kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Gri Balıkçıl (Ardea cinerea)
VS
Seçildi Erguvani Balıkçıl (Ardea purpurea)

Gri Balıkçıl

Ardea cinerea

Takım Pelecaniformes
Familya Balıkçıllar (Ardeidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Uzun sarı-turuncu mızrak gaga, S biçiminde çekilen boyun, gri-siyah kanatlar ve kuyruğu aşan uzun bacaklar

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Gri Balıkçıl, uzun bacaklı, uzun boyunlu ve sivri gagalı iri bir su kuşudur. Gri, siyah ve beyaz tüy alanları birlikte seçilir. Su kıyısında boynunu uzatmış durabilir; dinlenirken boynunu göğsüne doğru katlayıp daha toplu görünebilir. Bu iki duruş farklı türlere ait değildir.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkinin alnı, başının orta bölümü ve boğazı beyazdır. Gözün üzerinden başlayıp başın arkasına uzanan geniş siyah şerit ense tüylerine devam eder. Boynun önündeki açık alanı iki sıra kesik siyah çizgi böler. Sırt ve kanatların üstü gri tonlarındadır; kanattaki uzun uçuş tüyleri daha koyudur. Sarı göz, uzun ve güçlü gaga ile kanadın ön kenarındaki siyah omuz lekesi yakından görülen ayrıntılardır.

Üreme döneminde ense ve göğüsteki uzun süs tüyleri daha belirginleşir. Gaga, göz ve bacaklardaki renk turuncuya, bazen kırmızıya yaklaşabilir. Bu değişim yalnız tüylerin yaşını göstermez; üreme dönemindeki erişkinin görünüşünün bir parçasıdır. Kışın daha soluk görünen gaga ile ilkbaharda daha canlı renkli gaga aynı türde bulunabilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy deseni aynıdır. İspanya’nın Aragón bölgesi için hazırlanan uzman teşhis rehberinde eşey için yalnız erişkinlerdeki bazı uç büyüklük değerlerinin işe yarayabildiği belirtilir. Bu, uzaktan iri görünen her kuşun erkek olduğu anlamına gelmez. Fotoğrafta gaga rengi veya ense tüyünün uzunluğu tek başına güvenilir eşey tayini sağlamaz.

Genç kuşun tepesi koyu gri, boynun önü ve sırtı kahverengiye çalan gridir. Gaga ve bacaklar daha donuk, süs tüyleri erişkindeki gibi gelişmemiştir. Erişkinin baş deseni ilk ve ikinci yıl boyunca aşamalı gelişir.

Aragón rehberi, ilk kışını ve ikinci ilkbaharını geçiren kuşlarda tepenin gri kaldığını, koyu çizgilerin ve kısa ense tüylerinin geliştiğini anlatır. İkinci sonbahar ve üçüncü ilkbaharda görünüş erişkine yaklaşır; alın hâlâ gri ve tepe ancak kısmen beyaz olabilir. Bazı erişkinlerin tepesi de gri olabildiğinden tek başına tepe rengi kesin yaş vermez. Genç kuşlar ilk tüy değişiminde çoğunlukla gövde tüylerini yeniler; uzun uçuş tüyleri ikinci yıla kadar kalabilir. Rehberin bu ayrımları birbiriyle birlikte incelenir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta uzun boyun gövdeye çekilir ve başın arkasının altında bir çıkıntı oluşturur. Kanadın üst yüzünde gri örtü tüyleri ile siyaha yakın uzun uçuş tüyleri iki ayrı alan halinde görünür. Kanat kıvrımındaki küçük beyaz leke bu desene eklenir. Alt yüz daha tekdüze koyu gri görünebilir. Kuşun üzerinden veya altından bakmak aynı kanat desenini göstermez; üst yüzdeki belirgin iki renkli alanı alt yüzde de aynı keskinlikte aramak yanıltır.

Geniş kanatlar yavaş vuruşlarla hareket eder; uçarken kanatların dış bölümleri aşağı doğru eğilmiş görünür. Boynun gövdeye çekilmesi, bacakların ise kuyruk arkasına uzanması uzun kuşu havada daha kısa boyunlu gösterir.

Ses ve Davranış

Uçarken veya havalanırken duyulan sert, boğuk “vaar” veya “veeh” benzeri çağrı tanımaya yardımcı olur. Ses bir sözcüğün tam karşılığı değildir; yazılı benzetme yalnız tınıyı anlatır. Üreme kolonisinde kaba ve gırtlaktan gelen çeşitli çağrılar duyulur; büyümüş yavrular yiyecek isterken art arda gıdaklamayı andıran sesler çıkarabilir.

Üreme sırasında bir arada yuvalanmasına rağmen avlanırken çoğu kez yalnızdır. Beslenme alanına giren başka kuşları kovalayabilir. Üreme dışında ağaçlarda, adacıklarda veya uygun kıyı alanlarında toplu geceleme görülür. Bu yüzden tek başına balık bekleyen bir bireyle akşam topluluğa katılan bir bireyin davranışları çelişmez.

Karıştırılabilecek Türler

Erguvani Balıkçıl (Ardea purpurea) gerçek bir benzeridir. Erişkinde baş, boyun ve alt taraftaki kızıl-kahverengi alanlar Gri Balıkçılın daha açık, gri-beyaz görünüşünden ayrılır. Aragón rehberi bu renk farkını özellikle belirtir. Renk seçilemeyen uzaktaki kuşta yalnız boynun uzun görünmesine dayanarak karar verilmez.

Turna (Grus grus), Cornell’in karşılaştırma hesabında daha iri, daha kısa ve kalın gagalı bir kuş olarak ayrılır. Erişkinin boynunda siyah, gözün arkasında beyaz ve tepesinde kırmızı alan vardır. Uçuşta boyun uzatılmıştır. Gri Balıkçılda başın altındaki katlanmış boyun çıkıntısı ile uzun sivri gaga birlikte aranır. Uzak silüette yalnız gri renge güvenmek bu iki kuşu karıştırabilir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Koloniler için ağaçlık yuva alanı ile erişilebilir beslenme alanları birlikte önemlidir. Zafer Ayaş’ın 2008’de yayımlanan İngilizce Nallıhan araştırmasında, Ankara’daki Sarıyar Rezervuarı çevresinde söğüt ve kavaklarda yuvalar kaydedilmiştir. İncelenen 40 ağaçtaki 395 balıkçıl yuvasının 103’ü Gri Balıkçıla aitti. Toplam, Gece Balıkçılı ve Küçük Ak Balıkçıl yuvalarını da içerir; 395’in tamamı bu türün değildir.

Yuva Yeri

Yuva, çoğunlukla ağaçta dallardan yapılmış bir platformdur; eski yuva onarılarak yeniden kullanılabilir. BTO’nun Britanya ve Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik yumurta sayısı 3–4, kuluçka 26–27 gün ve yumurtadan çıktıktan sonra uçabilir hale gelme süresi 50–55 gün olarak verilir. İki ebeveyn de yumurtaları ısıtır. Bu süreler Türkiye’deki bütün yuvalardan ölçülmüş değerler değildir. Yavrular hav tüyleriyle kaplı çıkar ve ebeveyn bakımına muhtaçtır. Yuvadan yakındaki dala çıkmaları, uçabilir hale geldikleri anlamına gelmez.

Günlük Alan Kullanımı

Beslenme alanları sığ tatlı ve tuzlu suları, nehirleri, gölleri, bataklıkları ve gelgit çamurluklarını kapsar. Pirinç tarlaları, balık havuzları ve sudan uzak çayırlar da kullanılır.

Dünya Yayılışı

Gri Balıkçılın Grey Heron veya Gray Heron İngilizce adları, Ardea cinerea bilimsel adıyla aynı taksonu belirtir. Güncel AviList dört alttür kabul eder. Aday alttür Avrasya’dan Mançurya ve Hindistan’a, Afrika ve Komor Adaları’na uzanır. Jouyi Japonya, Çin ve Güneydoğu Asya’nın bazı bölgelerinde; monicae Moritanya’nın Banc d’Arguin çevresindeki adalarında; firasa Madagaskar’da bulunur. Bu geniş yayılış bütün toplulukların aynı renk tonunu veya aynı göç düzenini taşıdığını göstermez.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de ürediği bilimsel kayıtlarda doğrulanmıştır. BirdLife’ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde Türkiye için 2.500–5.000 çiftlik üreme tahmini yer alır. Bu sayı 2002–2012 dönemine aittir ve sınırlı veriden genişletilmiş bir tahmin olarak işaretlenmiştir. Kısa ve uzun dönem eğilimleri yeterli veri bulunmadığından bilinmiyor gösterilmiştir. Dolayısıyla sayı bugünkü tam ülke sayımı olarak okunamaz. Ankara’daki Nallıhan çalışması gibi koloni kayıtları, ülke tahmininden ayrı yerel üreme kanıtlarıdır.

Göç Yolculuğu

Avrupa hareket atlasına göre kuzey ve doğudaki topluluklarda göç daha belirgindir; Britanya Adaları ile Batı ve Güneybatı Avrupa’daki kuşların çoğu daha yereldir. Halkalama kayıtlarının genel yönü Avrupa’da kuzeydoğu–güneybatıdır. Üreme sonrası dağılma temmuzda başlayabilir; hareketlerin çoğu ağustos sonu–ekim arasında, dönüşler şubat–nisan arasında görülür. Bunlar Avrupa topluluklarının kayıtlarından çıkan zamanlardır; Türkiye’de görülen her işaretsiz kuşa aynı takvim veya aynı çıkış ülkesi atanamaz. Gençlerin üreme sonrası dağılması ile düzenli göç de birbirine eşitlenmez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Balık başlıca besinlerindendir; ancak avı balıkla sınırlı değildir. Cornell hesabında kurbağa gibi iki yaşamlılar, sürüngenler, yumuşakçalar, kabuklular, su böcekleri, küçük memeliler ve küçük kuşlar da sayılır.

İspanya’nın Kanarya Adaları’ndaki Tenerife’de, 2004 boyunca bir rezervuar çevresinden toplanan 199 pelet, yani kuşun geri çıkardığı sindirilmemiş kalıntı topağı, farklı bir beslenme örneği vermiştir. Rodríguez ve arkadaşları 7.460 av kalıntısını ayırt etmiş; sayıca yüzde 96,2’sini eklembacaklılar oluşturmuştur. Fakat pelet yöntemi bütün besinleri eşit göstermez: balık ve kurbağa kalıntıları daha fazla sindirilip az görünebilir. Bu oran Türkiye’nin veya bütün türün balık tüketimi oranı olarak kullanılamaz.

Nasıl Avlanır?

Fransız uzman tür hesabında avlanırken tamamen hareketsiz bekleme, boynu hızla açarak gagayı öne uzatma ve büyük avı gagayla yakalama ya da saplama anlatılır. Sulak alan dışında çayırda tarla farelerini de arayabilir.

İlginç Bilgiler

## Koloni Büyüklüğü ve Üreme Bir koloni daha kalabalık hale geldiğinde her yuva aynı ölçüde daha başarılı olmaz. Shirai’nin Japonya’nın Tokyo çevresindeki Renkoji ve Tama Hayvanat Bahçesi alanlarında, 1996–2011 dönemi boyunca izlediği kolonide, 2000’de eski yuva alanı bırakılmış ve yaklaşık 5 km uzakta yeni bir koloni alanı kurulmuştur. Sonraki yıllarda koloni büyürken başarılı yuva başına uçan yavru sayısı azalmış, yuva yapımından yavruların yuvadan ayrılmasına kadar geçen süre uzamıştır. Ölçülen süre yuva yapımıyla başlar; yalnız kuluçka günlerini içermez. Araştırmacı yuvaları uzaktan izlemiş, yüksekteki yumurtaları saymamıştır. Kuşlar arası etkileşimin etkili olabileceği ileri sürülür; bunun doğrudan kanıtı için etkileşim sıklığını ayrıca ölçmek gerektiği belirtilir. Japonya’daki bu ilişki her Türkiye kolonisinde geçerli bir kural değildir. ## Avla Birlikte Taşınan Tohumlar Balıkçılın avıyla birlikte bitki tohumu taşıması, tohumun sağ kalıp yeni bitkiye dönüşmesiyle aynı şey değildir. Tenerife’deki 2004 pelet çalışmasında 901 tohum bulunmuş ve tohumlar kertenkele kalıntılarıyla birlikte görülmüştür. Bu ilişki, tohumların önce kertenkele tarafından yenip sonra balıkçıla geçtiği yorumunu destekler. Araştırmacılar 753 tohumu adadaki serada aralık 2005–mart 2006 arasında dört ay boyunca denemiş; hiçbiri çimlenmemiştir. Bu deney yalnız incelenen tohumlar ve koşullar içindir; her yerdeki bütün tohumların sonucu değildir. ## Uzun Süreli İzleme BTO’nun Birleşik Krallık’taki koloni sayımları 1928’den beri sürer. Bazı yuva alanlarının onlarca yıl kullanılması, uzun süreli izlemeyi değerli kılar. Aynı kurumun halkalanmış birey kaydında, 2003’te saptanan en uzun süre 23 yıl, 9 ay ve 2 gündür. Bu bir bireyin kaydıdır; bütün Gri Balıkçılların beklenen ömrü veya Türkiye’ye ait bir yaşam süresi değildir.

Erguvani Balıkçıl

Ardea purpurea

Takım Pelecaniformes
Familya Balıkçıllar (Ardeidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
İnce yapı, köşeli uçuş boynu, koyu kanatlar ve uzun çıkıntılı parmaklar

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Erguvani Balıkçıl (Ardea purpurea; İngilizce Purple Heron), küçük ve dar başı ile uzun, kıvrımlı boynu yüzünden yılanımsı bir görünüme sahiptir. Üreme giysisindeki erişkinin turuncu kahverengi baş ve boynunda koyu çizgiler bulunur. Koyu tepeden geriye uzanan süs tüyleri ve göğsün üzerine inen uzun boyun tüyleri görünüşünü belirginleştirir. Gaga sarıdır.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş küçük, gaga uzun ve incedir; alınla gaga arasında belirgin bir basamak bulunmaz. Boynun yanlarında aşağı doğru uzanan koyu çizgiler ve göz gerisinden enseye giden çizgi seçilir. Baş üstü koyudur. Bu ince baş-gaga yapısı, kuşun sazların arasından yalnız başını gösterdiği durumda da yardımcı olur.

Erişkinin gözü açık sarıdır. Boynun önünde açık bej zemin ve siyah çizgiler, göğüste uzayan tüyler bulunur. Karın oldukça koyu, kuyruk gridir. Bacakta gri ve sarı tonlar görülebilir; ayak parmakları dikkat çekecek kadar uzundur. Üreme döneminde ensedeki uzun siyah süs tüyleri daha belirgindir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi tüy görünüşü bakımından çok benzer. Uzman teşhis rehberinde erkeğin uzamış omuz tüyleri daha geniş ve koyu kestane, dişininkiler daha dar ve açık kahverengi anlatılır. Bu ince fark uzakta her zaman seçilmez; tek fotoğrafla kesin eşey etiketi konmaz.

Gençte sırt ve kanat tüyleri kahverengi, kenarları açık sarımsı kahverengidir; pullu görünebilir. Boyun daha soluk ve düzensiz beneklidir. Erişkindeki belirgin siyah boyun çizgileri ile uzun ense ve omuz süsleri yoktur. Tepesi kestane kahverengi olabilir.

İkinci yılında siyah tepeye karışan kahverengi tüyler, griye dönen gövde ve kısa süs tüyleri görülebilir. Eski, aşınmış uçuş tüyleri yenileriyle yan yana bulunabilir. İspanya’daki tanı rehberi, genç tüyleri kalmış bu görünümü erişkinin kenarları açık renk olmayan, daha tekdüze gri kanat örtülerinden ayırır.

Üreme dönemi dışındaki erişkinde uzun süs tüyleri bulunmayabilir ve gaganın rengi daha donuktur. Ermenistan’daki saha rehberi, erişkinin bu mevsimsel görünüşünü gencin sırtındaki açık kenarlı kahverengi tüylerden ayırır. Bu yüzden süs tüyünün yokluğu tek başına gençlik işareti değildir. Gençte boynun yan ve arka kısmı açık kahverengidir; başın arkasında erişkinin uzun süsleri gelişmemiştir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta boyun geriye toplanır ve göğsün önünde belirgin bir çıkıntı oluşturur. Ermenistan’ın uzman saha rehberi, bu çıkıntıyı Gri Balıkçıla göre daha ince boynun ayırıcı özellikleri arasında sayar. Kanadın üstünde koyu uçuş tüyleri ile ön bölüm arasındaki renk karşıtlığı Gri Balıkçıldakinden daha az belirgindir. Bu nedenle uzaktaki kuşta yalnız “gri kanatlı balıkçıl” izlenimiyle karar verilmez.

Hong Kong uzman hesabında erişkinin kanat altındaki örtü tüyleri güçlü kızıl kahverengi, ilk yıl kuşlarınki daha donuk gri ve açık bir bantla anlatılır. Bu bölgesel anlatım Asya’daki manilensis topluluğuna ilişkindir. Burada sözü edilen renkli bölüm, kanadın altını örten tüylerdir.

Ses ve Davranış

Genellikle sessizdir. Rahatsız edildiğinde uçarken kaba, boğuk bir çağrı çıkarabilir. Kolonide de seslenir. Çağrıları Gri Balıkçılınkine benzediğinden yazılı bir hece veya tek bir ses kaydı görüntü olmadan kesin tanı sayılmaz.

Bitkilerin arasında saklı kalabilir. Boynunu dikleştirip hareketsiz durduğunda sazların arasında seçilmesi güçleşir. IUCN balıkçıl uzman grubunun hesabı, ürktüğünde dik duruş alabildiğini ve çoğunlukla tek başına avlandığını anlatır.

Yuva, saz sapları ve ince dallardan oluşan kaba bir platformdur. BTO’nun Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik 3–5 yumurta, iki eşeyin paylaştığı 25–30 günlük kuluçka ve 45–50 günde uçabilir duruma gelme verilir. Yavrular hav tüyleriyle kaplı çıkar; beslenme ve korunma için ana babaya bağımlıdır. Bu süreler Türkiye’de ölçülmüş yerel bir yavru grubunun sonuçları değildir.

Erkek yuva yerini seçer ve dişinin kullandığı malzemeyi taşır; dişi yuvayı kurar. Oiseaux.net’in uzman hesabında asıl yuvanın çevresindeki küçük platformların, kuluçkada olmayan erişkin ve sonradan yuvadan çıkan yavrular tarafından kullanılabildiği anlatılır. Kuluçka ilk yumurtayla başlar. Böylece yuvadaki gelişim aynı anda ilerlemek zorunda değildir; yavruların yuvanın dışına tırmanabilmesi de hemen uçmaları demek değildir.

Cezayir’in kuzeydoğusundaki Numidia’da 2002–2007 araştırmasında, Dakhla’daki yavruların aynı zamanda yumurtadan çıkmadığı görülmüştür. Dakhla’da 2006’da, yumurtadan çıkıştan 15 günlük yaşa kadar yuva başına ortalama 2,5 yavru kaydedilmiştir. Bu ölçüm uçmaya ulaşan yavru sayısı değildir.

Balıkçıl uzman grubunun anlatımında, yuvaya dönen kuş ile kuluçkadaki kuş arasında boynu yukarı uzatma, boğazı şişirme ve başı eğme gibi selamlaşma hareketleri bulunur. Bazı karşılaşmalarda baş ve kuyruk yukarı-aşağı oynatılırken gövde yana sallanır. Bu davranışların, yalnız eş çağıran bir erkeğin gösterisiyle aynı işlevi taşıdığı varsayılmaz; yuvadaki görev değişimi sırasında da görülebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Gri Balıkçıl (Ardea cinerea) daha iri ve geniş gövdeli, boynu gri, alt tarafı daha açık görünür. Erguvani Balıkçılda kızıl kahverengi boyun ve siyah yan çizgiler belirgindir. Uzakta renk seçilemiyorsa gaganın inceliğine ve gövde yapısına da bakılır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Cezayir’in Numidia bölgesinde 2002–2007 arasında incelenen üreme alanları, farklı büyüklükte göl ve bataklıkları içerir. Araştırmada koloniler, yoğun söğüt ve hasır otu örtüsü taşıyan yüzen adacıklarda bulunmuştur. Alan tanımlarında kamış, saz ve başka su bitkileri de yer alır. Chatt dışındaki koloniler yerleşimlerden uzakta, çevredeki beslenme alanlarına on kilometreden daha yakın bulunmuştur.

Yuva Yeri

Yuva için su içindeki uzun ve sık bitkiler destek sağlar. Avrupa’daki kamışlıkların yanında, türün geniş yayılışında hasır otu, papirüs ve başka dik su bitkilerinin oluşturduğu örtüler de kullanılır. Balıkçıl uzman grubunun hesabı, bazı yerlerde çalı ve ağaçların da yuva desteği olduğunu belirtir. Yuvayı görmek için sazlığa girilmez.

Günlük Alan Kullanımı

Hong Kong’da Mai Po sazlıklarında gece ve sabah beslenip gündüz dinlenme yerine uçuşlar bildirilir. Kuş dinlenme yerine varınca veya ayrılmadan önce bir süre çevreyi gözleyebilir. Bölgesel uzman hesabında tek başına avlandığı ve başka kuşları kovalayarak beslenme alanını savunabildiği de belirtilir.

Dünya Yayılışı

Tür Avrupa, Afrika ve Asya’da geniş bir alana yayılır. AviList v2025b’te türe adını veren Ardea purpurea purpurea alt türü, Avrupa ile Asya’nın batısında İran’a kadar uzanan bölgede ve Sahra-altı Afrika’da kabul edilir. Madagaskar’da madagascariensis, Cape Verde takımadalarının Santiago Adası’nda bournei bulunur. Güney ve doğu Asya’dan Filipinler ile Endonezya’ya uzanan alanda ise manilensis yaşar. Bu coğrafi çeşitlilik, türün farklı topluluklarının doğal yayılışının bir parçasıdır.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de üreyen bir balıkçıldır. Kızılırmak Deltası için 2019’da sunulan İngilizce kongre özeti üreme varlığını bildirir; iki yıllık izleme için seçilmiş 32 nokta ve hatlarda iki haftada bir sayım yapıldığını anlatır. Özette saha yılları açık verilmez ve ağaçta yuvalayan diğer balıkçılların üreme sonuçları Erguvani Balıkçıla ait sayılamaz. BirdLife’ın 2021 Avrupa ekindeki Türkiye tahmini 2002–2012 döneminin kısmi verisine dayanır: 1.000–1.500 çift. Bu eski tahmin güncel sayım değildir; kısa ve uzun dönem eğilimleri belirsiz gösterilmiştir.

Göç Yolculuğu

EURING’in Avrupa göç hesabında Avrupa ve kuzey Asya’daki topluluklar göçmen, daha güneydeki Afrika ve güney Asya toplulukları yerleşik olarak ayrılır. Avrupa kuşları genel olarak Sahra-altı sulak alanlara yönelir. Halkalama kayıtları batı ve orta-doğu Avrupa’dan Afrika’nın farklı kesimlerine bağlantılar gösterir; bu kışlama alanları birbiriyle örtüşür. Avrupa’da seyrek kış kayıtları da vardır. Türkiye’de görülen işaretsiz bir kuşun tam göç rotası, bu geniş bölgesel bağlantılardan tek başına çıkarılamaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Balık önemli besinidir; su böcekleri ve başka küçük hayvanları da alabilir. Cezayir’in kuzeydoğusundaki Numidia’da 2002–2007 çalışması kapsamında yavrulardan alınan 73 geri çıkarılmış besin örneği incelenmiştir. Balıklar toplam kütlede, su böcekleri ise sayıca öne çıkmıştır. Balığın ağır, böceğin çok sayıda olması iki ayrı ölçüttür. Bu örneklem yavruların besinini gösterir; Türkiye erişkinlerinin bütün yıl aynı oranlarda beslendiğini kanıtlamaz.

Nasıl Avlanır?

Avını suyun içinde hareketsiz bekleyerek yakalayabilir. Gagasını suya yakın tutup dikkatle bakar, ardından hızla uzanır. Yavaş yürüyerek bitkilerin arasını da araştırır. Uzun parmaklarıyla sazlara ve yüzen bitkilere basar; balığı gagasının iki yarısı arasında kavrar.

Cezayir Numidia’da 2012’de yayımlanan karşılaştırmalı çalışma, 2003–2006 Mayıs–Temmuz döneminde altı kuş türünün yavru besinindeki yusufçukları incelemiştir. Erguvani Balıkçıl büyük yusufçuk larvalarını kullanmış; küçük balıkçıllarla aynı besin grubunda farklı büyüklükte avlar almıştır. Araştırma yusufçuklarla sınırlıdır. Bütün besinlerin payını veya türler arasında mutlaka rekabet bulunduğunu göstermez.

İlginç Bilgiler

## Üreme alanının yapısı Güney Fransa’da 1999’da Camargue ve Akdeniz kıyı bataklıklarındaki 71 sazlık karşılaştırılmıştır. Üreme kolonileri yalnız 20 alanda bulunmuştur. Kullanılan alanlarda ilkbahar suyu daha yüksek, kışın tamamen kesilmiş sazlıklarda ise koloni yoktur. Sazlığın büyüklüğü tek başına kullanılıp kullanılmamasını ayırmamış, kullanılan alanlarda koloni büyüklüğüyle ilişkili bulunmuştur. Bu ayrım önemlidir: büyük bir sazlık her durumda uygun yuva alanı değildir. Gözlemsel Fransız modeli Türkiye’ye aynı su derinliği eşiğiyle uygulanamaz. ## Göçte her kuş aynı yolu izlemez Hollanda’da 2007’de beş erişkin ve üç gence uydu vericisi takılmış; verisi yetersiz bir genç analiz dışında bırakılmıştır. 2010’da yayımlanan çalışmada çoğu kuşun yaklaşık 4.000 km’lik hızlı yolculukları 5–7 gün sürmüştür, fakat hepsi kışlama alanına ulaşmamıştır. Bir erişkin 33 gün duraklamış; başarılı Afrika varışı iki erişkin ve bir gençte görülmüştür. Bir genç ise yaklaşık 5.600 km sonra Atlantik’te kaybolmuştur. Araştırmacılar, bu deniz rotası ve hızdan molasız uçuş sonucunu çıkarmıştır; her anı kesintisiz gözlenmemiştir. Bu küçük örneklem bütün Türkiye kuşları için göç süresi değildir. ## Yuva sonrası alan seçimi Kuzey İtalya’da Annone Gölü çevresinde 2018’de izlenen tek bir gencin temmuz ortasından ekim ortasına kadar konumları GPS ile kaydedilmiştir. Saatte bir seçilen 2.017 konum, ayrıntılı habitat haritasıyla karşılaştırılmıştır. Genç kuş yeni gelişen kamış ve hasır otu alanlarını, daha geniş hendekleri daha çok kullanmıştır. Konumlar hem dinlenme hem yavaş avlanma yerlerini içerebilir. Bu bir bireyin yuva sonrası alan seçimi çalışmasıdır; olgun sazlıklara yuva yapan erişkinlerin tercihine karşı kanıt sayılmaz. ## Gözlem ile üreme kanıtı Hong Kong’da uzun süre görülen genç kuşlar üreme şüphesi yaratmış, fakat üreme ancak 2013 ve 2014’te yuva yapımı ve yuvayı kullanan kuşlarla doğrulanmıştır. Sazlığın kenarındaki bitkiler ezilip dallarla desteklenerek yuva hazırlanmıştır. Bu örnek, yakınlarda bir genç görmenin yerel üremeyi tek başına kanıtlamadığını gösterir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...