kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Pembe Göğüslü Ötleğen (Curruca mystacea)
VS
Seçildi Ak Gerdanlı Ötleğen (Curruca communis)

Pembe Göğüslü Ötleğen

Curruca mystacea

Takım Passeriformes
Familya Ötleğengiller (Sylviidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Beyaz bıyık, pembe göğüs, sade üçüncüller ve çok yönlü kuyruk hareketi.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Pembe Göğüslü Ötleğen, sade kanatlı küçük bir ötleğendir. Açık gri-kahverengi gövdesine karşı koyu kuyruğu dikkati çeker.

Bilimsel adı Curruca mystacea, İngilizce adı Menetries’s Warbler’dır. Eski Sylvia mystacea aynı taksonun önceki cins yerleşimidir.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkin erkeğin koyu gri başı, beyaz bıyık çizgisi ve pembe-somon boğazıyla üst göğsü birlikte aranır. Sırtı kül grisi, alt göğüs ve karnı beyazımsıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

AlUla rehberinde dişi, kumlu kahverengi baş ve sırtı, krem alt tarafı ve beyazımsı göz halkasıyla anlatılır. Cornell hesabında gençler de daha sade, soğuk alt taraf tonlarıyla tarif edilir; belirgin pembelik beklenmez.

Fransız uzman hesabında erkeğin gözünün renkli bölümü turuncu-kızıl, çevresindeki halka açık renkli; AlUla rehberinde halka kızıl anlatılır. Göz ve halka ayrı yapılardır; bu ayrıntı tek başına türü belirlemez.

Uçuşta Görünüm

Alçaktan, kısa kanat vuruşlarıyla uçar. Uzun koyu kuyruğun dış tüylerindeki beyaz seçilebilir; bu beyazlık yakın ötleğenlerde de bulunur.

Erkek gösteride çalıdan yükselip ötüşle yay çizerek yeniden konabilir. Bu, normal göç uçuşunun tarifi değildir.

Ses ve Davranış

Şarkısında yumuşak gevezelikle pürüzlü heceler birleşir. Çağrıları vızıltılı bir titreme veya kısa, aralıklı şaklamalar gibidir. Yakın türlerin sesleriyle birlikte karşılaştırılır.

Suudi Arabistan kitabında kışın aynı alanda bir erkek ve dişi görülmesi, uzun çift bağı olasılığı olarak yorumlanır; bu, bütün yıl birlikteliğin kanıtı değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Maskeli Ötleğen (Curruca melanocephala; Sardinian Warbler) erkeğinin başı daha yekpare siyah, boğazı beyazdır. Cornell, Pembe Göğüslü Ötleğen dişi ve gençlerinin alt tarafını daha soğuk, Maskelinin yanlarını daha sıcak tonlu karşılaştırır.

Bıyıklı Ötleğenin (Curruca cantillans; Eastern Subalpine Warbler) Balkanlar ve batı Türkiye’deki albistriata erkeğinde boğaz-göğüs daha tuğla kızılıdır, beyaz karına geçiş belirgindir. Dişi ve gençte renkler daha az ayırıcıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Cornell hesabında ılgın çalılıkları, bitkili çöl ve yarı çöl vadilerinde ürer; kışın kurak düzlük ve vadileri kullanır. Çıplak kumdan çok bitki örtüsüyle ilişkilidir.

Yuva Yeri

Uzman derlemesinde yuva alçak çalı veya otsu örtüde derin bir çanaktır; ince dal, sap ve yapraklarla kurulur, kökçük, ince bitki parçaları, kıl ve tüylerle döşenir. Genellikle 4–5 yumurta, 11–13 günlük kuluçka bildirilir. İki eşey katılır, dişinin payı fazladır. Bunlar ayrı Türkiye örneklemi değildir; yavrunun ayrılma süresi doğrulanamadı. Çalı örtüsü açılmaz.

Günlük Alan Kullanımı

Suudi Arabistan’ın AlUla bölgesindeki 2024 rehberinde alçak çalılıkları kullanan geçit kuşu ve kış ziyaretçisi olarak geçer. Bu yerel kullanım Türkiye’nin bütün üreme ortamlarını tanımlamaz.

Dünya Yayılışı

OSME’nin 2025 listesinde mystacea kuzeydoğu Türkiye, doğu Kafkasya ve Hazar çevresinde; rubescens güneydoğu Türkiye, Suriye, Irak ve güneybatı İran’da; turcmenica kuzeydoğu İran ve Orta Asya’dan Pakistan’a uzanan kuşakta ürer. Kış alanları güney İran, Arabistan ve kuzeydoğu Afrika’dadır.

Türkiye'deki Durumu

Kilis’te Şubat 2017–Haziran 2018 arasında yapılan İngilizce araştırma, 13 saha çalışması ve 41 gözlem gününe dayanır. Türü yaz göçmeni ve üreyen kuş olarak listeler. Bu, Kilis’e ait sonuçtur; ülke genelindeki sıklığı veya türün kuluçka süresini ölçmez.

Göç Yolculuğu

Suudi Arabistan’ın 2020 kitabında geçit kuşu ve kış ziyaretçisidir; orada ilkbaharda ötmesi üreme kanıtı sayılmaz. Türkiye’deki bir bireyin geçtiği ülkeler bu genel bilgilerden çıkarılamaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Suudi Arabistan’ın 2020 uzman hesabında çoğunlukla böcek, larva ve başka küçük eklembacaklılar; kışın ayrıca tohum ve meyve yer. Türkiye’ye ait besin yüzdeleri verilmez.

Nasıl Avlanır?

Suudi Arabistan hesabında yaprak ve ince dalları tarar, sonra başka çalıya geçer. Kuveyt’in Khiran bölgesinde 15 Mart 2014’te Lycium shawii meyvesini alan bir kuş, 2015 gözlem notunda belgelenmiştir. Fotoğrafta meyve gizlidir; yazarın gözlemi tüketimi destekler, diyetteki oranını ölçmez.

İlginç Bilgiler

## Bıyığın Adı James Jobling’in 2010 sözlüğünde mystacea sözcüğü Yunanca “bıyık” köküyle açıklanır. Ménétries ise türün 1832 tarihli tanımının yazarıdır. İngilizce addaki kişiyle bilimsel tür sıfatının anlamı farklıdır. ## Aynı Kış Çalısına Dönüş 2020 Suudi Arabistan kitabı, Riyad yakınlarında halkalanıp tekrar yakalanan bazı kuşların sonraki kışlarda aynı çalılara döndüğünü aktarır. Ayrıntılı tarih ve örneklem sayısı verilmez; sonuç bütün bireylerin aynı çalıya döndüğü anlamına gelmez. ## Eski Tahmin, Yeni Sayım Değildir BirdLife’ın 2021 Avrupa raporunda Türkiye için 15.000–45.000 çift, 2002–2012 dönemine ait uzman tahminidir. Aynı tabloda kısa ve uzun dönem eğilimleri yetersiz veriyle belirsizdir. Eski tahmin güncel sayım veya kesin artış-azalış kanıtı değildir.

Ak Gerdanlı Ötleğen

Curruca communis

Takım Passeriformes
Familya Ötleğengiller (Sylviidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Sıcak kanat kenarları, beyaz boğaz ve yapı birlikte değerlendirilir; yaş ve eşeyde örtüşme vardır.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Ak Gerdanlı Ötleğen beyaz boğazlı, kahverengi sırtlı ve uzunca kuyruklu bir çalı kuşudur. Kanadındaki kızıl-kahverengi alan önemlidir; yalnız beyaz boğazla tanınmaz. Tipik ilkbahar erkeğinin başı gridir.

Genel Görünüm ve Duruş

Dar ve uzunca kuyruğun dış kenarları açıktır. Üst kanattaki koyu merkezli tüylerin geniş kızıl-kahverengi kenarları belirgin bir alan oluşturur. Bu desen, içteki uçuş tüyleriyle onları örten büyük tüylerde görülür.

Öterken tepe ve boğaz tüyleri kabarır. Anadolu ve doğusundaki icterops alt türünde kanat kenarları daha bejdir; tek fotoğrafla alt tür belirlenmez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme giysisindeki erkeğin başı ve yanakları açık gri, boğazı beyaz, göğsü hafif pembemsidir. Göz çevresinde açık yaylar bulunur. Bu erkek görünümü dişi ve gence uygulanmaz.

Dişi çoğunlukla kahverengi başlıdır; bazı erişkin dişilerde gri ve hafif pembe tonlar görülür. Ara görünümler nedeniyle yalnız belirgin örneklerde güvenli eşey ayrımı yapılabilir; sonbaharda benzerlik artar.

Genç dişiyi andırır; tüyleri tazedir. Genç ve ilk yıl kuşları yalnız giysi deseniyle güvenle eşeylendirilemez. Değişen ve eski kanat tüyleri yaşı gösterebilir; ancak tüy değişimi değişkendir, bazı kuşlar ilkbaharda erişkinden ayrılamaz.

Uçuşta Görünüm

Çalılıklar arasında alçak ve doğrudan uçarken dış kuyruk beyazı seçilebilir. Erkek kısa bir gösteri uçuşunda da öter; bu, gündelik geçiş uçuşundan farklıdır.

Ses ve Davranış

Ötüşü kısa, aceleci; melodik ve pürüzlü notaların karışımıdır. Erkek belirgin bir saptan ötebilir. Tehlikede burunsu sesleri tekrarlar.

Karıştırılabilecek Türler

Küçük Ak Gerdanlı Ötleğen (Curruca curruca) daha küçük ve topludur; koyu yanakları maske oluşturabilir. Kanadında Ak Gerdanlının kızıl alanı bulunmaz. Dış kuyruk beyazı iki türde de vardır; takırtılı ötüş yardımcıdır.

Bozkır Ötleğeni (Curruca conspicillata) de sıcak kanat kenarlıdır; daha küçük, ince ve kısa kanatlıdır. Erkeğin koyu göz önüyle açık göz çevresi belirgindir; dişi ve gençte aynı desen beklenmez. Ak Gerdanlının kapalı kanadında uzun uçuş tüyleri, içteki tüylerin ötesine daha fazla uzanır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Otlu açık alanlardaki dağınık alçak çalıları, tarla kenarlarını ve işlenmeyen şeritleri kullanır. Böğürtlenle yüksek otların birlikteliği örtü sağlar.

Yuva Yeri

Yuva ot veya alçak çalı içinde, yere yakın gizli bir çanaktır. Kuru bitki parçalarıyla yapılır; ince lif, kökçük ve kılla döşenir. Yuvayı görmek için örtüyü açmayın.

BTO’nun Avrupa kuşlarına ilişkin yayımlanmış sentezlerden aktardığı tipik değerler 4–5 yumurta, iki eşin yürüttüğü 12 günlük kuluçka ve yuvada 11,5–14 günlük gelişimdir. Bunlar Türkiye’de ayrıca ölçülmüş süreler değildir. Yavrular çıplak ve bakıma bağımlı çıkar.

Günlük Alan Kullanımı

Nijerya’nın Jos Platosu’ndaki 2017–2020 araştırma alanları, tarım ve otlatma gibi insan kullanımlarıyla iç içe açık çalılıklardı. Kuşların burada bulunması, her tarımsal değişimin onlara yararlı olduğunu göstermez.

Dünya Yayılışı

Üreme yayılışı Avrupa’dan Orta Asya’ya uzanır; kış alanları Sahra’nın güneyindedir. EURING atlasında batı Avrupa toplulukları batı Sahel’e, kuzey ve doğu Avrupa kuşları daha doğuya bağlanır. Halkalama bağlantıları her kuşun değişmez ülke dizisini göstermez.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye üreme yayılışı içindedir. BirdLife’ın 2021 eki, Türkiye üreme tahmininin 2002–2012 dönemine ait uzman verisi olduğunu gösterir; bu güncel ülke sayımı değildir. Geçişte görülen tek kuş ayrıca yerel üreme kanıtı sayılmaz.

Göç Yolculuğu

EURING’in Avrupa özeti ilkbaharda nisan–mayıs, sonbaharda ağustos–eylül hareketlerini vurgular; bu Türkiye için kesin takvim değildir. Nijerya’nın Jos Platosu’nda 2019’da 60 kuşa ışıkla konum hesaplayan aygıtlar takıldı. 2020’de altısından veri alınabildi; beşinde tam yıllık döngü vardı. 2022 makalesinde, Rusya’da üreyen iki kuşun dönüşte Türkiye’de konakladığı tahmin edildi. Işık ölçümlerinden hesaplanan yollar kesin GPS çizgileri değildir; altı kuş Türkiye’deki bütün toplulukları temsil etmez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Üreme döneminde böcekler, örümcekler ve küçük yumuşakçalar alınır; yavrulara tırtıl gibi yumuşak avlar taşınır. Avrupa uzman hesabında yazdan itibaren böğürtlen ve mürver gibi küçük meyveler de bildirilir; bu Türkiye için sabit besin oranı değildir.

Nasıl Avlanır?

Yaprak ve dallardan küçük avları toplar, meyveyi bitkiden alır; görülmeyen avın türü belirlenmez.

İlginç Bilgiler

## İlginç Bilgiler Eski Sylvia communis ile güncel Curruca communis aynı türün farklı cins yerleşimleridir. Common Whitethroat ve Greater Whitethroat adları da bu taksona karşılık gelir; Curruca curruca ayrı bir türdür. Nijerya’nın Jos Platosu’nda 2017–2020 arasındaki üç üreme dışı dönemi inceleyen 2022 araştırmada 337 kuş renkli halkalarla işaretlendi. Bireylerin alanda kalış süreleri değişkendi. Ertesi yıl bulunanların yakın alanlara dönmesi, aynı yerde her yıl aynı süre kaldıkları anlamına gelmiyordu. Araştırmacılar kısa kalışların birden fazla kış alanı kullanımıyla ilişkili olabileceğini önerdi; görülmeyen bütün kuşların öldüğünü göstermediler. Aynı Nijerya çalışmasında, işaretli kuş alanda bulunduğu halde ziyaret sırasında saptanma olasılığı yaklaşık üçte bir hesaplandı. Bu, farklı yıllardaki gözlem ve model yöntemlerinin özetidir; her ülke ve gözlemcinin değişmez bulma oranı değildir. Bir kez görülmemek, kesin yokluk sayılamaz. BTO’nun batı Avrupa araştırmalarını değerlendiren hesabı, 1969’daki büyük düşüşü batı Sahel’deki kuraklıkla ilişkilendiren kanıtları açıklar. Sahel, Sahra’nın güneyindeki geçiş kuşağıdır. Daha sonraki çok ülkeli çalışma da kıştan sağ çıkma ile nüfus değişimi arasında bağ bulmuştur. Bu olay, Türkiye’de aynı tarihte aynı oranda düşüş ölçüldüğü anlamına gelmez.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...