kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Kukumav (Athene noctua)
VS
Seçildi Kır Baykuşu (Asio flammeus)

Kukumav

Athene noctua

Takım Strigiformes
Familya Baykuşgiller (Strigidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Sarı göz, çatık açık kaş, beyaz sırt benekleri, tıknaz gövde, kısa kuyruk ve kulak püskülü yokluğu.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Kukumav küçük, toplu gövdeli, iri başlı ve kısa kuyruklu bir baykuştur. Başının üstünde kulak püskülü bulunmaz. Sarı gözlerinin üzerindeki geniş beyaz kaşlar çatık bir ifade verir. Kahverengi üst tarafındaki beyaz benekler ile açık alt tarafındaki koyu çizgiler birlikte aranır. Tek başına sarı göz, başka küçük baykuşlardan ayırmak için yeterli değildir.

Türün Türkçe adı Kukumav, İngilizce adı Little Owl ve bilimsel adı Athene noctua aynı kuşu belirtir. AviList v2025b sınıflandırmasında baykuşlar takımının Strigidae familyasındadır. İshakkuşu ve Paçalı Baykuş onun farklı yaşları ya da başka eşeyleri değildir; ayrı cinslerdeki ayrı türlerdir.

Genel Görünüm ve Duruş

Başın tepesi yassı görünebilir; açık kaşlar yüzün ifadesini belirginleştirir. Gri-kahverengi sırtın beyaz beneklerine karşılık alt tarafta uzun ve geniş kahverengi çizgiler vardır. Bu yüzden kuşun üstü benekli, altı çizgili görünür. Aydınlık yüzdeki gözler parlak sarıdır. Gövdesini sık sık aşağı yukarı oynatması dikkat çeker; bu hareketi renk ve baş yapısıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

Yüzü çevreleyen tüy çemberi, birçok başka baykuştaki kadar keskin sınırlı değildir. Gaga yeşilimsi griden sarımsı griye değişebilir. Görece uzun bacakları beyazımsı tüylerle kaplıdır; parmaklarında ise daha seyrek, kıl gibi tüyler bulunur. Boğaz açık renklidir ve altında dar kahverengi bir kuşak görülebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy desenleri birbirine benzer. Erkek genellikle daha küçük olsa da iki eşeyin ölçüleri örtüşür; yalnız iriliğe bakarak güvenilir eşey tayini yapılamaz. Bir kuşun daha koyu ya da daha çok benekli görünmesini erkek veya dişi olduğunun kanıtı saymamak gerekir. Eşeyin belirlenemediği bir gözlemde bunu belirsiz bırakmak, görünüşten kesin bir etiket vermekten daha doğrudur.

Yeni gelişmiş gençte başın üstü kahverengidir ve erişkinin açık renkli tepe işaretleri henüz görülmeyebilir. Gövde tüyleri daha gevşek, havlı görünür; kanat ve kuyruk tüyleri yenidir. İlk sonbaharındaki kuş, sonraki ilkbaharda da gençlik döneminden kalmış uçuş tüyleri taşıyabilir. Yaş anahtarlarında bu tüylerin uç biçimi ve yenilenmiş tüylerle eski tüylerin sınırı incelenir. Bunlar yakından değerlendirilmesi gereken ayrıntılardır; uzaktan görülen açık renkli bir kuşu yalnız bu yüzden genç saymak güvenilir değildir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kanatlar yuvarlak uçlu görünür. Hızlı kanat vuruşları ve hafif sıçrar gibi ilerleyiş, kısa kuyruklu gövdeyle birlikte tanımaya yardımcı olur.

Tüneğinden ayrılırken önce aşağı süzülüp yere yakın uçabilir; sonraki tüneğe yaklaşınca yeniden yükselir. Hızlı kanat vuruşları araya giren kısa süzülmelerle kesilir.

Ses ve Davranış

Yıl boyunca hem gece hem gündüz farklı sesler çıkarabilir. Sesleri çoğunlukla ince, keskin ve belirgin yükselip alçalan yapıdadır; bazıları kedi miyavlamasını andırır. Sık duyulan yakınmalı, delici çağrı “kiyu” gibi yazılabilir; alarm sesi ise hızlı ve patlayıcı notaların art arda gelmesidir. Bu heceler sesi hatırlatır, gerçek kaydın bütün ayrıntılarını vermez. Tek bir uzaktan ıslık yerine sesin biçimi ve tekrarı birlikte değerlendirilir.

Britanya Kuşbilimi Vakfı BTO’nun Avrupa kuşları için başvuru kitaplarına dayanan derlemesi, tipik yumurta sayısını 3–4 ve dişinin kuluçka süresini 29–30 gün verir. Aynı hesapta yardıma muhtaç, havlı yavrunun yuvada kalış süresi 36,5–39,5 gündür. Bu son süre bağımsız yaşama yaşı değildir. Kaynakta belirtilen tipik değerler, Türkiye’de izlenen yuvalardan çıkarılmış kesin süreler olarak değerlendirilmemelidir.

Yavruların bakımına her iki ebeveyn katılır. Erkek çoğu zaman avı yuvaya taşır, dişi de getirilen besini yavrulara sunar. Gençlerin uçabilmesi, hemen kendi başlarına yeterince avlanabildikleri anlamına gelmez; ebeveyn desteği sonraki haftalarda da sürebilir. Yuva girişini kapatmadan ve kuşları rahatsız etmeden uzaktan izlemek, bu bakım davranışının doğal biçimde sürmesini sağlar.

Karıştırılabilecek Türler

İshakkuşu (Otus scops, Eurasian Scops Owl), benzer büyüklükte ve sarı gözlü olduğu için özellikle kısa gözlemlerde karışabilir. Onun gri, kahverengi veya kızılımsı tüyleri ince ağaç kabuğu desenini andırır; Kukumavın daha belirgin beyaz benekli görünümünden farklıdır. Başındaki küçük kulak püskülleri önemli bir ayrımdır. Ancak İshakkuşu dinlenirken bu püskülleri yatırabilir ve başı yuvarlak görünebilir. Bu nedenle püskül görememek tek başına Kukumav tanısı koydurmaz.

Paçalı Baykuş (Aegolius funereus, Boreal Owl), Kukumavdan biraz daha iri görünen, büyük başlı bir orman baykuşudur. Açık gri yüz çemberinin koyu sınırı daha belirgindir; başın önünde gaganın üzerinde beyaz bir V seçilebilir. Sarı gözleri ve beyaz benekli kahverengi üst tarafı iki türü uzaktan benzetebilir. Genç Paçalı Baykuşta erişkinin beyaz benekleri yoktur ve göz çevresi koyu görünür. Bu yüzden yalnız boyut veya benek sayısı yerine yüzün yapısı, yaş ve bulunulan ortam birlikte değerlendirilir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Üremek için açık av alanlarıyla kovukların bir arada bulunduğu ortamları kullanır. Bozkır, yarı çöl ve tarım arazileri bu koşulları sağlayabilir. Ilıman Avrupa’da özellikle otlatılan çayırlar ve eski meyve bahçeleri elverişlidir. Sık ormanın kendisinden çok geniş açıklıkları kullanır; zemini bütünüyle kapatan yoğun ot veya çalı örtüsü tercih edilen açık av alanının yerini tutmaz.

Yuva Yeri

Yuva yaşlı bir meyve ağacının içi boş dalında, başka bir ağaç kovuğunda, duvar veya kaya boşluğunda, saçak altında ya da uygun yuva kutusunda olabilir. Yumurtalar kovuğun dibindeki sığ çukura bırakılır. Kullanılan asıl bölüm dışarıdan görünen dal veya çatının üstü değil, kuşun içine girdiği korunaklı boşluktur.

Günlük Alan Kullanımı

Günlük yaşam alanında seyrek ağaçlar ve çitlerle bölünmüş tarım arazileri, meyve bahçeleri ve açık ağaçlıklar yer alabilir. Harabeler, taşlar ve elektrik direkleri gündüz görülebilen tüneklerdir. Bu tüneklerin çevresindeki açık zemin ile saklanmaya elverişli kovuklar farklı işlevler görür; yalnız tek bir ağacın varlığı, alanın bütün gereksinimleri karşıladığını göstermez.

Dünya Yayılışı

Kukumavın doğal yayılışı Avrupa’dan Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya üzerinden Çin’e uzanır; Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da da farklı toplulukları bulunur. AviList v2025b bunları Athene noctua içinde alt türler olarak ele alır. Örneğin indigena, Balkanlar’dan Türkiye ve Kafkasya’ya; lilith ise Kıbrıs ile Türkiye’nin güneydoğusundan Sina’ya uzanan iç kesimlere bağlanır. Bu geniş coğrafya içinde her bireyin aynı renk tonunda olması beklenmez.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye, türün yıl boyunca bulunduğu doğal yayılışın içindedir. Türkiye’deki biçimler konusunda bölgesel OSME listesinin Ocak 2025 sürümü, batı Türkiye’de indigena ve güneydoğuda lilith benzeri kuşlardan söz eder. Aynı kaynak, bu grubun bazı alt tür sınırları ile ayrı tür sayılma önerilerinin tartışmalı olduğunu açıklar. Bu nedenle listelerde karşılaşılan farklı adlar, her koyu ve açık renkli kuşun ayrı bir tür olduğu anlamına gelmez. Türkiye’nin bir yerinde çekilmiş tek bir fotoğraf, kesin alt tür sınırı çizmek için yeterli değildir.

Göç Yolculuğu

Türün Avrupa toplulukları büyük ölçüde yerleşiktir; mevsimler arasında genellikle kısa hareketler görülür. Gençlerin doğdukları alandan dağılıp başka bir yerde yerleşmesi düzenli mevsim göçünden farklıdır. EURING/CMS atlası, uzak halka buluntularının çoğunda tek bir baskın yön olmadığını belirtir. Atlas verisi özellikle batı ve orta Avrupa’da yoğundur; güneydoğu Avrupa için çok daha sınırlıdır. Bu yüzden Avrupa’daki dağılım uzaklıkları Türkiye’deki her genç kuşun izleyeceği bir yol gibi gösterilemez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Besini, bulunduğu yerde erişebildiği avlara göre değişir. Çekirgeler, kınkanatlılar ve güveler gibi böceklerle solucanlar önemli avlardır; küçük memeliler de menüye katılır. SEO/BirdLife’ın tür hesabı, güneydeki bölgelerde omurgasızların daha belirgin olabildiğini, kuzeye gidildikçe özellikle kemirgenlerin payının arttığını anlatır. Bu coğrafi eğilim, Türkiye’de her mevsim aynı oranda böcek yenildiği anlamına gelmez.

Nasıl Avlanır?

Çoğu avını bir tünekten gözetleyip üzerine alçalarak yakalar. Yerde küçük sıçramalar yapıp dolaşarak besin aradığı da olur; böylece yalnız uçarken avlanan bir kuş değildir. Böcek ve solucanların yanında küçük sürüngenler, kurbağalar, memeliler ve kuşlar da alabilir. O anda bir böcek yakaladığını görmek bütün günün besinini göstermez. Artan avları kovuklarda saklayabilir; yuvaya götürülen her avın hemen tüketilmesi gerekmez.

İlginç Bilgiler

## Avın Sayısı ve Ona Erişmek Çekya’nın batı Bohemya bölgesinde Nisan–Temmuz 2002’de yapılan araştırmada, 563 sindirim artığı topağından 898 av belirlendi. Böcekler avların sayıca çoğunluğunu oluştururken, hesaplanan av kütlesinde küçük memeliler baskındı. Aynı çalışmada altı erişkin erkeğin 307 konumu, böceğin daha çok bulunduğu tarlalara karşı çayır tercihine işaret etti. Av alanlarındaki bitki örtüsü karşılaştırma noktalarından daha kısaydı. Bu bulgu, yalnız av sayısının değil ona erişmenin de önemli olabileceğini gösterir; deneyle kanıtlanmış tek neden veya Türkiye’nin besin oranı değildir. ## Yuvadan Ayrılmak ve Bağımsızlaşmak Almanya’nın güneyindeki Ludwigsburg çevresinde 2009–2011’de 93 yuvadan 307 yavru izlenerek besin desteği denendi. Yuva dönemini ve yuvadan ayrılmanın ilk evresini kapsayan destek, bağımsızlığa ulaşan yavru sayısını artırdı. Buna karşılık yuvadan ayrılma sonrasındaki yaşama olasılığına doğrudan bir uygulama etkisi saptanmadı. Araştırmacılar bu evredeki yararı, yavruların vücut durumu ve yağ birikimi üzerinden dolaylı bir etki olarak yorumladı. Çalışmanın hesabına göre destekli yuvalar, karşılaştırma grubundan %42 daha fazla bağımsız yavru üretti. ## Besin Desteğinin Gösterdikleri Danimarka’da 2005 ve 2006 üreme dönemlerinde beş çifte ek besin verilen küçük bir deneyde, yumurtadan uçabilen yavruya ulaşma oranı destek alan yuvalarda daha yüksekti. Araştırmacılar örneklemin küçük olduğunu ve başka etkenlerin de üreme sonucunu etkileyebileceğini özellikle vurguladı. Bulgular o ülkede üreme dönemindeki besin sınırlaması açıklamasını destekler. Bunu bütün Türkiye yuvaları için aynı başarı oranı veya doğadaki baykuşları besleme önerisi olarak yorumlamak doğru değildir.

Kır Baykuşu

Asio flammeus

Takım Strigiformes
Familya Baykuşgiller (Strigidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Sarı göz, koyu göz maskesi, alt bilek virgülü ve güve gibi alçak uçuş.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Kır Baykuşu (Asio flammeus; Short-eared Owl), açık arazide alçaktan avlanırken görülebilen, yuvarlak başlı bir baykuştur. Sarı gözlerin çevresindeki koyu lekeler açık yüzün içinde dikkat çeker. Baş üzerindeki küçük tüy püskülleri çoğu kez güçlükle seçilir. Kahverengi-devetüyü baş ve kanatlar, daha açık ve koyu çizgili alt tarafla birleşir.

Genel Görünüm ve Duruş

Üst tarafta kahverengi ve sarımsı tonlar, alt tarafta daha açık toprak renkleri hâkimdir. Tüylerdeki lekeler, çizgiler ve benekler bir araya gelerek otlar arasında gizlenmesini sağlar. SEO/BirdLife, bu karmaşık deseni türün görünüşünün önemli bir parçası olarak anlatır. Uçuşta uzun kanatlara karşılık kuyruk kısa ve enine bantlıdır; yerde saklanan desenli gövdeyle havadaki siluet birlikte tanınır.

Amasya’nın Yedikır Barajı çevresindeki kış araştırmasında Kır Baykuşları açık alanlarda, yerde toplu halde dinlenirken gözlenmiştir. Aynı bölgede Kulaklı Orman Baykuşlarının dinlenme yerleri çamlıklardaydı. Bu iki farklı dinlenme ortamı araştırmacıların türlere ait kusmuk topaklarını ayrı toplamasını sağladı. Bulgular, 2015 yılı için bildirilen yerel kış gözlemleridir.

Gündüz avlanabilmesi, birçok baykuştan daha kolay fark edilmesini sağlar. RSPB’nin uzman hesabı, alçak tüneklerde ya da yere yakın otururken kahverengi deseninin iyi gizlenebildiğini belirtir. Açıkta uçan bir kuş kolay seçilirken aynı kuş yere indiğinde örtüye karışabilir. Bu nedenle alanı yavaşça taramak, baykuşu otların arasından çıkarmaya çalışmaktan daha uygundur.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişi ve erkeğin tüyleri birbirine çok benzer. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin halkacı rehberi, karın çizgilerinin erkeklerde daha dar, dişilerde daha geniş olabildiğini anlatır; fakat bu özelliğin örtüştüğünü de özellikle vurgular. Kuyruk ve kanat tüylerinin ayrıntılarında da kurala uymayan kuşlar bulunur. Bu nedenle tek fotoğraftaki çizgi kalınlığına bakarak kesin eşey tayini yapmak doğru değildir.

Genç kuş genel olarak daha koyu, alt tarafı daha sıcak devetüyü tonunda görünebilir. Buna karşılık yeni çıkmış yuva yavrusu açık devetüyü hav tüyleriyle kaplıdır. Oiseaux hesabı bu iki gelişim evresini ayrı tanımlar.

Uçuşta Görünüm

Uzun ve geniş kanatlarla yapılan yavaş, derin vuruşların arasına süzülmeler girer. Kuş açık alan üzerinde yön değiştirirken avını fark edince ayakları önde dalabilir. Oiseaux hesabında bu alçak tarama uçuşuyla kısa süzülme ve dalışların art arda geldiği anlatılır.

Soluk kanat altında bileğe yakın koyu, virgül biçimli bir leke ve dış uçuş tüylerinin ucunda koyuluk seçilir. Üst kanatta ise uçuş tüyleri üzerinde açık renkli bir alan bulunur. Cornell bu iki yüzeyin farklı işaretlerini ayrı ayrı tanımlar.

Ses ve Davranış

Üreme alanındaki ötüş tekrarlanan, boğuk notalardan oluşur. Nicole Bouglouan, erkeğin uçarken verdiği bu dizilere karşı dişinin havlama benzeri seslerle cevap verebildiğini anlatır. Yuva çevresinde heyecanlandığında daha sert çağrı ve ıslıklar duyulabilir. Üreme dışında çoğu zaman sessizdir.

Kur uçuşunda erkek, kanatlarını birbirine vurarak alkışa benzeyen sesler çıkarabilir. Cornell’in davranış hesabı bu gösteriye ötüşün de eşlik ettiğini bildirir. Erkek, kuluçkaya yatan veya küçük yavruları örten dişiye yiyecek getirir; yuvaya yaklaşan tehlikelere karşı dikkat dağıtan davranışlar da gösterebilir.

Dişi, kuru zemindeki sığ çukuru kendi göğsünden aldığı tüyler ve ot parçalarıyla döşer. Yuva, çevresindeki alçak bitkilerle gizlenebilir; bazen daha açıkta kalır. Yuva örtüsüne girmeden uzaktan izlemek gerekir.

BTO’nun Britanya ve İrlanda kuşlarını ele alan, el kitaplarına dayalı derlemesinde tipik yumurta sayısı 4–7, dişinin yürüttüğü kuluçka yaklaşık 26 gündür. Cornell’in Kuzey Amerika hesabındaki 12–18 gün, yuvada kalış dönemidir. İspanya’nın SEO/BirdLife tür hesabı ise yavruların 15 günlükken yuva çevresinde yürüyebildiğini, 25 günlükken uçabildiğini belirtir. Yuvadan yürüyerek uzaklaşmakla uçmaya başlamak farklı gelişim aşamalarıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Kulaklı Orman Baykuşu (Asio otus; Long-eared Owl), uzun baş püsküllerini uçuşta yatırabildiği için her zaman kulaklı görünmez. Daha kızıl yüzü, sarıdan turuncuya değişebilen gözü ve karın üzerindeki daha yaygın, dallanan koyu çizgileri karşılaştırılır. İki türde de soluk kanat altında koyu bilek alanı bulunabilir. Kır Baykuşunun genellikle daha açık yüzü ve daha az desenli karnı, bu ortak lekeyle birlikte değerlendirilir.

Gökçe Delice (Circus cyaneus; Hen Harrier) de açık alanda alçaktan av arayabilir. Erişkin erkeği gri, dişi ve gençleri kahverengidir; kuyruk tabanının üstündeki beyaz alan belirgindir. Baş ve kuyruk oranları, baykuşun iri yuvarlak başlı görünümünden farklıdır. Kahverengi bir dişinin otlar üzerinde süzülmesi tek başına Kır Baykuşu olduğu anlamına gelmez; kuş döndüğünde beyaz kuyruk kökü ve uzun kuyruk izlenir.

Peçeli Baykuş (Tyto alba; Western Barn Owl), açık ve kalp biçimli yüz çerçevesiyle ayrılır. Gözü koyu, gagası açık boynuz rengidir; Kır Baykuşunun sarı gözlerini kuşatan siyah lekelerle aynı yüz görünümünü taşımaz. Peçeli Baykuşun alt tarafı bembeyazdan kızılımsıya kadar değişebilir. Bu yüzden her Peçeli Baykuşun mutlaka çok beyaz görünmesi beklenmez; yüz biçimi ve göz rengi daha kullanışlıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Açık ve ağaçsız ya da seyrek ağaçlı alanları seçer. Tarım alanı, çayır, fundalık, kındıralık ve sulak alanların alçak bitki örtüsünden yararlanabilir. SEO/BirdLife’ın İspanya hesabında tahıl tarlaları, nadas ve anız alanları özellikle öne çıkar.

Yuva Yeri

Cornell’in Kuzey Amerika hesabında yuvaların çoğunlukla küçük tepeler, sırtlar veya tümseklerdeki kuru noktalara kurulduğu belirtilir. Yeterli bitki örtüsü kuluçkadaki dişiyi saklar.

Günlük Alan Kullanımı

İskoçya’da 2017–2020 arasında GPS cihazı takılan, gelişimini tamamlamış 17 kuşla ilgili araştırma İskoçya, İngiltere ve Norveç’te kullanılan alanları karşılaştırdı. Britanya’da otluk parçalar, Norveç’te ise alçak çalılıklar daha fazla kullanılıyordu. 2024 tarihli çalışmada yuvaların 50 metre çevresindeki konumlar av alanı analizine alınmamıştı. Yazarlar, bölgeler arasındaki farkın küçük memeli avların bulunabilirliğiyle ilişkili olabileceğini belirtti.

Dünya Yayılışı

Avrupa ve Asya’nın kuzeyiyle Kuzey Amerika’dan Güney Amerika’ya uzanan geniş bir yayılışı vardır. AviList, Kuzey Amerika-Avrupa-kuzey Asya topluluklarını kapsayan flammeus yanında Antiller, Andlar, Galapagos, Falkland ve Hawaii gibi bölgelerde de alt türler tanır. Pohnpei adasında ayrı bir biçim bulunur. Bu geniş yayılış tek bir kesintisiz nüfus veya her yerde aynı göç davranışı demek değildir; farklı adalar ve kıtalar kendi topluluklarını barındırır.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’de kış ziyaretçisi ve geçit kuşu olarak görülür; az sayıda üreme kaydı da vardır. İngilizce Trakya besin araştırması, kışlayan kuşların özellikle batı Anadolu’da bildirildiğini özetler. BirdLife’ın 2021 derlemesinde 2013–2019 dönemi için 3–20 üreyen çift bulunur; üreme verisi kapsamlı olarak sınıflandırılmıştır. Buna karşılık 2012–2018 ve 1980–2013 nüfus eğilimleri bilinmiyor, verileri yetersizdir. Bu tarihli kayıt güncel bir ülke nüfus sayımı değildir.

Göç Yolculuğu

Hareketleri yalnız düzenli bir kuzey-güney göçünden oluşmaz. İzlanda, İskoçya ve İspanya’dan 47 kuşun GPS cihazlarıyla izlendiği 2024 araştırmasında, bazı bireyler Avrupa ve Kuzey Afrika boyunca çok geniş alan değiştirmiştir. Ardışık yıllarda yuvalarken izlenen dokuz bireyde kullanılan yuva yerleri arasındaki uzaklık 41–4.216 kilometreydi. Bu cihaz kayıtları türün gezgin davranışını gösterir; aynı ülkenin bütün kuşları için tek bir yolculuk hattı vermez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Küçük memeliler başlıca besinleridir; kuşlar da avlanabilir. Kırklareli–Tekirdağ sınırında Ocak–Mart 2019’da toplanan 153 kusmuk topağında 308 av hayvanına ait kalıntı bulundu. 2021 tarihli İngilizce yayında, av sayısının yüzde 95,4’ü küçük memeli, yüzde 4,6’sı kuştu. Topaklardaki 14 kuş kalıntısının tamamı Alauda arvensis, yani Tarlakuşu olarak tanımlandı. Oranlar bu kışlık yerel örnekleme aittir; besinlerin ağırlık oranları veya bütün Türkiye’nin yıllık menüsü değildir.

Nasıl Avlanır?

Alçaktan uçarken açık alanı tarar; avın yerini belirlediğinde ayakları önde dalarak yakalar. Yoğun bitkiler üzerinde kısa süre kanat çırparak yerinde kalabildiği veya bir tünekten av beklediği de olur. Avını pençelerinde taşır. Küçük memeliyi çoğunlukla bütün yutar; sindiremediği kemik ve kıllar daha sonra topak olarak ağızdan çıkarılır. Bu kusmuk topakları, hayvanı avlanırken görmeden de hangi canlıları yediğinin araştırılmasına yardımcı olur.

İlginç Bilgiler

## Amasya’da İki Baykuşun Besinleri Amasya’daki Yedikır Barajı çevresinde 2015 yılı için bildirilen kış verileriyle Kır Baykuşu ve Kulaklı Orman Baykuşunun besinleri karşılaştırıldı. 2017’deki çalışmada Kır Baykuşunun 78 sağlam kusmuk topağından 90 av, Kulaklı Orman Baykuşunun 231 topağından 467 av belirlendi. Kır Baykuşunda sayıca en sık av yüzde 58,9 ile Microtus levis adlı tarla faresiydi. Meriones tristrami adlı diğer bir kemirgen, av sayısının yüzde 16,7’sini oluşturuyordu; bu pay Kulaklı Orman Baykuşunda yüzde 2,8’di. Araştırılan yerde iki türün besinleri büyük ölçüde örtüşüyordu. Bu oranlar av sayısına aittir; hayvanların tahmini besin ağırlığındaki payları ayrı hesaplanmıştır. ## Farklı Yaştaki Yuva Yavruları Dişi ilk yumurta bırakıldıktan sonra kuluçkaya başlayabilir. Yumurtaların bir veya iki gün arayla bırakılması, ilk yavrunun ötekilerden önce gelişmeye başlamasına yol açar. Böylece aynı yuvada farklı büyüklükte yavrular bulunabilir. Bu, yumurtaların hepsinin bırakılmasını bekleyip ardından kuluçkaya başlayan kuşlardaki daha eşzamanlı çıkıştan farklı bir üreme düzenidir. ## Bir Yılda İki Üreme Alanı 2024 araştırmasında, İskoçya’da 2017’de yuvasındayken cihaz takılan bir dişinin 2018’de hem İskoçya’da hem Norveç’te ürediği bildirildi. BTO’nun yazar kurumu açıklaması, aynı izleme grubundaki 14 dişinin 18 başarılı üreme denemesini de özetler: iki deneme dışındaki bütün kayıtlarda dişi, en küçük yavru tamamen bağımsızlaşmadan ayrılmış, bakımın son bölümünü erkek sürdürmüştü. Tek bireyin iki ülkedeki üremesi ile bu daha geniş yavru bakım örneklemi ayrı bulgulardır. Biri yuvalama yerleri arasındaki hareketi, diğeri eşlerin yavru büyütmedeki görev paylaşımını gösterir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...