Ak Kaşlı Çinte

Hızlı Tanı

Ak Kaşlı Çinte (Emberiza rustica; Rustic Bunting) beyaz boğazının altındaki kızıl-kahverengi göğüs kuşağı ve yan çizgileriyle tanınır. Erkeğin siyah-beyaz başı, dişinin daha kahverengi yüzü vardır. Kulak bölgesi arkasındaki açık leke de önemlidir.

Genel Görünüm ve Duruş

Toplu gövdeli, kızıl-kahverengi bir çintedir.

Kulak arkasındaki açık leke göz üstündeki kaştan ayrıdır. Hafif tepelik kabarabilir; pembemsi alt gaga, yüz deseniyle birlikte değerlendirilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme erkeğinde siyah baş, geniş beyaz kaş ve beyaz boğaz belirgindir. Kızıl göğüs kuşağı boğazın altında kalır; boğaz siyah değildir.

Dişinin başı daha kahverengi, kaşı daha sarımsıdır. Kış erkeği de kahverengileşip daha silik göğüs kuşağı gösterebilir. Gençler ve üreme dışı kuşlarda yalnız başın solukluğundan kesin eşey söylenmez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kızıl sağrı, yani sırtla kuyruk arasındaki bölüm, ve beyaz dış kuyruk tüyleri izlenebilir. Kapalı kanattaki açık bantlar kanat üstüne aittir; göğüs kuşağı alt gövdededir.

Ses ve Davranış

Temas çağrısı kısa ve keskin bir “tsik” ya da “tik” sesini andırır. Ötüşü yumuşak, duru ve melodiktir. Yazılı heceler gerçek sesin bütün ayrıntılarını aktaramaz.

Karıştırılabilecek Türler

Bataklık Çintesinin (Emberiza schoeniclus) dişisi ve üreme dışı kuşları benzerdir. Üreme erkeğinin boğazı siyahtır; sağrı koyu kahverengidir. Ak Kaşlıda beyaz boğaz, kızıl göğüs kuşağı, kulak arkasındaki açık leke ve pembemsi alt gaga birlikte aranır.

Küçük Çintede (Emberiza pusilla) kızıl yanakların koyu çevresi, açık göz halkası ve kızıl tepe orta çizgisi dikkat çeker. Ak Kaşlının göğüs kuşağı ve kulak arkasındaki açık leke bunlarla karşılaştırılır; ortak kanat bantları tek başına ayırmaz.

Dünya Yayılışı

Kuzey Avrupa’dan Rusya’nın tayga kuşağı boyunca Kamçatka’ya uzanan alanda ürer. Kışı başlıca Doğu Asya’da; Japonya, Kore Yarımadası ve Çin’in doğu-orta kesimlerinde geçirir. Avrupa’daki seyrek ziyaretler olağan kışlama yayılışı değildir.

Türkiye’deki Durumu

Turkey Bird Report 2007–2011, Sakarya Karasu’da 18–20 Ocak 2008, Ordu’da 11 Aralık 2008, Bursa’da 14 Şubat 2009 ve Ankara’da 15 Mart 2009 kayıtlarını verir. Bunlar tarihsel Türkiye kayıtlarıdır; güncel toplam, düzenli kışlama veya üreme kanıtı değildir.

Göç Yolculuğu

BTO, Shetland’daki Fair Isle’da Haziran 1963’te halkalanan bir bireyin aynı yıl Yunanistan’da yeniden bulunduğunu bildirir. Bu tek birey bağlantısından Türkiye ziyaretçilerinin zorunlu rotası çıkarılmaz. Britanya’nın ilkbahar-sonbahar gözlem örüntüsü Türkiye takvimi değildir.

Üreme Alanı

Kuzeyde nemli iğne yapraklı ve karışık ormanlarla huş-söğüt örtüsünde ürer. Rusya orta Anadyr’in 1989–1990 incelemesinde taşkın ovasının alçak ağaçlı alanları özellikle kullanılmıştır; bu bütün yayılışa değişmez habitat şartı olarak aktarılmaz.

Yuva Yeri

Rusya orta Anadyr’in 1989–1990 yuvaları çoğunlukla yerdeki sığ çukurlarda, ot veya küçük çalılarla gizliydi. Kuru ot gövdeleriyle örülen çanağın içi ince ren geyiği kılıyla döşenmişti; bu yerel malzeme bütün yuvalarda zorunlu değildir.

Oiseaux.net’in üreme özetinde çoğunlukla 4–5 yumurta ve 12–13 günlük kuluçka verilir. Rusya orta Anadyr’in 1989–1990 yuvalarında 3–6 yumurta kaydedilmiş, iki ebeveyn kuluçkaya katılmıştır. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş üreme değerleri değildir; farklı kapsamlar tek ortalamaya dönüştürülmez.

Günlük Alan Kullanımı

Doğu Asya’daki göç ve kış alanlarında açık ağaçlık, çalılık, otlu zemin ve pirinç anızları kullanılır. Beslenme zemininin yanında çalı-ağaç örtüsü bulunabilir.

Ne Yer?

Ot ve saz benzeri bitkilerin tohumlarını, bulunabildiğinde böcekleri yer. Rusya orta Anadyr’in 1989–1990 gözlemlerinde ebeveynler yuvadan çıkmış yavrulara da böcek taşımıştır; yuvadan ayrılma hemen besinsel bağımsızlık değildir.

Nasıl Avlanır?

Çoğunlukla yerde, örtüye yakın beslenir.

İlginç Bilgiler

IUCN’nin 2025.2 değişiklik tablosunda küresel kategori VU’dan NT’ye, yani “Tehdide Yakın”a geçirilmiştir. BirdLife’ın 2025 değerlendirme sürecinde Rusya’nın bölgeleri arasında farklı eğilimler tartışılmıştır. Daha düşük kategori bütün toplulukların toparlandığını göstermez; öneri tartışması ile kesinleşmiş kategori ayrı kayıtlardır.

Edenius ve arkadaşlarının 2016’da çevrimiçi, 2017 cildinde yayımlanan çalışması Norveç, İsveç ve Finlandiya’nın üreme verileriyle Japonya ve kuzeydoğu Çin’in halkalama verilerinden yedi seri birleştirdi. 1985–2014 azalışı yüzde 82, belirsizlik aralığı yüzde 75–87 idi. Bu, 2026’dan geriye otuz yıl değildir. Veriler kuzey Avrupa ağırlıklıydı; geniş Rusya üreme alanı için standart uzun seri yoktu. Tarım, orman değişimi ve yakalama baskısı olası etkenlerdi; tek neden kanıtlanmadı.

Rusya orta Anadyr araştırmasında yüksek ve uzun taşkınların görüldüğü 1986 ve 1989’da su basmış yerlerde söğüt çatallarına veya bir söğüt boşluğuna kurulmuş üç yükseltilmiş yuva anlatılır. Yerdeki yuvalar çoğunluktaydı. Bölgesel taşkın koşullarına bağlı bu gözlemler, türün her yerde ağaç üzerinde yuvaladığını göstermez.