Ak Boğazlı And İspinozu

Hızlı Tanı

Ak Boğazlı Dağ İspinozu Idiopsar erythronotus, yüksek Andların gri, gösterişsiz kuşudur. Düz gri baş, kapalı kanattaki geniş siyah alan ve çok sert karşıtlık oluşturmayan açık boğaz birlikte aranır. Erişkin sırt gri olduğu için bilimsel adındaki kızıl sırt çağrışımıyla erişkine kızıl bir sırt çizilmez. Daha kahverengi sırt gelişmemiş kuşun görünümünde bulunabilir; bu ayrım yakın Kızıl Sırtlı Dağ İspinozuyla karşılaştırmada önemlidir.

İngilizce adı White-throated Sierra Finch'tir. Güncel sınıflandırmada tangaragillerdendir; günlük dildeki ispinoz adı familya tayini değildir. Phrygilus erythronotus eski cins birleşimidir. Bilimsel yayınlarda başka cins önerileri de vardır, fakat bu sayfa kabul edilen Idiopsar kimliğini kullanır. Eski adın yanında yazılan başka türlerin habitatı veya yuvası hedefe aktarılmaz; dört benzer yüksek dağ kuşunun aynı cins içinde tutulması hepsinin aynı davranışı gösterdiği anlamına gelmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkinin üst tarafında baştan kuyruk örtülerine uzanan gri görünüm baskındır. Gri gövdeyi soğuk dağ ışığında mavimsi, gölgede kahverengimsi gösteren fotoğraflar olabilir; ayrı tüy alanlarının yerleşimi, tek renk tonundan daha güvenilir bir karşılaştırmadır. Kapalı kanat büyük siyah bir yüzey oluşturur. Bu koyu yüzey ile daha açık gri sırtı aynı bireyde görmek, bütün kuşun siyah veya çizgili olduğu izlenimini düzeltir.

Boğaz açık olsa da yakın Buzul İspinozunun boğazı kadar sert ve belirgin bir beyaz karşıtlığı vermez. Başta büyük renkli bir başlık veya kuvvetli kaş aranmaz; sade gri baş görünümü önemlidir. Çene aşağı eğildiğinde açık boğaz daralabilir. Kuş başını kaldırdığında alanın sınırı tekrar izlenir; görünmeyen bir boğaz parçası işaretin gerçekten yokluğu olarak kaydedilmez.

Tarihî müze incelemesi taze ve aşınmış erişkin tüyleri arasında ton ve ince kenar farkları bildirir. Bu tür ayrıntılar bütün bireylerin değişmez rengi olarak kullanılmaz. Kuşun hareketi, üst ve alt tarafın farklı ışık almasına neden olabilir. Aynı anda başka bir taşın üzerindeki kuş daha sıcak görünüyorsa iki fotoğrafın ışığı da dikkate alınır; yalnız sıcak sırt tonu erkek ile dişiyi ayıran bir ölçüt değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin eşeyler benzer görünür. Dişiye ayrı bir kahverengi sırt ya da çizgili baş zorunluluğu yüklenmez. Müze serisinde erişkin dişiler erkeklere renk bakımından benzer bulunmuştur; küçük ölçü farkları bütün serbest kuşların uzaktan kesin eşey anahtarı değildir. Aynı çiftte biraz daha küçük görünen kuşa yalnız bu görünümle dişi denmez. Kaynak ve fotoğraf eşeyi doğrulamıyorsa eşey belirsiz bırakılır.

Gelişmemiş kuşta kahverengi sırt görülür. Modern bilimsel sınıflandırma incelemesi ve eski müze çalışması bu görünümü erişkin gri sırttan ayırır. Tarihî genç örneklerde sırt tüylerinin koyu merkezleri de anlatılır. Kahverengi görünüm, yakın türün erişkin kızıl sırtıyla karşılaştırılmalı; tek sıcak sırt karesi üzerinden tür veya eşey kararı verilmemelidir. Yaş bilgisi, karşılaştırma yapılmadan önce kayda alınır.

Gençliğin bütün geçiş evreleri bu kaynaklarda eksiksiz bir saha anahtarı halinde verilmez. Baş, sırt ve kanat görüldüğünde belirlenen özellikler yazılır; görünmeyen tüy bölgeleri için yeni renk eklenmez. Yaşlandırmayı kesinleştirmek adına kuşu yakalamak veya bulunduğu taşın altını yoklamak gerekmez. Doğal görüş içinde daha açık bir açı beklemek hem davranışı korur hem de aynı bireyin tüylerini karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Uçuşta Görünüm

Kısa uçuşta gri gövde ile koyu kanat karşıtlığı seçilebilir; baş ve boğazın daha iyi görüleceği konma yeri izlenir. Hedefte, Buzul İspinozunun geniş beyaz kanat alanını aramak yanıltıcıdır. Yakın türün açık kanat işareti sadece aynı yüksek vadide yaşadığı için bu kuşa taşınmaz. Tek bulanık kanat karesi yerine kapalı kanadın siyah alanı, sade baş ve boğaz birlikte görülür.

Ses ve Davranış

Çiftler veya küçük gruplar halinde sessizce zeminde beslenirken görülebilir. Cornell'in saha hesabı başka tohum yiyen kuşların topluluklarına olağan biçimde katılmadığını vurgular; bu ifade her karşılaşmada mutlaka yalnız bulunacağı iddiası değildir. Açık dağ arazisinde sesin geldiği nokta görülen bireyle eşleştirilir. İncelenen kaynaklarda ölçülü ve her koşulda geçerli bir hece anahtarı doğrulanmadığından burada yeni bir ötüş dizisi verilmez.

Dünya Yayılışı

Güneybatı Peru, batı ve güneybatı Bolivya ile kuzey Şili'nin yüksek Andlarında yerel olarak bulunur. Yayılış ülke sınırlarından çok yüksek dağ ortamıyla ilişkilidir. Peru'nun bütün kıyıları veya Şili'nin güney ucuna kadar uzanan geniş bir kuş alanı çizilmez. Güncel takson kimliğiyle eşleşen kayıtlar kullanılır; yakın kızıl sırtlı türün Arjantin yerleri hedefe eklenmez.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Şili'nin uzman atlası Lauca Milli Parkı ve Salar de Surire çevresindeki kayıtları bildirir. Tarihî müze incelemesinde Putre ve Choquelimpie ile Bolivya'nın Oruro ve Potosí yöreleri bulunur. Eski yayında kullanılan siyasi bölge adları güncel ülke sınırı gibi okunmaz. Atlasın rastlandığı yükseklikler kendi örneklemini anlatır; gözlenen en düşük ve en yüksek nokta türün bütün dünyadaki kesin sınırı değildir.

Göç Yolculuğu

Kaynaklı işlevsel sınıflandırmada yerleşiktir; düzenli uzun mesafeli göç rotası doğrulanmadı. Şili atlasındaki Ocak yavru besleme kaydı üreme davranışına ilişkin bölgesel kanıttır. Aynı metindeki Mart–Mayıs üreme dönemi tahmini bu gözlemle birleştirilip kesin geniş bir yumurtlama aralığı üretilmez. Kayıt ayları harita üzerinde aylık alan sınırına çevrilmez. Lisanslı gözlem hücreleri, kuşun izlediği yıllık yol veya her yüksek vadide yuva kanıtı değildir.

Üreme Alanı

Yüksek Andların kayalık açık yamaçları, dağ otlakları ve ıslak zeminli alanlarında aranır. Uzman Şili atlası kendi kayıtlarını yüksek dağ kuşağında bildirir. Bir sulak çayırda görülmesi o çayırın bütün parçalarında yuvaladığı anlamına gelmez. Kayalık ve bitki örtüsünün birlikte bulunduğu ortam ile doğrudan üreme davranışı ayrı tutulur.

Yuva Yeri

Şili atlasında erişkinlerin yavru beslemesi kaydedilir, fakat bu kayıt hedefe ait doğrulanmış yuva yapısı, tipik yumurta sayısı veya tam kuluçka süresi sağlamaz. Yuvadan uçuş süresi de doğrulanamadı. Buzul İspinozunun buz içindeki yuvası aynı cins içinde olduğu için bu kuşa aktarılmaz. Benzer habitat, ortak yuva yeri kanıtı değildir.

Günlük Alan Kullanımı

Zeminde beslenen kuşlar açık bir patikadan izlenebilir. Kayaların araları ve ıslak çayır örtüsü gözlem amacıyla kaldırılmaz veya ezilmez. Kuş bir taşın arkasında kaybolduğunda kısa bir bekleme doğal hareketini yeniden görmeye yardımcı olur. Beslenme noktası, geceleme ve yuva yeri ayrı kavramlardır; tek bir çukura girmesi yalnız başına yuva ilan edilmez.

Ne Yer?

Kaynaklı beslenme verileri hedefi tohum kullanan, zeminde besin arayan kuşlar arasında sınıflandırır. İncelenen hesaplar yıllık tohum çeşitleri veya besin yüzdeleri sağlamaz; bu yüzden belirli bir dağ bitkisini değişmez ana besin olarak yazmıyoruz. Yakın türlerin yosun yoklama veya böcek alma ayrıntıları hedefin ölçülmüş diyeti yerine geçirilmez. Genel beslenme sınıfı ile doğrudan görülen besin ayrılır.

Nasıl Avlanır?

Kuş zeminde sessizce besin ararken gagayla aldığı parçanın seçilip seçilemediği kaydedilir. Gaganın bir ot parçasına değmesi tek başına onun tohumunu yuttuğu kanıtı değildir. Taş çevresindeki birkaç hareket bütün günün beslenme miktarını vermez; aynı bireyin hareketleri bağımsız kuşlar gibi sayılmaz. Çift veya küçük grup görülürse bireylerin yaptığı iş ayrı izlenir. Yem serpmek doğal besin seçimini değiştirebileceğinden kaynaklı saha gözlemi yerine kullanılmaz; dağ otlağının ve ıslak zemin örtüsünün yapısı korunur.

Kızıl adı erişkin sırtı anlatmaz

Bilimsel adın sırt rengine ilişkin çağrışımı, erişkinin gri sırtı yerine geçirilmez. Gelişmemiş kuşun kahverengi sırtı, adlandırma tarihindeki karışıklıkları anlamaya yardım eder. Modern karşılaştırma da erişkin hedefi, kızıl sırtı olan yakın türden ayırır. Bir adın anlamı, gözlenen yaşa ait tüy betiminden daha güçlü bir kanıt değildir; kuşun gerçek görünümü esas alınır.

Müze örneği kimliği aydınlatır

Hellmayr, eski ad altında karışmış örnekleri farklı müze serileriyle karşılaştırmıştır. Putre'den gelen gelişmemiş örnekler, başka bölgedeki kızıl sırtlı kuşlarla aynı şey değildir. Bu tarih, eski bir yayında aynı adın geçmesinin bütün verileri otomatik olarak güncel türe bağlamadığını gösterir. Örneğin yaşı ve coğrafyası, adın yanında önemli kimlik bilgileri taşır.

Tahmin ile yavru besleme kaydı

Şili atlasındaki Ocak yavru beslemesi doğrudan üreme davranışı kaydıdır. Daha önce önerilmiş Mart–Mayıs dönemi ise tahmin olarak kalır. İkisini toplamak kesin bir yumurtlama takvimi vermez; yavrunun hangi gün yumurtadan çıktığı bilinmedikçe yumurtlama ayı hesaplanmaz. Takvimde olayın adı ve bölgesi korunur, belirsizlik başka aylara renk ekleyerek gizlenmez.

Benzer görünüm ortak yuva anlamına gelmez

Gri yüksek And kuşları bilimsel akrabalık gösterebilir, fakat her biri aynı yuva desteğini kullanmak zorunda değildir. Buzul İspinozunun tanınmış buz yuvaları bu tür için kanıt oluşturmaz. Akrabanın ayrıntısı hedefin boş alanını doldurmak yerine karşılaştırmanın sınırını açıklamaya yardım eder. Yeni ve doğrulanmış bir hedef yuva kaydı bulunduğunda yapı ve süreler kendi gözlem bağlamıyla eklenebilir.