Afrika Pittası

Hızlı Tanı

Afrika Pittası Pitta angolensis, orman tabanında yaşayan, kısa kuyruklu ve derli toplu bir kuştur. Siyah başın üzerinde uzanan geniş açık kaş, yeşil sırt, kanattaki mavi alanlar ve kırmızı karın birlikte dikkati çeker. Sarımsı-devetüyü göğüs, alt tarafta kırmızı karına geçer. Geniş kaşın tonu alt türe göre değişebilir; bu yüzden yalnız kaşın sarılığıyla karar verilmez. Görünen baş, göğüs ve sırtın aynı bireye ait olduğundan emin olmak gerekir.

Canlı renklerine rağmen sık çalılıkta zor fark edilir. Yaprak örtüsünde duran bir kuş, gölgedeki koyu bir şekil gibi görünebilir. Kuşun hareketiyle mavi kanat alanı veya kırmızı alt taraf ortaya çıktığında bütün renk düzenini izlemek daha yararlıdır. Kırmızı karın tek başına tanı değildir; en yakın akrabası Yeşil Göğüslü Pitta Pitta reichenowi de kırmızı alt taraf taşır. Göğsün rengi, boğaz çevresi ve baş deseni birlikte görülmelidir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gövde kısa kuyrukla sonlanır; bacaklar yere yakın yaprak örtüsü içinde yürürken belirginleşebilir. Başın tepesi ve yanları siyahtır. Kaş, başın arkasına doğru uzanan geniş açık bir şerit oluşturur. Tarihsel müze tanımında batıdaki örneklerin kaşında kahverengimsi-devetüyü üst bölüm ve daha açık alt kenar anlatılmıştır. Güncel tür, yalnız o müze serisinin bulunduğu bölgeyle sınırlı değildir; bir alt türün ayrıntısı bütün yayılışa değişmez kalıp olarak uygulanmaz.

Sırt yeşildir; kanat örtülerindeki mavi uçlar ve kuyruğun üstündeki açık mavi sağrı, koyu kanat tüyleriyle karşıtlık oluşturur. Göğüs sıcak açık sarı veya devetüyü tonlu, yanlar yer yer zeytin tonludur. Karın ve kuyruk altı kırmızıdır. Eski örnek hesabında boğazın açık alanında kırmızımsı renk de bildirilmiştir; bütün bireyler için saf beyaz boğaz şartı koymak uygun değildir. Orman gölgesi bu renkleri bastırır, aydınlık bir boşluk ise özellikle açık kaşı ve kanadın mavi uçlarını belirginleştirir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi temel tüy deseninde birbirine çok benzer. Yakın Afrika pitta türlerini karşılaştıran bilimsel değerlendirme de bu iki türün erişkin eşeylerini görünüşçe benzer olarak ele alır. Aynı türe ait daha canlı görünen bir kuşu erkek, daha soluk görüneni dişi diye ayırmak güvenilir bir saha anahtarı değildir. Işık, tüyün duruşu ve alt tür farklılığı, eşey farkı sanılabilecek görünüşler yaratır.

Zambezi Vadisi'ndeki doğrudan yuva gözleminde iki ebeveynin tüyleri esas olarak aynı görünmüş, bireyler kanat örtüsündeki kişisel bir işaret sayesinde izlenmiştir. Birinin gündüz, diğerinin gece kuluçkaya yatması o yuvanın bakım düzenidir; tüy farkı veya bütün yuvalara uygulanabilen erkek-gündüz, dişi-gece kuralı değildir. Davranışla izlenen birey ile fotoğraftan varsayılan eşey ayrı tutulmalıdır.

Tarihsel müze hesabında gençlerin daha sönük olduğu ve kırmızı alt tarafın daha soluk pembe göründüğü anlatılır. Bu bilgi, gölgedeki bütün soluk erişkinleri genç saydırmaz. Tüylenmiş genç ile yeni çıkmış yuva yavrusunun görünüşü de farklıdır. Birlikte duran iki kuşun boy farkı, kesin yaş günü vermez. Aile bağı ancak izlenen bakım ve birlikte hareket bağlamıyla daha güçlü biçimde desteklenir.

Uçuşta Görünüm

Kanadın mavi uçları ve açık uçuş tüyü alanları, kısa uçuşta veya gösteri sırasında görülebilir. Katlanmış kanatta örtülü kalan bölüm, kuş kanadını açtığında ortaya çıkar. Kısa kuyruk ve yoğun gövde de görünüşe katkı verir. Siyah baş, açık kaş ve kırmızı alt tarafı yeterli açıdan görmeden tek mavi kanat parçasını kesin tanıya çevirmemek gerekir. Bir kuşun yalnız arka tarafından görülmesi, göğüs rengini değerlendirmeye yetmez.

Gösteri sırasında küçük sıçramalarla yukarı kalkması atlas hesabında kaydedilmiştir. Dala ya da devrilmiş ağaç parçasına konup yaptığı bu hareket, uzun yolculuk uçuşu değildir. Güneydoğu Afrika'ya mevsimlik geliş ayrı bir hareket ölçeğidir. Bir orman açıklığındaki kısa uçuş yönünden kıta içindeki göç rotasını çizmek mümkün değildir. Uçuşu izleyen gözlemci, kuşu yeniden görmek için çalıya girmek yerine görüş boşluğunda bekleyebilir.

Ses ve Davranış

Zambezi gözleminde kurbağayı andıran kısa, patlayıcı bir çağrı duyulmuş; kuşun daha sonra sessizleşerek örtü içinde gözden kaybolabildiği görülmüştür. Sesli dönemler kuşu bulmayı kolaylaştırabilir, fakat her zaman çağırmasını beklemek doğru değildir. Kuluçka değişimi sırasında sessiz davranan ebeveyn, yakın çevrede bulunan bir kuşun ses vermemesinin varlık yokluğu anlamına gelmediğini gösterir.

Orman tabanında yaprak örtüsünün arasından besin arar. Bu yerde beslenme davranışı ile gösteri için daha yüksek bir destek kullanması aynı yaşam biçiminin farklı parçalarıdır. Yalnız gösteride görülen kuşun bütün gününü dal üzerinde geçirdiği sonucu çıkarılmaz. Sesin yönü de sık bitki içinde yanıltabilir; görüntüyle eşleşmeyen bir çağrı, ayrı bir gözlem notu olarak daha ihtiyatlı değerlendirilir.

Dünya Yayılışı

Tür tropikal Afrika'nın batı, orta ve güneydoğu kesimlerinde farklı topluluklarla bulunur. Batıdaki pulih alt türü Sierra Leone'den batı Kamerun'a; adlandırılmış angolensis güneybatı Kamerun'dan kuzeybatı Angola'ya uzanan coğrafyayla ilişkilidir. longipennis ise güneydoğu Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve güneydoğu Tanzanya'dan daha güneydeki alanlara uzanır. Bu geniş adlandırmalar bütün aradaki ormanların dolu olduğu anlamına gelmez. Uygun sık örtü ve yerel kayıtlar birlikte değerlendirilmelidir.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Güncel listede Asgari Endişe durumundadır. Yerel olarak zor bulunan bir kuş olması ile küresel tehdit kategorisi farklı bilgilerdir. Güney Afrika atlası, Zimbabve'de az sayıda düzenli bilinen alan bulunduğunu, gözden kaçan başka üreme yerlerinin de mümkün olduğunu belirtir. Bu ikinci ifade doğrulanmış yeni yuva sayısı değil, kuşun gizli yaşamasına dayanan bir olasılıktır. Batıdaki toplulukların görünüş ve hareket özellikleri güneydoğudaki üreme ziyaretçisine aynen uygulanmaz.

Göç Yolculuğu

Güneydoğu Afrika'daki topluluklar kıta içi üreme göçü yapar. Zimbabve için atlas hesabında ekim sonundan başlayan, çoğunlukla kasım ve aralık başında yoğunlaşan geliş; birçok kuş için şubatta ayrılış ve nisana uzanan seyrek kayıtlar anlatılır. Bu tarihler bölgesel ve tarihsel bir hesabın örnekleridir. Her yıl aynı gün varış veya her alt tür için ortak yokluk takvimi değildir. Batıdaki yerleşik ve hareket eden topluluklar ayrı ele alınmalıdır. Harita genel coğrafyayı ve tarihli gözlem örneklerini gösterir; kaynağın izlemediği ülke dizisi veya kesin uçuş hattı çizilmez.

Üreme Alanı

Güneydoğudaki atlas hesabında alçak kesimlerin herdem yeşil akarsu kıyısı ormanları, sık çalı tabakası ve küçük açıklıkların bir arada bulunması öne çıkar. Gösteri için devrilmiş ağaç ve dallar kullanılabilir. Göç sırasında başka çalılık veya ağaçlık yamalarında da görülebilir; kısa süreli konaklama ortamı ile yuva yapılan orman aynı şey değildir. Yalnız üstten bakıldığında ağaçlarla kaplı görünmesi, tabandaki sık örtünün korunmuş olduğunu göstermez.

Yuva Yeri

Yuva küçük dal, ot ve yaprak gibi malzemelerden oluşan kubbeli bir yapıdır. Bölgesel uzman hesabında genç ağacın üst dalları kullanılabilir ve 2–4 yumurta bildirilir. Zambezi'deki doğrudan izlenen bir yuvada iki yumurta ve iki ebeveynin kuluçkaya katılması belgelenmiştir (Afrika Pittası için tek yuva gözlemi). Kuluçkanın toplam gün sayısı bu çalışma için doğrulanamadı. Boşluk, yakın başka pitta türünden süre alınarak doldurulmaz.

Günlük Alan Kullanımı

Beslenirken yerdeki yaprak örtüsünü, gösteri sırasında örtü içindeki yükseltilmiş destekleri kullanır. Aynı kuşun bu iki yerde görülmesi yaşam ortamını farklı açılardan açıklar. Yuva çevresinde sessiz kuluçka değişimi, kuşun görünürlüğünü azaltabilir. Yuvaya yaklaşmadan doğal giriş çıkışı izlemek gerekir. Dalı oynatmak, örtüyü açmak veya sesle ebeveyni dışarı çekmek, bakım davranışını değiştirebilir; kesin yuva konumu genel gözlem katmanında paylaşılmaz.

Ne Yer?

Temel besini orman tabanındaki omurgasızlardır. AVONET kaydı ve yabancı uzman hesap bu beslenme yönünde uyuşur. Uzman derlemede böcekler yanında çok ayaklılar, salyangoz ve benzeri omurgasızlar yer alır; beslenmenin ayrıntılı oranları yeterince bilinmez. Liste, her gün bütün bu besinlerin eşit miktarda yendiğini veya her alt türün aynı mevsimlik paylara sahip olduğunu söylemez. Tarihsel kafes besleme notları da doğada ölçülmüş besin oranı yerine geçirilmez.

Nasıl Avlanır?

Yerde, dökülmüş yapraklar ve örtü arasından besin arar. Gaganın zemine yönelmesi arama davranışını gösterir; alınan küçük nesne görülmeden avın türü kesin adlandırılmaz. Bir besinin gagada taşınmasıyla hemen yutulması ayrı gözlem biçimleridir. Üreme döneminde bir bireyin yuvaya yönelmesi de besin taşındığını kanıtlamak için yeterli değildir. Kuşun doğal arayışını izlemek amacıyla yaprakları önceden dağıtmak veya canlı yem bırakmak uygun değildir. Sabit bir görüş boşluğunda beklemek, tabandaki normal beslenme ile gösteri hareketini birbirinden ayırmayı kolaylaştırır.

Renkli olmak kolay görünmek değildir

Yeşil sırt, mavi kanat alanı ve kırmızı karın oldukça canlı bir birleşimdir. Buna rağmen atlas hesabı türün dikkat çekmeden saklı kalabildiğini vurgular. Örtünün sık olması ve kuşun yerde bulunması, renklerin tamamını aynı anda görmeyi güçleştirir. Bu nedenle uygun bir ormanda hiç görülememesi tek başına yokluk kanıtı değildir. Ses ve hareket zamanı gözlenebilirliği değiştirir.

Gösteri desteğiyle beslenme yeri ayrıdır

Atlas, devrilmiş ağaç ve dallardan yapılan sıçramalı gösteriyi bildirir. Aynı türün beslenmesi ise yapraklı orman tabanıyla ilişkilidir. Bir destek üzerinde fotoğraflanmış olması kuşun bütün yaşamını ağaçlarda geçirdiği anlamına gelmez. Gösteri, beslenme ve yuva bakımı aynı kuşun farklı davranışlarıdır; tüneme görüntüsünün anlamı bu bağlama göre değişir.

Ebeveynleri renk değil kişisel işaret ayırmıştı

Zambezi'deki gözlemde erişkinlerin tüy deseni esas olarak aynıydı. Araştırmacılar bireyleri bir kanat örtüsündeki küçük kişisel işaretle takip etti. Kuluçka nöbetlerinin gündüz ve gece bölünmesi o çiftte doğrudan gözlendi; bir yuvanın düzeni bütün türün eşey anahtarına çevrilemez. Bu örnek davranış gözleminin, yalnız iki fotoğrafın rengini karşılaştırmaktan farklı bilgi verdiğini gösterir.

Yaşam ortamındaki değişimin açıklaması sınanmalıdır

Zambezi'nin iki yakasındaki görülme farkı için bitki örtüsünü açan büyük hayvanların etkisi atlas hesabında olası açıklama olarak tartışılmıştır. Bu, her fil bulunan ormanda kuşun kaybolduğunu kanıtlayan deney değildir. Bir açıklamanın makul olması ile ölçülerek doğrulanması farklıdır. Kuşun sıklığı, bitki yapısı ve gözlem çabası birlikte izlenmeden tek nedenli kesin sonuç çıkarmamak gerekir.