Ağaç Kırlangıcı

Hızlı Tanı

Ağaç Kırlangıcı Tachycineta bicolor, erişkinde mavi-yeşil parlayan üst taraf ile temiz beyaz alt tarafın karşıtlığıyla dikkat çeker. Başı küçük, gagası çok kısa, kanatları uzun ve sivri, kuyruğu ise kısa ve hafif çentiklidir. Göz çevresindeki ince koyu alan yüzü daha koyu gösterir. Kuyruk dibinin iki yanında küçük beyaz hilaller bulunabilir; bunlar yakın akrabasındaki geniş beyaz alanlarla karıştırılmaz. Kuş karşıdan bakıldığında beyaz göğüs ve karın daha kolay, üstteki parlak renk ise ışık yönüne göre daha zor seçilir. Tanı, kısa kuyruklu siluet, yüz deseni ve üst-alt renk düzeni birlikte görülünce güçlenir.

Gençler ile ilk yılındaki bazı dişiler üstten kahverengidir. Bunlarda göğüste silik, dağınık gri-kahverengi bir gölge bulunabilir. Bu görünüşün her zaman başka bir kırlangıç türü olduğunu düşünmek hataya yol açar. Özellikle Kum Kırlangıcıyla karşılaştırmada göğüs bandının ne kadar net olduğu, yüz ve kuyruk yapısı birlikte kontrol edilir. Aynı sulak alan üzerinde birkaç tür karışık avlanabilir; bir kuşun sürüye katılmış olması diğerleriyle aynı tür olduğunu göstermez. Sürüden izlenen bireyin tüneğe konmasını beklemek, kısa uçuş görüntüsünden daha güvenilir ayrıntı verebilir.

Genel Görünüm ve Duruş

İnce fakat gövdesi dolgun görünen bir kırlangıçtır. Erişkinin koyu uçuş tüyleri, parlayan sırt ve beyaz gövdeden ayrılır. Üst taraf kimi açıdan mavi, kimi açıdan yeşil, gölgede ise koyu görünebilir; bu değişim tek başına farklı eşey veya tür anlamına gelmez. Gaga dışarıdan küçük görünmesine rağmen uçan böceği yakalamaya uygun ağız açıklığıyla kullanılır. Dalda, telde veya yuva girişinde dururken kısa bacaklar ve uzun kanatların gövdeye göre oranı seçilir. Kuyruk, Kır Kırlangıcındaki uzun çatallı yapıdan belirgin biçimde kısadır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkekler üstten genellikle daha parlak mavi-yeşildir. Dişiler daha mat veya kahverengi tüyler taşıyabilir; ancak bazı erişkin dişiler erkeklere oldukça benzeyen parlak görünüşe ulaşır. İlk yıl dişisinde kahverengi üst tarafın arasında az miktarda parlak tüy bulunması mümkündür. Bu nedenle yalnız renk parlaklığıyla bütün erişkinlerin eşeyi kesinleştirilmez. Kuşun yaşı, tüy durumu ve ışık koşulu dikkate alınır. Bir çiftin yan yana görülmesi de otomatik olarak daha parlak olanın her durumda erkek olduğu şeklinde genel bir kural sağlamaz.

Gençlerin üst tarafı kahverengi, alt tarafı beyazdır; göğüste bazen belirsiz koyu yıkama vardır. Yeni uçmuş kuşta ağız kenarı sarımsı olabilir. Erişkinlerin beyaz kuyruk dibi hilalleri gençte de görülebilir. Genç bir bireyi kahverengi olduğu için farklı türe ayırmadan önce göğüs bandının keskinliğine, başın desenine ve kuyruk çentiğine bakılır. Yuva başındaki yavrular başlangıçta kendini besleyemeyecek durumda çıkar; uçuşa geçişle birlikte ebeveyn desteği hemen bitmez. Üniversite derlemesi, yuvadan ayrıldıktan sonra en az birkaç gün daha beslenmenin sürdüğünü bildirir.

Uçuşta Görünüm

Kanat çırpışlarını süzülmeyle birleştirerek su ve açık arazi üzerinde böcek kovalar. Dönüşlerde beyaz alt taraf, koyu kanatlar ve kısa hafif çentikli kuyruk birlikte görünür. Karşıdan gelen kuşta parlak sırt gizlenebilir; bir süre takip edildiğinde üst tarafın dönüşte ışık alması tanıya yardımcı olur. Kuşun kıvrak uçuşu familyanın ortak özelliğidir, tek başına bu türü belirlemez. Sürüde uzun çatallı, belirgin göğüs bantlı veya farklı kuyruk dibi desenli bireyler bulunabilir; her biri ayrıca incelenir.

Yıkanırken suya çok alçaktan yaklaşır, gövdesini yüzeye değdirip hızla yükselerek damlaları silkebilir. Bu davranış uzman hesapta anlatılır; kısa bir su teması kuşun sucul avı sürekli dalarak yakaladığını göstermez. Avlanmanın çoğu uçan böceklere yöneliktir. Uçuş sırasında yalnız beyaz bir karın parlaması görülmüşse kesin tür yazmak için yeterli bilgi oluşmamış olabilir. Görüş açısı iyileşene kadar izlemek, baş ile kuyruk dibini birlikte seçmeye yardım eder.

Ses ve Davranış

Ötüşü çeşitli kısa cıvıltıların ve değişken notaların dizisidir; çift ve sürü iletişiminde farklı çağrılar kullanılır. Sesin işlevi, kuşun yuva savunması mı, beslenme mi, yoksa sürü içinde hareket mi yaptığıyla birlikte düşünülür. Yuva çevresinde iki eş de rakiplere karşı savunma gösterebilir. Tehlike yaklaştığında birçok kırlangıç aynı avcının çevresinde uçarak ses çıkarabilir. Buna karşılık üreme dışında büyük ortak geceleme ve göç sürüleri oluşur. Yuva başındaki savunma ile geceleme sürüsündeki toplu davranış aynı sosyal durum değildir.

Dünya Yayılışı

Üreme alanı Alaska ve Kanada'nın ağaç sınırı çevresinden Amerika Birleşik Devletleri'nin güney bölümlerine uzanan Kuzey Amerika kuşağıdır. Kışın daha güneye, güney ABD, Meksika, Orta Amerika ve Karayipler çevresine; güncel taksonomi özeti kapsamında Güney Amerika'nın kuzeyine kadar ulaşabilir. Bu geniş coğrafyada üreme, göç ve kışlama yerleri aynı değildir. Yazın yuva kullanan bir gölet ile kışın yalnız beslenme veya geceleme için kullanılan açık alan ayrı değerlendirilir.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Güncel küresel sınıfı Asgari Endişe'dir; buna rağmen Kuzey Amerika izleme programlarının belirli dönemlerde bildirdiği azalma dikkate alınır. Eski üniversite hesabındaki nüfus artışı ifadesi, daha yeni Cornell değerlendirmesinde verilen 1966–2019 azalmasının yerine kullanılmaz. Doğal ağaç oyuklarının kaybı ve böcek avından kaynaklanabilecek kirletici maruziyeti önemli araştırma konularıdır. Yuva kutularının kullanılması, bütün doğal yuva alanlarının yerini doldurduğunu göstermez.

Göç Yolculuğu

Göçmen bir türdür; gündüz gevşek sürüler halinde hareket edebilir ve geceleri kalabalık topluluklar oluşturabilir. Üreme bitiminde alanın terk edilmesi her bireyin hemen aynı uzak göç rotasına başladığı anlamına gelmez. Cornell'in 2015 bölgesel izleme çalışması bazı gençlerin doğdukları alanı yeniden ziyaret ettiğini, bazı işaretli erişkinlerin sonraki kış Florida'da bulunduğunu gösterdi. Az sayıda yeniden saptanan kuşun bağlantısı bütün nüfusa ortak güzergâh veya mesafe olarak çizilmez. Kayıtların zamanı ve yaşam evresi, gözlem noktalarından ayrı bir göç anlamı çıkarırken korunur.

Üreme Alanı

Açık çayır, sulak alan, kıyı şeridi, gölet ve ağaçlı bataklık çevresinde ürer. Suya yakınlık uçan böcekleri sağlayabilir, fakat uygun oyuk da zorunlu bir yuva kaynağıdır. Açık beslenme alanıyla oyuk bulunan ağaçların birlikte bulunması önemlidir. Yoğun kapalı ormanın her bölümü veya tüm ağaçsız çayırlar aynı uygunluğu taşımaz. Yapay yuva kutuları kullanılabilse de doğal ağaç oyuklarının korunması türün yaşam ortamının önemli parçasıdır.

Yuva Yeri

Doğal oyuk, eski ağaçkakan yuvası veya uygun kutu içinde otlardan çanak kurulur; dişi yapımın büyük bölümünü üstlenir. İç kısım başka kuşların tüyleriyle döşenebilir. Tipik yumurta grubu uzman hesaplarda 4–7'dir. Cornell kuluçkayı 11–20 gün, yuvada yavru dönemini 15–25 gün verir; üniversite derlemesi en sık kuluçka süresini 14–15 gün olarak belirtir. Bunlar farklı derlemelerin kapsamlarıdır, her yuvada aynı gün sayısı değildir. Dişi kuluçkaya yatar, iki eş de yavrulara besin taşır. Yuva kontrolü kuşların girişini engellemeden yapılır.

Günlük Alan Kullanımı

Üreme sırasında çift yuva çevresini savunur; beslenme için su ve açık alanların üzerinden geçebilir. Üreme dışında büyük sürüler, tünekler ve ortak geceleme alanları öne çıkar. Kutuda yuvalama ile doğal oyukta yuvalama arasında gözlem ve bakım koşulları farklıdır. Araştırma amacıyla kullanılan kutuların rahat izlenebilmesi, bütün doğal toplulukların aynı yoğunlukta veya aynı başarıyla ürediğini göstermez. Günlük alan kullanımı yuva evresi, hava durumu ve böcek varlığıyla birlikte değerlendirilir.

Ne Yer?

Temel besini uçan böceklerdir. Sinekler, kınkanatlılar, uçan karıncalar, yusufçuklar ve çeşitli sucul böceklerin kanatlı dönemleri uzman ve üniversite hesaplarında yer alır. Yavruya taşınan yiyecekler bu açık alan ve sulak alan av kaynaklarıyla bağlantılıdır. Besin yalnız tek bir böcek grubundan oluşmaz; av çeşitliliği yere ve döneme göre değişir. Kötü havada böcekler azaldığında meyve ve başka bitkisel besinler de kullanabilir. Özellikle mumsu meyvelerden yararlanması, soğuk dönemlerde tamamen aynı böcek bolluğuna bağlı kalmadığını gösterir; meyvenin her mevsimde ana besin olduğu sonucu çıkarılmaz.

Nasıl Avlanır?

Avını çoğunlukla uçuş sırasında yakalar; su veya açık zemin üzerinde dönüş ve kısa atılışlar yapar. Böceklerin toplandığı yerde birçok birey aynı anda beslenebilir. Bazı avlar su yüzeyinden ya da başka yüzeylerin yakınından alınabilir; türün bütün yiyeceğini tek yöntemle elde ettiği söylenmez. Yağmur ve soğuk, uçan böceklerin erişilebilirliğini değiştirebilir. Yuva çevresinde sürekli geçen erişkinin avının ne olduğu her zaman görünmez; besin taşıması görülmesi, belirli bir böcek türü veya sabit günlük tüketim miktarı için yeterli değildir. Sürü avlanması da yalnız kuş sayısına bakarak böcek yoğunluğunun kesin ölçümü sayılmaz.

Genç bir dişi kahverengi olabilir

Bu türde erişkinin parlak mavi-yeşil sırtı bütün yaşlarda aynı değildir. İlk yıl dişileri kahverengi tüylerle az miktarda parlak tüyü birlikte taşıyabilir; gençler de kahverengidir. Bazı erişkin dişiler ise erkeğe çok benzeyen parlak görünüme sahiptir. Bu yüzden kahverengi bir bireyi başka tür, her parlak bireyi erkek saymak doğru değildir. Göğüs bandı, yüz ve kuyruk deseni yaşla birlikte incelenir.

Üreme alanına dönüş hemen yeni yuva değildir

2015'te New York'taki Cornell göletlerinde yapılan bir çalışma, 32 erişkin ve 36 yeni uçmuş kuşun üreme alanındaki varlığını radyo vericileriyle izledi. Bazı gençler ayrıldıktan sonra doğdukları alanı yeniden ziyaret ederken erişkinlerin çoğu yuva girişimi bittiğinde ayrılmış, yazın ilerleyen bölümünde geri dönmemişti. Araştırmacılar gençlerin gelecekteki yuva alanını araştırıyor olabileceğini tartıştı; bu olası açıklama her dönüşün kanıtlanmış amacı değildir. Verici örnekleminde daha ağır yavrular seçildiği ve çoğunun erkek olduğu da belirtilmiştir. Sonuçlar bütün kıtanın genç-erişkin hareket takvimi olarak kullanılmaz.

Yuvadaki tüyler yalnız süs değildir

Dişi oyuk içinde otlardan çanak yapar ve başka kuşların tüyleriyle döşer. Cornell uzman hesabı, bazı topluluklarda tüylerin çoğunu erkeğin topladığını, bazılarında bu işin paylaşıldığını bildirir. Bir tüyün havada taşınması ve başka kuşların onu kovalamaya katılması da gözlenebilir. Böyle bir davranışı yalnız oyun olarak adlandırmak yerine yuva hazırlığı bağlamı da düşünülür. Yuvadaki tüyleri almak veya yuvayı düzenlemek, kuşun oluşturduğu yapıyı değiştirebilir.

Böcek yiyen kuş bitkisel besin de kullanır

Uçan böcekler temel besin olsa da kötü havada meyve ve başka bitkisel kaynaklardan yararlanabilir. Bu esneklik, aynı beslenme yönteminin yılın her gününde zorunlu olmadığını gösterir. Buna karşılık tek bir meyve yeme gözlemi bütün yılın diyet yüzdesini vermez. Sulak alanların böcek üretimi ile açık arazinin uçuş alanı bir arada düşünüldüğünde, kuşun yalnız yuva kutusunu koruyarak bütün gereksinimlerinin karşılanamayacağı anlaşılır.