Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Kutup Martısı
Larus hyperboreus
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Kutup Martısı, Larus hyperboreus, iri gövdesi, derin göğsü, büyük başı ve kalın gagasıyla güçlü yapılı bir kuzey martısıdır. Erişkinde açık inci grisi sırtla beyaz kanat uçları birlikte aranır. Soluk renk tek başına yeterli değildir; gaga ve gövde oranları da önemlidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Erişkinin gözü ve gagası sarı, alt gaganın ucuna yakın lekesi kırmızı, bacakları pembedir. Yazın başı temiz beyazken kışın kahverengi çizgiler belirir. Kuyruk beyazdır. Dinlenen kuşta gaga kalınlığını ve başın büyüklüğünü görmek, uzaktaki beyaz kanat ucundan daha kolay olabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek daha iri olabilir; bu fark, tek kuşun eşeyini bakarak kesinleştirmez. İzlanda’da üreme döneminden en az 40 erkek ve 25 dişiyi karşılaştıran 1969 yayını, erkeklerin daha uzun ve kalın gagalı olduğunu gösterdi. Araştırmacı, doğada eşeyleri ayırmanın güç olduğunu da belirtti.
Genç kuş krem, devetüyü ve beyazın değişen oranlarda karıştığı benekli bir görünüm taşır. Gözü koyu, gagası pembe dipli ve belirgin siyah uçludur. Ara yaşlarda erişkinin grisiyle gençlik desenleri bir arada görülebilir; çok beyazlaşmış bir genç, sırf rengi yüzünden erişkin sayılmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta erişkinin çok açık gri kanat üstü, beyaz uçları ve açık alt tarafı dikkat çeker. Gençte de kanat uçları beyaz veya büyük ölçüde beyazdır. Kanat rengini değerlendirmek için kuşun doğal uçuşu beklenir; ışığın koyu alanları silmediğinden emin olunur.
Ses ve Davranış
Çağrıları başka iri martıların seslerine benzer; bazıları daha sert ve kabadır. Karışık bir sürüde yalnız ses tonuyla Kutup Martısı seçilmez. Görülen kuşun gaga yapısı, yaşı ve kanat ucu deseni birlikte incelenir.
Karıştırılabilecek Türler
İngilizce adı Iceland Gull olan Larus glaucoides daha küçük ve narin gagalıdır; kapalı kanat uçları kuyruğun oldukça ötesine uzanır. Kanat uçları alt türe göre beyazdan koyu griye, hatta siyaha değişebilir. Bu nedenle yalnız beyaz kanada bakılmaz; Kutup Martısı’nın daha güçlü baş-gaga yapısı ve gövdesi de değerlendirilir.
Kuzey Gümüş Martısı, Larus argentatus, erişkinde dış uçuş tüylerinin uç bölümlerinde siyah taşır. Bazı tüy uçları geniş beyaz alanlarla kaplı olsa da desenin bütünü Kutup Martısı’nın beyaz uçlu kanadından farklıdır. Karşılaştırma yalnız tek bir beyaz tüy ucuyla yapılmaz.
Bir başka yakın benzer, İngilizce adı Glaucous-winged Gull olan Larus glaucescens’tir. Erişkinde kanat uçları sırtla benzer gri tondadır; gençte de soluk kahverengi olabilir. İlk kış gaga çoğunlukla koyudur. Kutup Martısı’nın o yaştaki belirgin pembe-siyah gagası yararlı olsa da tek işaretle karar verilmez.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Üreme yerleri Arktik kıyıların kayalık çıkıntıları, adaları ve kıyı düzlükleridir. Tundra göllerindeki adalar da kullanılabilir. Deniz kuşu kolonilerinin yakınında bulunması hem yuva çevresini hem besin kaynaklarını etkiler; bütün çiftler büyük ve sık bir koloni kurmaz.
Yuva Yeri
Yuva, ot, yosun, deniz yosunu ve küçük dalların ortası çukur bırakılarak yığılmasıyla kurulur. İki eş de yapım ve yavru bakımına katılır. BTO’nun uzman derlemesinde tipik üç, gözlenen aralıkta 2–4 yumurta; iki eşin paylaştığı 27–28 günlük kuluçka ve 45–50 günde ilk uçuş verilir. Bu değerler Türkiye’de ölçülmüş bir yuva dizisi değildir. Yavrular daha önce çevrede yürüyebilir; yuvadan çıkmaları uçabilecekleri anlamına gelmez. Yuvaya yaklaşılmadan uzaktan gözlem yapılmalıdır.
Günlük Alan Kullanımı
Üreme dışında kıyılar, limanlar, nehir ağızları ve iç göller kullanılabilir. Balık işleme alanlarıyla çöplükler de besin sağlayabilir. Kuzeyde buzların arasında açık su bulunması önemlidir; kıyıda veya gölde görünmesi tek başına yakında ürediğini göstermez.
Dünya Yayılışı
Kuzey Kutbu çevresinde; kuzey Avrupa ve Rusya, Grönland, İzlanda, Alaska ve Kanada’nın kuzeyinde ürer. Güncel AviList bu geniş tür içinde dört alt tür ayırır. Bunların sırt tonu ve büyüklüğü aynı değildir; yalnız açık renge bakılarak coğrafi bir gruba kesin ad verilmez.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de olağan dışı bir ziyaretçidir. Sandgrouse’un 2015 bölgesel raporu, 12 Aralık 2014’te Rize’de fotoğraflanan ilk kış kuşunu ülkenin ikinci kaydı olarak bildirir; ay sonuna kadar orada kaldığını yazar. Bu raporun kayıtları aktarması, ülke kayıt komitesinin kabul kararı yerine geçmez. Tek bireyden düzenli kışlama veya üreme sonucu çıkarılamaz.
Göç Yolculuğu
Yerleşik kalanlarla kısmen göç eden topluluklar vardır. EURING’in Avrupa halkalama derlemesinde Svalbard yavrularının sonraki kayıtları, adaların güneybatısından güneydoğusuna geniş bir alana dağılır. Kışın halkalanan bazı kuşların yeniden yakın yerlerde görülmesi, kışlama yerine bağlılığı düşündürür. Bu sınırlı Avrupa verisi Türkiye’ye sabit bir göç yolu çizmez.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Balık, deniz solucanları, yumuşakçalar, kabuklular ve denizkestanelerini yer. Kuşlar ve yumurtaları, böcekler, meyveler, deniz yosunu, leş ve insan kaynaklı yiyecekler de alınabilir. Fırsatçı olması, her bireyin bu besinlerin hepsini aynı oranda tükettiği anlamına gelmez.
Nasıl Avlanır?
Yürüyerek veya yüzerek av toplar; havadan alçalıp su yüzeyindeki besini kapabilir ve küçük kuşları uçarken yakalayabilir. Başka kuşların taşıdığı besini de alır. Avlanma, leşten yararlanma ve besin kapma aynı bireyde farklı zamanlarda görülebilen yöntemlerdir.
İlginç Bilgiler
## Ördeklerin Yakaladığı Besin Norveç’in Svalbard bölgesindeki Adventfjorden’de, 2008 ilkbaharında 62 deniz ördeği sürüsü gözlendi. Kutup Martıları 20 sürüye eşlik ediyor, altısında ördeklerin besinini kapmaya çalışıyordu; yalnız erişkin martılar görüldü. Suya dalıp kabuklu avla dönen ördeğe yaklaşan martı, aldığı besini kıyıya taşıyabiliyordu. Gözlemler 30 Nisan–9 Haziran arasındaki 14 günde, sürü başına yaklaşık 10–15 dakika sürdü. Araştırmacı bu sürenin saldırı ve başarı oranlarını hesaplamaya yetmediğini belirtti. Dolayısıyla sürü yanında duran her martı, o anda besin çalmış sayılmaz. ## Kandaki Kirleticiler ve Yeniden Görülme Norveç’in Bjørnøya adasında 1997’de 61 dişi ve 50 erkek erişkinden kan örneği alındı; 1998–2004 yeniden görülme kayıtlarıyla yerel sağkalım modellendi. Klor içeren kalıcı kirleticilerin en yüksek olduğu gruplarda sağkalım daha düşüktü; ilişkinin görüldüğü kirlilik eşiği dişilerde daha düşüktü. Ancak kirletici düzeyi yalnız bir yılda ölçülmüştü ve kesin yaşlar bilinmiyordu. Bu, her kuşun ölüm nedenini tek tek belirleyen bir deney değildir. Çalışma, kirlilikle yaşam olasılığı arasındaki ilişkiyi gösterirken, maddelerin etkilerini ve topluluk düzeyindeki sonucu ayırmanın güçlüğünü de açıklar. ## İki Kolonide İki Farklı Eğilim Norveç Kutup Enstitüsü’nün 2026’da güncellenen izlemesi, aynı bölgedeki bütün kolonilerin aynı yönde değişmediğini gösterir. Bjørnøya’da 1987’den beri izlenen üreyen topluluk belirgin azalırken, Kongsfjorden’de 2011’de başlayan izleme artışın ardından daha durağan bir görünüm bildirir. Sayılan şey etkin yuvalardır; yuva sayısı bütün bireylerin sayısıyla aynı değildir. Kongsfjorden’deki farkın nedeni kesinleşmemiştir. Daha az kirlilik ve kazlardan sağlanan besin, değerlendirilen olasılıklardır; kanıtlanmış tek açıklama gibi sunulmaz.
Gümüş Martı
Larus michahellis
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Gümüş Martı iri, güçlü gövdeli bir martıdır. Üreme giysisindeki erişkinin başı, alt tarafı ve kuyruğu beyaz; sırtı ile kanat üstü gri, kanat uçları siyah-beyazdır. Kalın sarı gaga, alt gagadaki kırmızı leke, sarı bacaklar ve kırmızı göz çevresi birlikte değerlendirilir. Genç kuş bu renklerin çoğunu henüz taşımaz.
Erişkinin gri sırtı, beyaz boyun ve alt gövdeyle belirgin karşıtlık oluşturur. Üreme dönemi dışında başında ince koyu çizgiler bulunabilir; buna rağmen çoğu Kuzey Gümüş Martısından daha az çizgili ve daha beyaz başlıdır. Yaş ve mevsim belirtilmeden yalnız “beyaz başlı martı” denmesi tanıyı daraltmaz. Erişkinin özelliklerini kahverengi bir gençte aramak da yanlış sonuca götürür.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş genellikle iri ve köşeli, gaga yüksek ve uçta güçlü biçimde kıvrıktır. Alt gaganın ucuna yakın köşesi belirgindir. Daha narin bireylerin görünüşü diğer büyük martılarla örtüşebilir. Ayakta dikkat kesilmiş bir kuş, dinlenen aynı bireyden daha dik görünebilir; tek duruşun sabit tür özelliği gibi öğrenilmemesi gerekir.
Gözün açık sarı görünen renkli bölümü ile onu çevreleyen kırmızı çıplak deri halkası farklı yapılardır. Gagadaki kırmızı leke de göz halkası da başka martılarda bulunabildiğinden tek başına yeterli değildir. Sırt grisi, bacaklar, gaga biçimi ve açık kanattaki desen aynı kuşta birlikte görülmelidir. Fotoğrafta yalnız bir küçük renk lekesini seçebilmek bütün tanının doğrulandığı anlamına gelmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel tüy desenini taşır. İspanya’ya ilişkin uzman hesabında erkekler ortalamada daha iri olsa da ölçüler koloniler arasında değişir ve eşeyler örtüşür. Tek fotoğraftaki büyüklük kesin eşey kanıtı değildir.
Yeni uçmaya başlayan gençte üst taraf kahverengidir; kanadı örten tüylerin açık bej kenarları pullu görünüm verir. Alt taraf daha beyazımsı ve kahverengi işaretlidir. Gaga koyu, bacaklar açık pembemsi olur. Kuyruk sokumu ve kuyruk tabanı çoğunlukla beyazımsıdır; kuyruk ucunda koyu bir bant seçilir. Bu gençlik giysisi hem erkeklerde hem dişilerde görülür.
İspanya’daki uzman hesap, ilk kışa geçişte gövde tüylerinin yenilendiğini, uçuş tüyleriyle birçok kanat örtüsünün gençlik giysisinde kaldığını anlatır. Yeni sırt tüyleri açık zeminde koyu çapa benzeri işaretler taşıyabilir. Sonraki yıllarda gri tüyler artarken kanatta kahverengi ve kuyrukta koyu izler kalabilir. Gri sırt görülmesi tek başına tam erişkinlik kanıtı değildir.
Uçuşta Görünüm
Üstten görülen erişkin kanadında gri alan, dışta siyah uç ve siyah içindeki beyaz lekeler aranır. Dış uçuş tüylerindeki beyazlık her kuşta aynı büyüklükte değildir. Sadece kanat ucunda beyaz bulunduğunu görmek yeterli olmaz; siyahın ne kadar yayıldığı da kaydedilmelidir. Kapalı kanat, açık kanattaki bütün deseni göstermediğinden aynı kuşun farklı duruşlarını görmek yararlıdır.
Genç kuşun açık kanadında üst taraftaki koyu uçuş tüyleri ve daha açık kuyruk tabanına karşı duran koyu kuyruk bandı dikkat çeker. Batı Akdeniz kuşlarına dayanan özgün teşhis çalışmasında, kanadın uç bölümündeki uzun uçuş tüylerinin içte kalanlarında açık bir alanın bazı bireylerde seçildiği, bazılarında ise çok zayıf kaldığı anlatılır. Bu alan Kuzey Gümüş Martısındaki kadar belirgin olmayabilir. Dolayısıyla “Gümüş Martıda hiç açık alan bulunmaz” şeklinde kesin bir kural doğru değildir; ışık ve bireysel değişkenlik de hesaba katılır.
Güçlü kanat vuruşlarıyla süzülmeyi birleştirir; uçurum kenarında yükselen havadan yararlanabilir. Alttan görülen genç kuşun kanadı kahverengi işaretlidir.
Ses ve Davranış
Uzun çağrı gür, kalın ve boğazdan gelen, araları belirgin seslerden oluşur. Akdeniz’deki Gümüş Martılar bu çağrıda çoğunlukla kanatlarını kapalı tutup başını yukarı kaldırır. British Birds’ün karşılaştırmalı uzman incelemesi bu ses dizisini ve çağrı duruşunu Hazar Martısının hızlı, burundan gelen kahkaha benzeri çağrısından ayırır. Her kısa bağırış aynı teşhis değerini taşımaz; mümkünse ses dizisiyle kuşun o andaki duruşu birlikte izlenir.
Karıştırılabilecek Türler
Kuzey Gümüş Martısı, European Herring Gull ve Larus argentatus aynı taksondur. Erişkin çoğunlukla daha açık gri sırtı ve pembe bacaklarıyla ayrılır; sarı gagasının alt ucunda kırmızı leke bulunur. Özellikle gençlerde kahverengi görünüm Gümüş Martıyla örtüşür. Bacakları gizlenmiş bir kuşu yalnız genel büyüklüğünden ayırmaya çalışmak güvenilir değildir; aynı yaşın baş-gaga ve kanat özellikleri görülmelidir.
Kara Sırtlı Martı, Lesser Black-backed Gull ve Larus fuscus aynı türdür. Erişkinin sırtı koyu gri ile siyaha yakın olabilir; sarı bacakları Gümüş Martıya benzediğinden bacak rengi ikisini ayırmaz. Gençlerin ayrımı daha zordur. Batı Akdeniz kuşlarına dayanan özgün teşhis çalışması bazı genç Gümüş Martıların kanadındaki koyu bantların Kara Sırtlı Martıyla örtüştüğünü gösterir. Bu nedenle erişkindeki koyu sırt farkını kahverengi genç kuşa otomatik uygulamayın.
Hazar Martısı, Caspian Gull ve Larus cachinnans aynı türdür. Tipik bireyde daha küçük baş, eğimli alın, daha ince ve uzunca gaga birlikte dikkat çeker. Gümüş Martı çoğunlukla daha kalın gagalı ve köşeli başlıdır, fakat narin bireyler örtüşebilir. Genç Hazar Martısının kanat altı çoğunlukla daha açık, Gümüş Martınınki daha kahverengi işaretlidir. Koyu göz veya uzun bacak tek başına yeterli değildir; yapı, kanat ve varsa uzun çağrı birlikte değerlendirilir.
Van Gölü Martısı, Armenian Gull ve Larus armenicus ayrı türdür. Daha küçük genel yapı, daha kısa gaga ve gaga ucuna yakın koyu işaretler Gümüş Martıdan ayrımda yararlıdır; ancak “hepsinin gözü koyu ve gagasında tam siyah bant vardır” denemez. Ermenistan’daki Sevan Gölü’nde 13–14 Haziran 1990’da yapılan özgün incelemede, yakından bakılan 51 üreyen kuşun ikisinde gagada siyah hiç bulunmamış, 16’sında yalnız küçük işaretler kalmıştır. Göz rengi de koyu kahverengiden açık sarıya değişmiştir. Bu nedenle bir özellik eksik diye diğer yapı ve kanat işaretleri incelenmeden tür elenmez.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Kayalık ve kumlu adacıklar, uçurumlar, tuzlalar, göl ve baraj çevrelerinde üreyebilir. Kent binalarının çatıları da yuva yeri olabilir. İki eş yuvayı ot, yosun, tüy ve çevreden topladıkları başka malzemelerle yapar; bitki örtüsü yuvayı koruyabilir. Beslenme alanı yuvayla aynı yerde bulunmayabilir.
Yuva Yeri
Antalya’nın Adrasan kıyısındaki Pırasalı Adası’nda 2013–2015 araştırması yuvaları haftada bir kontrol etmiş; yıllara göre 26, 34 ve 38 yuva izlemiştir. Yuvalar çoğunlukla kayalık zemindeki seyrek bitkili kesimde bulunmuş, az malzemeli bazı yuvalarda yumurtalar doğrudan kaya üstüne bırakılmıştır. Yuvalarda 2–3 yumurta görülmüştür. Araştırmanın 64 başarılı yuva için bildirdiği kuluçka süresi ortalama 29,17 gün, gözlenen aralık 23–35 gündür. Süre son yumurtanın bırakılmasıyla ilk yavrunun çıkışı arasında hesaplanmış, çıkış günleri yavru yaşından tahmin edilmiştir; günlük izlemeyle ölçülmüş her yumurtanın ayrı süresi değildir. Bu yerel değerler Türkiye’nin bütün kolonileri için değişmez takvim olmaz.
Günlük Alan Kullanımı
İspanya’nın güneybatısındaki Marismas del Odiel kolonisinde 2015 üreme döneminde 18 erişkine GPS takılmıştır. 14 Mayıs–15 Haziran kayıtlarında deniz, balıkçı limanı, tarım alanı, kent, atık sahası ve sulak alan gibi farklı ortamların kullanımı izlenmiştir. Böylece aynı kolonide üreyen kuşların yalnız yuva çevresindeki suya bağlı kalmadığı görülür. Yuva alanından uzakta görülen bir erişkinin davranışı, orada yeni bir yuva bulunduğu anlamına gelmez.
Dünya Yayılışı
Gümüş Martı, Yellow-legged Gull ve Larus michahellis adları aynı türdür. Güncel AviList iki alttür kabul eder. Ana alttür Atlantik kıyılarında Portekiz, İspanya ve Fas’ta; Akdeniz çevresindeki kıyı ve iç sularda, Türkiye’ye uzanan alanlarda ürer. Avrupa’da Belçika’dan Polonya’ya kadar bazı üreme alanları da vardır. atlantis alttürü Azorlar, Madeira ve Kanarya Adaları’nda ürer. Bu iki alttürün doğal yayılışları ayrı değerlendirilir.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de hem üreyen hem kışın görülen bir türdür. BirdLife International’ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde Türkiye’nin üreyen nüfusu, 2002–2012 verileri için 30.000–40.000 çift olarak aktarılır; bu tahminin yöntemi yetersiz veri sınıfındadır. Kış nüfusu 2013–2019 dönemi için 100.000–120.000 birey olarak verilir ve sınırlı veriden geniş alana yapılan hesaplamaya dayanır. Bunlar güncel tam sayımlar değildir; çift sayısı ile birey sayısı aynı şey değildir. Ülkenin kısa ve uzun dönem nüfus yönü de yetersiz veri nedeniyle bilinmiyor olarak kaydedilmiştir.
Göç Yolculuğu
Bütün bireyler aynı şekilde göç etmez. Güney Fransa’nın 14 kolonisinde 1999–2004 arasında yavru olarak halkalanan 5.158 kuşun yeniden görülme kayıtları 1999–2011 dönemi için incelenmiştir. Araştırmada ilk altı ayındaki gençler, altı aydan büyük kuşlara göre genellikle daha hareketli çıkmıştır; ikinci grup yalnız erişkinlerden oluşmaz. Camargue gençleri, Marsilya ve Hyères gençlerine göre doğdukları bölge çevresinde daha çok kalmıştır. Bu fark, yakın kolonilerin bile tek bir göç çizgisiyle anlatılamayacağını gösterir. Çalışma, görülme olasılığındaki farkları modelle hesaba katan halkalama verisidir; her kuşun bütün yolunu kesintisiz izleyen GPS kaydı değildir.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
İspanya’ya ilişkin uzman hesapta balıklar, yengeçler, solucanlar, böcek larvaları, kuş yumurtaları ve yavruları ile insan kaynaklı yiyecek artıkları bulunur. Canlı avı ve leşi tüketebilir; besin seçimi yerel kaynaklara bağlıdır.
İspanya’nın Akdeniz kıyısındaki Medes, Ebro Deltası, Columbretes ve Mazarrón kolonilerinde 2004’te yapılan çalışma, yavruların ağızdan geri çıkardığı 356 besin örneğini incelemiştir. Her koloni üç kez ziyaret edilmiş ve aynı yuvadaki kardeşlerden yalnız biri örneklenmiştir. Balık bütün kolonilerin örneklerinde bulunmuş; atık sahası kaynaklı yiyecekler özellikle Medes ile Mazarrón’da önemli yer tutmuştur. Columbretes örneklerinde bu yiyecekler bulunmamıştır. Sonuçlar yavru öğünlerine ve bu dört koloniye aittir; bütün erişkinlerin diyet yüzdesi olarak kullanılamaz.
Nasıl Avlanır?
Besini su yüzeyinden alabilir, kıyıda ve karada arayabilir. Küçük hayvanları avlama, ölü balığı ve tekne çevresindeki artıkları toplama farklı yöntemleridir; bir öğünün nasıl alındığı yalnız yiyeceğin adından anlaşılmaz.
İlginç Bilgiler
## Kırmızı Gaga Lekesine Verilen Tepki Kırmızı gaga lekesinin işlevi bu türde doğrudan deneyle araştırılmıştır. İspanya’nın Galiçya bölgesindeki Sálvora Adası’nda Nisan–Haziran 2011 çalışmasında, 18 yuvadaki bir günlük 41 Gümüş Martı yavrusuna erişkin başına benzeyen bir model gösterilmiştir. Modelin alt gagasına, yerel erişkinlerdeki doğal değişkenliğe uygun küçük veya büyük kırmızı leke konmuştur. Büyük leke, küçük lekeye göre daha çok gagalama uyarmıştır. Yavruların yiyecek isterken çıkardığı kısa seslerin tepkisi ise yumurtadan çıkış sırasına göre değişmiştir. Gagalama ile ses çıkarma aynı tepki değildir; araştırma her büyük kırmızı lekenin bütün doğa koşullarında aynı miktarda yiyecek sağlayacağını göstermez. ## Günün Farklı Saatlerinde Alan Kullanımı İspanya’nın Marismas del Odiel kolonisinde 14 Mayıs–15 Haziran 2015’te GPS ile izlenen 18 erişkinin alan kullanımı, hafta içi ve hafta sonu farklı örüntüler göstermiştir. Balıkçı limanı ve deniz gibi ortamlarda gündüz daha uzun bir yoğunluk dönemi, birçok kara ortamında ise sabah ve akşam ayrı yoğunluklar bulunmuştur. Tuz üretim alanlarında hafta içi gece yoğunluğu da görülmüştür. Araştırmacılar bunu insan faaliyetlerinin beslenme fırsatlarını değiştirmesiyle uyumlu yorumlar. GPS konumu, her noktada kuşun hangi yiyeceği yediğini doğrudan göstermez; bu bir aylık koloni çalışması bütün Türkiye için sabit günlük program değildir. ## Gözlem ile Açıklama Arasındaki Fark Türkiye’nin Pırasalı Adası’ndaki 2013–2015 üreme çalışmasında, yavru kayıplarının besin azlığıyla ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Ancak araştırmacılar bu kolonide tür içi saldırı gözlemlemediklerini açıkça yazmış, yavruları halkalamadıkları için çıkış sırasının yaşama etkisini de saptayamamıştır. Bu nedenle besin yetersizliği veya başka martıların yavruları öldürmesi kesin olarak ölçülmüş ölüm nedeni gibi anlatılamaz. Araştırmada öne sürülen açıklama, gözlenen sonuçtan ayrılmalıdır.
