerin koyu merkezleri nedeniyle çizgili olarak anlatılır. Tepe de sırtla benzer düzen taşır. Küçük, uzaktan bir görüntü bu çizgileri seçtirmeyebilir; buna karşılık ince çizgiler bulunması bütün alt tarafın kuvvetle çizgili olduğu anlamına gelmez. Üst ve alt yüzeyler aynı tüy alanı değildir. Önce genel gri kahverengi görünüm, ardından çizgilerin bulunduğu yüzey okunur.

Kuyruk sokumu ve kuyruk üstündeki örtü tüyleri yeşilimsi sarıdır. Bu açık alan sırttan ayrılır ve uçuşta görülebilir. Kuzeydeki crocopygia biçiminin tarihî betimi daha açık kahverengi üst taraf ve daha temiz sarı kuyruk sokumu anlatır. Güncel liste onu aynı türün alt türü kabul eder. Bu coğrafi farkı erkek-dişi farkı diye iki erişkin görünümüne paylaştırmak doğru değildir.

Kapalı kanadın küçük örtüleri kahverengi, daha büyük örtüleri koyu kahverengi ve açık kenarlıdır. Uçuş tüyleri koyu zemin ve soluk kahverengimsi beyaz kenarlar taşır. Bazı kenarların üst üste gelmesi silik açık çizgiler gösterebilir. Bu, Protea Kanaryasının iki belirgin kanat çizgisiyle aynı vurgu değildir. Kuyruk da koyu kahverengi, kenarları açık ve hafif sarı tonludur; kuyruk sokumunun sarısı bütün kuyruğa yayılmaz.

Gaga ile göz arasındaki daha koyu tüylerin üstünde beyaz kaş çizgisi vardır. Yanak ve kulağı örten tüyler gri kahverengi, yanak önündeki alan daha açık olabilir. Boğaz beyazdır. Boynun önü, göğüs yanları ve gövde yanları açık kül kahverengiye geçer; alt göğüs ve karın ortası daha beyazdır. Kuyruk altındaki örtü tüyleri de açık renklidir. Bu alanların ışıkta birbirine karışması bütün alt tarafı tek düz beyaz veya sarı yapmaz.

Gaga koni biçiminde ve güçlüdür. Bu biçim hedefin benzer kanaryalarla karşılaştırılmasında yardımcıdır; yalnız kalın gaga bütün türü belirlemez. Gölgeli bir görüntüde gaganın tonu olduğundan koyu çıkabilir. Boy, baş oranı, açık kaş, beyaz boğaz ve kuyruk sokumu aynı kuş üzerinde aranır. Sadece yakındaki ince gagalı kuşla görünür büyüklüğü karşılaştırmak, uzaklık bilinmiyorsa güvenilir ölçüm sağlamaz.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin eşeylerin genel tüy düzeni benzerdir. Güncel uzman hesabı dişinin biraz daha soluk olabileceğini anlatır; bu fark tek başına kesin eşey anahtarı değildir. Sharpe'ın eski hesabında ise dişinin boğaz lekeleri konusunda bir olasılık öne sürülürken elinde eşeyi belirlenmiş örnek bulunmadığı açıkça yazılıdır. O olasılık doğrulanmış, her dişide bulunan siyah boğaz diye aktarılmaz.

Genç kuşta kuyruk sokumunun zeytin sarısı daha soluk olabilir. Bu bilgi gençteki bütün tüy alanlarını ayrıntılı olarak tanımlayan bir anahtar değildir. Soluk kuyruk sokumu taşıyan tek kuşu, coğrafi biçim ve ışık etkisini ele almadan kesin genç ilan etmek doğru olmaz. Yaş ve eşey kayıttan güvenilir biçimde biliniyorsa görünüşle birlikte değerlendirilir; bilinmiyorsa açıklık korunur.

Uçuşta Görünüm

Sarı yeşil kuyruk sokumu uçuşta koyu kanat ve kuyruktan ayrılabilir. Kuş dönerken yalnız kuyruğun altını görmek, üstteki renk alanını değerlendirmeye yetmez. Tarihî hesap alt kanattaki örtüleri açık kül kahverengi, uçuş tüylerini daha koyu ve iç kenarlarını açık anlatır. Bundan geniş, bembeyaz bir kanat altı veya yeni bir siyah uç deseni üretilmez.

Ses ve Davranış

Cornell uzman hesabı tatlı kanarya ötüşünü, başka kuşların seslerini taklit eden bölümleri ve üç heceli belirgin çağrıyı anlatır. Sözcük benzetmesi gerçek kaydın birebir yazımı değildir. Çiftler ve küçük gruplar görülür; üreme dışındaki dolaşım, her kuşun aynı sabit yıllık yolu izlediği anlamına gelmez. Karma bir sürüde bütün çağrılar aynı türe atanmaz; sesin hangi kuştan geldiği gözlemle eşleştirilir.

Dünya Yayılışı

Doğal yayılış güneybatı ve güney Afrika'dadır. Güncel alt tür hesabı crocopygia'yı kuzey Namibya ve güneybatı Angola'ya; sordahlae'yi güney Namibya ile Cape'in kuzey ve kuzeydoğusuna bağlar. Orangensis Güney Afrika'nın güney North West ve batı Free State alanlarında, aday alt tür Cape'in batı ve güneybatısından Eastern Cape ve Griqualand'a uzanan kuşları kapsar. Bu yer adları bütün ülkelerin her yerinde bulunduğu anlamına gelmez.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Güney Afrika atlasında Cape ve Namibya ana yayılışı, Lesotho ve bazı iç bölgelerde ise dağınık kayıtlar anlatılır. Angola'daki uzanım nedeniyle yalnız Güney Afrika Cumhuriyeti'ne endemik değildir. Olağan yayılış dışındaki bir kaydın doğal kökeni ayrıca incelenir; esaretten kaçmış kuşlar atlas tartışmasında da belirtilmiştir. Haritanın tahmin alanı her hücrede doğrulanmış üreme demek değildir.

Göç Yolculuğu

Atlas düzenli, sabit yıllık göçü desteklemez; yerel göçebelik ve bölgesel yer değiştirme anlatılır. Bildirim oranının bir mevsimde artması o bölgeye gelen bütün kuşların çıkış yerini belirlemez. Güneybatıdaki kış yağışları ile başka bölgelerin yağış ve besin koşulları aynı takvimi oluşturmaz. Gözlem noktalarını birleştirerek kesin göç yolu veya dolaşım mesafesi çizilmez. Bir çiftin sonraki ziyarette görülmemesi de uzun mesafeli göçün tek başına kanıtı değildir.

Üreme Alanı

Kurak ve yarı kurak çalılıkların, akarsu yatağı çevresindeki bitki örtüsünün ve Cape'in yerel çalı topluluklarının kullanımı atlas hesabında yer alır. İç bölgenin alçak örtüsüyle daha yüksek çalıların bulunduğu kesimler aynı ölçüde uygun olmayabilir. Bir ülkenin kurak olması, ülkenin bütün çöllerini türün üreme alanı yapmaz.

Yuva Yeri

Uzman kurum hesabında dişinin kuru bitki saplarından yaptığı, bitkisel yumuşak malzemeyle döşenen kase yuva anlatılır. Yuva çalı veya küçük ağaç çatalındadır. Yumurtalar 2–5, kuluçka 14–18 gün ve yavrunun yuvada kaldığı dönem 15–17 gün olarak verilir. Bunlar uzman tür hesabının aralıklarıdır; doğrudan bütün bölgelerden aynı örneklemle ölçülmüş sabit değerler değildir. Dişi kuluçkaya yatar, iki ebeveyn yavru beslemeye katılır.

Günlük Alan Kullanımı

Çalı örtüsü, besin aranan açıklık ve suya ulaşma olanakları birlikte değerlendirilir. Yağışa bağlı yerel koşullar bölgesel üremeyi değiştirebilir. Yuva ararken çalılar açılmaz ve kuşların doğal beslenme akışı kesilmez. Yakın bir sulukta kuş görmek, yuvanın da hemen orada bulunduğu anlamına gelmez.

Ne Yer?

Yayımlanmış özellik verilerinde bitki tohumu beslenmesi öne çıkar. Uzman kurum hesabı küçük meyve, tomurcuk, çiçek ve bazı küçük böcekleri de besinler arasında verir. Bu genel liste, her av ve bitkinin yılın bütün aylarında aynı oranla tüketildiği anlamına gelmez. Gövde büyüklüğüne bakılarak günlük yem miktarı hesaplanmaz. Tohumcu sınıfı da yalnız tek bir bitkiye bağımlılık iddiası değildir.

Nasıl Avlanır?

Besin yerde, çalı ve küçük ağaçların üst kesimlerinde aranabilir. Gaganın güçlü biçimi sert bitkisel yapıları işlemeye yardımcı olur; belirli bir tohumun alındığı görülmeden adı kesinleştirilmez. Tohum koparma, kabuğunu işleme ve yutma ayrı aşamalardır. Yerde duran kuşun her hareketi böcek avı olarak yorumlanmaz. Gözlem sırasında kullanılan yüzey ve gerçekten seçilebilen besin kaydedilir; besin taşıyan ebeveynin hareketi yetişkinin kendi tüketimiyle aynı bağlamda sayılmaz.

İlk ad ile güncel ad birbirine yakındır

Smith'in 1833 tarihli özgün tanımı Crithagra albogularis adını kullanır. Daha sonraki atlas ve müze hesaplarında Serinus adı görülebilir. Güncel liste yeniden Crithagra yazdığında eski doğru gözlemler yok olmaz; hangi taksonu anlattıkları denetlenir. Aynı sözcüğün başka cinslerde bulunması ise o kuşları aynı türe dönüştürmez.

İlk tartışma kesin eşey tanısı değildi

1833 hesabı başka bir araştırmacının kuşu sarı başka kanaryanın dişisi sandığını da kaydeder. Bir tarihî yayında bir görüşün aktarılması, o görüşün doğrulandığı anlamına gelmez. Güncel kabul gören takson ayrı türdür. Benzer biçimde Sharpe'ın eşeyi belirlenmiş örnek bulunmadan ileri sürdüğü dişi boğaz lekesi varsayımı kesin görsel anahtar olarak kullanılmaz.

Kuzeydeki renk farkı dişi anahtarı değildir

Eski müze hesabında crocopygia daha açık kahverengi üst taraf ve daha parlak sarı kuyruk sokumuyla betimlenir. Bugünkü sınıflamada aynı türün coğrafi biçimidir. Farklı bölgelerden iki kuşun rengini karşılaştırıp daha soluk olanı otomatik dişi ilan etmek, coğrafi değişkenliği eşey farkına çevirir. Güvenilir tanı bireyin yerini de hesaba katar.

Renk alanının yeri rengin adı kadar önemlidir

Sarı yeşil kuyruk sokumu ile koyu kuyruk iki ayrı alandır. Kuş yandan durduğunda veya kanadı bu alanı örttüğünde parlaklık azalabilir. Uçuşta üstten görülen açık alan, alttan görülen boğazla aynı işaret değildir. Bu ayrım benzer ispinozlarla karşılaştırmada tek bir renk adından daha yararlıdır.

Atlas oranı kuş sayısı değildir

Bir habitatta kaydın daha sık bildirilmesi, o habitatın bütün birey sayısını vermez. Alanın ziyaret edilme sıklığı, görüş koşulları ve kuşun fark edilmesi sonucu etkileyebilir. Atlasın bildirim oranı ile doğrudan nüfus sayımı ayrı okunur. Aynı nedenle mevsimlik bildirim değişiminden bütün kuşların takip edilmiş göç rotası çıkarılamaz.