Ak Boğazlı Arıkuşu

Hızlı Tanı

Ak Boğazlı Arıkuşu Merops albicollis, beyaz alın, geniş beyaz kaş ve beyaz üst boğazı siyah baş bölgeleriyle birleştiren ince gövdeli arıkuşudur. Uzamış orta kuyruk tüyleri erişkinin görüntüsünü belirgin biçimde uzatır. Yeşil ve mavimsi gövde tek başına tanı değildir; alın, göz çevresi, üst boğaz ve onun aşağısındaki siyah bant aynı bireyde karşılaştırılır. İngilizce adı White-throated Bee-eater'dır. Beyaz boğazı, başka türün kırmızı boğazıyla veya genel açık karın görünümüyle karıştırılmaz.

Güncel bilimsel ad Merops albicollis'tir. Eski kaynaklardaki Aerops albicollis aynı kuşun önceki cins birleşimidir. Modern listede tek biçimli bir tür olarak tutulur; tarihî major adını görmek kendiliğinden yeni bir alt tür veya başka dağılım eklemeyi gerektirmez. Bir arıkuşuna ait Avrupa–Afrika izleme çalışması da cins aynı olduğu için bu kuşun göç çalışması sayılmaz.

Genel Görünüm ve Duruş

Tepe siyah, gözün üzerinden geçen geniş alan koyudur. Alın ve göz üstündeki geniş beyaz şerit bu koyu alanlarla kuvvetli karşıtlık oluşturur. Başın önündeki beyaz ile kaş birbirine yakın görünse de siyah tepe bütünüyle beyaz bir başlığa dönüşmez. Yandan duran kuşta göz çevresi açık seçildiğinde baş deseni anlaşılır; arkadan görülen tek bir beyaz çizgiyle kesin tanı konmaz.

Üst boğaz beyazdır. Daha aşağıda geniş siyah bir boyun-göğüs bandı bulunur; tarihî müze betiminde bu bandın alt kenarı mavimsi sınırlanır. Beyaz alanı alttan çevreleyen bant ile göz çevresindeki siyahlık ayrı tüy bölgeleridir. Kuş başını eğdiğinde açık boğaz sıkışabilir, boynunu uzattığında genişleyebilir. Bu duruş farkı yeni bir eşey rengi veya tüy değişimi olarak yorumlanmaz.

Ense ve sırtın önünde sıcak altın veya turuncumsu etki görülebilir. Üst tarafın kalanında yeşil ve mavimsi tonlar birlikte bulunur. Eski ayrıntılı betim, uçuş tüylerini kızılımsı ve dış kenarlarını yeşil anlatır; kanadın bazı uç tüylerinde koyu son bölümler vardır. Kapalı kanat ile açık kanat aynı rengi göstermek zorunda değildir. Işığın yönü değiştiğinde mavimsi alanların daha yeşil görünmesi, bütün gövdeye yeni bir renk adı yüklemeyi gerektirmez.

Kuyruk mavimsi, yer yer hafif yeşil tonludur. Erişkinin ortadaki iki tüyü daralarak diğer kuyruk tüylerinden ileri uzar. Bu uzantı bir bacak, dal veya başka kuşun kuyruğu değildir; ana kuyruğun tabanından başlayarak izlenir. Tüy kırılmış ya da fotoğrafın dışına taşmışsa kuş uzun uzantı taşımıyor diye dışlanmaz.

Alt tarafın açık görünümü göğüs ve yanlardaki yeşilimsi tonlarla değişebilir. Karın, sırtın koyu yeşil yüzeyi gibi okunmaz. Gaga siyah, ince ve aşağıya kıvrıktır; müze hesabında ayaklar soluk kahverengimsi, erişkin göz kırmızı anlatılır. Gözün rengi küçük ve gölgeli görüntülerde kolay seçilemeyebilir. Baş deseni, açık boğaz ve kuyruk yapısı tanıda tek bir göz tonu fotoğrafından daha fazla bilgi verir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin dişi renk ve desen bakımından erkeğe benzer. Beyaz kaş, siyah tepe, açık üst boğaz ve aşağıdaki koyu bant yalnız erkeğe ait süsler değildir. Orta kuyruk uzantısının uzunluğu farklılık gösterebilir; kaynaklar erkeklerde daha uzun uzantılar bildirse de kırılma, tüy durumu ve yaş dikkate alınmadan tek uzantıyla kesin eşey tayini yapılmaz. Fotoğrafta iri görünmesi de tek başına eşeyi göstermez.

Genç kuşta renkler daha mattır; üst tarafın yeşil alanları daha zeytinsi görünebilir. Müze betiminde koyu baş ve sırt tüylerinin açık kenarları, sarımsı boğaz ve erişkindeki kadar belirgin olmayan mavi bant sınırı anlatılır. Çok genç kuşun orta kuyruk tüyleri uzamamıştır. Bu nedenle uzun kuyruk süsü olmayan her birey dişi sayılmaz; yaş, baş deseni ve gövde birlikte incelenir.

Uçuşta Görünüm

İnce gövde ve uzun kuyruk, açık arazide uçan erişkinin siluetini tanımaya yardım eder. Uçuş tüylerinin kızılımsı açık alanları ve koyu uçları, kapalı kanattaki yeşil yüzeyden farklı görünür. Bir kanat yüzünü tarif ederken diğer yüzdeki rengi onun yerine kullanmamak gerekir. Açık alın ve boğaz uçuşta kısa süre seçilirse, konduğu daldan alınacak yeni açı tanıyı tamamlar.

Açık iki kanadın uçları arasındaki açıklık doğrulanamadı.

Ses ve Davranış

Gruplar halinde bulunabilir; modern saha hesabı kuru ve tiz bir titreşimli çağrı anlatır. Eski gözlemciler bazı bölgesel çağrıları daha yumuşak betimlemiştir. Bu betimler yeni bir kesin hece dizisine çevrilmez; duyulan ses görülen bireyle eşleştirilir. Gün içinde dağılmış kuşların sabah veya akşam yeniden bir araya gelmesi tarihî saha anlatımlarında bulunur; tek bir grubun günlük hareketi bütün kuşların zorunlu düzeni değildir.

Dünya Yayılışı

Afrika'nın Sahra güneyindeki Sahel kuşağında ve güneybatı Arabistan'da ürer. Üreme dışındaki dönemde daha güneydeki tropikal Afrika orman kenarları ve ağaçlıklı alanlarına hareket eder. Suudi Arabistan'ın güneybatısı ve batı Yemen'deki üreme toplulukları güncel uzman kaynaklarla ayrılır; bir Arabistan kaydını bütün yarımadaya yayılmış yerleşik nüfus gibi göstermeyiz.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Sahel üreme kuşağı batıda Moritanya ve Senegal'den doğuya uzanır. Üreme dışı kayıtlar güney Senegambiya'dan Uganda'ya, bazı kaynaklarda kuzey Angola ve kuzey Tanzanya'ya kadar bildirilen farklı ortamlarla ilişkilidir. Eski müze yerleri modern üreme sınırı sayılmaz. OSME'nin Umman ve İsrail gibi yerlerde anlattığı seyrek ziyaretler, bu ülkeleri yerleşik çekirdek alanın içine katmayı gerektirmez.

Göç Yolculuğu

Mevsimsel göç bu türün yaşamında önemlidir; üreme ile üreme dışı alanın habitatı da değişir. Arabistan'daki uzman hesap Kızıldeniz geçişini bildirir. Ancak bütün bireylerin izlediği ayrıntılı rota veya ülke sırası doğrulanmadı. Sahel'in yaz yağışlarıyla ilişkili üreme dönemi, Kenya'nın ilkbahar kayıtlarıyla tek küresel yumurtlama aralığında birleştirilmez. Mevsimi belirtilmemiş gözlem hücreleri üreme poligonu veya izlenmiş göç çizgisi değildir.

Üreme Alanı

Kurak savan, açık çalılık ve ağaçları seyrek topraklı alanlarda ürer. Üreme dışında nemli savan, orman kenarı ve tarım alanlarında da bulunabilir. Bu nedenle orman kenarında görülen bir grup, yalnız habitatına bakılarak üreyen topluluk ilan edilmez. Açık beslenme alanıyla tünel kazılabilecek toprak desteğinin birlikte bulunması üreme ortamını anlamaya yardım eder.

Yuva Yeri

Yuva düz veya eğimli toprakta kazılan bir tünelin sonundaki döşemesiz odadır. Arabistan uzman hesabı 1–2 m tünel ve 5–7 yumurta bildirir. Kuluçka ve yuvadan uçuş sürelerini ise hedef için bilinmiyor diye ayırır; parantezde benzer türler için verilen günler bu türe aktarılmaz. Kolonilerde üreyen çiftlere yardımcı kuşlar katılabilir; her yuvada aynı yardımcı sayısı bulunduğu varsayılmaz.

Günlük Alan Kullanımı

Açık dallar ve çevredeki hava kuşun doğal hareketini izlemeye elverişlidir. Gruptaki bir kuşun deliğe girmesi yumurta sayısını veya eşeyini göstermez. Tünel ağzı açılmaz, içeri ışık veya araç sokulmaz. Gözlem, doğal gidip gelme davranışına dayanır; yuva çevresindeki toprak ve bitki örtüsü korunur.

Ne Yer?

Temel beslenme sınıfı böcekçilliktir. Uzman kaynaklar karınca, balarısı ve çeşitli uçan böcekler bildirir. Tür adındaki arı sözcüğü bütün avların arı olduğunu göstermez. İncelenen tarihî saha anlatımları havada böcek yakalayan grupları betimler; belirli bir akşamda çok av alınması yıllık besin yüzdesi değildir. Diğer arıkuşlarının balık veya küçük omurgalı kayıtları, hedefin beslenmesini genişletmek için kullanılmaz.

Nasıl Avlanır?

Bir tünekten uçup av alabilir veya uçuş sırasında beslenebilir. Tarihî Batı Afrika kayıtlarında çalılara ve alçak dallara kısa süre konan, çevrede uçan böcekleri yakalayan topluluklar anlatılır. Modern uzman hesapta sokucu avın dalda vurulup karın kısmının sürtülmesi bildirilir. Bu davranış görülmeden her gaga hareketi arı işleme diye yazılmaz. Yem bırakmak veya kuşu uçuşa zorlamak doğal av seçimini değiştirir; avın gerçekten seçilebildiği gözlemler ayrı kaydedilir.

Uzun kuyruk eşeyden önce yaşı düşündürür

Erişkinin ortadaki kuyruk tüyleri ana kuyruğun ötesine uzanır; çok genç kuşta bu uzantılar bulunmaz. Eski müze betimi sarımsı genç boğazını ve daha mat tüyleri de birlikte anlatır. Bu nedenle kısa kuyruklu bir bireye yalnız kuyruk üzerinden dişi denmez. Yaş işaretleri, tüyün kırılıp kırılmadığı ve kuşun bütünü birlikte değerlendirilir.

Sabah ve akşam yeniden toplanma

Dresser'in aktardığı tarihî Kuzeydoğu Afrika gözlemlerinde gruplar gün içinde dağılmış, sabah ve akşam yeniden bir araya gelmiştir. Batı Afrika'daki başka gözlemler de böcek avlayan topluluklar anlatır. Aynı dönem ve yerdeki davranış kendi bağlamında değerlidir; bütün Afrika'da her kuşun aynı saatlerde aynı büyüklükte grup kurduğunu kanıtlamaz. Saha davranışı değişkenliği gizlenmeden açıklanır.

Eski yer adı her zaman üreme yeri değildir

Monografın müze listesinde Nil, Kordofan, Batı Afrika ve kıyı yerlerinden örnekler sıralanır. Örneğin toplanma tarihi ile yumurtalı yuva tarihi farklı kanıtlar sağlar. Bir müze kuşunun bulunduğu yer güncel yuva alanına dönüştürülmez; üreme ve göç sırasında kullanılan farklı ortamlar ayrı okunur. Eski cins adı Aerops da bu kayıtları güncel Merops kimliğiyle eşleştirmeyi gerektirir.

Beyaz boğazın altındaki siyah sınır

Kuşun başında beyaz ve siyah bölgeler belirgin bir düzen oluşturur. Beyaz alın ve kaşın yanında açık üst boğaz, aşağıda koyu bant bulunur. Gençte boğazın daha sarımsı ve bant kenarının daha az mavi olması, erişkin görünümün her bireye aynı sertlikle uygulanamayacağını gösterir. Bir tek tüy rengi yerine bu alanların sırası ve yaşın birlikte dikkatle incelenmesi tanıyı güçlendirir.