kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Çizgili İshakkuşu (Otus brucei)
VS
Seçildi Balık Baykuşu (Ketupa zeylonensis)

Çizgili İshakkuşu

Otus brucei

Takım Strigiformes
Familya Baykuşgiller (Strigidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Soluk giysi, ince uzun çizgiler, kısa püskül, orta parmak tüylenmesi ve düşük tekdüze çağrı

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Çizgili İshakkuşu, soluk gri veya kum renkli, sarı gözlü küçük bir baykuştur. Kısa kulak püskülleri dinlenirken pek görünmeyebilir. Tünemiş kuşun kuyruğu, katlanmış kanat uçlarını aşar.

Genel Görünüm ve Duruş

Yüzünün çevresinde ince, koyu bir sınır vardır. Gaga koyu boynuz rengindedir. Tepe ve sırtta uzun koyu çizgiler, gövdenin altında ise daha ince çizgiler görülür; çok soluk bireylerde alt tarafın deseni az olabilir.

Omuzlardaki açık lekelerin koyu kenarları bulunur. Erişkinin uzunlamasına çizgileri, yuvadan yeni ayrılmış yavrunun enine bantlarıyla aynı desen değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin temel renkleri benzerdir. Solukluk derecesinden veya fotoğrafta iri görünmesinden kesin eşey çıkarılmamalıdır.

İsrail’de Haziran 2015’te bakım altındaki genç kuşlarla yapılan karşılaştırmada, Çizgili İshakkuşunun alın ve alt tarafındaki enine bantlar ile orta parmağa uzanan tüyler ayırıcı bulunmuştur. Bunlar erişkinin her fotoğrafta görülecek değişmez işaretleri değildir.

Uçuşta Görünüm

Kanadın uzun uçuş tüyleri ve kuyruk bantlıdır. Yalnız uçan kuşun açık renkli görünmesi tanı için yeterli değildir; bantlarla birlikte baş ve gövde deseni de değerlendirilir.

Ses ve Davranış

Başlıca ötüşü alçak perdeli, aralıklı yinelenen bir sestir. İlk notalar çok kısık olabilir, sonra güçlenir. Dişinin yiyecek isteme çağrısı daha farklıdır; kimi kayıtta pürüzlü, kiminde daha yumuşak duyulur.

Karıştırılabilecek Türler

İshakkuşu Otus scops ile karşılaştırılırken Çizgili İshakkuşunun daha soluk genel rengi ve omuzlarındaki beyazdan çok açık sarıya çalan lekeler önemlidir. İshakkuşundaki daha karmaşık, enine işaretli gövde deseni yerine daha sade uzun çizgiler seçilir. Fakat renk tek başına yeterli değildir; doğal çağrı kaydı da karşılaştırılmalıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Seyrek ağaçlı ve çalılıklı açık alanları, akarsu boyu ağaçlıklarını, kurak kayalık çevreleri ve bahçeleri kullanır. Hem barınacak ağaç veya oyuk hem de av arayabileceği açıklıklar sağlayan yerlerde bulunabilir.

Yuva Yeri

Yuva, ağaçta, toprak setinde, kayada veya binada bir oyuktur; tabanı ayrıca döşenmez. Suudi Arabistan kuşlarını ele alan 2020 uzman derlemesinde 4–6 yumurta, dişinin yürüttüğü 26–28 günlük kuluçka ve yavrunun yuvada geçirdiği 28–30 gün verilir. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş yuva süreleri değildir. Her iki ebeveyn yavruya besin getirir. Oyuk ağzına ışık veya kamera sokulmamalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

Genellikle tek başına, ağaçlar arasında gizlenerek bulunur. AlUla rehberi, Arabistan’daki vadilerde ve yarı çöl çevresindeki büyük ağaçlarla palmiye bahçelerini kullandığını anlatır. Gece etkinliği belirgindir.

Dünya Yayılışı

AviList, Otus brucei içinde dört alt tür tanır. Yayılış güney Türkiye ve Levant’tan Irak, İran ve Orta Asya üzerinden Afganistan, Pakistan ve batı Çin’e uzanır. Güney Türkiye kuşları obsoletus alt türünün yayılışında gösterilir; açık renkli her bireyin alt türü yalnız fotoğraftan belirlenemez.

Türkiye'deki Durumu

BirdLife’ın 2021 Avrupa değerlendirmesine hazırlanan Türkiye verisinde, 2013–2019 dönemi için 50–250 üreyen çift tahmini bulunur. Bu, sınırlı alanlardan gelen verilerin genişletilmesine dayanan tarihli bir tahmindir; 2026 sayımı değildir. Kaynak, Birecik çevresindeki düzenli izlemeyi de belirtir.

Göç Yolculuğu

İran ve Arap Yarımadası’nın güneydoğusundaki bazı topluluklar yerleşiktir; yayılışın başka kesimlerindeki kuşlar güneye göç eder. Kışlama alanları arasında Levant, Arabistan ve Hindistan bulunur. Bu genel yayılış, Türkiye’deki her birey için aynı ülke sırasını veya izlenmiş bir göç yolunu vermez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Böcekler ve örümceklerin yanında küçük memeliler, küçük kuşlar ve kertenkeleler de yiyebilir. Kınkanatlılar, güveler ve çekirgeler besinleri arasındadır. Yarasa da kaydedilen avlarındandır; yalnız böcek yiyen bir kuş olarak anlatılması doğru olmaz.

Nasıl Avlanır?

Bir tünekten çevreyi izleyip dalın veya zeminin üzerindeki ava iner. Daha seyrek olarak uçan böcekleri havada yakalar. Bu farklı yöntemler, aynı kuşun yalnız yerde değil, ağaçların arasında da besin arayabildiğini gösterir.

İlginç Bilgiler

## Hurma bahçelerinde bulunan üreme bölgeleri İsrail’in Rift Vadisi’nde Haziran 2015’te yapılan tarama, bir çiftçinin bulduğu genç kuşun ardından başladı. Araştırmacılar taranan hurma bahçelerinde 50 üreme bölgesi bildirdi; bunların onunda üreme doğrulandı. Ancak bölgedeki bahçelerin yaklaşık onda biri taranmıştı. Bu yüzden sayı, bütün vadinin nüfus sayımı veya 50 yuva bulunduğu anlamına gelmez. Yetişkin ağaçların oluşturduğu oyuklar önemliydi; bahçelerin genişlemesinin türü yaydığı düşüncesi ise makalede açıklama olarak tartışılır, deneyle kanıtlanmış sonuç değildir. ## Ürdün’de ilk üreme kanıtı Ürdün’de 8 Temmuz 2021’de Karamah yakınındaki yaşlı bir palmiye bahçesinde 2–3 yavrunun sesi duyuldu; iki yavru görülüp fotoğraflandı. Kısa kuyruklu, yeni uçmaya başlayan yavruların varlığı yerel üreme için kanıttı. Ancak yuva veya yumurta bulunmamıştı. Aynı makaledeki Azraq yetişkin kaydı, yalnız bir erişkin görülmesinin o noktada üremeyi kesinleştirmediğini de gösterir. ## İki ötüş her zaman bir çift değildir Umman’daki 2013 ses çalışmasında, karşılıklı öten iki kuşun her zaman bir çift olmadığı anlaşıldı: benzer düetlerin çoğunu komşu erkekler yapıyordu. Dişiler de kısa süre ötüşe katılabiliyordu. Bu nedenle iki ayrı ses duymak, kendiliğinden “bir erkek ve bir dişi” kaydı sayılmaz. Birecik’te 18 Mayıs 2001’de kaydedilen bir dişinin kısa ötüşleri de bu ayrımın Türkiye’den bir örneğidir.

Balık Baykuşu

Ketupa zeylonensis

Takım Strigiformes
Familya Baykuşgiller (Strigidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Sarı göz ve çıplak pullu ayaklar birlikte önemlidir; yalnız habitat veya uçuş çizgileri yeterli değildir.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Balık Baykuşu (Ketupa zeylonensis; Brown Fish Owl), iri ve sarı gözlüdür. Başındaki uzun tüy tutamları çoğu zaman yana açılarak başa daha yassı bir görünüş verir. Kahverengi, koyu çizgili tüyleriyle başın bütünü birlikte değerlendirilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Sırt ve kanat örtüsündeki koyu çizgilere açık benekler eşlik eder. Açık renkli göğüs ve karında boyuna koyu işaretlerle ince enine çizgiler bulunur. Bacağın alt bölümü tüysüzdür; gagası güçlüdür.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer görünür; dişi genellikle daha iridir. Genç kuş daha soluk olabilir. Ölçeği bilinmeyen bir fotoğrafta yalnız irilikten kesin eşey verilmez.

Uçuşta Görünüm

Kanat uçları yuvarlaktır; kanat ve kuyrukta koyu-açık bantlar seçilebilir. Geceki tek bir silüet, göz rengini veya ayaktaki tüy örtüsünü göstermeyebilir.

Ses ve Davranış

Boğuk, kalın sesler çıkarır. Türkiye’deki 2009–2010 araştırmasında bazı karşılıklı ötüş ve erişkin temas sesleri olası yorumuyla ayrılmıştır; bunlara kesin görev veya eşey atanmaz.

Karıştırılabilecek Türler

Puhu (Bubo bubo; Eurasian Eagle-Owl), iri gövdesi ve belirgin baş tüyleriyle benzer. Bacak ve ayakları tüylüdür. Gözleri turuncu-kırmızıdan altın sarısına değişebilir; yalnız göz rengiyle kesin ayrım yapılmaz.

Kulaklı Orman Baykuşu (Asio otus; Long-eared Owl), daha küçük, uzun ve ince görünür. Baş tüylerini dik kaldırabilir; Avrupa kuşlarının gözleri koyu turuncudur. Baş tüylerinin duruşu tek başına türü belirlemez.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Türkiye’nin güneyindeki 2009–2010 çalışmasında olgun ağaçlar ve dik kayalıklarla çevrili, balık ve yengeç barındıran, kışın donmayan tatlı sular öne çıktı. Bu yerel habitat bütün yayılışa genellenmez.

Yuva Yeri

Su yakınındaki ağaç ve kaya oyukları veya eski yuvalar kullanılabilir. Bangladeş’te bir binanın kullanılmayan çiçeklik bölümünde 2013–2019 arasındaki altı üreme döngüsünde 1–2 yumurta ve dişinin yürüttüğü 37–38 günlük kuluçka kaydedildi. Bunlar aynı yerdeki tekrarlardır; altı bağımsız çift veya Türkiye ölçümü değildir.

Günlük Alan Kullanımı

Genel tür derlemesinde çoğunlukla gece etkinliği yanında bulutlu günlerde gündüz etkinliği de bildirilir. Farklı bölgelerdeki kuşların aynı saatlerde avlandığı varsayılmaz.

Dünya Yayılışı

AviList v2025b’de yayılışı Türkiye ve Doğu Akdeniz’den Güney ve Güneydoğu Asya’ya, Çin’in güneydoğusuna uzanır; Sri Lanka da bu alan içindedir. Alt türlerin dağılımları farklıdır; tarihsel bir ülke kaydı güncel üreme topluluğunu tek başına göstermez.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’nin güneyindeki 2009–2010 saha araştırmasında erişkinler ve yavrular belgelenmiştir. Bu tarihli çalışma, güncel ülke toplamını veya bütün akarsularda yaygınlığı göstermez.

Göç Yolculuğu

Yerleşik, göç etmeyen bir kuş olarak tanımlanır. Bu, her bireyin ömür boyu aynı dalda veya vadinin aynı noktasında kaldığı anlamına gelmez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Balık, kurbağa ve kabuklularla beslenebilir. Türkiye’nin güneyinde Temmuz 2009’da bir dinlenme ağacının altında yaklaşık 40 yengeç bacağı bulundu; bu, 40 ayrı yengeç veya besin yüzdesi değildir.

Nasıl Avlanır?

Suya bakan daldan avı izleyebilir veya sığ suya girerek yakalayabilir. Türkiye’nin güneyinde 18 Haziran 2010’da, su üzerinde birkaç saniye duraksayıp küçük bir balık yakalayan tek birey gözlendi.

İlginç Bilgiler

## Bir Ailenin Besin Kayıtları Hindistan’ın Gujarat eyaletindeki Jambughoda çevresinde Mart–Nisan 2012’de bir çift ve iki yavrusu gece kameralarıyla izlendi. Yirmi üç gecede 192 besin taşıma uçuşu kaydedildi; avlar kamera, sindirilemeyen parçalar ve yuva kalıntılarıyla belirlendi. Bu, bir ailenin dönemlik kaydıdır; 192 ayrı kuş veya Türkiye’deki besin oranları değildir. ## Kalıntının Söylemediği Hong Kong’un New Territories bölgesinde 2021’de, tek yavru büyüten bir çiftin boşalan yuvası incelendi. Balık pulu ve kemikleriyle küçük memeli kemikleri bulundu; balığın denizden mi tatlı sudan mı geldiği belirlenemedi. Yumurta kabukları baykuşun kendi yumurtasından kalmış olabilirdi; her kalıntı kesin bir av türü değildir. ## Bilimsel Ad ve Tür Tartışması 2010 Türkiye çalışması, beş tüyden incelenen kısa DNA bölümüyle batı biçiminin ayrı tür olabileceğini tartışmıştır. Bu beş bağımsız kuş demek değildir. AviList v2025b’de tür Ketupa zeylonensis olarak kalır; eski Bubo zeylonensis aynı türün farklı cins yerleşimidir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...