Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
İnce Gagalı Martı
Chroicocephalus genei
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
İnce Gagalı Martı, uzun boyunlu ve yatık alınlı bir martıdır. Boynunu uzatıp başını hafif aşağı eğdiğinde ince, öne doğru uzayan görünüşü belirginleşir. Uzun kırmızı gagası, açık gri sırtı ve beyaz başı birlikte değerlendirilir.
İngilizce Slender-billed Gull adı, AviList’te Chroicocephalus genei bilimsel adıyla eşleşir. Eski yayınlardaki Larus genei de aynı kuşun önceki cins adıdır. Bu ad değişikliği ayrı bir tür bulunduğu anlamına gelmez.
Genel Görünüm ve Duruş
Erişkinin sırtı ve kanat üstü soluk maviye çalan gridir; göğsünün altı ve karnında pembelik görülebilir. Üreme döneminde başı beyaz kalır, koyu başlık oluşmaz. Bacaklar parlak kırmızı, gaga kırmızıdır. Alt taraftaki pembelik, kuşu tek başına tanımaya yetmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin temel tüy deseni birbirine çok benzer. Erkek biraz daha iri olabilir; ancak bu fark tek başına, ayrı duran bir kuşun eşeyini güvenle belirlemez.
Gençlik tüyleri kısa sürede değişir. İlk kış kuşunda kanadın üstünde gri-kahverengi alanlar, başın tepesinde ve kulak çevresinde gri izler görülebilir. Kuyruğun ucunda siyah bir bant bulunur. Gaga ve bacaklar erişkindekinden daha soluktur; bu görünüş ayrı bir eşey değildir.
Uçuşta Görünüm
Erişkinin açık üst kanadında, kanadın dış bölümündeki uzun uçuş tüylerinin beyaz ve siyah alanları seçilir. Aynı dış tüyler alttan bakıldığında koyu gri görünür. Bu nedenle kanat altını bütünüyle beyaz veya siyahı yalnız en uçta olan bir yüzey diye tarif etmek yanıltır.
Kanat çırpışı, CIESM’in uzman tanımında Karabaş Martıdan daha yavaş anlatılır. Bu, tek başına kesin tanı sağlayan sayısal bir kanat çırpma ölçüsü değildir.
Ses ve Davranış
Bir seslenişi kalın, titreşimli ve pürüzlü bir ses olarak tarif edilir. Oiseaux’nun uzman anlatımında “krerrr” biçiminde yazılır. Böyle bir yazılı ses benzetmesi, tek başına kesin tanı sağlamaz.
Karıştırılabilecek Türler
Karabaş Martıyla (Chroicocephalus ridibundus; İngilizce Black-headed Gull) karıştırılabilir. Üreme döneminde onun koyu kahverengi başlığı belirgindir. Kışın bu başlık kaybolunca ayrım güçleşir: Karabaş Martı daha toplu görünür; gagası daha kalındır. İnce Gagalı Martının uzamış başı, yatık alnı ve uzun gagası birlikte aranır. Gençlerde yalnız başın beyaz olmasına bakılmaz.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Kıyı lagünleri ve tuzlaların içindeki adacıklar, önemli üreme ortamlarıdır. Kuşlar açık veya seyrek bitkili zeminde toplu yuva kurar. İç kesimlerdeki uygun tuzlu göller de kullanılabilir.
Yuva Yeri
İspanya’nın doğusundaki Albufera de Valencia’da 1994–1999 boyunca izlenen 22 yuvada en sık rastlanan sayı üç yumurtaydı; bu, yuvaların yarısından biraz azını oluşturuyordu. Yuvalar çıplak, az bitkili adacık zeminindeydi. Yapılarında saz benzeri bitkilerin sapları, zaman zaman tüy ve kabuk parçaları bulunuyordu. Bu bulgular, Türkiye’de her çiftin mutlaka üç yumurta bırakacağı anlamına gelmez.
Kuluçka için uzman derlemeleri aynı süreyi vermez: Fransız doğa tarihi müzesinin tür özetinde yaklaşık 22 gün, CIESM’in Akdeniz rehberinde 25 gün yazılıdır. İlk kaynak iki eşin de kuluçkaya katıldığını belirtir. Yavrular birkaç gün içinde yuvadan ayrılabilir; bu henüz uçabildikleri anlamına gelmez. Uçuşa başlama dönemi her iki derlemede de yaklaşık dört–beş hafta olarak anlatılır. Koloniye yaklaşarak yumurta veya yavru kontrolü yapılmamalıdır.
Günlük Alan Kullanımı
Özellikle kışın gruplar hâlinde beslenir ve akşamları birlikte dinlenir. CIESM’in Akdeniz rehberi, denizde karadan çok uzaklaşmasının olağan olmadığını belirtir. Türün iç kesimlerdeki tuzlu göllerde de üreyebilmesi, denizdeki bu kıyıya bağlı davranıştan ayrı değerlendirilir.
Dünya Yayılışı
Tür, Batı Afrika’dan Akdeniz ve Karadeniz çevresine, oradan Orta Asya, Pakistan ve Hindistan’ın kuzeybatısına uzanan, kesintili bir alanda ürer. AviList yayılış özetinde hem kıyılar hem tuzlu göller yer alır. Moritanya ve Senegal-Gambiya çevresindeki üreme alanları, Akdeniz topluluklarından uzakta kalır. Dolayısıyla türü yalnız Akdeniz kıyısına özgü saymak doğru değildir.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye üreme alanı içindedir. BirdLife’ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde Türkiye için 2002–2012 verilerine dayanan 1.600–2.000 çift tahmini bulunur. Bu sayı, sınırlı alan verilerinden genişletilmiş bir tahmindir; güncel ve eksiksiz bir ülke sayımı değildir. Aynı değerlendirmede Türkiye’nin kısa ve uzun dönem nüfus eğilimleri, veri yetersizliği nedeniyle bilinmiyor olarak gösterilir.
Kulu Gölü’nde 2001–2002 dönemini inceleyen İngilizce çalışma, türün burada ürediğini bildirir. Makalenin anlatımında 200, farklı gözlemcilerin verilerini birleştiren tablosunda ise 230 çift yer alır. Bunlar aynı dönem için verilmiş eski yerel tahminlerdir; bugünkü koloni büyüklüğü olarak kullanılamaz. Bu iç bölge kaydı, türün yalnız deniz kıyısında üremediğini de gösterir.
Göç Yolculuğu
Türün hareketi bütün topluluklarda aynı değildir. OSME’nin 2025 listesi güney Irak’ta yerleşik kuşları, Orta Asya’da yaz ziyaretçilerini ve sıcak kıyılarda kışlayan toplulukları ayırır. Arabistan kıyıları önemli kışlama alanlarıdır; Kuveyt’te yerleşik üreme de bulunur. Bu genel çerçeve, Türkiye’deki belirli bir koloninin hangi ülkeye gittiğini gösteren bireysel izleme kaydı değildir.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Başlıca besinleri küçük balıklar ve suda yaşayan omurgasızlardır. Artemia adı verilen tuzlu su karidesleri, uygun tuzlalarda önemli besin olabilir. Böcek ve solucan da alınır. Balığın bütün ülkelerde besinin tam yarısını oluşturduğu gibi değişmez bir oran vermek doğru değildir.
İspanya’nın güneydoğusundaki El Hondo’da, Mayıs 2020–Mart 2021 arasında yapılan deneyde kıyıya bırakılan sazan leşleri kameralarla izlenmiştir. Geçerli 79 leşin üçünde İnce Gagalı Martıların beslendiği görülmüştür. Bu, ölü balık da yiyebildiğini gösterir. Deneysel olarak sunulan leşlerdeki bu kayıt, türün günlük besininde leşin ne kadar yer tuttuğunu ölçmez.
Nasıl Avlanır?
Balık ararken su yüzeyinde yüzer, gövdesinin önünü suya eğebilir veya kısa bir dalışla yüzeye yakın avı alabilir. Küçük kabukluları yüzeyden toplaması da görülür. Beslenirken başını suya daldırması, sürekli derin dalış yapan bir kuş olduğu anlamına gelmez.
İlginç Bilgiler
## Yavrunun Kendi Ebeveynini Bulması Kalabalık yavru gruplarında ebeveynin sesini tanımak önemli olabilir. Fransa’nın Camargue bölgesinde, Temmuz 1999’da yapılan araştırmada sekiz İnce Gagalı Martıdan 48 uzun çağrı kaydı incelenmiştir. Çağrının tek tek hecelerinde aynı anda iki temel ses bileşeni bulunmuştur. İki ses bileşeninin bulunması, tek başına hangi bireyin seslendiğini göstermez. Bireyler arasındaki ayrım için seslerin frekansı ve hecelerin iç yapısındaki farklar değerlendirilmiştir. Yavruların toplandığı hareketli gruplarda yetişkinin çağırması ve kendi yavrusunun ona koşması da gözlenmiştir. Ancak ses yapısının bu işe evrimleştiği yorumu, bu makalede her ses bileşeni değiştirilerek sınanmış bir deney sonucu değildir. Üstelik bazı yetişkinler, besledikleri halkalı yavrudan dolaylı olarak tanınmıştır; örneklemin bu sınırı da vardır. ## Tüydeki Besin İzleri Tüyler, yavrunun aldığı besinin izini taşıyabilir. Fransa’nın Akdeniz kıyısında 1998–2013 dönemini kapsayan araştırmada, 18 koloni alanından 331 yavrunun tüyündeki karbon ve azotun kararlı izotopları incelenmiştir; bunlar aynı elementin farklı atom biçimleridir. Sonuçlar, yayılış tuzlalardan daha az tuzlu lagünlere genişlerken beslenmenin de değiştiğini düşündürmüştür. Yavrulara balık gibi besinlerin daha fazla taşınması olası açıklamadır. Araştırma avların tümünü tek tek saymamıştır. Beslenme değişiminin kuşları yeni alanlara mı yönelttiği, yoksa yeni alanlara yerleşmenin menüyü mü değiştirdiği de kesinleşmemiştir. ## Bir Su Damlasıyla Av Taşımak Çok küçük avları yemek, yalnız uzun bir gagaya bağlı değildir. Fransa’nın Camargue bölgesindeki Salin-de-Giraud’da yapılan ve 2025’te yayımlanan video araştırmasında 21 odak kuş kaydı değerlendirilmiştir. Kuşlar yüzerken küçük karidesleri gagalarının ucuyla almış; avın, gaganın alt ve üst parçaları arasında kalan bir su damlasıyla ağız içine taşındığı görülmüştür. Araştırmacılar bunu suyun yüzey gerilimiyle, yani damlayı bir arada tutan kuvvetle açıklamıştır. Bu gözlem belirli tuzla koşullarındaki beslenmeyi anlatır. Küçük karidesleri böyle yemesi, balığı veya başka bir avı da aynı biçimde yediği anlamına gelmez.
Karabaş Martı
Chroicocephalus ridibundus
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Karabaş Martı ince yapılı, açık gri sırtlı, beyaz gövdeli bir martıdır. Üreme giysisindeki erişkinin başı yakından koyu çikolata kahverengisidir; uzaktan siyah görünebilir. İnce gagası ve bacakları koyu kırmızı, gözünün çevresindeki ince yaylar beyazdır. Koyu başlık ensenin tamamını örtmez. Türü tanımak için başla birlikte kanat ve kuyruk deseni de görülmelidir.
Uçan kuşta dış kanadın ön kenarındaki belirgin beyaz alan dikkati çeker. Koyu uçuş tüyleriyle yan yana duran bu işaret, kahverengi başlıktan daha uzun süre tanımaya yardım eder.
Genel Görünüm ve Duruş
Kış giysisinde başın büyük bölümü beyazlaşır. Gözün önünde ve özellikle arkasında koyu lekeler kalır; tepede de silik koyuluk bulunabilir. Sırt açık gri, kuyruk erişkinde beyazdır. Bu nedenle beyaz başlı bir kış kuşunu sırf başlığı yok diye başka türe ayırmamak gerekir.
Karabaş Martı yalnız deniz kıyısında yaşayan bir kuş değildir. RSPB’nin Britanya anlatımında iç sularda, tarım alanlarında ve kentlerde de görülür. Genellikle toplu dolaşır; besinin bol olduğu yerlerde ve dinlenme alanlarında daha büyük sürüler oluşturabilir. Kalabalıkta kuşun kimliği kadar hangi bireyin hangi davranışı yaptığı da dikkatle izlenmelidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı tüy desenini taşır. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin Avrupa kuşlarına ilişkin uzman rehberi, erişkin kuzey Avrupa erkeklerinin ortalamada daha iri olabildiğini belirtir; ancak ölçüler örtüşür. Sahada yalnız iriliğe veya bir fotoğrafa bakarak her kuşun eşeyi güvenilir biçimde söylenemez. Rehberdeki elde ölçüm sınırları bütün ülkelerdeki kuşlara değişmez bir kural gibi uygulanmamalıdır.
Yeni uçmuş gençlerin sırtında ve kanat örtülerinde, yani uçuş tüylerinin üzerini kaplayan küçük tüylerde kahverengi ve açık kenarlı desenler vardır. Kuyruk ucuna yakın koyu bir bant görülür. İlk sonbahar ve izleyen ilkbaharda kanattaki kahverengi ve koyu tüyler de yaş tayininde yararlıdır. Gaga ve bacak rengi de yaşla değiştiğinden tek başına eşey işareti değildir.
Uçuşta Görünüm
Kanatlar uzun ve sivridir. Cornell’in tanı anlatımında, dış kanadın beyaz ön kenarı hem üstten hem alttan görünür; koyu uçuş tüyleriyle belirgin karşıtlık kurar. Gençlerin üst kanadında kahverengi alanlar da bulunur. Kanadın yalnız bir yüzüne veya tek donmuş görüntüye bakmak yerine birkaç kanat vuruşu izlenmelidir.
Uzman yaşlandırma rehberi, bazı koyu kanat lekelerinin hem gençliğini geride bırakmakta olan kuşlarda hem erişkinlerde bulunabildiğini özellikle uyarır. Bu nedenle küçük bir siyah noktadan kesin takvim yaşı çıkarılmaz; kuyruk bandı, kanattaki kahverengi tüyler ve baş giysisi birlikte değerlendirilir.
Ses ve Davranış
Sesi keskin, gür ve pürüzlüdür; kısa, art arda çağrılarla daha uzun sesler duyulabilir. Kalabalık bir kolonide birçok kuş aynı anda seslenir. Yazıyla taklit edilen tek bir heceyi kesin tanı gibi kullanmak yerine, sesin geldiği kuşun görünüşü de izlenmelidir.
RSPB’nin Britanya’daki gözlemleri, türün traktörlerin arkasında topluluklar halinde besin arayabildiğini de anlatır. Aynı kuşlar besin çevresinde çekişebilir ve gürültülü olabilir. Bu hareketlilik, kuşları sürekli tek bir sosyal düzene veya değişmez günlük programa bağlamak için yeterli değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Akdeniz Martısı (Ichthyaetus melanocephalus) gerçek bir karışma olasılığıdır. Cornell’in karşılaştırmalı anlatımında Karabaş Martıdan biraz daha iri ve daha kalın gagalıdır. Tam erişkininin kanat uçları bembeyaz, üreme başlığı siyahtır. Akdeniz Martısının beyaz kanat ucu kuralı genç kuşlara uygulanmaz; iki türün kışın göz arkasında koyuluk taşıyabilmesi de yalnız baş lekesiyle karar vermeyi güçleştirir.
Küçük Martı (Hydrocoloeus minutus) daha küçük, kısa bacaklı ve ince siyah gagalıdır. Josh Jones’un uzman tanı rehberinde erişkin Küçük Martının kanatları daha yuvarlak, alt yüzü koyu ve arka kenarı beyazdır. Karabaş Martının kanatları daha sivri ve gagası daha uzundur. Buradaki koyu kanat altı ayrımı erişkin Küçük Martı içindir; gençlerin kanat altı beyaz olabildiğinden aynı işaret her yaşta kullanılamaz.
Genç Küçük Martının üst kanadında belirgin koyu bir W deseni bulunur. İlk kış Karabaş Martıda kanadın ortasındaki kahverengi şerit daha zayıftır ve dış kanatta daha çok beyaz görülür. Bu yaşlarda kuyruktaki koyu bant tek başına ayırıcı değildir. Uzaktaki kuşta desen seçilemiyorsa türü kesinleştirmek için daha iyi görünüş beklenmelidir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Cornell’in uzman tür özetinde üreme ortamları arasında sığ ve durgun suların çevresi, göller, yavaş akan nehirler, bataklıklar ve kıyı adacıkları yer alır. Yuvalar açık zeminde, alçak bitkilerin arasında veya sudan yükselen bitkiler üzerinde kurulabilir. Yuva, kuru bitkilerden yapılmış kaba bir çanaktır.
Yuva Yeri
BTO’nun Britanya ve Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik yumurta sayısı 2–3, kaydedilen aralık 1–4’tür. Erkek ve dişi kuluçkaya katılır; kuluçka 23–26 gün, yavrunun uçabilir hale gelmesi 34–36 gün olarak verilir. Yavrular hav tüyleriyle kaplı ve hareketli çıksa da ebeveyn bakımına ihtiyaç duyar. Bu süreler burada Türkiye’de ayrıca ölçülmüş değerler olarak sunulmamaktadır. Koloniye yaklaşmak yerine uzaktan izlemek gerekir.
Günlük Alan Kullanımı
İsveç’in güneybatısında 1990’larda yapılan iki koloni karşılaştırmasında, kentteki Skövde kolonisi ile kırsal Hornborgasjön kolonisi çevresindeki yollar taranarak beslenen kuşlar sayılmıştır. Çöp alanları dışarıda tutulduğunda kent kolonisi daha çok çimenlikleri, kırsal koloni ise çıplak toprak, yeni ekilmiş tarla ve otlakları kullanmıştır. Yavru besleme döneminde besin arama uzaklıkları da kuluçka dönemindekinden daha büyük bulunmuştur. Bu iki İsveç kolonisi, Türkiye’deki bütün kolonilerin her gün aynı uzaklığa gittiğini göstermez.
Dünya Yayılışı
AviList’in güncel sınıflandırma ve yayılış özetinde Karabaş Martı; Grönland’ın güneyi, İzlanda ve batı Avrupa’dan Rusya’nın geniş kesimleri ile kuzeydoğu Çin’e uzanan bir üreme alanına sahiptir. Kanada’da Newfoundland’ın batı ve orta kesimlerinde de ürer. Dolayısıyla Kuzey Amerika’daki bütün kuşlar yalnız rastlantısal konuk olarak tanımlanamaz. Kış yayılışı Afrika’nın bazı kesimleri, güney Asya ve doğu Kuzey Amerika’yı da kapsar; bütün bireylerin aynı mesafeyi katettiği anlamına gelmez.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de kış kullanımı, Çorum’daki Obruk Baraj Gölü’nde yapılan özgün sayımlarda açıkça görülür: Ocak 2018’de 184, Ocak 2019’da 205 Karabaş Martı kaydedilmiştir. Araştırmacılar bu iki yılda sekiz gözlem noktasını kullanmıştır. Ocak 2020’de kaydedilen 63 kuş ise kötü hava, erişim güçlüğü ve avcılık nedeniyle yalnız üç noktadan yapılan kısa gözlemlere aittir; önceki yıllarla eşit kapsamlı değildir. Bu üç sayıdan ülke çapında azalış sonucu çıkarılamaz.
Üreme dağılımı, kışın görüldüğü her su alanını kapsamaz. Ashoori ve Watanabe’nin 2017 tarihli yabancı dilde bölgesel yayını, Anadolu’da türün görece az sayıdaki yerde yuvaladığını uzman kaynağa dayanarak belirtir. Bu, Türkiye için yeni bir ülke sayımı değildir. Bir gölde yazın birkaç kuşun kalması, orada yuva veya yavru bulunduğu gösterilmeden üreme kaydı diye sunulamaz.
Göç Yolculuğu
EURING’in Avrupa halkalama atlası, kuzey ve doğudaki kuşların genel olarak güney ve batıya hareket ettiğini; batıdaki bazı topluluklarda ise daha kısa mesafeli hareketlerin ve yerleşik kalmanın bir arada bulunduğunu gösterir. Doğu Avrupa ve Rusya içlerinden gelen bağlantılar güneydoğu Avrupa ile doğu Akdeniz’e de uzanır. Bunlar Avrupa ölçeğindeki halka bulgularıdır. Türkiye’de görülen halkasız bir kuşun doğduğu ülke veya izlediği yol bu geniş desenden kesin olarak çıkarılamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Cornell’in tür hesabında toprak solucanları, böcekler ve başka küçük omurgasızlar önemli besinler arasındadır. Balık, meyve, tohum ve insan yiyeceği artıkları da alınabilir. Mevsim ve ortama göre değişen bu liste, her kuşun bütün besinleri aynı miktarda yediğini göstermez.
Karabaş Martı, balıkçı teknelerini veya besin sağlayan insan etkinliklerini de izleyebilir. Oiseaux.net’in uzman anlatımı, suda, açık kıyıda ve karada besin toplama esnekliğini vurgular. Bununla birlikte, yalnız bir teknenin çevresinde görülmesi kuşun o gün sadece balık yediğini kanıtlamaz; besin tercihini göstermek için alınan besinin de belirlenmesi gerekir.
Nasıl Avlanır?
Suda yüzerken yüzeyden toplar, alçak uçuştan suya uzanarak besin alır ve uçan böcekleri havada yakalayabilir. Meyveleri uçarken daldan koparması da anlatılmıştır. Yöntemin görülmesi yararlıdır; fakat avın boyu ve türü seçilemiyorsa kayıt yalnız gözlenen davranışı anlatmalıdır.
İlginç Bilgiler
## Yaz Kaydı ile Yuva Kanıtı Arasındaki Fark İran’ın Hazar kıyısındaki Anzali sulak alanında, 7 Haziran 2015’te 38 erişkin olmayan kuş görülmesine karşın yuva bulunamamıştır. 29 Mayıs 2016’da ise küçük bir saz adacığında iki yumurtalı bir yuva kaydedilmiştir. Aynı alandaki iki başka çift, yazarları daha fazla üreyen çift olabileceği düşüncesine götürmüştür; fakat onların yuvaları gösterilmemiştir. Bu özgün kayıt, yazın kuş görmek ile yuva bulmanın farklı kanıtlar olduğunu somutlaştırır. İran’daki sonuç Türkiye’de o tarihte yeni bir koloni bulunduğu anlamına gelmez. ## Gelgit Alanlarını İzleyen GPS Araştırması Hollanda’nın Wadden Denizi’ndeki Griend kolonisi üzerine 2024’te basılan bir çalışmada, 2019’da 11 üreyen kuşa GPS takılmış; aynı kuşların dokuzu 2020’de de izlenmiştir. Araştırmacılar, üreme çevresindeki besin arama gezilerinde açığa çıkan gelgit alanlarının kullanımını incelemiştir. Kuşlar bütün havza boyunca alçak suyu sürekli izlemek yerine çoğunlukla koloninin doğusuna veya batısına yönelmiş, bireyler farklı alan seçimleri göstermiştir. Göç ve kış konumları bu çözümlemenin dışında tutulmuştur. GPS konumu bir besin örneği değildir; bu çalışma kuşların yediği kabuklu veya solucan oranını doğrudan ölçmemiştir. ## Kentleşme ile Besin Tercihi İngiltere’nin kuzeybatısındaki Sefton kıyısında, 21 Kasım–22 Aralık 2012 arasında 11 alanda yapılan deneyler, alışılmış insan yiyeceğinin davranışla ilişkisini araştırmıştır. Her alanda toplam 20 denemede beyaz ekmek ile taze küçük balık sunulup ilk alınan besin kaydedilmiştir. En kırsal uçta balık, en kentsel uçta ekmek daha sık seçilmiştir. Bu, sunulan iki yiyecek arasındaki deneysel tercihtir; doğadaki bütün besinlerin oranı veya ekmeğin sağlıklı olduğu sonucu değildir. Kuşlar bireysel olarak işaretlenmediği için deneme sayısı aynı sayıda farklı kuş anlamına da gelmez.
