Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Florya
Chloris chloris
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Florya, serçe boyunda, dolgun gövdeli ve iri, açık renk konik gagalı bir ispinozdur. Erişkin erkekte yeşil-sarı gövdeye kanat ve kuyruk kenarlarındaki parlak sarı eşlik eder. Dişi daha kahverengi ve mattır; sarı kanat kenarı iki eşeyde ve genç kuşta da bulunabilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gaga, başa göre hacimli ve açık renklidir. Erişkin erkekte gri yanak ve kanadın ön bölümündeki sarı alan yakından seçilir. Dişi de iri gagalıdır.
Erişkin erkeğin üst tarafı zeytin yeşili-sarı, alt tarafı daha canlı sarı-yeşildir. Kuyruk sokumu daha sarı, yanak bölgesi gri görünür. Koyu uçuş tüylerinin dış kenarındaki sarı, kapalı kanatta uzun bir çizgi oluşturur; bunu kanadın bütün tabanı sarıymış gibi düşünmemek gerekir. Dış kuyruk tüylerinin tabanı sarı, ortadaki kuyruk tüyleri daha koyudur. Gaga boynuz rengi veya pembemsi, ayaklar pembedir. Gözleri koyu kahverengidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişi genel olarak daha gri-kahverengi, üstte hafif çizgilidir. Alt taraf da ince çizgili görünebilir. Kanat, kuyruk ve sağrı sarısı erkeğe göre daha az yaygın ve daha mattır.
İspanya’nın Aragón bölgesindeki yaş ve eşey rehberi, erkek ve dişiyi tek bir genel parlaklık farkıyla ayırmaz. Kanadın dış uçuş tüyleri ile dış kuyruk tüylerindeki sarının yaygınlığı da incelenir. Erkekte sarı daha geniştir; dişide daha sınırlıdır. Rehber aynı tüy özelliklerinin gençlerde de kullanılabildiğini belirtir. Küçük tüy ayrıntıları uzaktan seçilemiyorsa kesin eşey etiketi verilmez.
Gençlik giysisi ilk tüy değişiminden sonra daha erişkin benzeri olabilir. Aragón rehberinde ilk sonbahardaki kuşların sivri ve aşınmış genç kuyruk tüylerini koruyabildiği, yenilenmiş tüyler varsa yuvarlak ve taze tüylerle yan yana durabildiği anlatılır. Bazı gençler tüylerini daha geniş ölçüde yeniler. Bu yüzden bütün kanadı tek renkli veya bütün kuyruğu yuvarlak görünen bir kuşu yalnız bu görüntüyle kesin erişkin saymak güvenilir değildir.
Yeni uçmuş genç gri-kahverengi ve yoğun çizgilidir. Sırt ve alt taraf çizgileri erişkin erkekten farklıdır; kanat kenarındaki sarı yine görülebilir.
Uçuşta Görünüm
Olağan uçuşu dalgalıdır. Kanat ve kuyruktaki sarı alanlar kuş havalandığında daha açık görünür; koyu uçuş tüyleriyle karşıtlık oluşturur. Kuyruk tabanının sarısı ile kanadın sarısını ayrı ayrı izlemek, yalnız bir renk parıltısı görmeye göre daha yararlıdır. İri gaga çok uzaktaki kuşta seçilmiyorsa uçuş biçimi tek başına kesin tanı değildir.
Kur gösterisindeki erkek, olağan uçuşundan farklı olarak kanatlarını geniş açıp daha yavaş çırpabilir; süzülüp kelebeği andıran bir uçuş yapar. Bu gösteri sırasında şarkı da söyleyebilir. Erkek, ağaç tepesindeki açık bir tünekten de şarkı verir; her şarkı gösteri uçuşuna bağlı değildir.
Ses ve Davranış
Şarkı, hızlı ses dizileri arasına giren uzun, hırıltılı ve burundan geliyormuş gibi duyulan bir ses içerir. “Tsvèèè” gibi yazımlar yalnız kulağa gelen sesi yaklaşık anlatır. Kısa çağrıları arasında hızlı yinelenen titreşimli sesler ile “djuvi” benzeri sesler vardır. Şarkı ve çağrı aynı işlevdeki tek bir ses gibi birleştirilmez.
Florya bahçe yemliklerine gelir. Ayçiçeği tohumu alırken başka kuşlarla çekişebilir. Aynı yemliği kullanmak aynı tür olmak anlamına gelmez; kuşlar hızla gelip giderken ayırıcı desen tek birey üzerinde izlenir.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Başlı İskete Spinus spinus gerçek bir benzer türdür. Daha küçük, gagası daha ince ve sivri, kuyruğu daha derin çatallıdır. Alt taraf daha yoğun çizgilidir; erkekte siyah tepe ve küçük siyah çene lekesi bulunur. Dişide bu siyah baş işaretleri beklenmez. İki eşeydeki sarı kanat ve kuyruk alanı Floryayı taklit edebilir; Floryanın daha iri açık gagası ve dolgun gövdesi bu nedenle önemlidir.
Küçük İskete Serinus serinus de daha küçük, çok kısa gagalı ve belirgin çizgilidir. Erkekte yüz ve göğüs sarı, dişide daha gri-kahverengidir. Sarı kuyruk sokumu tek başına Florya işareti değildir. Küçük İsketede Floryanın sarı kuyruk yanları bulunmaz; gaga boyutu, kuyruk deseni ve çizgiler birlikte kullanılır.
Dişi Florya, Serçe Passer domesticus dişisiyle de karışabilir. Yeni Zelanda uzman hesabı Floryadaki daha zeytin-kahverengi tonu ve daha ince çizgileri vurgular. İri gaga tek başına yetmez; Floryanın sarı kanat kenarı da incelenir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Florya, ağaç ve çalıların açık zeminle yan yana bulunduğu alanları kullanır. Parklar, bahçeler, meyve bahçeleri ve orman kenarları bu yapıyı sağlayabilir. Sık kapalı ormanın içi olağan tercih değildir. Üreme dışında tarım alanlarına ve örtü sağlayan çalılara yakın boş arazilere de çıkabilir. Dolayısıyla kuşu yalnız ağaç tepesinde veya yalnız yerde aramak gereksiz bir sınır koyar.
Yuva Yeri
Dişi, sık bitkilerde dal çatalına çanak biçimli yuva yapar. Kuru ot ve yosun yapıda, ince lif, kıl ve tüyler döşemede kullanılabilir. BTO’nun Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik 4–5 yumurta, yalnız dişinin yürüttüğü 14 günlük kuluçka ve 13,5–16 günlük yuvada gelişim süresi verilir. Bunlar Türkiye’de ayrıca ölçülmüş süreler değildir. Yuvayı görmek için bitkiler açılmaz; yavrunun yuvadan çıkışı bakımın hemen bitmesi değildir.
Günlük Alan Kullanımı
Yeni Zelanda’daki yerleştirilmiş toplulukları anlatan uzman hesap, üreme dışında başka ispinozlarla karışık sürüler ve besin bulunmasına bağlı yerel hareketler bildirir. Bu hareketler düzenli göç olarak sunulmaz. Türkiye’deki bir sürünün göçmenliğine de yalnız benzer davranıştan karar verilmez.
Dünya Yayılışı
Florya Chloris chloris, İngilizce European Greenfinch adıyla aynı türdür; eski çalışmalardaki Carduelis chloris adı da bu kuş için kullanılır. Doğal yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve batı Asya’yı kapsar. İnsan eliyle yerleştirilmiş topluluklar bu doğal dağılımla aynı şey değildir. Yeni Zelanda uzman hesabı, Britanya’dan 1862–1868 arasında getirilen kuşlarla oluşan yerleşimi açıklar; Avustralya ve Azor Adaları’nda da yerleştirilmiş toplulukları belirtir. Yeni Zelanda’daki alt türün kesin olmadığı ayrıca kaydedilir. Bu nedenle oradaki bir fotoğraf, Türkiye’deki kuşun alt türünü belirlemek için kullanılamaz.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de üreyen bir türdür; OSME’nin 2025 bölge listesi bunu açıkça bildirir. Türkiye içindeki varlığının yerel bir örneği, Bolu’daki Gölköy–Yumrukaya çevresinde yayımlanan 2025 araştırmasıdır. Kasım 2017’den başlayan, 2018 boyunca süren ve 2019 ile 2023’te eklenen toplam 48 saha sayımında Florya da kaydedilmiş; araştırmanın ek tablosunda yerel durumu yerleşik ve göçmen, bölgesel durumu yerleşik olarak verilmiştir. Bu kayıt her Bolu kuşunun yıl boyu aynı yerde kaldığını veya Türkiye’deki bütün alanların aynı takvime sahip olduğunu göstermez. Güncel alt tür listelerinin coğrafi sınırları da fotoğraftan kesin alt tür seçmenin yerine geçmez.
Göç Yolculuğu
Avrupa Göç Atlası, batı ve güney Avrupa’daki yerleşik kuşlar ile kuzey ve doğudaki daha hareketli toplulukları birlikte ele alır. İskandinavya kuşları güneybatıya, güneydoğu Avrupa kuşlarının bir bölümü güneydoğu yönünde doğu Akdeniz çevresine ulaşır. Atlasın Avrupa özeti sonbahar hareketini ekimde, dönüşün başlangıcını martta ve yoğunlaşmasını nisanda verir. Bunlar Türkiye’nin her bölgesi için kesin geliş ve gidiş tarihleri değildir. Kışın yerleşik ve göçmen bireyler birlikte bulunabilir. Halka okumalarıyla kurulan topluluk bağlantısı, halkasız tek bir Floryanın hangi ülkeden geldiğini açıklamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Başlıca tohumla beslenir; tomurcuk ve meyvelerden de yararlanır. Üreme döneminde böcekler de alınabilir. Tohum için kullanılan ağaç, çalı ve otsu bitkiler, bulunduğu yerin bitki topluluğuna göre değişir.
Nasıl Avlanır?
İri gaga sert tohumları açmaya yardım eder. Yeni Zelanda uzman hesabı, tohumların yerde toplandığı gibi açılmakta olan kozalaklardan ve bazı bitkilerin tohum başlarından doğrudan alınabildiğini anlatır. Bu yöntemler farklı yüksekliklerde beslenmeyi açıklar.
Yavru diyetini inceleyen 2009 çalışması, Doğu İspanya’nın Sagunto kentindeki portakal bahçelerinde yapılmıştır. Araştırmacılar 1998–1999’da, 29 yuvadaki 3–10 günlük yavruların besin biriktirdikleri kursaklarından 47 örnek almış; aynı yuvadaki kardeşlerin o günkü içeriklerini birleştirerek incelemiştir. Tohumlar, yapraklar ve bitki soğanları öne çıkmış; yaprakbitlerinin payı düşük kalmıştır. Çalışma yumurtadan çıkışın ilk iki günündeki diyeti ölçmez. Bulgular iki sezondaki bu tarım alanına aittir; bitkisel ağırlıklı yavru diyetinin gerçek bir örneğini verir.
İlginç Bilgiler
## Belirti ve doğrulanmış hastalık Bir kuşun kabarmış ve halsiz görünmesi hastalığın adını tek başına söylemez. Robinson ve arkadaşlarının 2010’da yayımlanan Britanya araştırması, 1 Nisan–30 Eylül 2006’da incelenen 125 ölü Floryanın 70’inde Trichomonas gallinae adlı tek hücreli parazitle ilişkili hastalığı laboratuvar ölçütleriyle doğrulamış, 20’sini ise şüpheli saymıştır. Ölü kuşların bulunup gönderilmesine dayanan bu örneklem, yaşayan bütün Floryaların hastalık oranı değildir. Bahçe gözlemleri ile bağımsız üreme sayımları, hastalık ölümlerinin yüksek olduğu araştırma bölgesinde 2006’dan 2007’ye güçlü bir azalma da göstermiştir. Bu Britanya bulgusu Türkiye nüfusunun aynı ölçüde azaldığını kanıtlamaz. Gözlemcinin gördüğü belirti ile laboratuvarda doğrulanan neden ayrı tutulur. ## Yumurta sayısında yıl ve tür farkı Aynı türün bütün yuvalarında aynı sayıda yumurta bulunması beklenmez. Gil-Delgado ve arkadaşları, Doğu İspanya’nın Sagunto kentindeki 16,9 hektarlık portakal bahçesinde 1975–2002 yıllarını kapsayan verilerle Floryanın 370 yuvasını incelemiştir. 2005’te yayımlanan araştırmada yumurta sayısı sezonun ortasına doğru yükselip sonuna doğru düşen bir örüntü gösterir. Üreme sezonunun erken veya geç başlaması da bu örüntünün biçimiyle ilişkilidir. Çok geç başlayan yıllarda ilk artışın görülmemesi aynı araştırmada Saka için bulunmuştur. Floryada o derece geç başlayan yıllar kaydedilmemiştir. Bir yerdeki uzun süreli kayıt, hem yıl farkını hem incelenen türün kimliğini gözetmenin neden gerekli olduğunu gösterir. ## Yaş rekoru neyi söyler? Bir halkalama rekoru ortalama yaşam süresi değildir. Britanya ve İrlanda verilerini özetleyen BTO, 1998’de kaydedilmiş 11 yıl 3 ay 24 günlük en uzun süreyi verir. Üreme yaşına erişmiş bir kuş için gösterilen tipik yaşam beklentisi ise ayrı bir istatistiktir. Bu rekor, Türkiye’deki her Floryanın ömrü ölçülmüş gibi kullanılamaz.
Dağ İspinozu
Fringilla montifringilla
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Dağ İspinozu (Fringilla montifringilla; İngilizce Brambling), turuncu göğsü, beyaz karnı ve uçuşta açığa çıkan beyaz sağrısıyla tanınır. Sağrı, sırtın kuyrukla birleşen bölümüdür. Yaz erkeğinin başı siyahken kışın kahverengimsi görünmesi mümkündür. RSPB, kışın İspinozlarla karışabildiğini de belirtir; bu nedenle bir sürünün içinde iki benzer türü yan yana görmek olağandır.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövde yapısı ve büyüklüğü İspinozunkine benzer. Naturalis anlatımında üreme erkeğinin siyah baş ve üst sırtı, turuncu boğaz, göğüs ve omuz alanlarıyla karşıtlık oluşturur. Siyah uçuş tüyleriyle koyu kuyruğun yanında karın ve sağrı beyaz kalır. Kapalı kanatta iki turuncu-beyaz çizgi görülür. Dişinin kahverengi başı ve üst sırtı koyu beneklidir; boyun yanlarındaki gri alanlar daha sakin renkli baş deseninin bir parçasıdır.
Kış giysisinde renkler birbirine daha çok yaklaşsa da omuzdaki turuncu, beyaz karın ve yanlardaki koyu benekler birlikte değerlendirilebilir. Jon Carter’ın RSPB teşhis yazısı, benekli başı ve benekli yanları da İspinozdan ayrımda vurgular. Yalnız beyaz kanat çizgisine bakmak yeterli değildir; İspinozda da açık kanat şeritleri bulunur. Gövdedeki renklerin nerede başlayıp bittiğini görmek, tek bir turuncu lekeyi fark etmekten daha açıklayıcıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Kış erkeğinin baş tüylerinde siyah taban ve pas rengi uçlar bulunur; dişide tüy tabanları gridir. Blasco-Zumeta ile Heinze’nin rehberi bu ayrıntıyı eşey ayrımında kullanır. Açık tüy kenarları koyu bölümleri örtebildiği için, uzaktan kahverengi başlı görünen her kuş dişi değildir. Küçük omuz tüylerinde erkekte daha temiz sarı alanlar bulunabilirken dişide bu tüylerin koyu kenarları daha belirgindir.
Erişkin dişi, kış erkeğine benzese de turuncu alanları çoğu kez daha soluktur. Başın yanları daha açık ve daha düz kahverengi-bej, tepenin iki yanındaki koyu çizgiler daha seçilebilir olabilir. Gagası sarımsı ve uçta koyudur. Oiseaux.net hesabının bu ayrıntıları, yalnız parlak renkli erkekleri değil, daha sade görünümlü kuşları da tanımaya yardımcı olur.
İlk kış kuşlarında kanattaki tüylerin hepsi aynı yaşta olmayabilir. Yenilenmiş koyu tüylerin yanında daha soluk ve eski gençlik tüyleri kaldığında bir sınır oluşabilir. Yaş tayin rehberi ayrıca kuyruk tüylerinin uç biçimini ve sırt beneklerinin şeklini kullanır. Bunlar uzaktan kuş izleyen herkesin rahatça görebileceği özellikler değildir; kışın görülen bir kuşu yalnız baş rengine bakarak genç veya yaşlı diye ayırmak doğru olmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu hızlı ve dalgalıdır. Beyaz sağrı, kuş kanatlarını açıp uzaklaşırken koyu kuyrukla birlikte belirginleşir; konmuş kuşta aynı alan kanatlar tarafından örtülebilir. İspinozlarla karışık geçişte bu beyaz alan ve çağrı birlikte yararlı ipuçlarıdır.
Büyük bir topluluğun uçuşu kesintisiz ve eşit yoğunlukta bir bulut gibi görünmek zorunda değildir. Tomas Svensson’un İsveç’te 22 Aralık 2019’da belgelediği akışta, yoğunluğun çok azaldığı bir anın ardından kuş sayısı yeniden artmıştı. Fotoğraflardaki bireyler ayrıca işaretlenerek sayıldı. Bu gözlem, gökyüzündeki kuş akışının birkaç saniyelik görünüşünün bütün akşam geçişini temsil etmeyebileceğini gösterir.
Ses ve Davranış
Uçuş çağrısı genizden gelen, uzayan “ciii” benzeri bir sestir; yakındaki kuşlardan kısa “kink” notaları da duyulabilir. Şarkı ise yavaş, uzayan ve biraz pürüzlü sesler taşır. Çağrı ile şarkıyı ayırmak önemlidir: kışın hareket eden bir sürüden gelen kısa temas sesleri, bir erkeğin yuva alanında söylediği şarkıyla aynı işlevde değildir. Sesin yazıyla benzetimi yalnız kulağı yönlendirmek içindir.
Lõhmus ile Silverin’in türün üremesini ele alan anlatımında erkeklerin, eşleşmeden önce komşu ağaçlarda grup halinde gösteri yapabildiği belirtilir. Dişilerin gelişiyle ötüş yoğunlaşabilir. Bu ilk gösteri birlikteliği, yuva kurulunca çevresini koruyan çiftin davranışıyla aynı değildir. Yazarların aktardığı kuzey Finlandiya çalışmasında dişi yuvaya yakın davetsiz kuşlara tepki verirken erkek başka erkeklere daha uzaktan karşılık verebiliyordu.
Yuva, ağaçtaki dal çatalında çanak biçimindedir. BTO’nun tür özetinde tipik 5–7 yumurta, bildirilen daha geniş aralıkta 3–8 yumurta bulunur. Kuluçkayı dişi yapar; tipik süre 11–12 gündür. Yavruların yuvada kalışı 13–14 gün olarak verilir. Bunlar Türkiye’de yeni ölçülmüş sonuçlar değil, türün kaynakta bildirilen üreme bilgileridir.
Üreme döneminde yuva çevresini savunan erkekler, yaklaşan başka erkeklere tepki verebilir. Lõhmus ve Silverin, İsveç Ammarnäs’ta 20 Haziran–2 Temmuz 1998 deneylerinde 13 yuva yakınında kuş maketi ve ötüş kaydı kullandı. Yakına birden çok erkek gelebilse de makete aynı anda birden fazla erkek saldırmadı. Araştırmacıların ortak alan savunması ihtimalini tartışması, komşu çiftlerin kesin olarak tek bir ortak bölge yönettiği anlamına gelmez.
Karıştırılabilecek Türler
İspinoz (Fringilla coelebs; kabul edilen İngilizce adı Eurasian Chaffinch, eski kaynaklarda Common Chaffinch), en önemli benzer türdür. Üreme erkeğinin başı mavi-gri, üst sırtı sıcak kahverengi, alt tarafı pembemsi pas rengidir. Kuyruğun önündeki sırt bölümü zeytin yeşilidir; Dağ İspinozundaki gibi geniş beyaz değildir. İspinoz dişisi daha sade kahverengi-gri görünür. İki türün açık kanat çizgileri aldatıcı olabileceği için, bu sırt alanı ve omuz-göğüs renkleri birlikte incelenir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Üreme alanı, kuzeyin açık huş ormanları ve huşlarla iğne yapraklıların karıştığı ormanlardır. Söğütlü kesimler de kullanılabilir. Avrupa hareket atlası, batı Palearktik’in kuzey orman kuşağını vurgular. Ağaçlı yaşam alanı ile açık beslenme parçaları bir arada bulunabilir; türün Türkiye’de kışın tarlada görülmesi, kuzeyde de ağaçsız tarlaya yuva yaptığı anlamına gelmez.
Yuva Yeri
Yuvanın dış kısmında ince dal, kuru ot, kabuk şeritleri ve yosun; içinde bitki lifleri, kıl ve tüy bulunabilir. Oiseaux.net, dıştaki likenlerin yuvayı gizlediğini, yapının örümcek ağıyla da bir arada tutulabildiğini anlatır. Kuluçkadaki dişiye erkek besin getirebilir; yavrulara iki ebeveyn bakar. Yuvaya yaklaşmadan ve ebeveynleri engellemeden uzaktan izlemek gerekir.
Günlük Alan Kullanımı
Kışın bahçelere ve yemliklerin çevresine de gelebilir. BTO, yemliklerin altında yerde beslenen kuşların dökülmüş yapraklarla karışıp kolay fark edilmeyebildiğini anlatır. Bu nedenle kuşları yalnız üst dallarda aramak yerine yapraklı zemini ve yemliklerin altını da uzaktan taramak yararlı olabilir.
Dünya Yayılışı
Kuzey Avrasya’da ürer; üreme yayılışı İskandinavya, Baltık ülkeleri ve Rusya’yı kapsar. AviList v2025b, Dağ İspinozunu bu geniş coğrafyada tek tür olarak tanır ve Akdeniz çevresiyle güney Asya’yı kış yayılışına yerleştirir. Kuzeydeki üreme ortamlarıyla daha güneydeki kış alanları birbirinden ayrılır. Üreme ormanlarına bağlı ilkbahar-yaz yaşamını, kışın besin ararken kullandığı geniş alanlar izler.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye kışlama ve geçiş alanları içindedir. OSME’nin Ocak 2025 bölgesel listesi Anadolu’yu kış yayılışına yerleştirir. Liste kış yayılışını Kafkasya, güney Orta Asya ve Irak–İran–Afganistan yönünde de sürdürür. Bu kaynaklar Türkiye için düzenli üreyen bir topluluk bildirmez. Bir kış çok sayıda, başka bir kış daha az kuş görülmesi mümkündür; kış topluluklarının bulunduğu yerler, tohumun miktarı ve ona ulaşılabilmesiyle değişebilir.
Göç Yolculuğu
Avrupa halkalama derlemesinde İskandinavya kuşlarının bağlantıları ağırlıkla kuzeydoğu–güneybatı yönündedir; Britanya, Batı, Orta ve Güney Avrupa’ya uzanır. Bazı kuşlar başka yönlere hareket eder. Derleme, sonbahardan kışa farklı bölgelerde yoğunlaşmalar ve mart–nisan döneminde kuzeye dönüşler gösterir. Bu, her bireyin sabit ve aynı çizgiyi izlediği bir yol haritası değildir. Kışın besin alanları arasında yer değiştirmeler de olur; Türkiye’deki işaretsiz bir kuşun kesin doğduğu yer bu genel bağlantılardan bulunamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Üreme döneminde omurgasızlar ve tohumlar; kışın ise tohumlar, meyveler ve benzeri bitkisel besinler önemlidir. Kuzeyin ormanlarında besin arayan bir kuş, kışın yerdeki kayın tohumlarını toplarken görülebilir. Mevsime bağlı bu değişim, türü yıl boyunca yalnız tahılla beslenen bir kuş gibi düşünmenin yanlış olacağını gösterir.
Nasıl Avlanır?
Bolluğu yalnız yerde aramaz. Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki gözlemlerinde, bazı tırtılların çok çoğaldığı 1975–1976 yıllarında Dağ İspinozları huşların yapraklı bölümlerinde daha çok, alt bitki katında daha az besin aradı. İnceleme 1972–1978 yıllarındaki beslenme davranışlarını karşılaştırıyordu. Böylece aynı tür, uygun avın toplandığı bitki katına göre beslenme yerini değiştirebiliyordu.
Göç molasında alan seçimi yalnız en hızlı besin toplamakla açıklanmayabilir. Åke Lindström’ün güney İsveç araştırmasında, kolza anızları ile kayın tohumunun bol olduğu ormanlar karşılaştırıldı. Ormanda hem anlık enerji alma hızı hem avlanma riski daha düşüktü. Yazar bunu, kuşların kimi koşullarda daha hızlı enerji kazanmak yerine daha düşük avlanma tehlikesini seçmesiyle ilişkilendirdi; göç hızının önemini ise tümüyle dışlamadı.
İlginç Bilgiler
## Besin Varken Ona Ulaşamamak İsviçre’de 1977–1978 kışında kar, yerdeki kayın tohumlarını örttüğünde kuşların çoğu Kernwald ve Röserental geceleme alanlarından ayrıldı. 11–18 Şubat 1978’de Orbe yakınındaki az karlı tarlalarda beslenen kuşlardan 1.633’ü yakalanarak incelendi. Bu sayı bütün sürünün büyüklüğü değildir. Örnek, bir ağacın tohum vermesiyle kuşun o tohumu bulup alabilmesinin ayrı şeyler olduğunu gösterir. ## Tırtıl Bolluğu ve Üreme Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki 1972–2001 incelemesinde, izlenen ötücü kuşlar arasında tırtıl bolluğundaki dalgalanmalara sayı olarak belirgin karşılık veren tür Dağ İspinozuydu. Yıllık ortalama yumurta sayısı da Epirrita autumnata adlı güve tırtılının yoğunluğuyla ilişkiliydi. Ancak bu, tırtıl çoğalan her yılda yuvadan yavru uçurma başarısının mutlaka artması demek değildi; bu iki üreme ölçüsü aynı sonucu vermedi. ## Büyük Toplulukları Saymak Tomas Svensson’un 2021 derlemesi, bu türün milyonlarca birey içeren gerçek kış toplulukları kurabildiğini, fakat bazı çok büyük sayıların zayıf hesaplara dayandığını anlatır. İsveç’teki 2019–2020 topluluğunu da ele alan inceleme, fotoğraflarla kuş akışını saymanın değerini vurgular. Yazar, özellikle sürünün kapladığı hava hacmiyle tahminî kuş yoğunluğunun çarpılmasına dayanan hesapları eleştirir. ## Yumurtanın Rengini Ayırt Etmek Norveç’in Tydal, İsveç’in Ammarnäs ve Finlandiya’nın Kittilä bölgelerindeki 2005–2008 araştırmasında Dağ İspinozu yuvalarında 137 yumurta değiştirme deneyi yapıldı. Gerçek guguk yumurtaları yerine Dağ İspinozu ve İspinoz yumurtaları kullanıldı. İki türün birleştirilmiş analizinde, yuvadaki ve eklenen yumurtanın renk farkı reddedilme olasılığıyla ilişkiliydi. Sonuç, her kuşun her yabancı yumurtayı kesin tanıdığını göstermez; bazı denemeler aynı bireyde tekrarlanmıştı.
