Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Saka
Carduelis carduelis
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Saka, ince ve sivri gagalı küçük bir ispinozdur. Erişkinin kırmızı yüzü, siyah-beyaz başı ve kanadındaki belirgin sarı alan birlikte tanınır. Rengin yalnız varlığına değil, hangi bölgede olduğuna bakılır.
Gençte kırmızı yüz ve siyah-beyaz baş deseni yoktur. Siyah kanattaki sarı alan ile siyah kuyruğun beyaz işaretleri ise bulunur. Kırmızı olmaması tek başına türü dışlamaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Kırmızı yüzü siyah tepe ve enseyle beyaz yanaklar çevreler. Koyu göz, göz önündeki siyah alanla birleşir. Gaga açık pembedir. Siyah kanattaki geniş sarı bandın çevresinde beyaz tüy lekeleri bulunur.
Sırtı açık kahverengidir; alt tarafın ortası daha açıktır. Beyaz kuyruk sokumu kahverengi sırttan ayrılır. Siyah kuyruk belirgin çatallıdır ve ucuna yakın beyaz lekeler taşır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Eşeylerin genel görünümü benzerdir. Erkekte yüz kırmızısı çoğu kez gözün arkasına daha çok uzanır; dişide daha dar olabilir. Ancak BTO rehberi yanıltıcı işaret birleşimlerini vurgular. Omuzdaki küçük örtü tüyleri de yalnız destekleyicidir; tek fotoğraftaki maske genişliği kesin eşey tanısı değildir.
Genç kuşun başı sade kahverengimsi gri, sırtı ve alt tarafı çizgilidir. BTO rehberine göre yüzün turuncumsu rengi kesin yaş veya eşey anahtarı değildir; tüy değişiminin başında bazı erişkinlerde de görülebilir.
Uçuşta Görünüm
Dalgalı uçuşunda siyah kanattaki geniş sarı bant belirginleşir. Beyaz kuyruk sokumu ve siyah-beyaz kuyruk da seçilebilir. Kanadın açık ya da kapalı olması, sarı alanın görünen genişliğini değiştirir.
Toplu uçan Sakaların temas çağrıları, kuşlar görünmeden önce duyulabilir. RSPB hesabı bu sürü çağrılarının şarkıdaki notalardan oluştuğunu belirtir. Birlikte uçmaları, aynı aileden olduklarını göstermez.
Ses ve Davranış
Şarkısı çınlayan kısa notalar, titrek diziler ve cızırtılı seslerden oluşur. Cornell hesabı iki eşeyin de öttüğünü belirtir; şarkı söylemesi kuşun mutlaka erkek olduğunu göstermez.
Conder’in Almanya’nın Bavyera bölgesindeki Eichstätt’ta 1943’te yaptığı, 1948’de yayımladığı gözlemlerde üreyen çiftler küçük Saka gruplarına katılmıştı. Yuva çevresindeki alan, yuva kullanımdayken işlev görüyordu. Bu tarihsel bulgu, bütün Türkiye çiftlerinin aynı davranacağını göstermez.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Başlı İskete (Spinus spinus) erkeğinde siyah tepe ve çene, sarı yüz ve alt taraf dikkat çeker. Dişi ve gençler daha donuk ve çizgilidir; kanat ve kuyrukta sarı bulunur. Sakanın kırmızı-beyaz yüz deseni bu türde yoktur.
Florya (Chloris chloris) kalın gagalı ve tıknazdır. Erkek yeşil-sarı, dişi daha kahverengimsi olabilir; kanatla kuyruktaki sarı yardımcıdır. Ketenkuşu (Linaria cannabina) erkeğinin kırmızı alnı ve göğsü, Sakanın kırmızı yüz maskesinden farklıdır. Dişi Ketenkuşu sade ve çizgilidir; geniş sarı kanat bandı yoktur.
Carduelis caniceps, güncel listelerde Gray-crowned Goldfinch adıyla ayrı türdür. Erişkinin başı gri ağırlıklıdır; Sakanın siyah-beyaz baş deseni yoktur. Asya’daki temas alanlarında melezleşebilirler. Eski kaynakların onu Saka alt türü sayması güncel tür sınırıyla karıştırılmaz; bu karşılaştırma Türkiye kaydı değildir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Dağınık ağaç ve çalılarla tohumlu otların birlikte bulunduğu alanları kullanır. Meyvelikler, parklar, bahçeler ve ağaçlık kenarları bunlar arasındadır. RSPB hesabı özellikle devedikeni ve başka tohumlu bitkiler taşıyan açık zeminleri vurgular.
Yuva Yeri
Dişi ağaç veya çalıdaki dal çatalına ot, yosun ve bitki liflerinden küçük bir fincan yuva yapar; içi yumuşak maddelerle döşenir. BTO’nun Britanya hesabı tipik 5 yumurta, dişinin yürüttüğü 12–14 gün kuluçka ve 13,5–16,5 günlük yavru gelişimi bildirir. Erkek kuluçkadaki dişiyi, iki ebeveyn de yavruları besler. Yuvadan ayrılan gençler bir süre daha bakım görür.
Günlük Alan Kullanımı
Britanya ve İrlanda BTO hesabında Sakaların yemliklerin yanında ağaçlar ve anız tarlalarında da besin aradığı anlatılır. Günlük yaşamları yalnız yemliğe bağlı değildir; doğal tohum alanları da önemlidir.
Dünya Yayılışı
Doğal yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika ve komşu batı Asya’dadır. Avustralya, Yeni Zelanda, güney Güney Amerika ve ABD’nin bazı kesimlerine insan eliyle yerleştirilmiştir. Cornell, 2003’ten beri Chicago ile Milwaukee arasındaki Michigan Gölü batı kıyısında ürediğini ve bu topluluğun salımlardan kaynaklandığının düşünüldüğünü belirtir. Bu, türün doğal Amerika yayılışı değildir.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye'de yaygın olarak bulunan ve üreyen Sakalar vardır. Yerleşik kuşlarla mevsimlik hareket eden bireylerin birlikte bulunabilmesi, bir yerdeki sayının yıl boyunca sabit kalmasını gerektirmez. BirdLife'ın 2021 Avrupa derlemesindeki Türkiye nüfus tahmini 2002–2012 dönemine ait uzman değerlendirmesidir; güncel bir tam sayım değildir. Aynı kaynak Türkiye'nin kısa ve uzun dönem eğilimini veri yetersizliği nedeniyle kesinleştirmez. Bahçe veya tarla kenarında görülen bir sürünün kökeni, yalnız o gözlemle belirlenemez.
Göç Yolculuğu
Bazı Sakalar üreme bölgelerine yakın kalır, bazıları mevsimlik göç eder. EURING/CMS’nin 2022 Avrupa atlası Britanya Adaları ile kıta Avrupa’sı ve Orta Avrupa ile güneybatı Avrupa arasındaki bağlantıları halka buluşlarıyla gösterir. Güney Avrupa kuşlarının çoğu daha yerleşiktir. Bu Avrupa özeti Türkiye’deki her bireyin rotasını belirlemez.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Besininde tohumlar önemlidir; ince gagası devedikeni ve tarakotu gibi bitkilerin tohum başlarına erişir. Newton’un İngiltere’de Oxford çevresindeki gözlem ve sindirim yolu incelemelerini birleştiren, 1967’de yayımlanan çalışmasının özeti de Sakada papatyagil tohumlarının önemini vurgular. Bu bölgesel sonuç Türkiye’nin besin oranı değildir.
Nasıl Avlanır?
Newton’un İngiltere’de Oxford çevresinde yürüttüğü ve 1967’de yayımladığı çalışmanın özeti, Sakanın bitkilere tutunup sarkarak tohum başlarını yokladığını ve yavrularına besini ağızdan geri çıkararak verdiğini anlatır. Araştırma besin biriktirilen yeri, yemek borusunun genişleyebilen fakat ayrı bir kursak oluşturmayan bölümü olarak açıklar. Her tohumu gagasının ucunda tek tek taşıması gerekmez.
İlginç Bilgiler
## Kırmızı Yüzün Ölçülmesi Sakanın kırmızı yüzü, araştırmacılar için yalnız güzel bir renk değildir. İspanya'nın Sevilla kentindeki bir fidanlıkta 2004 ve 2005 ilkbaharlarında 13 erişkin dişi ve 44 erişkin erkek yakalandı. Renk karşılaştırması, değerlendirilebilen 10 dişi ve 33 erkek üzerinden yapıldı. Eşeyler DNA yöntemiyle de doğrulandı; renk, aynı ışık koşullarını sağlayan bir ölçüm cihazıyla değerlendirildi. Gruplar arasında ortalama renk farkları ve bazı dişilerde renk bileşenleriyle parazit bulguları arasında ilişkiler bulundu. Bu gözlemsel, bölgesel sonuç; tek fotoğrafın renginden eşey veya hastalık seçme kuralı değildir. ## Kuluçkanın Başlangıcını Ayırmak Kuluçkanın başlangıcını nasıl tanımladığımız, süreyi yorumlamayı etkiler. Conder'in Almanya'da Eichstätt'ta 1943'te izlediği Sakalarda ilk yumurtayla kısmi kuluçka başlamış; sürekli kuluçkanın sondan bir önceki yumurta civarında başladığı düşünülmüştü. Çalışma, dişinin yuvadaki davranışını ayrıntılı gözlemle ayırıyordu. Bu yüzden yumurtaların bırakıldığı ilk gün ile bütün yavruların çıktığı gün arasını, her yumurtanın gerçek kuluçka süresiyle aynı saymak doğru değildir. Bu tarihsel küçük örneklemin günlerini bütün Türkiye'ye tek bir süre olarak taşımamak gerekir. ## Yaygın Bir Türün Bölgesel Gerilemesi Yaygın bir kuşun bazı bölgelerde azalması yine de mümkündür. Fas, Cezayir ve Tunus'ta yapılan, 2017'de yayımlanan araştırma; saha gözlemleri ve eski avcılarla görüşmelerden derlenen verilerle 1990–1991 ile 2015–2016 dağılışını karşılaştırdı. Uygun alanlardaki 237 örnekleme karesi üzerinden kurulan model, Sakanın batı Mağrip'teki yayılış alanının daraldığını gösterdi. Yazarlar kafes ticareti için yakalanmayı önemli bir baskı olarak değerlendirdi, kuraklık ve habitat kaybının da etkili olabileceğini tartıştı. Bu sonuç, Türkiye için ölçülmüş aynı düşüş oranı değildir; yaygınlıkla bölgesel güvenlik ayrı değerlendirilmelidir.
Dağ İspinozu
Fringilla montifringilla
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Dağ İspinozu (Fringilla montifringilla; İngilizce Brambling), turuncu göğsü, beyaz karnı ve uçuşta açığa çıkan beyaz sağrısıyla tanınır. Sağrı, sırtın kuyrukla birleşen bölümüdür. Yaz erkeğinin başı siyahken kışın kahverengimsi görünmesi mümkündür. RSPB, kışın İspinozlarla karışabildiğini de belirtir; bu nedenle bir sürünün içinde iki benzer türü yan yana görmek olağandır.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövde yapısı ve büyüklüğü İspinozunkine benzer. Naturalis anlatımında üreme erkeğinin siyah baş ve üst sırtı, turuncu boğaz, göğüs ve omuz alanlarıyla karşıtlık oluşturur. Siyah uçuş tüyleriyle koyu kuyruğun yanında karın ve sağrı beyaz kalır. Kapalı kanatta iki turuncu-beyaz çizgi görülür. Dişinin kahverengi başı ve üst sırtı koyu beneklidir; boyun yanlarındaki gri alanlar daha sakin renkli baş deseninin bir parçasıdır.
Kış giysisinde renkler birbirine daha çok yaklaşsa da omuzdaki turuncu, beyaz karın ve yanlardaki koyu benekler birlikte değerlendirilebilir. Jon Carter’ın RSPB teşhis yazısı, benekli başı ve benekli yanları da İspinozdan ayrımda vurgular. Yalnız beyaz kanat çizgisine bakmak yeterli değildir; İspinozda da açık kanat şeritleri bulunur. Gövdedeki renklerin nerede başlayıp bittiğini görmek, tek bir turuncu lekeyi fark etmekten daha açıklayıcıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Kış erkeğinin baş tüylerinde siyah taban ve pas rengi uçlar bulunur; dişide tüy tabanları gridir. Blasco-Zumeta ile Heinze’nin rehberi bu ayrıntıyı eşey ayrımında kullanır. Açık tüy kenarları koyu bölümleri örtebildiği için, uzaktan kahverengi başlı görünen her kuş dişi değildir. Küçük omuz tüylerinde erkekte daha temiz sarı alanlar bulunabilirken dişide bu tüylerin koyu kenarları daha belirgindir.
Erişkin dişi, kış erkeğine benzese de turuncu alanları çoğu kez daha soluktur. Başın yanları daha açık ve daha düz kahverengi-bej, tepenin iki yanındaki koyu çizgiler daha seçilebilir olabilir. Gagası sarımsı ve uçta koyudur. Oiseaux.net hesabının bu ayrıntıları, yalnız parlak renkli erkekleri değil, daha sade görünümlü kuşları da tanımaya yardımcı olur.
İlk kış kuşlarında kanattaki tüylerin hepsi aynı yaşta olmayabilir. Yenilenmiş koyu tüylerin yanında daha soluk ve eski gençlik tüyleri kaldığında bir sınır oluşabilir. Yaş tayin rehberi ayrıca kuyruk tüylerinin uç biçimini ve sırt beneklerinin şeklini kullanır. Bunlar uzaktan kuş izleyen herkesin rahatça görebileceği özellikler değildir; kışın görülen bir kuşu yalnız baş rengine bakarak genç veya yaşlı diye ayırmak doğru olmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu hızlı ve dalgalıdır. Beyaz sağrı, kuş kanatlarını açıp uzaklaşırken koyu kuyrukla birlikte belirginleşir; konmuş kuşta aynı alan kanatlar tarafından örtülebilir. İspinozlarla karışık geçişte bu beyaz alan ve çağrı birlikte yararlı ipuçlarıdır.
Büyük bir topluluğun uçuşu kesintisiz ve eşit yoğunlukta bir bulut gibi görünmek zorunda değildir. Tomas Svensson’un İsveç’te 22 Aralık 2019’da belgelediği akışta, yoğunluğun çok azaldığı bir anın ardından kuş sayısı yeniden artmıştı. Fotoğraflardaki bireyler ayrıca işaretlenerek sayıldı. Bu gözlem, gökyüzündeki kuş akışının birkaç saniyelik görünüşünün bütün akşam geçişini temsil etmeyebileceğini gösterir.
Ses ve Davranış
Uçuş çağrısı genizden gelen, uzayan “ciii” benzeri bir sestir; yakındaki kuşlardan kısa “kink” notaları da duyulabilir. Şarkı ise yavaş, uzayan ve biraz pürüzlü sesler taşır. Çağrı ile şarkıyı ayırmak önemlidir: kışın hareket eden bir sürüden gelen kısa temas sesleri, bir erkeğin yuva alanında söylediği şarkıyla aynı işlevde değildir. Sesin yazıyla benzetimi yalnız kulağı yönlendirmek içindir.
Lõhmus ile Silverin’in türün üremesini ele alan anlatımında erkeklerin, eşleşmeden önce komşu ağaçlarda grup halinde gösteri yapabildiği belirtilir. Dişilerin gelişiyle ötüş yoğunlaşabilir. Bu ilk gösteri birlikteliği, yuva kurulunca çevresini koruyan çiftin davranışıyla aynı değildir. Yazarların aktardığı kuzey Finlandiya çalışmasında dişi yuvaya yakın davetsiz kuşlara tepki verirken erkek başka erkeklere daha uzaktan karşılık verebiliyordu.
Yuva, ağaçtaki dal çatalında çanak biçimindedir. BTO’nun tür özetinde tipik 5–7 yumurta, bildirilen daha geniş aralıkta 3–8 yumurta bulunur. Kuluçkayı dişi yapar; tipik süre 11–12 gündür. Yavruların yuvada kalışı 13–14 gün olarak verilir. Bunlar Türkiye’de yeni ölçülmüş sonuçlar değil, türün kaynakta bildirilen üreme bilgileridir.
Üreme döneminde yuva çevresini savunan erkekler, yaklaşan başka erkeklere tepki verebilir. Lõhmus ve Silverin, İsveç Ammarnäs’ta 20 Haziran–2 Temmuz 1998 deneylerinde 13 yuva yakınında kuş maketi ve ötüş kaydı kullandı. Yakına birden çok erkek gelebilse de makete aynı anda birden fazla erkek saldırmadı. Araştırmacıların ortak alan savunması ihtimalini tartışması, komşu çiftlerin kesin olarak tek bir ortak bölge yönettiği anlamına gelmez.
Karıştırılabilecek Türler
İspinoz (Fringilla coelebs; kabul edilen İngilizce adı Eurasian Chaffinch, eski kaynaklarda Common Chaffinch), en önemli benzer türdür. Üreme erkeğinin başı mavi-gri, üst sırtı sıcak kahverengi, alt tarafı pembemsi pas rengidir. Kuyruğun önündeki sırt bölümü zeytin yeşilidir; Dağ İspinozundaki gibi geniş beyaz değildir. İspinoz dişisi daha sade kahverengi-gri görünür. İki türün açık kanat çizgileri aldatıcı olabileceği için, bu sırt alanı ve omuz-göğüs renkleri birlikte incelenir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Üreme alanı, kuzeyin açık huş ormanları ve huşlarla iğne yapraklıların karıştığı ormanlardır. Söğütlü kesimler de kullanılabilir. Avrupa hareket atlası, batı Palearktik’in kuzey orman kuşağını vurgular. Ağaçlı yaşam alanı ile açık beslenme parçaları bir arada bulunabilir; türün Türkiye’de kışın tarlada görülmesi, kuzeyde de ağaçsız tarlaya yuva yaptığı anlamına gelmez.
Yuva Yeri
Yuvanın dış kısmında ince dal, kuru ot, kabuk şeritleri ve yosun; içinde bitki lifleri, kıl ve tüy bulunabilir. Oiseaux.net, dıştaki likenlerin yuvayı gizlediğini, yapının örümcek ağıyla da bir arada tutulabildiğini anlatır. Kuluçkadaki dişiye erkek besin getirebilir; yavrulara iki ebeveyn bakar. Yuvaya yaklaşmadan ve ebeveynleri engellemeden uzaktan izlemek gerekir.
Günlük Alan Kullanımı
Kışın bahçelere ve yemliklerin çevresine de gelebilir. BTO, yemliklerin altında yerde beslenen kuşların dökülmüş yapraklarla karışıp kolay fark edilmeyebildiğini anlatır. Bu nedenle kuşları yalnız üst dallarda aramak yerine yapraklı zemini ve yemliklerin altını da uzaktan taramak yararlı olabilir.
Dünya Yayılışı
Kuzey Avrasya’da ürer; üreme yayılışı İskandinavya, Baltık ülkeleri ve Rusya’yı kapsar. AviList v2025b, Dağ İspinozunu bu geniş coğrafyada tek tür olarak tanır ve Akdeniz çevresiyle güney Asya’yı kış yayılışına yerleştirir. Kuzeydeki üreme ortamlarıyla daha güneydeki kış alanları birbirinden ayrılır. Üreme ormanlarına bağlı ilkbahar-yaz yaşamını, kışın besin ararken kullandığı geniş alanlar izler.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye kışlama ve geçiş alanları içindedir. OSME’nin Ocak 2025 bölgesel listesi Anadolu’yu kış yayılışına yerleştirir. Liste kış yayılışını Kafkasya, güney Orta Asya ve Irak–İran–Afganistan yönünde de sürdürür. Bu kaynaklar Türkiye için düzenli üreyen bir topluluk bildirmez. Bir kış çok sayıda, başka bir kış daha az kuş görülmesi mümkündür; kış topluluklarının bulunduğu yerler, tohumun miktarı ve ona ulaşılabilmesiyle değişebilir.
Göç Yolculuğu
Avrupa halkalama derlemesinde İskandinavya kuşlarının bağlantıları ağırlıkla kuzeydoğu–güneybatı yönündedir; Britanya, Batı, Orta ve Güney Avrupa’ya uzanır. Bazı kuşlar başka yönlere hareket eder. Derleme, sonbahardan kışa farklı bölgelerde yoğunlaşmalar ve mart–nisan döneminde kuzeye dönüşler gösterir. Bu, her bireyin sabit ve aynı çizgiyi izlediği bir yol haritası değildir. Kışın besin alanları arasında yer değiştirmeler de olur; Türkiye’deki işaretsiz bir kuşun kesin doğduğu yer bu genel bağlantılardan bulunamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Üreme döneminde omurgasızlar ve tohumlar; kışın ise tohumlar, meyveler ve benzeri bitkisel besinler önemlidir. Kuzeyin ormanlarında besin arayan bir kuş, kışın yerdeki kayın tohumlarını toplarken görülebilir. Mevsime bağlı bu değişim, türü yıl boyunca yalnız tahılla beslenen bir kuş gibi düşünmenin yanlış olacağını gösterir.
Nasıl Avlanır?
Bolluğu yalnız yerde aramaz. Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki gözlemlerinde, bazı tırtılların çok çoğaldığı 1975–1976 yıllarında Dağ İspinozları huşların yapraklı bölümlerinde daha çok, alt bitki katında daha az besin aradı. İnceleme 1972–1978 yıllarındaki beslenme davranışlarını karşılaştırıyordu. Böylece aynı tür, uygun avın toplandığı bitki katına göre beslenme yerini değiştirebiliyordu.
Göç molasında alan seçimi yalnız en hızlı besin toplamakla açıklanmayabilir. Åke Lindström’ün güney İsveç araştırmasında, kolza anızları ile kayın tohumunun bol olduğu ormanlar karşılaştırıldı. Ormanda hem anlık enerji alma hızı hem avlanma riski daha düşüktü. Yazar bunu, kuşların kimi koşullarda daha hızlı enerji kazanmak yerine daha düşük avlanma tehlikesini seçmesiyle ilişkilendirdi; göç hızının önemini ise tümüyle dışlamadı.
İlginç Bilgiler
## Besin Varken Ona Ulaşamamak İsviçre’de 1977–1978 kışında kar, yerdeki kayın tohumlarını örttüğünde kuşların çoğu Kernwald ve Röserental geceleme alanlarından ayrıldı. 11–18 Şubat 1978’de Orbe yakınındaki az karlı tarlalarda beslenen kuşlardan 1.633’ü yakalanarak incelendi. Bu sayı bütün sürünün büyüklüğü değildir. Örnek, bir ağacın tohum vermesiyle kuşun o tohumu bulup alabilmesinin ayrı şeyler olduğunu gösterir. ## Tırtıl Bolluğu ve Üreme Olav Hogstad’ın Norveç Budal’daki 1972–2001 incelemesinde, izlenen ötücü kuşlar arasında tırtıl bolluğundaki dalgalanmalara sayı olarak belirgin karşılık veren tür Dağ İspinozuydu. Yıllık ortalama yumurta sayısı da Epirrita autumnata adlı güve tırtılının yoğunluğuyla ilişkiliydi. Ancak bu, tırtıl çoğalan her yılda yuvadan yavru uçurma başarısının mutlaka artması demek değildi; bu iki üreme ölçüsü aynı sonucu vermedi. ## Büyük Toplulukları Saymak Tomas Svensson’un 2021 derlemesi, bu türün milyonlarca birey içeren gerçek kış toplulukları kurabildiğini, fakat bazı çok büyük sayıların zayıf hesaplara dayandığını anlatır. İsveç’teki 2019–2020 topluluğunu da ele alan inceleme, fotoğraflarla kuş akışını saymanın değerini vurgular. Yazar, özellikle sürünün kapladığı hava hacmiyle tahminî kuş yoğunluğunun çarpılmasına dayanan hesapları eleştirir. ## Yumurtanın Rengini Ayırt Etmek Norveç’in Tydal, İsveç’in Ammarnäs ve Finlandiya’nın Kittilä bölgelerindeki 2005–2008 araştırmasında Dağ İspinozu yuvalarında 137 yumurta değiştirme deneyi yapıldı. Gerçek guguk yumurtaları yerine Dağ İspinozu ve İspinoz yumurtaları kullanıldı. İki türün birleştirilmiş analizinde, yuvadaki ve eklenen yumurtanın renk farkı reddedilme olasılığıyla ilişkiliydi. Sonuç, her kuşun her yabancı yumurtayı kesin tanıdığını göstermez; bazı denemeler aynı bireyde tekrarlanmıştı.
