Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Gülen Sumru
Gelochelidon nilotica
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Gülen Sumru, kalın siyah gagası, açık gri sırtı ve beyaz alt tarafıyla seçilen bir sumrudur. Kuyruğu kısa ve sığ çatallıdır. Üreme görünümündeki erişkinin başında siyah başlık bulunur.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş ile gaga güçlü bir bütün oluşturur; ince gagalı sumrulara göre daha yuvarlak ve ağır başlı görünür. Olsen ve Larsson’un Avrupa teşhis kitabında ense, göğüs ve kalın gaganın birleşimi özellikle vurgulanır. Konmuş kuşun siyah bacakları da belirgindir.
Kanatlar uzun ve sivridir. Konmuş erişkinde kanat uçları kısa kuyruğun ucunu geçebilir. Bu duruş gaganın kalınlığıyla birlikte değerlendirilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin dış görünüşünden güvenilir bir ayrım yapmak kolay değildir. Scridel ve arkadaşlarının 2023 araştırması türü, erkek ve dişisi görünüş bakımından benzer bir deniz kuşu olarak ele alır. Siyah başlık erkek işareti değildir; erişkinin üreme görünümüdür. Benzer renkli iki kuştan hangisinin erkek olduğuna yalnız daha büyük veya daha koyu göründüğü için karar verilmez.
Üreme dışında erişkinin başı büyük ölçüde beyazlaşır ve gözün gerisinde koyu bir maske kalır. Hong Kong Kuş Gözlem Derneğinin uzman hesabı aynı baş deseninin ilk kış kuşlarında da görülebildiğini belirtir. Beyaz baş bu nedenle tek başına yaş göstergesi değildir.
Genç kuşlarda sırt ve kanat örtülerindeki açık kenarlar ile koyu uç öncesi işaretler tüyleri hafif pullu gösterebilir. Göz arkasındaki leke erişkindekinden daha belirsiz olabilir. Yakın zamanda uçmaya başlayan gençlerin gaga dibinde açıklık görülebilir. Baş ve kanat örtüleri de değerlendirilir.
Gençlerin bütün sırtını belirgin kahverengi beneklerle kaplı beklememek gerekir. Avrupa teşhis kitabı, açık renkli gençlerin neredeyse erişkin gibi görünebildiğini; daha koyu işaretli olanlarda sırt ve iç kanat tüylerinde V biçimli izler bulunabildiğini anlatır. İlk yazdaki kuş, beyaz başını korurken dış uçuş tüyleri koyu ve aşınmış görünebilir. Yaş seçerken bu ayrıntılar birlikte aranır.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta açık gri üst kanat, kısa kuyruk ve sivri kanat uçları görülür. Dıştaki uzun uçuş tüylerinin uçları daha koyudur. Hong Kong uzman hesabı, alt kanadın dış kısmında bu tüylerin arka kenarında belirgin koyuluk tarif eder. Bu alanı bütün kanat altı siyahmış gibi okumamak gerekir; açı, tüy aşınması ve ışık da desenin görünüşünü değiştirir.
Besin ararken uçuş biçimi değişebilir. İspanya’nın Castilla–La Mancha bölgesinde üç göl çevresinde 2015–2016’da çalışan Britto ve arkadaşları, av arama uçuşunu yavaş ilerleme, başı aşağı tutma ve avı almak için zemine doğru sık iniş denemeleriyle tanımlamıştır. Doğrudan bir yerden ötekine uçan kuşları beslenme incelemesine katmamışlardır. Kuşun yalnız uçuyor olması, mutlaka av aradığını söylemez.
Ses ve Davranış
Çağrısı derin ve boğazdan gelen bir tını taşır. Fransız uzman hesabında gençlerin daha yumuşak “pi-ip” benzeri sesi, erişkinin daha kaba sesi ve burundan gelen alarm çağrısı ayrı anlatılır. Kışın daha sessiz olabilir. Yazılı heceler sesi tam karşılamaz; ses duyulan kuşun gaga ve baş deseni de kontrol edilir.
Toplu dinlenirken sesli gruplar oluşturabilir; besin arayan kuşların aynı anda tek bir sürü halinde avlanması gerekmez. Hong Kong’da Mai Po koruma alanındaki havuzlarda gürültülü dinlenme grupları, çamur düzlüklerinde ise ayrı ayrı avlanan kuşlar anlatılır. Bu yerel davranış hesabı, görülen her grubun üreme kolonisi olduğunu göstermez. Dinlenme, avlanma ve yuvalama ayrı gözlemlerdir.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Gagalı Sumru (Thalasseus sandvicensis) gerçekten karıştırılabilecek türdür. Avrupa’daki erişkinlerin gagası daha uzun ve ince, ucu genellikle sarıdır; başın arkasında küçük bir tepe bulunur. Gülen Sumrunun kısa, kalın ve siyah gagası ile daha yuvarlak ensesi birlikte ayırıcıdır. Avrupa teşhis kitabı, Kara Gagalı Sumruda sırt ile beyaz kuyruk ve kuyruk üstü arasındaki belirgin karşıtlığı da vurgular.
Hazar Sumrusu (Hydroprogne caspia) çok daha iri ve güçlü başlıdır; büyük kırmızı gagası ilk ayrımlardan biridir. Onun da kanat altında koyu uçuş tüyleri bulunur. Gülen Sumrunun koyu kanat uçlarını görüp yalnız bu alanla Hazar Sumrusu dememek gerekir; büyüklük ve özellikle gaga rengi birlikte karşılaştırılır. Genç Hazar Sumrusunun sırtında kahverengimsi işaretler ve başında çizgilenme bulunabilir, fakat gaga yine kırmızımsıdır. Gri veya kahverengi tüy izleriyle birlikte gaga rengi de görülmelidir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Kıyı lagünleri, tuzcul sulak alanlar ve içerideki uygun göl çevrelerinde koloniler halinde ürer. Kumlu veya kabuklu açık adacıklar yuva yeri olabilir; beslenme için çevredeki kara alanlarına da çıkabilir. Yalnız deniz yüzeyinde balık arayan bir sumru gibi düşünülmemelidir. Yuva adasının çevresindeki çayır, tarla ve sığ su alanları birlikte değerlendirilir.
Yuva Yeri
Cornell’in Kuzey Amerika’ya ilişkin uzman hesabında yuva, iki eşin zeminde açtığı sığ çukur olarak anlatılır. Kumlu yerde çevresine kabuklar, başka ortamlarda dal parçaları, kuru otlar veya saz sapları konabilir. Aynı özet genellikle 2–3 yumurta ve 22–23 gün kuluçka verir. Bunlar bu taramada Türkiye yuvalarında ayrıca ölçülmüş süreler değildir. Yuva görünümlerini öğrenmek, koloninin içine girme gerekçesi olmaz.
Yavrular açık renkli, sırtı koyu işaretli hav tüyleriyle çıkar. Cornell’in Kuzey Amerika uzman özeti, yumurtadan çıktıktan birkaç gün sonra yuvadan uzaklaşabildiklerini fakat uzun süre ebeveynlerine bağımlı kaldıklarını belirtir. Yuvadan yürüyerek ayrılmak, uçabilir ve kendi kendine beslenebilir olmakla aynı şey değildir.
Günlük Alan Kullanımı
İspanya’nın Castilla–La Mancha bölgesindeki nisan–haziran 2015 ve 2016 gözlemleri üç göl çevresini kapsar. Yedi kilometrelik inceleme çevrelerinde 125 beslenme karşılaşması, 60 rastgele noktayla karşılaştırılmıştır. Kuşlar tahıl tarlalarını kullanılabilirliklerine göre daha çok, geleneksel bağları daha az kullanmıştır. Koloniye ortalama uzaklık yaklaşık iki kilometreydi.
Dünya Yayılışı
Gülen Sumru, Gull-billed Tern ve Gelochelidon nilotica adları aynı türdür; eski kaynaklarda Sterna nilotica adı görülür. Güncel AviList beş alttür ayırır. Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’dan Orta Asya ile Pakistan’a uzanan ana alttür, tropik Afrika ile Basra Körfezi–Hindistan çevresinde kışlar. Diğer alttürler Doğu Asya ve Amerika kıtalarında bulunur. Avustralya’da üreyen Gelochelidon macrotarsa ise ayrı tür kabul edilir; ona ait veriler Gülen Sumrunun genel üreme bilgisi yerine kullanılamaz. Asya alttürü affinis’in kışın Kuzey Avustralya’ya ulaşabilmesi bu iki türün birleşik olduğu anlamına gelmez.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de ürediği doğrulanmış bir türdür. BirdLife International’ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde Türkiye için 2002–2018 dönemine ait 530–1.100 çift tahmini yer alır. Yöntem “kısmi” olarak sınıflanmıştır; sınırlı veriden geniş alana yapılan hesaplamadır, güncel tam sayım değildir. Aynı kaynak Türkiye’nin kısa ve uzun dönem nüfus yönünü yetersiz veri nedeniyle bilinmiyor olarak verir. Üreyen çift tahmini, bir lagünde görülen her bireyin orada yuvaladığı veya ülkenin bütün güney kıyılarında yıl boyunca kaldığı anlamına gelmez.
Göç Yolculuğu
EURING ve CMS’nin Avrupa göç atlası, halkalı kuşların yeniden görülmelerinde birden fazla hareket yönü olduğunu gösterir. Kuzey Denizi topluluğundan kuşlar Batı Avrupa kıyıları ve Batı Akdeniz’de, İber Yarımadası kuşları ise göçte Kuzeybatı Afrika, kışın Batı Afrika ile Batı Sahel’de kaydedilmiştir. Ukrayna ve Yunanistan’dan bazı gençlerin İtalya’da görülmesi, Karadeniz ve Ege topluluklarında batı ve güneybatı hareketlerini destekler. Bunlar halkalama ve yeniden görülme kayıtlarıdır; Türkiye’deki bir kuşun bütün yolculuğunu kesintisiz izleyen rota değildir.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Besinleri arasında böcekler, yengeçler ve başka kabuklular, küçük kurbağalar, küçük memeliler ve balık bulunur; fırsat olduğunda başka kuşların yumurta ve yavrularını da alabilir. Fransız uzman hesabında bu farklı besin grupları birlikte verilir. Her birinin önemini bütün bölgelerde aynı saymamak gerekir.
Almanya’daki Neufelderkoog kolonisinde 2011–2022 boyunca yapılan gözlemler, erişkinin kendi yediği avı, eşine sunduğunu ve yavruya taşıdığını ayrı kaydetmiştir. Toplam 10.220 av kaydının 9.861’i bu kullanım gruplarına atanabilmiştir. Schnelle ve arkadaşlarının çalışmasında erişkinin kendisi için böcekler, eş beslemesi ve yavruya taşınan avlarda yengeç ile solucanlar öne çıkmıştır. Gözlemler büyük ölçüde koloni yakınında yapılmıştır; uzakta yakalanıp yenilen avların bir bölümü görülmemiş olabilir.
Nasıl Avlanır?
Havadaki böcekleri yakalayabilir; uçuş sırasında yengeç gibi avları yerden, küçük balıkları su yüzeyinden kapabilir. Balık için suya bütünüyle dalması çok seyrektir. Cornell’in açıklaması bu ayrımı özellikle belirtir: eğimli bir inişle yüzeyden av almak ile suyun içine dik dalış yapmak aynı hareket değildir.
İlginç Bilgiler
## Su Seviyesi ve Koloninin Yeri Su seviyesi hem yuva adasını koruyabilir hem de onu kullanılamaz hale getirebilir. İspanya’nın Castilla–La Mancha bölgesindeki araştırma, mayıs 2007’de Camino de Villafranca koloni adasını yağışla yükselen suyun bastığını bildirir. Aynı dönemde Salicor’da su, daha önce kıyıyla bağlantılı parçaları adaya çevirmiş ve burada bir koloni oluşmuştur. Yazarlar bunun eski koloninin yer değiştirmesi olabileceğini söyler; aynı bireylerin halkalarla doğrulandığını bildirmez. Çalışma 2010’da Manjavacas’taki su basması ve Huevero’da koloni oluşmasını da benzer şekilde yorumlar. Bu örnek, yalnız “sulak alan var” demenin güvenli bir üreme ortamını tanımlamadığını gösterir. ## Aynı Anda Değişmek ve Neden Olmak Almanya’nın Neufelderkoog kolonisindeki 2011–2022 beslenme dizisinde, eşe sunulan avların kara kökenli kısmı zamanla artmıştır. Aynı araştırmanın 2012–2022 üreme karşılaştırmalarında yumurta sayısı artışı görülmüş, fakat bu artış eş beslemesindeki kara avı oranıyla anlamlı biçimde ilişkilendirilememiştir. Yavruya verilen kara avının payı da uçan yavru sayısını açıklayan anlamlı bir ilişki göstermemiştir. Gözlenen iki değişimin aynı dönemde olması, birinin ötekine neden olduğunu kanıtlamaz. Üreme başarısının hesabında halkalı yavrulara ve Hollanda’daki ilk göç durağında görülen yavrulara ilişkin varsayımlar da bulunur; bu, bütün yavruların kesintisiz izlenmesi değildir. ## Benzer Eşeylerin Farklı Yolculukları Görünüşte benzer eşeyler, yavru büyütürken aynı biçimde besin aramayabilir. İtalya’nın Po Deltası’nda 2019–2020 ve Venedik Lagünü’nde 2021’de çalışan Scridel ve arkadaşları 19 üreyen kuşa GPS takmıştır. 2023’te yayımlanan özgün araştırma özetinde dişilerin yavru büyütme döneminde, kuluçkaya göre daha yakın, daha kısa ve daha sık beslenme yolculukları yaptığı; erkeklerde aynı değişimin görülmediği anlatılır. Her iki eşey tarım alanlarını yoğun kullanırken dişiler özellikle yavru döneminde sucul alanları daha çok kullanmıştır. Bu, yalnız kuşun suya yöneldiğini görerek dişi tanısı koyduran bir kural değildir; bu örneklemdeki izleme sonucudur.
Akdeniz Martısı
Ichthyaetus melanocephalus
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Akdeniz Martısının erişkini çok açık gri sırtı, beyaz gövdesi ve siyahlık taşımayan beyaz kanat uçlarıyla dikkat çeker. Kalın ve hafif aşağı kıvrık kırmızı gagası, küçük ve orta boy martılar arasında başlıca destekleyici işaretlerdendir. Üreme giysisinde başı siyahtır; genç kuşların kanatları ise daha koyu desenlidir. Bu nedenle erişkinin beyaz kanat ucunu her yaştaki kuşa uygulamayın.
Genel Görünüm ve Duruş
Karabaş Martıdan biraz daha iri ve dolgun görünür. Yakından bakıldığında sırt ile kapalı kanadın üstünde inci grisine çalan açık bir renk seçilir; uzaktan bu alanlar neredeyse beyaz görünebilir. Göğüs, karın ve erişkinin kuyruğu beyazdır. Gaga Karabaş Martınınkinden daha kalın ve güçlü yapılıdır; kırmızı bölümün ucuna yakın koyu bir bant bulunabilir. Kışın baş büyük ölçüde beyazlaşır, gözün çevresinde ve kulak bölgesinde koyu bir alan kalır; ensede gri benekler görülebilir. Böyle bir kış kuşu, siyah yaz başlığını taşımadığı için başka tür sayılmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkek ve dişi aynı temel tüy desenini taşır. Üreme başlığı başın üstünü, yüzü ve enseyi genişçe örter. Koyu gözün üstünde ve altında beyaz yarımay biçimli tüy alanları belirgindir; göz çevresindeki çıplak halka kırmızıdır. Gagası yüksek yapılı ve kırmızı, bacakları da kırmızıdır. Gaga ucuna yakın koyu bant, bazı kuşlarda daha sarı görünen uçla birlikte seçilebilir. Kışın başlıktan göz ve kulak çevresinde koyu bir maske kalır; gaganın koyu bandı daha belirgin olabilir. Başlığın genişliğini eşey ayrımı gibi kullanmayın; yaz ve kış görünüşü arasındaki değişim erkeklerde de dişilerde de olur.
Genç kuşun ilk kahverengi giysisi, erişkinin beyaz kanatlı görünüşünden oldukça farklıdır. Taze sırt ve kanat tüylerinin açık kenarları pullu bir desen oluşturur; ilk yıl dış uçuş tüyleri koyudur ve beyaz kuyruğun ucunda koyu bant bulunur. Sonraki tüy yenilenmesinde sırt ve kanadı örten tüyler daha düz, inci grisi bir görünüm kazanır. Yine de dış uçuş tüylerinin uçlarında değişen miktarda siyah kalabilir. Bu ikinci kış deseninin ayrıntıları, halka yaşı bilinen kuşlar üzerinden de belgelenmiştir. Örneğin 2007’de Macaristan’da yavruyken halkalanıp 2008’de Fransa’nın kuzeybatısında fotoğraflanan bir kuş, açık sırtla birlikte kalan koyu kanat ucu işaretlerini taşır. Tek bir birey bütün değişkenliği göstermez; koyu alanın miktarı ve gaga rengi aynı yaş grubunda da değişebilir.
Uçuşta Görünüm
Uçan erişkinde kanadın üstü çok açık, altı da beyaz görünür. Karabaş Martıya göre kanatlar biraz daha kısa ve geniştir. Kuş yere konup kanatlarını kapattığında da beyaz kanat ucu tüyleri kuyruğun üstünde görülebilir. Bu yüzden tanı yalnız havada yapılmaz; kapalı kanattaki uç rengi de işe yarar. Kış kuşunda gözün içinden geçen koyu maske, Karabaş Martının çoğunlukla göz arkasında kalan lekesinden daha geniş bir izlenim verir. Bu işaretleri yaşla birlikte okuyun: ilk yılın koyu kanadını, erişkinin beyaz kanadıyla aynı ölçüte göre değerlendirmek yanlıştır. Kanat yüzeyi, baş deseni ve gaganın yapısı birlikte gözlenmelidir.
Ses ve Davranış
Çağrısı yükselip alçalan, biraz buruk ve genizden gelen bir ses olarak tarif edilir. Uçuşu çeviktir; kanat vuruşları oldukça hızlı olabilir. Suya yakın, seyrek bitkili yerde, çalılıkta veya sazlık çevresinde ürer.
Yuva, yerde biriktirilen bitki parçalarından oluşan çanak biçimindedir. BTO’nun tür derlemesinde tipik yumurta sayısı üç, iki eşin katıldığı kuluçka süresi 23–25 gün olarak verilir. Aynı derlemede yavruların uçuşa geçmesi 35–40 gün, CIESM hesabında 35–45 gün olarak belirtilir. Bu sürelerden yeni bir ortalama çıkarılmaz; yavrunun yuvadan uzaklaşması uçabildiği anlamına gelmez. Kuluçkadaki kuşları veya yürüyen yavruları yakından izlemeye çalışıp koloniyi dağıtmayın; izleme uzaktan yapılmalıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Karabaş Martı (Chroicocephalus ridibundus; İngilizce Black-headed Gull), özellikle kışın en sık karıştırılabilecek türdür. Üreme başlığı çikolata kahverengisidir; adı siyah başı çağrıştırsa da bu renk her ışıkta siyah görünmez. Gagası Akdeniz Martısına göre daha ince, kanat uçları siyahtır. Kışın baş beyazlaşır ve gözün arkasında koyu bir leke kalır. Akdeniz Martısını ayırırken yalnız koyu başa bakmak yerine erişkinin beyaz kanat uçları, daha kalın gagası ve kış maskesi birlikte değerlendirilir. İki tür aynı sürüde bulunabileceğinden, komşu bir kuşun işaretini incelenen bireye aktarmayın.
Küçük Martı (Hydrocoloeus minutus; İngilizce Little Gull) daha küçük, ince gagalı ve zarif görünür. Erişkinde kanat uçları yuvarlak, kanat altı koyu gridir; Akdeniz Martısının açık erişkin kanat altından bu özelliğiyle ayrılır. Küçük Martının genç ve ilk kış kuşlarında erişkinin koyu kanat altı henüz bulunmaz. Gençte kanadın üstündeki koyu M biçimli desen ve kuyruk ucundaki koyu bant görülebilir. Yalnız siyah baş veya beyaz kanat ucu iki türü kesin ayırmaz: önce kuşun yaşına uygun işaretler, sonra kanadın hangi yüzünün görüldüğü ve gaga yapısı değerlendirilir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Üreme için yalnız açık deniz kıyısına bağlı değildir. Suya yakın adacıklar, az bitkili açık zeminler ve güvenle yuvalanılabilen bazı yapay havzalar kullanılabilir. Koloniler başka martılarla karışık olabilir; Karabaş Martı kolonisi içindeki tek bir çift de üreyebilir. Habitatın doğal ya da insan yapımı olması kadar, yuvalama için uygun ve rahatsız edilmeyen bir yer sunması önemlidir.
Yuva Yeri
Yuva genellikle suyun yakınında, yerde veya alçak bitkilerin üzerindedir. Çevreden toplanan bitki parçaları bir çanak oluşturur. Bu yapı açık arazideki bir yuvadır; ağaç kovuğu veya kayalıkta oyulmuş bir yuva gibi anlatılmaz. Üreme sayıları ve süreleri Tanım bölümündeki üreme anlatımında verilmiştir.
Günlük Alan Kullanımı
Birleşik Krallık’taki tür hesabı, kışın kıyılarda görülen kuşların iç kesimlerdeki göl ve su depolarında büyük martı geceleme gruplarına da katılabildiğini anlatır. Üreme kolonileri ise kıyı sulak alanlarında, Karabaş Martıların arasında bulunabilir. Bu bölgesel örnek, beslenme, yuvalama ve geceleme yerlerinin tek bir kıyı parçasından ibaret olmadığını gösterir; Türkiye’deki belirli bir sürünün geceleme yeri bu kaynaktan çıkarılmaz.
Dünya Yayılışı
Üreme alanları büyük ölçüde Avrupa’dadır; Karadeniz çevresi türün temel üreme bölgelerinden biridir. Türkiye’nin iç kesimlerinde de ürer. Üreme dışında Akdeniz ve Karadeniz’de, kuzeybatı Avrupa’nın Atlantik kıyılarında ve kuzeybatı Afrika’da bulunur. Bu geniş kışlama alanı, bütün bireylerin aynı kıyıya gittiğini göstermez.
Türkiye’deki Durumu
Türkiye’deki üremeye ilişkin somut tarihsel kanıtlar renkli halkalama çalışmalarında bulunur. 2003 cilt tarihini taşıyan, Nisan 2004’te yayımlandığı belirtilen İngilizce rapor, 1997–2002 arasında Konya’daki Bolluk ve Kulu göllerinde yavruların halkalandığını bildirir. Gediz Deltası’nda da 2002’de yavrulara metal halka takıldığı kaydedilmiştir. Bunlar ilgili yer ve yıllardaki üreme kayıtlarıdır; bugünkü koloni büyüklüğü veya bütün Türkiye’nin nüfusu olarak kullanılamaz. Bir halkayı uzaktan okumak için kuşu kovalamak yerine bulunduğu noktadan doğal duruşunu gözlemek gerekir.
Göç Yolculuğu
Üreme sonrasında bazı kuşlar kıyılara ve kışlama alanlarına dağılır. Polonya kolonilerinden 19 kuşun yıl boyu izlendiği araştırmada, Manş Denizi, Kuzey Denizi ve İrlanda Denizi kıyıları gibi farklı kışlama bölgeleri belirlendi. Bir kuş Portekiz kıyısı ile İspanya’nın Malaga çevresini kullandı. Bu Polonya örneklemine ait sonuçlar, Türkiye’deki kuşların aynı yolu izlediğini kanıtlamaz. Tanınan renkli halkalı bir bireyin yeniden görülmesi o kuşun hareketini belgeler; bütün sürünün kökeni tek bireyden çıkarılmaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Kara ve su omurgasızları ile küçük balıklardan yararlanır. CIESM tür hesabında yazın böceklerin, kışın ise balık, solucan, böcek, yiyecek artığı ve leş gibi farklı besinlerin kullanıldığı belirtilir. Bu mevsimsel değişim, bütün kolonilerin her gün aynı besini yediği anlamına gelmez. Yalnız “martı” adıyla sürekli balık yiyen bir kuş olarak düşünmek, türün karadaki beslenmesini gözden kaçırır.
Nasıl Avlanır?
Karada omurgasız arayabilir; su yüzeyindeki besinleri de alır. Naturalis’in tür hesabı, balık yakalarken ön gövdesini suya eğme veya yüzeyden kısa dalış yapma davranışlarını anlatır. Bunlar derine dalıp uzun süre su altında kovalayan bir kuşun avlanışıyla aynı değildir. Bir kuşun su üstünde yüzmesi, o anda mutlaka balık yakaladığı anlamına gelmez; dinlenme ile beslenme ayrılmalıdır. Yerde arama ve su yüzeyinden alma, bulunduğu ortamdaki kullanılabilir besinlere göre birlikte görülebilir.
İlginç Bilgiler
## İlginç Bilgiler İtalya’nın Kuzey Adriyatik kıyısında 2016–2017 ve 2022’de izlenen 20 Akdeniz Martısı, tarım alanlarıyla birlikte iç suları ve açık denizi kullanmıştır. 2026’da yayımlanan çalışmada yavru bakımı sırasında denize yönelik geziler artmış, daha küçük dalgalar ve orta kuvvette rüzgâr da deniz kullanımına eşlik etmiştir. Bunlar o İtalya örnekleminin alan kullanım sonuçlarıdır. Araştırmacıların daha besleyici deniz avının yavrulara yararlı olabileceği açıklaması, bu çalışmada her avın ölçüldüğü anlamına gelmez. Almanya’nın Hamburg kentinde 2021 ve 2022’de yapılan, 2025’te yayımlanan bir çalışmada Akdeniz Martıları bir binanın geniş düz çatısında yuvalanmıştır. Verici takılan kuşların başka kolonileri ziyaret ettiği de görülmüştür. Bu ziyaretler olası üreme alanlarını araştırma davranışıyla ilişkilendirilir; ziyaret edilen her yerde yeni bir başarılı yuva kurulduğu anlamına gelmez. Çalışma, türün doğal adacıkların dışında insan yapımı alanları da kullanabildiğine dair belirli bir yer ve döneme ait kanıt sağlar. Polonya’daki üreme kolonilerinde yakalanan 19 kuşun yıl boyunca izlenmesi, kışlama ve üreme dönemlerinde farklı habitatların kullanıldığını göstermiştir. 2024’te çevrimiçi, 2025 dergi cildinde yayımlanan araştırmada kuşlar Polonya, Çekya ve Almanya’daki başka üreme alanlarına da yönelmiştir. Yazarlar hangi habitatın kullanıldığını, hangisinin tercih edildiğiyle aynı saymaz: tercih için çevrede ne kadar habitatın bulunabildiği de karşılaştırılmalıdır. Bu ayrım, izleme haritasını doğru okumak için önemlidir. Karadeniz ve kuzeydoğu Akdeniz programlarını inceleyen 2003 raporunda, halka bildirimlerinin çoğunu az sayıda düzenli okuyucu yapmıştır. Bu nedenle çok kayıt gelen kıyı yalnız kuşların kullanımını değil, gözlem çabasını da yansıtır. Aynı halkalı kuşun yeniden görülmesi yeni birey sayılmaz.
