kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi İspinoz (Fringilla coelebs)
VS
Seçildi Dağ İspinozu (Fringilla montifringilla)

İspinoz

Fringilla coelebs

Takım Passeriformes
Familya İspinozgiller (Fringillidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Çift açık kanat çizgisi, beyaz dış kuyruk telekleri ve yeşilimsi sağrı; erkek ve dişi renkleri farklıdır.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

İspinoz, kısa ve koni biçiminde gagalı küçük bir ötücü kuştur. Koyu kanadındaki iki açık çizgi ile kuyruğun iki yanındaki beyaz lekeler önemli tanı işaretleridir. Erkek daha renkli, dişi daha sadedir; kanat ve kuyruk deseni iki eşeyde de bulunur. Kuyruğun dış tüyleri bütünüyle beyaz değildir; koyu tüylerin üzerindeki beyaz alanlar özellikle kuş havalandığında belirginleşir.

Bilimsel adı Fringilla coelebs’tir. Common Chaffinch adı eski ve güncel kaynaklarda görülebilir; AviList’in güncel İngilizce adı Eurasian Chaffinch’tir. Aynı kaydın bu iki İngilizce adı, iki ayrı Türkiye türü anlamına gelmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Erkeğin üreme döneminde tepesi ve ensesi mavi-gridir. Alnı koyu, yanakları ve göğsü sıcak pembe-kiremit rengindedir. Sırtı kestane kahverengisi, kuyruğun üst başlangıç bölümü zeytin yeşilidir. Kanattaki açık alanların arasında siyah tüyler bulunur. Gaga bu dönemde mavimsi gri görünebilir; bacaklar pembemsi kahverengidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkeğin kış tüylerindeki açık kahverengi uçlar canlı renkleri kısmen örter. Uçlar ilkbahara doğru aşındıkça renkler belirginleşir. Bu değişim, tüm tüylerin yeniden çıkması değildir.

Dişinin üst tarafı daha sade kahverengi-gri, alt tarafı açık gri-bej tonlardadır. Erkekteki belirgin pembe göğüs ile mavi-gri tepeyi taşımaz. Genç kuş da dişiye benzer; yalnız kahverengi görünüşe bakarak erişkin dişi denmemelidir. Her ikisinde açık kanat işaretleri aranır. Erkek ve dişiyi ayırmaya yardımcı olan bu renkler, türü diğer kuşlardan ayıran bütün işaretlerin yerine geçmez.

Uçuşta Görünüm

Uçarken hızlı kanat vuruşlarını, kanatlarını kapattığı kısa aralıklar izler; böylece hafif dalgalı bir yol çizer. Bu sırada kanat ve kuyruktaki beyaz alanlar kısa sürelerle görünür olur.

Ses ve Davranış

Erkeğin kısa şarkısı, aşağıya doğru iniyormuş gibi duyulan bir dizinin sonunda güçlü bir ses süsüyle biter. Üreme döneminde sık tekrarlanır. Kısa, keskin “fink” benzeri çağrılar ile daha yuvarlanan alarm sesleri de duyulabilir. Yazıyla verilen heceler sesin yaklaşık tarifidir. Bir erkeğin tek bir şarkı kalıbına bağlı olduğu düşünülmemelidir; aynı kuş birden fazla şarkı tipi kullanabilir.

Karıştırılabilecek Türler

Başlıca benzeri, sitedeki adıyla Dağ İspinozudur (Fringilla montifringilla; İngilizce Brambling). Onda omuz ve göğüs çevresinde turuncu tonlar ile belirgin beyaz bir kuyruk üstü bölgesi bulunur. İspinozda bu bölge zeytin yeşilidir. Dağ İspinozunun kuyruğunda İspinozdaki beyaz dış kenar deseni bulunmaz. Özellikle kışın iki tür aynı toplulukta görülebildiğinden, her kuşun kuyruk üstü ve kanat deseni ayrı kontrol edilir.

Dişi Serçe de (Passer domesticus; İngilizce House Sparrow) sade kahverengi görünüşü nedeniyle yanıltabilir. Dişi İspinoz daha ince görünür; Serçedeki koyu sırt çizgilerini taşımaz ve kanadında belirgin açık işaretler bulunur.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Yaprak döken, iğne yapraklı ve karışık ormanları kullanır. Ağaçlı parklar, bahçeler, meyvelikler ve tarım alanlarının ağaçlı kenarları da yaşam alanına girebilir. Yuva ve şarkı için kullanılan dallar ile besin aranan zemin, aynı alanın farklı parçalarıdır. Tamamen ağaçsız bir manzara, türün bütün gereksinimlerini karşılayan tipik bir üreme alanı sayılmaz.

Yuva Yeri

Dişi, ağaç ya da çalı üzerinde çanak biçiminde bir yuva yapar. İnce ot, yosun ve benzeri malzemeleri kullanır; dış yüzeyi likenlerle gizler, içini kıl ve tüylerle döşer. BTO’nun Britanya ve Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik dört–beş yumurta, dişide 12–13 gün kuluçka ve yavrular için 13–15,5 günlük yuva dönemi verilir. Bunlar Türkiye’de ayrıca ölçülmüş süreler değildir; yuvadan ayrılmak da bağımsız beslenmekle aynı aşama değildir. Yuva bitkilerini açmadan, uzaktan izlemek gerekir.

Günlük Alan Kullanımı

Yuvanın çevresindeki besin ağaçları günlük alan kullanımının parçasıdır. İngiltere’de dokuz çiftlikte yürütülen 1996–1997 araştırmasının 1997 kayıtlarında, ağaca yapılan ve mesafesi gözlemle kestirilebilen 208 besin toplama uçuşunun ortalama uzaklığı 34,5 metredir. Bu sayı 208 farklı kuşu veya türün değişmez yuva çevresi sınırını göstermez; yalnız o yıl ölçülebilen ağaç ziyaretlerinin ortalamasıdır.

Dünya Yayılışı

Güncel takson kapsamındaki doğal üreme alanı Avrupa’dan Orta Asya’ya uzanır; Türkiye, Kafkasya ve İran çevresindeki topluluklar da bu alanın parçasıdır. AviList yedi alt tür tanır. Kuzey Afrika’daki yerli ispinozlar ile Azor, Madeira ve Kanarya adalarındaki bazı eski alt türler artık ayrı türlerde değerlendirilir. Bu nedenle eski bir kaynaktaki geniş Fringilla coelebs yayılışını bugünkü türün haritası gibi okumamak gerekir.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de hem yerli hem kışlayan toplulukları bulunur. Perktaş ve Ayaş’ın 2010’da yayımlanan İngilizce araştırması, 1998–2007 saha gözlemleri ile 1984–2008 gözlem kayıtlarını değerlendirmiş; üremenin kuzey, batı ve güneybatıdaki doğal ormanlarla ilişkisini vurgulamıştır. Haziran 2007’de Van çevresinde yapılan aramada üreme kanıtı bulunmamıştır. Bu tarihli sonuç, bugün bütün Güneydoğu Anadolu’da kesinlikle üremediğini gösteren güncel ve eksiksiz bir tarama değildir.

Göç Yolculuğu

Göç davranışı topluluğa göre değişir. EURING/CMS’nin Avrupa halkalama verilerine dayanan atlasında Britanya Adaları kuşlarının bir bölümü yerinde kalırken, kuzey Avrupa topluluklarında güneye ve batıya hareket daha belirgindir. Kışlama alanları Batı, Güneybatı ve Güney Avrupa’dan Kuzey Afrika’ya uzanabilir. Bu Avrupa bağlantıları Türkiye’de görülen her kuşun aynı yolu izlediğini veya aynı ülkeden geldiğini göstermez. Tek bir kış sürüsü de yerel üreyen kuş sayısının ölçüsü değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Kışın ağırlıklı olarak tohumlarla beslenir. Üreme döneminde böcekler ve başka küçük omurgasızlar daha önemlidir; yavrulara da çoğunlukla bu besinler taşınır. Yenilen avlar arasında tırtıllar, böcekler, sinekler, yaprak bitleri ve örümcekler bulunabilir. Yerde tohum topladığı gibi, ağaç ve çalıların dal ve yapraklarını da araştırır. Bu yüzden onu yalnız tohum yiyen bir kuş olarak tanımak eksik kalır.

Nasıl Avlanır?

İngiltere’de 1996–1997’nin nisan–temmuz döneminde dokuz çiftlikte yapılan araştırma, yavru besleyen 100 çiftin 1.143 besin toplama uçuşunu izlemiştir. Kuşlar ağaç ve çalıları, kapladıkları alana göre belirgin biçimde fazla kullanmıştır. Tek bir yere atanabilen 1.123 ziyaretin 515’i ağaçlara, 367’si çit bitkilerine yapılmıştır. Bunlar yakalanan böcek sayıları değildir; yerel besin arama yerlerinin kayıtlarıdır. Türkiye’deki her yuvaya aynı oranlar uygulanamaz.

İlginç Bilgiler

## Türkiye’de İklim ve Yayılış Türkiye’deki 2010 dağılım araştırmasında yalnız kuşların bulunduğu noktalar işaretlenmemiştir. Olası veya güncel üreme alanı olarak seçilen 64 yer ile üreme kaydı bulunmayan 36 yerin iklim ve yükselti bilgileri karşılaştırılmıştır. İklim verileri 1975–2005 ortalamalarıdır. Yaz yağışıyla bulunan ilişki, yağmurun tek başına üremeye neden olduğunun deneyi değildir. Araştırmanın alan seçimi ve eski gözlem kayıtlarıyla sınırlı bir ilişkidir; güncel ülke nüfusu hesabı da vermez. ## Genlerle Değişen Sınıflandırma İspinozların sınıflandırılmasını değiştiren 2021 genetik araştırması, İspanya’nın Segovia ve Ceuta bölgeleri ile Azor, Madeira ve Kanarya adalarından örnekler kullanmıştır. Genom karşılaştırmasında iki ana kara ve yedi ada topluluğundan 81 kuş yer almıştır. DNA’daki çok sayıda değişken nokta, renk ve biçim farklarıyla birlikte değerlendirilerek beş tür önerilmiştir. Bu, yalnız bir fotoğraftaki renk farkına bakılarak yapılmış bir ayrım değildir. Araştırma bütün Avrasya topluluklarını veya Türkiye kuşlarını örneklememiştir; güncel liste kararıyla araştırmanın örneklem sınırı ayrı tutulur. ## Şarkının Öğrenilmesi İspinoz şarkısı hem öğrenme hem doğuştan gelen özellikler bakımından araştırılmıştır. Cambridge’de yapılan ve 1958’de yayımlanan kafes deneylerinde, ilk sonbaharına kadar başka kuşları duymuş gençlerle çok erken yaştan başlayarak ses bakımından yalıtılmış kuşlar aynı sonuçları vermemiştir. Erken yalıtılanların şarkıları daha basittir. İlkbaharda komşu erkeklerden duyulan seslerin de öğrenmeye katkısı bildirilmiştir. Bunlar Britanya alt türüyle yapılan deneylerin sonuçlarıdır; Türkiye’deki bütün bireyler için ölçülmüş değişmez bir öğrenme takvimi değildir. Eski deneylerin yorumu da yeniden sınanmıştır. Metzmacher’in 2016’da yayımlanan kısa incelemesi, Thorpe’un ses kayıtlarını bilgisayarda yeniden çözümleyerek yalıtılmış bir kuşun şarkısında farklı bölümler ve sade bir son hece bulunduğunu göstermiştir. Yazar, şarkının temel düzenine ilişkin doğuştan bir yatkınlık olabileceğini öne sürer. Bu, yeni bir Türkiye saha çalışması değildir; arşiv kayıtlarının yeniden analizidir. Öğrenmenin önemli olması ile şarkının hiçbir doğuştan dayanağı bulunmaması aynı iddia değildir.

Dağ İspinozu

Fringilla montifringilla

Takım Passeriformes
Familya İspinozgiller (Fringillidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Beyaz sağrı, turuncu omuz, koyu yan benekleri ve iki renkli kanat

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Dağ İspinozu (Fringilla montifringilla; İngilizce Brambling), turuncu göğsü, beyaz karnı ve uçuşta açığa çıkan beyaz sağrısıyla tanınır. Sağrı, sırtın kuyrukla birleşen bölümüdür. Yaz erkeğinin başı siyahken kışın kahverengimsi görünmesi mümkündür. RSPB, kışın İspinozlarla karışabildiğini de belirtir; bu nedenle bir sürünün içinde iki benzer türü yan yana görmek olağandır.

Genel Görünüm ve Duruş

Gövde yapısı ve büyüklüğü İspinozunkine benzer. Naturalis anlatımında üreme erkeğinin siyah baş ve üst sırtı, turuncu boğaz, göğüs ve omuz alanlarıyla karşıtlık oluşturur. Siyah uçuş tüyleriyle koyu kuyruğun yanında karın ve sağrı beyaz kalır. Kapalı kanatta iki turuncu-beyaz çizgi görülür. Dişinin kahverengi başı ve üst sırtı koyu beneklidir; boyun yanlarındaki gri alanlar daha sakin renkli baş deseninin bir parçasıdır.

Kış giysisinde renkler birbirine daha çok yaklaşsa da omuzdaki turuncu, beyaz karın ve yanlardaki koyu benekler birlikte değerlendirilebilir. Jon Carter’ın RSPB teşhis yazısı, benekli başı ve benekli yanları da İspinozdan ayrımda vurgular. Yalnız beyaz kanat çizgisine bakmak yeterli değildir; İspinozda da açık kanat şeritleri bulunur. Gövdedeki renklerin nerede başlayıp bittiğini görmek, tek bir turuncu lekeyi fark etmekten daha açıklayıcıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Kış erkeğinin baş tüylerinde siyah taban ve pas rengi uçlar bulunur; dişide tüy tabanları gridir. Blasco-Zumeta ile Heinze’nin rehberi bu ayrıntıyı eşey ayrımında kullanır. Açık tüy kenarları koyu bölümleri örtebildiği için, uzaktan kahverengi başlı görünen her kuş dişi değildir. Küçük omuz tüylerinde erkekte daha temiz sarı alanlar bulunabilirken dişide bu tüylerin koyu kenarları daha belirgindir.

Erişkin dişi, kış erkeğine benzese de turuncu alanları çoğu kez daha soluktur. Başın yanları daha açık ve daha düz kahverengi-bej, tepenin iki yanındaki koyu çizgiler daha seçilebilir olabilir. Gagası sarımsı ve uçta koyudur. Oiseaux.net hesabının bu ayrıntıları, yalnız parlak renkli erkekleri değil, daha sade görünümlü kuşları da tanımaya yardımcı olur.

İlk kış kuşlarında kanattaki tüylerin hepsi aynı yaşta olmayabilir. Yenilenmiş koyu tüylerin yanında daha soluk ve eski gençlik tüyleri kaldığında bir sınır oluşabilir. Yaş tayin rehberi ayrıca kuyruk tüylerinin uç biçimini ve sırt beneklerinin şeklini kullanır. Bunlar uzaktan kuş izleyen herkesin rahatça görebileceği özellikler değildir; kışın görülen bir kuşu yalnız baş rengine bakarak genç veya yaşlı diye ayırmak doğru olmaz.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu hızlı ve dalgalıdır. Beyaz sağrı, kuş kanatlarını açıp uzaklaşırken koyu kuyrukla birlikte belirginleşir; konmuş kuşta aynı alan kanatlar tarafından örtülebilir. İspinozlarla karışık geçişte bu beyaz alan ve çağrı birlikte yararlı ipuçlarıdır.

Büyük bir topluluğun uçuşu kesintisiz ve eşit yoğunlukta bir bulut gibi görünmek zorunda değildir. Tomas Svensson’un İsveç’te 22 Aralık 2019’da belgelediği akışta, yoğunluğun çok azaldığı bir anın ardından kuş sayısı yeniden artmıştı. Fotoğraflardaki bireyler ayrıca işaretlenerek sayıldı. Bu gözlem, gökyüzündeki kuş akışının birkaç saniyelik görünüşünün bütün akşam geçişini temsil etmeyebileceğini gösterir.

Ses ve Davranış

Uçuş çağrısı genizden gelen, uzayan “ciii” benzeri bir sestir; yakındaki kuşlardan kısa “kink” notaları da duyulabilir. Şarkı ise yavaş, uzayan ve biraz pürüzlü sesler taşır. Çağrı ile şarkıyı ayırmak önemlidir: kışın hareket eden bir sürüden gelen kısa temas sesleri, bir erkeğin yuva alanında söylediği şarkıyla aynı işlevde değildir. Sesin yazıyla benzetimi yalnız kulağı yönlendirmek içindir.

Lõhmus ile Silverin’in türün üremesini ele alan anlatımında erkeklerin, eşleşmeden önce komşu ağaçlarda grup halinde gösteri yapabildiği belirtilir. Dişilerin gelişiyle ötüş yoğunlaşabilir. Bu ilk gösteri birlikteliği, yuva kurulunca çevresini koruyan çiftin davranışıyla aynı değildir. Yazarların aktardığı kuzey Finlandiya çalışmasında dişi yuvaya yakın davetsiz kuşlara tepki verirken erkek başka erkeklere daha uzaktan karşılık verebiliyordu.

Yuva, ağaçtaki dal çatalında çanak biçimindedir. BTO’nun tür özetinde tipik 5–7 yumurta, bildirilen daha geniş aralıkta 3–8 yumurta bulunur. Kuluçkayı dişi yapar; tipik süre 11–12 gündür. Yavruların yuvada kalışı 13–14 gün olarak verilir. Bunlar Türkiye’de yeni ölçülmüş sonuçlar değil, türün kaynakta bildirilen üreme bilgileridir.

Üreme döneminde yuva çevresini savunan erkekler, yaklaşan başka erkeklere tepki verebilir. Lõhmus ve Silverin, İsveç Ammarnäs’ta 20 Haziran–2 Temmuz 1998 deneylerinde 13 yuva yakınında kuş maketi ve ötüş kaydı kullandı. Yakına birden çok erkek gelebilse de makete aynı anda birden fazla erkek saldırmadı. Araştırmacıların ortak alan savunması ihtimalini tartışması, komşu çiftlerin kesin olarak tek bir ortak bölge yönettiği anlamına gelmez.

Karıştırılabilecek Türler

İspinoz (Fringilla coelebs; kabul edilen İngilizce adı Eurasian Chaffinch, eski kaynaklarda Common Chaffinch), en önemli benzer türdür. Üreme erkeğinin başı mavi-gri, üst sırtı sıcak kahverengi, alt tarafı pembemsi pas rengidir. Kuyruğun önündeki sırt bölümü zeytin yeşilidir; Dağ İspinozundaki gibi geniş beyaz değildir. İspinoz dişisi daha sade kahverengi-gri görünür. İki türün açık kanat çizgileri aldatıcı olabileceği için, bu sırt alanı ve omuz-göğüs renkleri birlikte incelenir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Üreme alanı, kuzeyin açık huş ormanları ve huşlarla iğne yapraklıların karıştığı ormanlardır. Söğütlü kesimler de kullanılabilir. Avrupa hareket atlası, batı Palearktik’in kuzey orman kuşağını vurgular. Ağaçlı yaşam alanı ile açık beslenme parçaları bir arada bulunabilir; türün Türkiye’de kışın tarlada görülmesi, kuzeyde de ağaçsız tarlaya yuva yaptığı anlamına gelmez.

Yuva Yeri

Yuvanın dış kısmında ince dal, kuru ot, kabuk şeritleri ve yosun; içinde bitki lifleri, kıl ve tüy bulunabilir. Oiseaux.net, dıştaki likenlerin yuvayı gizlediğini, yapının örümcek ağıyla da bir arada tutulabildiğini anlatır. Kuluçkadaki dişiye erkek besin getirebilir; yavrulara iki ebeveyn bakar. Yuvaya yaklaşmadan ve ebeveynleri engellemeden uzaktan izlemek gerekir.

Günlük Alan Kullanımı

Kışın bahçelere ve yemliklerin çevresine de gelebilir. BTO, yemliklerin altında yerde beslenen kuşların dökülmüş yapraklarla karışıp kolay fark edilmeyebildiğini anlatır. Bu nedenle kuşları yalnız üst dallarda aramak yerine yapraklı zemini ve yemliklerin altını da uzaktan taramak yararlı olabilir.

Dünya Yayılışı

Kuzey Avrasya’da ürer; üreme yayılışı İskandinavya, Baltık ülkeleri ve Rusya’yı kapsar. AviList v2025b, Dağ İspinozunu bu geniş coğrafyada tek tür olarak tanır ve Akdeniz çevresiyle güney Asya’yı kış yayılışına yerleştirir. Kuzeydeki üreme ortamlarıyla daha güneydeki kış alanları birbirinden ayrılır. Üreme ormanlarına bağlı ilkbahar-yaz yaşamını, kışın besin ararken kullandığı geniş alanlar izler.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye kışlama ve geçiş alanları içindedir. OSME’nin Ocak 2025 bölgesel listesi Anadolu’yu kış yayılışına yerleştirir. Liste kış yayılışını Kafkasya, güney Orta Asya ve Irak–İran–Afganistan yönünde de sürdürür. Bu kaynaklar Türkiye için düzenli üreyen bir topluluk bildirmez. Bir kış çok sayıda, başka bir kış daha az kuş görülmesi mümkündür; kış topluluklarının bulunduğu yerler, tohumun miktarı ve ona ulaşılabilmesiyle değişebilir.

Göç Yolculuğu

Avrupa halkalama derlemesinde İskandinavya kuşlarının bağlantıları ağırlıkla kuzeydoğu–güneybatı yönündedir; Britanya, Batı, Orta ve Güney Avrupa’ya uzanır. Bazı kuşlar başka yönlere hareket eder. Derleme, sonbahardan kışa farklı bölgelerde yoğunlaşmalar ve mart–nisan döneminde kuzeye dönüşler gösterir. Bu, her bireyin sabit ve aynı çizgiyi izlediği bir yol haritası değildir. Kışın besin alanları arasında yer değiştirmeler de olur; Türkiye’deki işaretsiz bir kuşun kesin doğduğu yer bu genel bağlantılardan bulunamaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Üreme döneminde omurgasızlar ve tohumlar; kışın ise tohumlar, meyveler ve benzeri bitkisel besinler önemlidir. Kuzeyin ormanlarında besin arayan bir kuş, kışın yerdeki kayın tohumlarını toplarken görülebilir. Mevsime bağlı bu değişim, türü yıl boyunca yalnız tahılla beslenen bir kuş gibi düşünmenin yanlış olacağını gösterir.

Nasıl Avlanır?

Bolluğu yalnız yerde aramaz. Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki gözlemlerinde, bazı tırtılların çok çoğaldığı 1975–1976 yıllarında Dağ İspinozları huşların yapraklı bölümlerinde daha çok, alt bitki katında daha az besin aradı. İnceleme 1972–1978 yıllarındaki beslenme davranışlarını karşılaştırıyordu. Böylece aynı tür, uygun avın toplandığı bitki katına göre beslenme yerini değiştirebiliyordu.

Göç molasında alan seçimi yalnız en hızlı besin toplamakla açıklanmayabilir. Åke Lindström’ün güney İsveç araştırmasında, kolza anızları ile kayın tohumunun bol olduğu ormanlar karşılaştırıldı. Ormanda hem anlık enerji alma hızı hem avlanma riski daha düşüktü. Yazar bunu, kuşların kimi koşullarda daha hızlı enerji kazanmak yerine daha düşük avlanma tehlikesini seçmesiyle ilişkilendirdi; göç hızının önemini ise tümüyle dışlamadı.

İlginç Bilgiler

## Besin Varken Ona Ulaşamamak İsviçre’de 1977–1978 kışında kar, yerdeki kayın tohumlarını örttüğünde kuşların çoğu Kernwald ve Röserental geceleme alanlarından ayrıldı. 11–18 Şubat 1978’de Orbe yakınındaki az karlı tarlalarda beslenen kuşlardan 1.633’ü yakalanarak incelendi. Bu sayı bütün sürünün büyüklüğü değildir. Örnek, bir ağacın tohum vermesiyle kuşun o tohumu bulup alabilmesinin ayrı şeyler olduğunu gösterir. ## Tırtıl Bolluğu ve Üreme Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki 1972–2001 incelemesinde, izlenen ötücü kuşlar arasında tırtıl bolluğundaki dalgalanmalara sayı olarak belirgin karşılık veren tür Dağ İspinozuydu. Yıllık ortalama yumurta sayısı da Epirrita autumnata adlı güve tırtılının yoğunluğuyla ilişkiliydi. Ancak bu, tırtıl çoğalan her yılda yuvadan yavru uçurma başarısının mutlaka artması demek değildi; bu iki üreme ölçüsü aynı sonucu vermedi. ## Büyük Toplulukları Saymak Tomas Svensson’un 2021 derlemesi, bu türün milyonlarca birey içeren gerçek kış toplulukları kurabildiğini, fakat bazı çok büyük sayıların zayıf hesaplara dayandığını anlatır. İsveç’teki 2019–2020 topluluğunu da ele alan inceleme, fotoğraflarla kuş akışını saymanın değerini vurgular. Yazar, özellikle sürünün kapladığı hava hacmiyle tahminî kuş yoğunluğunun çarpılmasına dayanan hesapları eleştirir. ## Yumurtanın Rengini Ayırt Etmek Norveç’in Tydal, İsveç’in Ammarnäs ve Finlandiya’nın Kittilä bölgelerindeki 2005–2008 araştırmasında Dağ İspinozu yuvalarında 137 yumurta değiştirme deneyi yapıldı. Gerçek guguk yumurtaları yerine Dağ İspinozu ve İspinoz yumurtaları kullanıldı. İki türün birleştirilmiş analizinde, yuvadaki ve eklenen yumurtanın renk farkı reddedilme olasılığıyla ilişkiliydi. Sonuç, her kuşun her yabancı yumurtayı kesin tanıdığını göstermez; bazı denemeler aynı bireyde tekrarlanmıştı.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...