Ak Boğazlı Tiran

Hızlı Tanı

Ak Boğazlı Tiran Tyrannus albogularis, Güney Amerika'nın açık ve yarı açık çevrelerinde görülen iri bir sinekkapandır. Açık gri başı koyu göz maskesi ve beyaz boğazla karşıtlık oluşturur; göğüs ve karın sarı, sırt zeytin yeşili, kanatlar koyudur. En yakın görünüş benzerlerinden Tropikal Tiran'a göre başının daha açık, yüz maskesi ile boğazının karşıtlığının daha güçlü olması önemlidir. Sarı karın tek başına tanı sağlamaz.

Kuş dalda dururken başın üstünü, göz çevresini ve boğazını aynı ışıkta incelemek yararlıdır. Aşırı aydınlıkta başın tamamı açık görünürken gölgede maske genişleyebilir. Beyaz boğazı sarı göğüsten ayıran sınır ile maskenin yüz içindeki yeri birlikte kontrol edilir. Koyu kanat ve yeşilimsi sırt, ön taraftaki renklerin yanında değerlendirilir. Kısa bir görüntüde yalnız başı seçilen bireyin sarı alt tarafı görülmeden tanı kesinleştirilmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Birçok küçük orman sinekkapanına göre büyük görünür. Orman kenarı, ağaçlık, mera ve kentsel açık çevrelerde karşılaşılabilir; göç sırasında alışılmış üreme çevresinden farklı yerlerde de görülebilir. Açıkta durması gözlem için fırsat sağlar. Ancak açık çevrede duran her iri sarı sinekkapan bu tür değildir; aynı yerdeki benzer tiranların görünümüyle karşılaştırmak gerekir. Konduğu ağacın türü tek başına kuşun kimliğini belirlemez.

Duruş kuyruk ile gövdenin görünen oranını değiştirir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkinlerin sahada güvenilir eşey ayrımını sağlayacak tek bir tüy işareti bu çalışma için doğrulanamadı. Başın açıklığı veya sarının canlılığı tek başına erkek–dişi etiketi verdirmez. Bir kuşun yavru beslemesi de eşeyini göstermez. Rio Claro'da iki erişkinin iki yavruya eşlik ettiği gözlemde, bakımın her iki erişkin tarafından yapıldığı ayrıca kesinleştirilememiştir. Eşlik etmek, besin vermek ve yuvada kuluçkaya yatmak ayrı davranışlardır.

Yuvadan yeni ayrılmış kuşlara besin verildiği doğrudan gözlenmiştir. Dolayısıyla dalda duran ve uçabilen küçük bir kuşun bakım gereksinimi bitmiş olmayabilir. Tür için ayrıntılı ve her durumda geçerli genç tüy anahtarı doğrulanmadığından yalnız renk solukluğu kesin yaş sayılmaz. Genç tanısında erişkinle doğal ilişkisi, besin alma davranışı ve uygun görüntü birlikte değerlendirilir. Başka bir tiranın genç görünümünü bu türe kopyalamak, benzerliği olduğundan kesin gösterir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta sarı alt taraf, koyu kanatlar ve açık başın birleşimi görülebilir. Önden veya alttan bakışta sırtın zeytin yeşili görünmeyebilir; arkadan bakışta beyaz boğaz kapanır. Tek uçuş karesi bu nedenle bütün ayırıcı alanları kapsamaz. Kuş yeniden konduğunda maske–boğaz karşıtlığını kontrol etmek, tür ayrımını güçlendirir. Uçuşta yalnız sarı bir gövde seçildiyse tanı iri bir sinekkapan düzeyinde kalabilir.

Bir tünekten ayrılıp besin alarak geri dönen kuşun kısa uçuşu, uzun mesafeli göçten farklı bir gözlemdir. Türün mevsimsel hareketi genel olarak bilinse de görülen bireyin nereden geldiği yalnız uçuş yönünden anlaşılamaz. Benzer Tropikal Tiran ile karşılaştırma, mümkünse aynı bakış açısındaki baş ve göğüs görüntüsüne dayanmalıdır.

Ses ve Davranış

Çağrısı keskin, hızlı yinelenen “tik-tik-tik” benzeri bir titreşim dizisi olarak tarif edilir. Bu ses görünümle birlikte değerlidir; çevredeki bütün kısa, hızlı notalar bu türe atanmaz. Birkaç kuş yan yana öterken her sesi tek bireyle eşleştirmek zor olabilir. Sesin geldiği kuşun dalda görülmesi ve boğaz–maske deseninin kontrol edilmesi, yalnız duyuma göre tanıdan daha güçlü kanıt sağlar.

Üreme sonrasında yavruya besin vermesi açık alanda gözlenebilir. Rio Claro'daki üç kayıt kasım, aralık ve şubat aylarındandır; birinde yavruya böcek taşındığı belirlenmiştir. Bu kayıtlar yavru bakımını destekler, bütün Brezilya'da her yıl aynı günlerde bakım yapıldığını göstermez. Yakındaki erişkinlerin hepsi aynı yuvanın ebeveyni sayılmaz. Gözlemde besin veren birey, besin alan genç ve aralarındaki ilişki mümkün olduğunca ayrı yazılır.

Dünya Yayılışı

Doğal çevresi Venezuela ve Guyana bölgesinden Amazon havzası, Brezilya ve kuzey Bolivya yönüne uzanır. Bazı toplulukların mevsimsel hareketleri daha batıdaki Amazon çevrelerine ulaşır. Geniş ülke isimleri bütün ülkenin eşit kullanıldığı anlamına gelmez. Açık ve yarı açık alanlarla çevredeki ağaçlık yapı, kuşun nerede bulunabileceğini birlikte etkiler.

Doğal Yayılışındaki Durumu

Brezilya'da kayıtlar yıl içine dağılır; daha güneydeki bazı bölgelerde kışın kayıtların azalması mevsimsel değişimi düşündürür. Üreme araştırmasının doğrudan yuva örnekleri güneydoğu Brezilya ve doğu Bolivya'dandır. Bu örnek alanların dışında görülen her birey aynı üreme dönemine veya aynı yerleşik duruma atanmaz. Nadir bir bölgesel kayıt önce kimlik ve davranış bakımından değerlendirilmelidir.

Göç Yolculuğu

Göç örüntüsü bütün topluluklar için tam çözümlenmiş değildir. Güney yarımküre kışında, yaklaşık mayıs–ağustos çevresinde Amazon üzerinden batıya yönelen hareketler; güneydoğu Kolombiya, doğu Ekvador ve kuzeydoğu Peru çevresine ulaşma bildirilir. Kuzey topluluklarının bir bölümü yerleşik olabilir. Bu bilgiler kesin bireysel rota, durak sayısı veya kilometre hesabı vermez. Harita genel doğal bölgeyi ve doğrulanmış kayıt çevresini sunar; gözlem noktalarını çizgiyle birleştirerek yapay göç yolu oluşturmaz.

Üreme Alanı

Açık ve yarı açık ağaçlı çevreleri kullanır. Orman kenarı, mera kenarı ve ağaçlık açıklıklar gözlem sağlayabilir. Üreme araştırması Brezilya ve Bolivya'daki yuvaları inceler; kuşun göç sırasında bir kentte bulunması o kentte yuvalandığı anlamına gelmez. Üreme dönemi örneği eylül ortası–şubat ortasıdır; yöreler arasında kapsam farkı olabilir.

Yuva Yeri

Yuva, alttan desteklenen çanak biçimindedir; odunsu parçalar, ot sapları, kökçükler ve palmiye lifleri kullanıldığı bildirilir. Çalışmada yuva başına ortalama 2,3 yumurta, ortalama 16,3 gün kuluçka ve 18 gün yuvada yavru dönemi verilir. 2,3 bir yuvanın gerçek yumurta sayısı değildir; incelenen örneklerin ortalamasıdır. Süreler de bütün yuvaların değişmez değeri diye okunmaz.

Günlük Alan Kullanımı

Açık tünek ile çevresindeki besin alanları birlikte değerlendirilmelidir. Yuva yakınında duran erişkinin bakışı ve yavruya taşıdığı besin gözlenebilir; yakından takip edilmesi doğal bakım davranışını değiştirebilir. Bir besleme kaydını belgelemek için yuvaya yaklaşmak gerekmez. Kuşun kullandığı ağaca çıkılmaz; yavrunun besin aldığı dal ile güvenli örtü arasındaki geçit açık bırakılır.

Ne Yer?

Omurgasızlarla, özellikle böceklerle beslenen bir tirandır. Rio Claro'da yeni uçmuş yavruya bir böcek verildiği doğrudan bildirilmiştir. Ayrıca São Carlos'ta Miconia albicans meyvesi tükettiği kayıtlıdır. Bu ikinci çalışma bir ziyaret ve sekiz meyveye dayanır; bütün beslenmenin meyve ağırlıklı olduğu veya böceklerin yıl boyunca belirli bir yüzdede kaldığı sonucunu vermez. Bir besin kaydı ile genel beslenme eğilimi farklı kapsamlar taşır.

Nasıl Avlanır?

Açık tünek çevresinde besin arayan kuşun hareketi izlenebilir. AVONET türü böcekçil, tüneğe konan bir besin arayıcı olarak sınıflandırır; bu sınıflama her avın aynı yükseklikten ve aynı uçuşla alındığını söylemez. Besin taşıyan kuşu izlerken aldığı nesnenin böcek mi meyve mi olduğu uygun açıdan kontrol edilir. Seçilemeyen parçaya kesin ad verilmez. Yapay yemleme yerine doğal ağaçlık, çalı ve açık alan mozaiğini korumak, besin arama davranışının kendi koşullarında görülmesini sağlar.

Eski bilgi yeni araştırmayla değişir

Üremesi uzun süre az bilinen tür için Brezilya ve Bolivya'dan 34 doğrudan yuva kaydı, koleksiyon örnekleriyle birlikte incelenmiştir. Böylece yuva biçimi ve yavru gelişimi hakkında ölçülmüş bilgiler ortaya konmuştur. Daha eski bir metindeki “üreme bilinmiyor” cümlesi bu çalışma görmezden gelinerek tekrarlanmamalıdır. Bilginin tarihi, hangi ayrıntının hâlâ eksik olduğunu anlamaya yardım eder.

Ortalama yumurta gerçek yuva sayısı değildir

Araştırmanın 2,3 yumurtalık ortalaması, bir yuvada kesirli yumurta bulunduğu anlamına gelmez. Farklı yuvaların sayıları ortak bir istatistikte özetlenmiştir. Aynı biçimde 16,3 günlük kuluçka ortalaması her bireyin tam aynı sürede çıktığını göstermez. Sayının örnek kapsamıyla yazılması, ölçülmüş bilgi ile tek yuvadaki gözlemi ayırır.

Uçan yavru yine beslenebilir

Rio Claro gözlemlerinde erişkinlerin yuvadan çıkmış yavrulara besin verdiği görülmüştür. Yavrunun dalda durması veya yer değiştirmesi, tamamen bağımsız olduğunu göstermez. Bir erişkinle birlikte bulunması da tek başına hangi eşeyin bakım verdiğini açıklamaz. Doğrudan besin aktarımı, yalnız yan yana durmaktan daha belirgin bir bakım kanıtıdır.

Böcekçil de meyve alabilir

Miconia meyvesi kaydı, kuşun genel böcekçil beslenmesinin yanında farklı bir besin alabileceğini gösterir. Tek ziyaret bütün meyve türlerine veya bütün mevsimlere genellenmez. Bu örnekte ziyaret sayısı ile alınan meyve sayısını ayrı düşünmek gerekir; sekiz meyve sekiz ayrı ziyaret değildir. Doğal besin çeşitliliği gözlenirken kısa kayıtların sınırını korumak türün yaşamını daha doğru anlatır. Böcekçil sınıflama, mutlaka yalnız böcek tükettiği anlamına gelmez.