Hızlı Tanı
Flamingo, uzun pembe bacakları, ince uzun boynu ve aşağı kıvrılmış, siyah uçlu açık renk gagasıyla tanınır. Erişkinin gövdesi çoğunlukla soluk pembedir; kanat açıldığında parlak örtü alanı ve siyah uçuş tüyleri belirir.
Genel Görünüm ve Duruş
Boyun ve bacaklar uzun, kanatlar dardır. Gaga aşağı kıvrık, erişkinin gözleri sarıdır.
Dinlenen erişkinin boynu kıvrılabilir; kuş bir bacağı üzerinde durup başını sırt tüylerine sokabilir. Boyun ve alt taraf açık, kapalı kanat çoğunlukla soluk görünür. Uçuş tüylerinin siyahı kapalı kanatta gizlenebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Genç Flamingo gri-kahverengidir; bacakları ve gagası daha koyudur. Küçük Flamingonun gençleri de gri olabildiğinden, yalnız renge bakarak tür seçilmez.
Erkek ve dişinin temel renk deseni aynıdır. Güney İspanya’dan 17 erkek ve 27 dişiyi karşılaştıran uzman derlemede erkekler ortalamada daha büyüktür; ölçü aralıkları örtüşür. Yalnız irilikle kesin eşey seçilmez.
Yeni çıkan yavrunun ince tüyleri beyazdır; sonra koyulaşır. Bacaklar yumurtadan çıkışta pembe-kırmızı olabilir, daha sonra koyulaşır. Koyu bacak yalnız tür farkı değildir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta boynunu öne, bacaklarını gövdenin arkasına uzatır. Uzun bacaklar kısa kuyruğun çok gerisine taşar. Boyun ve bacakların bu doğrultusu, kanatları düzenli çırpan sürüde uzun bir siluet oluşturur. Gövde ve boyun açık kalırken kanatta siyah uçuş tüyleri ile pembe-kırmızı örtü alanı belirgin karşıtlık gösterir.
Alt kanatta pembe örtü tüyleri ile siyah uçuş tüyleri karşıtlık oluşturur. Kanadın tamamı aynı renk değildir; dönüşlerde görünen alan değişir.
Ses ve Davranış
Sesi kazların gürültülü seslerini andırır. Kalabalık kolonide birçok kuşun sesinin üst üste binmesi güçlü bir uğultu oluşturabilir. Tek bir uzaktan duyulan ses yerine, gaga ve gövde deseniyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Kur sırasında iki eşey de toplu gösterilere katılır. İspanya’daki uzman derlemede, boynu yukarı uzatıp başı sağa sola çevirme, kanat açma ve grubun birlikte yön değiştirmesi anlatılır. Bu gösteriler bir eşeyin tek başına yaptığı davranışlar olarak sunulmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Küçük Flamingo Phoeniconaias minor daha küçük, çoğunlukla daha koyu pembedir. Koyu bordo gagası uzaktan neredeyse bütünüyle siyah görünebilir. Flamingoda daha geniş açık gaga bölümü ile siyah uç ayrılır.
Dünya Yayılışı
Flamingo Phoenicopterus roseus, İngilizce Greater Flamingo adıyla eşleşir. Güncel AviList listesinde güney Avrupa, Akdeniz çevresi, Afrika, Madagaskar ve Güney Asya’da yayılır. Eski Phoenicopterus ruber roseus adı bu türü belirtir. Günümüzdeki American Flamingo Phoenicopterus ruber ayrı bir türdür; Karayip flamingosu aynı türün başka adıdır. Şili flamingosu Phoenicopterus chilensis de ayrı türdür.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’den gerçek üreme kanıtı vardır. Balkız ve arkadaşlarının 2007’de yayımlanan araştırmasında Gediz Deltası ile Tuz Gölü bilinen iki koloni olarak ele alınmıştır. Gediz’de Mayıs–Ağustos 2003–2005 arasında toplam 33 gün, 163 saat gözlem yapılmıştır. Araştırmacılar kuluçka, yavruya bakım veya aynı yuvada 24 saatten uzun kalma gibi davranışlarla üremeyi ayırmıştır. Fransa’da halkalanmış dokuz kuşun 2003’te; Fransa’dan altı ve İspanya’dan iki kuşun 2004’te Gediz’de ürediği doğrulanmıştır. Bu tarihli koloni araştırması günümüzde her sulak alanda görülen Flamingonun orada yuvaladığı anlamına gelmez.
Göç Yolculuğu
Gediz’de 2003–2005 yıllarında 717 yavru halkalanmıştır. Ağustos 2003–Aralık 2005 arasındaki halka okuma ve ölü bulunma kayıtları, bu kuşların Türkiye içinde ve dışında dağıldığını gösterir; İtalya, Tunus ve Yunanistan da ulaşılan ülkeler arasındadır. Kayıtlar arasında Kıbrıs’ta daha önce canlı görülmeden ölü bulunan bir birey de vardır. Bu bulgular bütün yavruların aynı yolu kullandığını göstermez. İki kayıt arasına çizilen düz çizgi de kesintisiz izlenmiş uçuş rotası değildir.
Üreme Alanı
Açık, sığ ve tuzlu ya da acı sulu göller, lagünler ve tuzla havuzları önemlidir. Güney Afrika uzman değerlendirmesi kolonilerin çevresindeki suyun karadan gelen yırtıcılara karşı koruma sağladığını vurgular. Bu bölgesel bilgi her göle tek bir derinlik koymaz.
Yuva Yeri
İspanya uzman derlemesinde iki ebeveynin çamurdan, üstünde sığ bir çanak bulunan yükseltilmiş yuva yaptığı anlatılır. Daha kuru zeminde yuva yalnız bir çukur da olabilir. Tipik yumurta sayısı birdir; kuluçkayı iki eşey yürütür. Derlemede süre 27–31 gündür. Bu süreler Türkiye’de ayrıca ölçülmüş değerler olarak sunulmaz.
Günlük Alan Kullanımı
Fransa’nın Camargue bölgesindeki 1994 tarihli saha makalesi, yavruların kolonide büyük gruplar oluşturduğunu anlatır. Makalenin bölgesel biyoloji özetinde ilk uçuş için yumurtadan çıktıktan sonra 70–90 gün verilir. Yuvadan ayrılmak, hemen uçabilmek ve erişkin gibi beslenebilmek aynı gelişim aşaması değildir.
Ne Yer?
Besini tek bir karides türüyle sınırlı değildir. Küçük kabuklular, böcek ve larvaları, yumuşakçalar, solucanlar ve sucul bitkisel maddeler yenebilir. Güney Afrika uzman değerlendirmesi algleri, tohumları ve bitki kalıntılarını da sayar. Besin topluluğu suyun ve zeminin özelliklerine göre değişebildiğinden, bir lagündeki av listesi bütün Türkiye’ye aktarılmaz.
Nasıl Avlanır?
Başını suya çevirip gagasını dibe yaklaştırarak süzer. Gaga içindeki tarak benzeri ince plakalar besini ayırmaya yardım eder; dil ve gaganın hareketleri suyu içeri alıp dışarı çıkarır. İspanya uzman hesabında çamuru ayaklarıyla karıştırma, suda yürüme ve daha derinde yüzerek beslenme de anlatılır.
Yavru, erişkinin yaptığı gibi hemen suyu süzerek beslenmez. Hem erkek hem dişi, sindirim kanalının üst bölümünde oluşan besleyici sıvıyı yavrunun gagasına verir. Fransa’nın Camargue bölgesindeki 1994 tarihli bakım araştırması da iki eşeyin yavru beslemesini izler. Bu besin, annenin tek başına sağladığı bir bakım değildir.
Tüyün içindeki ve dışındaki renk
Flamingonun pembeliği yalnız tüyün içine yerleşen renk maddelerine bağlı değildir. Amat ve arkadaşlarının Güney İspanya’da 2004–2006 yıllarındaki saha gözlemleri ile tüy ve yağ bezi incelemeleri, kuşun renk maddesi taşıyan salgıyı dıştan tüylere sürdüğünü gösterir. Chiale ve arkadaşlarının 2021’de yayımlanan çalışması ise rengin güneşte nasıl değişebildiğini deneyle inceler. Araştırmada Güney Fransa’nın Camargue bölgesinde Şubat 2012’deki soğuk dönemde ölü bulunmuş 30 erişkinin boyun tüyleri kullanılmıştır. Her kuştan alınan tüyler güneşe açık ve karanlık kontrol koşullarında 40 gün karşılaştırılmış; güneşte kalanlar daha fazla solmuştur. Canlı kuşlar güneşte tutularak denenmemiştir. Bu sonuç, tüy yüzeyindeki rengin tüy değişimi olmadan da değişebileceğini açıklar. Tek bir fotoğraftaki pembeliği kuşun yaşını, eşeyini veya sağlığını kesin gösteren bir ölçü saymak doğru değildir.
Bir besleme olayının anlattıkları
Yavru bakımı her zaman tek bir sayıyla anlatılamaz. Cézilly, Tourenq ve Johnson’ın Fransa’nın Camargue bölgesinde 1985 ve 1989’da yaptığı gözlemlerde sırasıyla 37 ve 20 tamamlanmış besleme olayı kaydedilmiştir. Yavrunun yaşıyla besleme süresi arasındaki ilişki erkekte artış göstermiş, dişide aynı ilişki bulunmamıştır. Ölçülen şey her bir besleme olayının süresidir; bir günde toplam kaç kez besleme yapıldığı veya toplam ne kadar enerji verildiği değildir. Bu nedenle sonuçtan erkeklerin her yerde daha iyi ebeveyn olduğu çıkarılamaz. 1994’te yayımlanan bu çalışmadaki erişkinler en çok 12 yaşındadır; çok daha yaşlı ebeveynler için aynı sonucun geçerli olduğu ayrıca gösterilmemiştir.
