kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Ak Karınlı Ebabil (Tachymarptis melba)
VS
Seçildi Küçük Ebabil (Apus affinis)

Ak Karınlı Ebabil

Tachymarptis melba

Takım Apodiformes
Familya Ebababilgiller (Apodidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
İri yapı; beyaz boğaz ve karını ayıran kahverengi göğüs kuşağı; uzun sivri kanatlar.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Ak Karınlı Ebabil iri, güçlü gövdeli ve uzun orak kanatlıdır. Beyaz karın, kahverengi üst tarafla karşıtlık oluşturur.

Genel Görünüm ve Duruş

Kanat vuruşları görece yavaş ve güçlüdür. Kuyruk kısa ve çatallıdır. Geniş ağız açıklığı havadaki küçük avları almasına elverişlidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin temel tüy deseni aynıdır. Blasco-Zumeta–Heinze rehberi bu benzerliği belirtir; yalnız kahverenginin tonu veya uçuş silueti kesin eşey anahtarı değildir.

Gençte bazı dar kanat örtü tüylerinin kenarları beyazdır. İkinci yıl kuşunda eski, aşınmış gençlik uçuş tüyleriyle daha yeni örtü tüyleri bulunabilir. Taze erişkinin açık tüy uçlarıyla karıştırılmamalıdır; yüksekten uçan kuşun yaşı belirsiz kalabilir.

Uçuşta Görünüm

Alt açıdan beyaz boğaz, kahverengi göğüs kuşağı ve beyaz karın birlikte aranır. Üstten görülen kahverengi sırt bu diziyi göstermez; kuşun doğal dönüşünü bekleyin. Geniş karın beyazlığı bir sağrı lekesi değildir.

Ses ve Davranış

Çağrısı yüksek, uzun ve yuvarlanan bir dizidir; ritim başta hızlanıp sonda yavaşlayabilir. Koloni çevresinde duyulur. Ebabilin daha tekdüze keskin çığlığından farklıdır; ses görülen bireyle eşleştirilmelidir.

Karıştırılabilecek Türler

Ebabil (Apus apus) koyu, orak kanatlıdır. Açık boğazı bulunabilir; Ak Karınlının geniş beyaz karın ve kahverengi göğüs kuşağını taşımaz. İki kuş farklı uzaklıktaysa boy izlenimi yanıltabilir.

Boz Ebabil (Apus pallidus) daha soluk kahverengi ve açık boğazlı görünebilir; bu, geniş beyaz karın deseni değildir. Koyu ebabillerin renk tonu ışıkla değişir; yalnız fotoğrafın genel açıklığına dayanılmaz.

Küçük Ebabil (Apus affinis) küçük, kısa ve kare kuyrukludur. Beyaz sağrısı üstte, kuyruk başlangıcındadır; boğazı da beyazdır. Ak Karınlıdaki geniş beyazlık alt gövdededir; aynı anatomik alan değildir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Sarp kayalar ve korunaklı yarıklar yuva sağlayabilir; kıyı kayalıkları da kullanılır. İngilizce Alpine Swift adından yalnız yüksek dağlarda yaşadığı sonucu çıkarılmaz.

Yuva Yeri

İsviçre’nin Biel ve Solothurn şehirlerindeki yapı kolonileri uzun süre izlenmiştir. Küçük cephe veya çatı açıklığı içerideki yuvaya erişim sağlayabilir; yuva korunurken giriş yolu da açık kalmalıdır.

Yuva korunaklı kaya veya yapı boşluğundaki bir çanaktır; hafif bitki parçaları ve tüyler tükürükle birleştirilir. İsviçre kolonilerini ele alan 2025 makalesinin başvurduğu sentez 1–4 yumurta, iki ebeveynin paylaştığı 18–21 günlük kuluçka ve koşullara göre 70 güne uzayabilen yavru bakımını bildirir. Bunlar yeni Türkiye ölçümleri değildir. Yuva girişini kapatmayın.

Günlük Alan Kullanımı

Beslenme hava sahası yuvanın bulunduğu kaya veya binayla sınırlı değildir. Uçan küçük canlıların bulunduğu alanlarda dolaşır.

Dünya Yayılışı

Afrika, Güney Avrupa ve Asya’nın uygun kesimlerinde bulunur. Avrupa-Akdeniz göçmenleri üreme dışında Sahra’nın güneyine gider; bütün topluluklar aynı döngüyü izlemez. Eski Apus melba adı güncel Tachymarptis melba ile aynı türe karşılık gelir.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’de ürer. BirdLife’ın 2021 ekindeki ülke tahmini 2002–2012 kısmi verisine dayanır; 2026 sayımı değildir. 2018 takip çalışmasında, Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki Pırasalı Adası kolonisinde 2014’te cihaz takılan kuşlar da yer alır.

Göç Yolculuğu

2014’te İsviçre, Türkiye, İspanya ve Bulgaristan’daki beş koloniden 76 kuşa aygıt takıldı; 34’ünün uzun kayıtları 2018 araştırmasında kullanılabildi. Işık, basınç ve hareket ölçümleri kesin GPS noktaları değildir. Kolonilerin aynı gün ayrıldığı veya bütün Türkiye kuşlarının tek rota kullandığı sonucu çıkarılmaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Collins, Tella ve Colahan’ın 2009 çalışması İsviçre, İspanya ve Güney Afrika’da yavrulara taşınan besinlerde çeşitli böceklerle örümcekleri belgelemiştir. Bu, yetişkinin bütün yıl yediklerinin araştırması değildir; “yalnız böcek yer” ifadesi de dar kalır.

Nasıl Avlanır?

Uçan avı geniş ağzıyla alır. Çok sayıda küçük av, boğazda tutulan besin kümeleri halinde yavruya taşınabilir.

2009 makalesinin örnekleri İsviçre Solothurn’dan 1975, İspanya Oliete’den 1998 ve Güney Afrika Bloemfontein’den 1992, 1994, 1998 tarihlidir. İsviçre’den üç, İspanya’dan 11, Güney Afrika’dan 10 besin kümesi incelendi. Aynı yerin örnekleri de değişkendi; bu küçük örneklemler Türkiye kolonilerinin sabit besin yüzdeleri değildir.

İlginç Bilgiler

## İlginç Bilgiler İsviçre’de üreyen üç kuşu izleyen 2013 araştırması, altı aydan uzun kesintisiz uçuşa kanıt sundu. Bu, her kuşun her yıl aynı süre uçtuğu veya hiç konmadığı iddiası değildir. Uykuya ilişkin yorum uçuş verilerinden çıkarımdır; doğrudan uyku ölçümü değildir. 2018 çalışmasında İsviçre, Türkiye, İspanya ve Bulgaristan’dan izlenen 34 kuşta, Afrika’daki üreme dışı dönemde alacakaranlık yükselmeleri daha sıktı; gün doğumu yükselmeleri gün batımındakinden fazlaydı. Araştırmacılar yön bulma araçlarını yeniden ayarlama açıklaması için kesin destek bulmadı. Sosyal etkileşim olasılığını önerdiler; nedeni doğrudan kanıtlamadılar. İsviçre’nin Biel–Solothurn kolonilerinde 1999–2022 ölçümlerini kullanan 2025’te yayımlanan araştırmada, en belirgin ortalama eşey farkı erkeklerin daha derin kuyruk çatalıydı. Eşeyler DNA ile belirlenmişti; bu, uçuş fotoğrafından kesin eşey tayini sağlamaz. Çevresel esneklikle kalıtsal değişimin katkısını ayırmak için yeni çalışma gerektiği belirtildi. Sırbistan’ın Belgrad kentinde Albania Palace binasına 2026 Mayısında asılan afiş yuva açıklıklarını kapattı. BirdLife’ın tarihli haberinde, afiş 30 Mayıs akşamı kaldırılınca yetişkinlerin yavrulara besin taşıma yolunun açıldığı anlatılır. Bu koruma olayı bir deney değildir; yuvayla birlikte girişin de korunması gerektiğini gösterir.

Küçük Ebabil

Apus affinis

Takım Apodiformes
Familya Ebabilgiller (Apodidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Keskin beyaz sağrı; beyaz boğaz; koyu karın; kısa kare kuyruk; geniş dış kanatlar

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Küçük Ebabil (Apus affinis), koyu gövdeli, beyaz boğazlı ve belirgin beyaz sağrılı küçük bir ebabildir. Sağrı, sırtın kuyruk önündeki bölümüdür; beyazlık gövdenin yanlarına uzanabilir. Türkiye’de görülen kısa, çoğunlukla kare uçlu kuyruk, açıldığında daha yuvarlak görünebilir. Güncel geniş tür kapsamında hafif çatallı kuyruk da bulunabildiğinden, kuyruk biçimi tek başına kesin tanı sağlamaz. Boğaz ve sağrı beyazlığı, koyu karın, gövde ve kanat yapısıyla birlikte değerlendirilir.

Doğu Küçük Ebabili artık Küçük Ebabil içinde sınıflandırılır. Eski Apus nipalensis kaydı, AviList 2026’nın 2026-051 numaralı kararı ve Cornell’in 27 Ekim 2026 tarihli tür hesabında Apus affinis içinde kabul edilir. Tüylerin koyuluğu, sağrı beyazlığının genişliği ve kuyruk ucunun biçimi değişkenlik ve örtüşme gösterir. Eski kayıtlardaki adlar değerlendirilirken kullanılan sınıflandırmanın tarihi dikkate alınmalıdır.

Genel Görünüm ve Duruş

Kısa ve küçük gagası, uzun ve dar kanatları vardır. Tüyleri siyahımsı ya da isli kahverengidir; beyaz boğazın altındaki karın koyudur. Bu yüzden gökyüzünde bir beyaz leke görmekten çok, beyazlığın gövdedeki yerini seçmek önemlidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi erişkinlerin dış görünüşü benzerdir. Boğaz veya sağrı beyazlığı eşey işareti değildir; tek bir uçuş görüntüsünden erkek–dişi ayrımı yapılmaz.

Hindistan’ın Jodhpur kentindeki 2015 tarihli gözlem rehberi, genç kuşlarda kül rengi baş ve uçuş tüylerinin belirgin beyaz kenarlarını gösterir. Bunlar yakından seçilebilen özelliklerdir; uzaktaki koyu bir siluete bakarak yaş belirlenmez.

Uçuşta Görünüm

Hızlı kanat vuruşlarını süzülmelerle birleştirir; ani dönüşler yapabilir. Kuyruğunu açıp kapatması silueti değiştirir. Türün kısa kuyruk biçimi, birkaç farklı uçuş konumunda izlenmelidir.

Ses ve Davranış

Özellikle koloni çevresinde seslidir. Çağrısı ince, keskin ve hızla yinelenen bir ses dizisidir. Başka kuşlarla karışık gruplara katılabildiği için ses, onu çıkaran kuşun görünüşüyle birlikte değerlendirilir.

Karıştırılabilecek Türler

Ev Kırlangıcı (Delichon urbicum) da beyaz sağrılıdır, fakat göğsü ve karnı beyazdır; kuyruğu çatallıdır. Küçük Ebabilin karın kısmı koyu kalır. Karşılaştırmada yalnız sağrıya bakmak yerine alt taraf ve kuyruk birlikte görülmelidir.

Ebabil (Apus apus) ve Boz Ebabil (Apus pallidus), Küçük Ebabilin geniş beyaz sağrı bandını taşımaz. Ebabilin koyu görünüşü ve çatallı kuyruğu; Boz Ebabilin daha kahverengi, yer yer pullu görünen tüyleri ve geniş açık boğazı birlikte incelenir. Uzaklıktan küçük görünmek tek başına Küçük Ebabil tanısı değildir.

Ak Karınlı Ebabil (Tachymarptis melba) daha iri, kahverengi bir ebabildir. Beyaz boğaz ile beyaz karnı, kahverengi göğüs bandı ayırır. Küçük Ebabilde bütün karın beyaz değildir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Açık alanlarda, çoğu kez kent ve köy yakınlarında bulunur; doğal boğaz ve kayalıkları da kullanır. Koloni, kuşun yuvalandığı yerdir; beslenirken çevredeki daha geniş hava sahasına açılabilir.

Yuva Yeri

Güney Afrika için hazırlanan Roberts temelli uzman derlemede, iki eşeyin ot ve tüyleri tükürükle birleştirerek dar girişli, kapalı bir yuva yaptığı anlatılır. Çatı altı, köprü ve kaya çıkıntıları kullanılabilir; eski kırlangıç yuvaları da uyarlanır. Derlemedeki sayı ve süreler 1–3 yumurta, 20–26 gün kuluçka ve yavruların yuvada 36–40 gün kalmasıdır. Bloemfontein’de 1987–1989 üreme dönemlerinde üç koloniden kaydedilen 338 yumurta grubunda ise 1–4 yumurta bulunmuş; iki ve üç yumurta en sık görülmüştür. Kaynaklardaki fark, her yuvaya aynı sayı ve süreyi vermemeyi gerektirir. Bu veriler Türkiye’de ölçülmüş yuva sonuçları değildir; etkin yuvanın girişi kapatılmamalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

İsrail’in Hula Vadisi’nde 2019 ve 2021’de incelenen koloni, tarla, meyve bahçesi, sulak alan ve yerleşimlerin bulunduğu bir çevredeydi. Kuşların gündüz beslenmek için açılıp yuva binasına geri dönmesi, radyo vericileriyle izlenmiştir. Bu çevre örneği bütün Türkiye kolonilerinin aynı ortamı kullandığını göstermez.

Dünya Yayılışı

Güncel tür kapsamının yayılışı Afrika’dan Orta Doğu ve Hint alt kıtasına, Himalayalar üzerinden Doğu ve Güneydoğu Asya’ya uzanır. Japonya, Tayvan ve Filipinler ile Endonezya’nın bazı adalarındaki topluluklar da bu kapsamdadır. AviList 2026’da eski Doğu Küçük Ebabili (Apus nipalensis), Küçük Ebabil (Apus affinis) ile birleştirilmiştir; önceki kaynaklardaki daha dar yayılış anlatımları bu sınıflandırma değişikliği gözetilerek okunmalıdır.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de yaygın bir yıl boyu yerleşik kuş olarak gösterilmemelidir. OSME’nin Temmuz 2021 bölgesel listesi, Güneydoğu Türkiye’de bulunduğunu bildirir. Uygun alanlardaki yerel üreme, ülkenin her yerinde koloni bulunduğu anlamına gelmez.

Göç Yolculuğu

Olioso’nun uzman tür hesabı, tropikal toplulukları yerleşik; Güney Afrika ve Kuzey Afrika topluluklarını en azından kısmen göçmen olarak anlatır. Türkiye kuşlarını göçmen kabul eder, fakat kışı nerede geçirdiklerinin bilinmediğini belirtir. Bu kaynak denetiminde Türkiye kuşlarına ait doğrulanmış bir kışlama hedefi veya izlenmiş göç rotası bulunamadı.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Besini havada yakalanan böcekler ve başka küçük omurgasızlardır. Güney Afrika uzman derlemesinde sinekler, güveler, kınkanatlılar, kanatlı karıncalar, termitler ve örümcekler bildirilir. Bunlar bölgesel besin kayıtlarıdır; her koloninin bütün bu avları aynı oranda yediği anlamına gelmez.

Nasıl Avlanır?

2010’da yayımlanan Güney Afrika beslenme araştırmasının özetinde, Kimberley’de Küçük Ebabile ait 2.178 avın ortalama uzunluğu 0,32 cm olarak verilir. Bu sayı, bir avın zorunlu boyu veya günlük yenilen böcek sayısı değildir. Örneklem, bu bölgedeki kuşların küçük avları yakalayabildiğini gösterir; Türkiye’deki besin oranlarını açıklamaz.

İlginç Bilgiler

## Koloninin Büyüklüğü Küçük Ebabilin bir kolonisi yalnız birkaç yuvadan oluşabileceği gibi çok daha büyük olabilir. Güney Afrika’nın Bloemfontein kentinde Kasım 1996–Şubat 1997 taramasında 68 koloni bulunmuştur; bazıları iki yüzden fazla yuva içeriyordu. Araştırmacılar dolu ve boş yuvaları her zaman ayıramadıkları için sayımlarda tahmin kullanmıştır. ## Besin ve Uçuş İlişkisi İsrail’deki Hula Vadisi araştırmasında Mart–Mayıs 2019 ve 2021’de 32 kuşa verici takılmış, kuş konumlarıyla böceklerin radar ölçümlerinin örtüştüğü 31 gün değerlendirilmiştir. Böcek hareketinin yoğun olduğu günlerde kuşlar koloniden daha az uzaklaşmış ve daha sık geri dönmüştür. Buna karşılık ortalama uçuş hızıyla böcek yoğunluğu arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bu gözlenen ilişkiler, her kuşun uçuş hızını bilinçli biçimde ayarladığını ya da bütün kolonilerin aynı davrandığını kanıtlamaz. ## Ebabil ile Kırlangıç Adı ve yaşadığı yer yanıltabilir: Küçük Ebabil, evlerin çevresinde uçsa da kırlangıç değildir. AviList onu Ebabiller (Apodidae), Ev Kırlangıcını ise Kırlangıçlar (Hirundinidae) familyasında sınıflandırır. İki grubun havada böcek yakalaması, aynı familyadan oldukları anlamına gelmez.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...