kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Sığır Balıkçılı (Ardea ibis)
VS
Seçildi Erguvani Balıkçıl (Ardea purpurea)
Takım Pelecaniformes
Familya Balıkçıllar (Ardeidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Kısa boyun, dolgun gövde, sarı gaga ve otlakta sürü izleme davranışı.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Sığır Balıkçılı, otlayan sığır veya koyunların çevresinde yürürken görülebilen küçük, beyaz bir balıkçıldır. Kısa boynu ve dolgun gövdesi, ince yapılı ak balıkçıllardan farklı bir duruş oluşturur. Erişkinin gagası çoğunlukla sarıdır; görece kısa bacakları gri veya sarımsı olabilir. Hayvanların ayaklarıyla yerinden oynattığı küçük canlıları araması, bu türün çayırlardaki yaşamını tanımak için iyi bir başlangıçtır.

Sayfadaki Sığır Balıkçılı, Ardea ibis, İngilizce adıyla Western Cattle-Egret’tir. Eski kaynaklardaki Bubulcus ibis adı aynı batı türünü anlatabildiği gibi, eskiden onunla birlikte sınıflandırılan doğudaki Ardea coromanda türünü de kapsayabilir. Güncel listede bu iki kuş ayrı türlerdir.

Genel Görünüm ve Duruş

Dinlenirken başını ve boynunu omuzlarına çekebilir. Bu duruşta baş ile gövde arasındaki boyun bölümü neredeyse kaybolur; av aramak için uzattığında aynı kuşun görünümü değişir. Gaga düz, kalın ve hançer biçimindedir. Kanatlar orta genişlikte ve yuvarlaktır. Yerde yürürken baş ve boynun adımlarla birlikte öne ve geriye hareket etmesi, kuşa hafif sallanan bir yürüyüş verir.

Üreme dışında gövde büyük ölçüde beyazdır. Üreme döneminde tepede, göğüste ve sırtın alt bölümünde devetüyü ile turuncu-sarı arasında görünen uzun süs tüyleri gelişir. Gaga daha kırmızı-turuncu, bacaklar da parlak sarı veya pembe tonlara dönebilir. Diğer zamanlarda bacaklar koyu gri ya da sarımsı olabilir. Böylece aynı kuşun renkleri yıl boyunca sabit kalmaz; beyaz gövde üzerindeki renkli alanlar üreme giysisinin bir parçasıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi aynı temel tüy giysisini taşır. Uzman balıkçıl hesabında erkeklerin ölçülerin çoğunda daha iri, üreme renklerinin de daha güçlü olduğu belirtilir. Bunlar küçük ve örtüşebilen farklardır; uzaktaki tek kuşun eşeyi yalnız turuncu renginin koyuluğundan güvenilir biçimde belirlenemez.

Genç kuşun tüyleri de beyazdır; gagası başlangıçta koyu olabilir ve gelişirken sarıya döner. Bu yüzden koyu gagalı gençle sarı gagalı erişkin aynı türün farklı yaş görünümleridir. Gençte üreme döneminin uzun renkli süs tüyleri yoktur. Koyu gagaya bakıp kuşu hemen Küçük Ak Balıkçıl saymak yerine, toplu gövdesini ve görece kısa boynunu da görmek gerekir.

Uçuşta Görünüm

Uçarken boynunu geri çeker, bacaklarını gövdenin arkasına uzatır. Kanat vuruşları hızlı ve görece sığdır. Kuşlar çoğu zaman topluluk halinde ve yere yakın uçabilir. Yüksekten inerken sarmal biçimde alçalması veya yan kayarak konması da görülebilir. Baş, kısa gaga ve kalın boynun oluşturduğu toplu ön bölüm, uzun boyunlu ak balıkçıllarla karşılaştırmada yararlıdır.

Ses ve Davranış

Boğuk “rik-rak” çağrısı, konarken ve yuva çevresindeki selamlaşmada duyulabilir; ilk hece daha yüksek ve güçlüdür. Kısa “kok” sesleri alarmda tek tek veya bir dizi halinde çıkar. Yavrular ince, yinelenen dilenme sesleri verir. Bunlar ezgili bir ötüşten farklıdır; üreme kolonisinin ses dünyasında erişkinlerin sert çağrıları ile yavruların ince sesleri bir araya gelir.

Topluluk halinde yaşayan bu kuş, beslenirken küçük gruplar oluşturur; üremede ağaç ve çalılıklardaki kalabalık kolonilere katılır. Uçan gruplar her zaman düzenli bir sıra kurmaz.

Cornell’in Kuzey Amerika hesabında erkek, kur sırasında kanatlarını açıp süs tüylerini yayar ve ayak değiştirerek gösteri yapar. Önce gösteri alanını, eşleşmeden sonra çift yuva çevresini savunur. Aynı üreme mevsiminde genellikle tek eşli olsalar da iki dişi ve bir erkekten oluşan birliktelikler de bildirilir.

Ağaç veya çalıya kurulan yuva, dallardan yapılmış sığ, düzensiz bir çanaktır. Cornell’in Kuzey Amerika hesabı 2–4 yumurta ve 22–28 günlük kuluçka süresi verir. Yumurtalar açık mavi veya yeşilimsi renktedir. Animal Diversity Web’in eski Kuzey Amerika hesabına dayanan anlatımında, ilk günlerde ebeveynlerin kanatlarını yavruların üzerine gererek güneşten gölge sağladığı belirtilir.

Karıştırılabilecek Türler

1. Küçük Ak Balıkçıl (Egretta garzetta) daha ince yapılı, daha uzun boyunlu ve daha uzun bacaklıdır. Türkiye’deki olağan erişkin görünümünde gaga ve bacaklar siyah, parmaklar sarıdır. Sığır Balıkçılında kısa ve kalın gaga ile tıknaz duruşu arayın. Genç Sığır Balıkçılının koyu gagası bu karşılaştırmada tek başına işe yaramaz. Küçük Ak Balıkçılda üreme zamanında başın arkasında ince, iplik gibi uzayan beyaz süs tüyleri de görülür.

2. Büyük Ak Balıkçıl (Ardea alba) çok daha iri, uzun boyunlu ve uzun bacaklı bir kuştur. Üreme dışında gagası sarı olabilir; bu benzerlik Sığır Balıkçılıyla aynı tür olduğu anlamına gelmez. Yakından görüldüğünde ağız çizgisi gözün gerisine uzanır. Gövdeye göre uzun boyun, uzun gaga ve uzun bacaklar birlikte güçlü bir ayrımdır. Üreme yaklaşırken gagası koyulaşabilir; sırtındaki uzun beyaz süs tüyleri ise Sığır Balıkçılının turuncu-devetüyü alanlarından farklıdır.

3. Alaca Balıkçıl (Ardeola ralloides), tünediğinde baş ve gövdesindeki açık kahverengi-devetüyü tonlarla dikkat çeker. Kanatları açılınca beyaz renk baskınlaşır; aynı kuş uçuşta çok farklı görünebilir. Sığır Balıkçılının başı ve sırtı üreme dışında daha yekpare beyazdır. Alaca Balıkçılın üreme dönemindeki mavimsi gagası da yakından yararlıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Kolonilerin bulunduğu çevre tek bir görünüme bağlı değildir. İspanya’nın Extremadura bölgesinde 1996–1997’de incelenen Badajoz ve Montijo kolonileri, Guadiana Nehri üzerindeki bitkili adalardaydı. Morante kolonisi ise geleneksel meşelik ve mera çevresindeydi. Araştırmacılar üç koloniye haftalık ziyaretler yaptı; yuvaların konumunu uzaktan izlemek için fotoğraflardan ve yüksekliği bilinen işaretlerden yararlandı. Bu örnekler, üreme yerinin çevresindeki bitki yapısının koloniler arasında farklılaşabildiğini gösterir.

Yuva Yeri

Cornell’in Kuzey Amerika hesabında yuva yerini erkek seçer. Yuva, orta boylu veya yüksek bir ağaç ya da çalının üst bölümündeki dış dallarda bulunur. Bu yerler bataklık, sazlık veya daha yüksek ve kuru arazilerde bulunabilir. Koloniye girilmeden uzaktan gözlem yapılmalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

ABD’nin Georgia eyaletindeki Saint Catherines Adası’nda bir yaz süren araştırma, ormanlık bölümdeki kuşların sığırlarla birlikteliğinin meradakilerden daha sık olduğunu buldu. Araştırmada günün saati veya ayı bu birlikteliğin derecesini değiştirmedi. Beslenme için kullanılan yerin yapısı ve büyük hayvanların durumu, kuşların günlük dağılımını birlikte etkileyebilir.

Dünya Yayılışı

Güncel taksonomi listesi Ardea ibis’in yayılışını güney Avrupa’dan İran’a, Afrika’ya, Madagaskar’a ve batı Hint Okyanusu adalarına uzanan alanlarla verir. Tür 20. yüzyılda Amerika kıtalarında da geniş alanlara yerleşmiştir; Hawaii’deki nüfus ise insan eliyle yerleştirilmiştir. Doğu Asya ve Avustralasya kuşlarını kapsayan eski geniş “Cattle Egret” anlatımları, günümüzde ayrı kabul edilen Ardea coromanda türünü de içerebilir. Batı türünün doğal alanları ile sonradan yerleştiği bölgeleri ayırmak, genişlemenin tarihini anlamayı kolaylaştırır.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’de üreme kanıtı bulunan alanlardan biri Kızılırmak Deltasıdır. EBCC’nin 2019 konferansındaki İngilizce araştırma özeti, balıkçılları iki yıl boyunca 32 seçilmiş nokta ve hat üzerinde iki haftada bir sayımla izlemiş, üreme döneminde üç koloniyi değerlendirmiştir. Sığır Balıkçılı bu kolonilerde üreyen türler arasındadır. Tür için bir günlük en yüksek sayım 721 bireydir; bu sayı üreyen çift sayısı değildir. Özette saha yılları belirtilmez; 2019 konferans tarihidir.

Göç Yolculuğu

Hareketleri bölgeye göre değişir. Güncel liste Kuzey Amerika ve Afrika’nın güneyindeki nüfuslarda kısmi göçü belirtir; bütün bireyler yılın aynı döneminde ayrılmaz. OSME hesabında Hazar’ın batısı, Irak ve İran’ın güneybatısında yerleşiklikle birlikte dolaşma da anlatılır. Umman’da geçiş ve kış ziyaretçisidir; Orta Asya’da ise yerel ve daha seyrek kayıtları bulunur. Türün farklı bölgelerde yerleşik, göçmen veya gezici olması, tek bir göç davranışına sığmadığını gösterir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Sığır Balıkçılı karada avlanan, besininde böceklerin önemli yer tuttuğu bir kuştur. Oiseaux.net’in tür hesabı böceklerin yanında başka küçük omurgasızları, fare ve sivrifare gibi küçük memelileri de sıralar. Bazen su içinde avlandığında balık da yiyebilir. Besinini yalnız balıkla sınırlamak, bu balıkçılın çayırlarda sürdürdüğü yaşamı gözden kaçırır.

Nasıl Avlanır?

Otlayan hayvanın hareketi otların arasındaki küçük avları yerinden çıkarır. Kuş yakında yürüyüp ortaya çıkan avı gagasıyla alır; tarım makineleri de benzer fırsatlar oluşturabilir. Küçük avı hemen yutabilir; daha iri avı birkaç kez gagalayabilir veya suya batırabilir. Sığırların yanında durması her seferinde onların üzerindeki parazitleri temizlediği anlamına gelmez. Georgia’daki gözlemsel araştırmada ayakta duran sığırların, yatan sığırlara göre daha sık balıkçıllarla birlikte olduğu görüldü. Kuşlar ayakta duran hayvanlar çevresinde tek tek dağılmaya da beklenenden daha yatkındı.

İlginç Bilgiler

## Eski ve Yeni Bilimsel Ad 2023’te yayımlanan bir genetik araştırma, farklı müze koleksiyonlarından 55 balıkçıl türünü örnekledi; bütün örnekler her DNA çözümlemesinde kullanılamadı. Sığır Balıkçılı için kullanılan doku örneği ABD’nin Louisiana eyaletinden geliyordu. Hücre çekirdeğindeki DNA’ya dayanan çözümlemeler, eski Bubulcus grubunu Ardea içinde konumlandırdı; hücrenin enerji üreten yapılarındaki DNA çözümlemesi ise Ardea’nın kardeş grubu olarak gösterdi. Yazarlar kesin iç konumun belirsizliğini koruyarak, yakın akrabalık nedeniyle Bubulcus’un Ardea’ya alınmasını önerdi. Ardea ibis adı, bu yakın akrabalığın sınıflandırmada nasıl ele alındığını yansıtır. ## Üreme Başarısı Nasıl Ölçülür? Extremadura’daki üç koloni üzerinde yapılan araştırmada, yuvaların yüksekliği veya birbirine yakınlığı ile yavruların yuvadan ayrılma başarısı arasında belirgin bir bağlantı saptanmadı. İzlenenler ilk ziyarette yavrusu bulunan yuvalardı; tüm başarısız yumurta kümeleri kapsanmıyordu. Araştırmacılar 25–30 güne kadar yaşayan yavruyu başarı hesabına dahil etti. Dolayısıyla sonuç, bütün kuşların o günlerde aynı uçuş becerisine ulaştığını değil, çalışmanın kullandığı gelişim ölçütünü anlatır. ## Besin Kalıntıları ve Plastik Meksika’nın Tulancingo de Bravo bölgesinde Ocak–Mart 2020’de dört geceleme topluluğundan 2.400 dışkı örneği ve bir kusulmuş besin topağı incelendi. Bunlar 2.400 ayrı kuşun öğünleri değildi. Tanınabilen 1.677 öğe arasında çekirge-cırcır böcekleri ve kınkanatlılar öne çıkarken, bitki parçaları, lastik ve başka plastikler de bulundu. Yüzdeler öğe sayısına dayanır; yenmiş besinin ağırlığını vermez. Plastiklerin bulunması, bunların yararlı besin olduğu anlamına gelmez. Çalışma, tarım alanlarında yaşayan bu kuşun besin araştırmalarında çevreye atılan maddelerin de ortaya çıkabildiğini gösterir. ## Yeni Bir Ülkede Üreme Birleşik Krallık’taki yayılışının yakın geçmişi, gezinen kuşların yeni bir yerde üremeye başlamasına örnek oluşturur. Wildlife Trusts hesabı 2007–2008 kışındaki gelişlerin ardından, 2008 yazında Somerset’te en az iki çiftin yuvaladığını bildirir. Bu ülkedeki ilk üreme kaydı olarak aktarılır.

Erguvani Balıkçıl

Ardea purpurea

Takım Pelecaniformes
Familya Balıkçıllar (Ardeidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
İnce yapı, köşeli uçuş boynu, koyu kanatlar ve uzun çıkıntılı parmaklar

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Erguvani Balıkçıl (Ardea purpurea; İngilizce Purple Heron), küçük ve dar başı ile uzun, kıvrımlı boynu yüzünden yılanımsı bir görünüme sahiptir. Üreme giysisindeki erişkinin turuncu kahverengi baş ve boynunda koyu çizgiler bulunur. Koyu tepeden geriye uzanan süs tüyleri ve göğsün üzerine inen uzun boyun tüyleri görünüşünü belirginleştirir. Gaga sarıdır.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş küçük, gaga uzun ve incedir; alınla gaga arasında belirgin bir basamak bulunmaz. Boynun yanlarında aşağı doğru uzanan koyu çizgiler ve göz gerisinden enseye giden çizgi seçilir. Baş üstü koyudur. Bu ince baş-gaga yapısı, kuşun sazların arasından yalnız başını gösterdiği durumda da yardımcı olur.

Erişkinin gözü açık sarıdır. Boynun önünde açık bej zemin ve siyah çizgiler, göğüste uzayan tüyler bulunur. Karın oldukça koyu, kuyruk gridir. Bacakta gri ve sarı tonlar görülebilir; ayak parmakları dikkat çekecek kadar uzundur. Üreme döneminde ensedeki uzun siyah süs tüyleri daha belirgindir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi tüy görünüşü bakımından çok benzer. Uzman teşhis rehberinde erkeğin uzamış omuz tüyleri daha geniş ve koyu kestane, dişininkiler daha dar ve açık kahverengi anlatılır. Bu ince fark uzakta her zaman seçilmez; tek fotoğrafla kesin eşey etiketi konmaz.

Gençte sırt ve kanat tüyleri kahverengi, kenarları açık sarımsı kahverengidir; pullu görünebilir. Boyun daha soluk ve düzensiz beneklidir. Erişkindeki belirgin siyah boyun çizgileri ile uzun ense ve omuz süsleri yoktur. Tepesi kestane kahverengi olabilir.

İkinci yılında siyah tepeye karışan kahverengi tüyler, griye dönen gövde ve kısa süs tüyleri görülebilir. Eski, aşınmış uçuş tüyleri yenileriyle yan yana bulunabilir. İspanya’daki tanı rehberi, genç tüyleri kalmış bu görünümü erişkinin kenarları açık renk olmayan, daha tekdüze gri kanat örtülerinden ayırır.

Üreme dönemi dışındaki erişkinde uzun süs tüyleri bulunmayabilir ve gaganın rengi daha donuktur. Ermenistan’daki saha rehberi, erişkinin bu mevsimsel görünüşünü gencin sırtındaki açık kenarlı kahverengi tüylerden ayırır. Bu yüzden süs tüyünün yokluğu tek başına gençlik işareti değildir. Gençte boynun yan ve arka kısmı açık kahverengidir; başın arkasında erişkinin uzun süsleri gelişmemiştir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta boyun geriye toplanır ve göğsün önünde belirgin bir çıkıntı oluşturur. Ermenistan’ın uzman saha rehberi, bu çıkıntıyı Gri Balıkçıla göre daha ince boynun ayırıcı özellikleri arasında sayar. Kanadın üstünde koyu uçuş tüyleri ile ön bölüm arasındaki renk karşıtlığı Gri Balıkçıldakinden daha az belirgindir. Bu nedenle uzaktaki kuşta yalnız “gri kanatlı balıkçıl” izlenimiyle karar verilmez.

Hong Kong uzman hesabında erişkinin kanat altındaki örtü tüyleri güçlü kızıl kahverengi, ilk yıl kuşlarınki daha donuk gri ve açık bir bantla anlatılır. Bu bölgesel anlatım Asya’daki manilensis topluluğuna ilişkindir. Burada sözü edilen renkli bölüm, kanadın altını örten tüylerdir.

Ses ve Davranış

Genellikle sessizdir. Rahatsız edildiğinde uçarken kaba, boğuk bir çağrı çıkarabilir. Kolonide de seslenir. Çağrıları Gri Balıkçılınkine benzediğinden yazılı bir hece veya tek bir ses kaydı görüntü olmadan kesin tanı sayılmaz.

Bitkilerin arasında saklı kalabilir. Boynunu dikleştirip hareketsiz durduğunda sazların arasında seçilmesi güçleşir. IUCN balıkçıl uzman grubunun hesabı, ürktüğünde dik duruş alabildiğini ve çoğunlukla tek başına avlandığını anlatır.

Yuva, saz sapları ve ince dallardan oluşan kaba bir platformdur. BTO’nun Avrupa kuşlarına ilişkin uzman özetinde tipik 3–5 yumurta, iki eşeyin paylaştığı 25–30 günlük kuluçka ve 45–50 günde uçabilir duruma gelme verilir. Yavrular hav tüyleriyle kaplı çıkar; beslenme ve korunma için ana babaya bağımlıdır. Bu süreler Türkiye’de ölçülmüş yerel bir yavru grubunun sonuçları değildir.

Erkek yuva yerini seçer ve dişinin kullandığı malzemeyi taşır; dişi yuvayı kurar. Oiseaux.net’in uzman hesabında asıl yuvanın çevresindeki küçük platformların, kuluçkada olmayan erişkin ve sonradan yuvadan çıkan yavrular tarafından kullanılabildiği anlatılır. Kuluçka ilk yumurtayla başlar. Böylece yuvadaki gelişim aynı anda ilerlemek zorunda değildir; yavruların yuvanın dışına tırmanabilmesi de hemen uçmaları demek değildir.

Cezayir’in kuzeydoğusundaki Numidia’da 2002–2007 araştırmasında, Dakhla’daki yavruların aynı zamanda yumurtadan çıkmadığı görülmüştür. Dakhla’da 2006’da, yumurtadan çıkıştan 15 günlük yaşa kadar yuva başına ortalama 2,5 yavru kaydedilmiştir. Bu ölçüm uçmaya ulaşan yavru sayısı değildir.

Balıkçıl uzman grubunun anlatımında, yuvaya dönen kuş ile kuluçkadaki kuş arasında boynu yukarı uzatma, boğazı şişirme ve başı eğme gibi selamlaşma hareketleri bulunur. Bazı karşılaşmalarda baş ve kuyruk yukarı-aşağı oynatılırken gövde yana sallanır. Bu davranışların, yalnız eş çağıran bir erkeğin gösterisiyle aynı işlevi taşıdığı varsayılmaz; yuvadaki görev değişimi sırasında da görülebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Gri Balıkçıl (Ardea cinerea) daha iri ve geniş gövdeli, boynu gri, alt tarafı daha açık görünür. Erguvani Balıkçılda kızıl kahverengi boyun ve siyah yan çizgiler belirgindir. Uzakta renk seçilemiyorsa gaganın inceliğine ve gövde yapısına da bakılır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Cezayir’in Numidia bölgesinde 2002–2007 arasında incelenen üreme alanları, farklı büyüklükte göl ve bataklıkları içerir. Araştırmada koloniler, yoğun söğüt ve hasır otu örtüsü taşıyan yüzen adacıklarda bulunmuştur. Alan tanımlarında kamış, saz ve başka su bitkileri de yer alır. Chatt dışındaki koloniler yerleşimlerden uzakta, çevredeki beslenme alanlarına on kilometreden daha yakın bulunmuştur.

Yuva Yeri

Yuva için su içindeki uzun ve sık bitkiler destek sağlar. Avrupa’daki kamışlıkların yanında, türün geniş yayılışında hasır otu, papirüs ve başka dik su bitkilerinin oluşturduğu örtüler de kullanılır. Balıkçıl uzman grubunun hesabı, bazı yerlerde çalı ve ağaçların da yuva desteği olduğunu belirtir. Yuvayı görmek için sazlığa girilmez.

Günlük Alan Kullanımı

Hong Kong’da Mai Po sazlıklarında gece ve sabah beslenip gündüz dinlenme yerine uçuşlar bildirilir. Kuş dinlenme yerine varınca veya ayrılmadan önce bir süre çevreyi gözleyebilir. Bölgesel uzman hesabında tek başına avlandığı ve başka kuşları kovalayarak beslenme alanını savunabildiği de belirtilir.

Dünya Yayılışı

Tür Avrupa, Afrika ve Asya’da geniş bir alana yayılır. AviList v2025b’te türe adını veren Ardea purpurea purpurea alt türü, Avrupa ile Asya’nın batısında İran’a kadar uzanan bölgede ve Sahra-altı Afrika’da kabul edilir. Madagaskar’da madagascariensis, Cape Verde takımadalarının Santiago Adası’nda bournei bulunur. Güney ve doğu Asya’dan Filipinler ile Endonezya’ya uzanan alanda ise manilensis yaşar. Bu coğrafi çeşitlilik, türün farklı topluluklarının doğal yayılışının bir parçasıdır.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de üreyen bir balıkçıldır. Kızılırmak Deltası için 2019’da sunulan İngilizce kongre özeti üreme varlığını bildirir; iki yıllık izleme için seçilmiş 32 nokta ve hatlarda iki haftada bir sayım yapıldığını anlatır. Özette saha yılları açık verilmez ve ağaçta yuvalayan diğer balıkçılların üreme sonuçları Erguvani Balıkçıla ait sayılamaz. BirdLife’ın 2021 Avrupa ekindeki Türkiye tahmini 2002–2012 döneminin kısmi verisine dayanır: 1.000–1.500 çift. Bu eski tahmin güncel sayım değildir; kısa ve uzun dönem eğilimleri belirsiz gösterilmiştir.

Göç Yolculuğu

EURING’in Avrupa göç hesabında Avrupa ve kuzey Asya’daki topluluklar göçmen, daha güneydeki Afrika ve güney Asya toplulukları yerleşik olarak ayrılır. Avrupa kuşları genel olarak Sahra-altı sulak alanlara yönelir. Halkalama kayıtları batı ve orta-doğu Avrupa’dan Afrika’nın farklı kesimlerine bağlantılar gösterir; bu kışlama alanları birbiriyle örtüşür. Avrupa’da seyrek kış kayıtları da vardır. Türkiye’de görülen işaretsiz bir kuşun tam göç rotası, bu geniş bölgesel bağlantılardan tek başına çıkarılamaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Balık önemli besinidir; su böcekleri ve başka küçük hayvanları da alabilir. Cezayir’in kuzeydoğusundaki Numidia’da 2002–2007 çalışması kapsamında yavrulardan alınan 73 geri çıkarılmış besin örneği incelenmiştir. Balıklar toplam kütlede, su böcekleri ise sayıca öne çıkmıştır. Balığın ağır, böceğin çok sayıda olması iki ayrı ölçüttür. Bu örneklem yavruların besinini gösterir; Türkiye erişkinlerinin bütün yıl aynı oranlarda beslendiğini kanıtlamaz.

Nasıl Avlanır?

Avını suyun içinde hareketsiz bekleyerek yakalayabilir. Gagasını suya yakın tutup dikkatle bakar, ardından hızla uzanır. Yavaş yürüyerek bitkilerin arasını da araştırır. Uzun parmaklarıyla sazlara ve yüzen bitkilere basar; balığı gagasının iki yarısı arasında kavrar.

Cezayir Numidia’da 2012’de yayımlanan karşılaştırmalı çalışma, 2003–2006 Mayıs–Temmuz döneminde altı kuş türünün yavru besinindeki yusufçukları incelemiştir. Erguvani Balıkçıl büyük yusufçuk larvalarını kullanmış; küçük balıkçıllarla aynı besin grubunda farklı büyüklükte avlar almıştır. Araştırma yusufçuklarla sınırlıdır. Bütün besinlerin payını veya türler arasında mutlaka rekabet bulunduğunu göstermez.

İlginç Bilgiler

## Üreme alanının yapısı Güney Fransa’da 1999’da Camargue ve Akdeniz kıyı bataklıklarındaki 71 sazlık karşılaştırılmıştır. Üreme kolonileri yalnız 20 alanda bulunmuştur. Kullanılan alanlarda ilkbahar suyu daha yüksek, kışın tamamen kesilmiş sazlıklarda ise koloni yoktur. Sazlığın büyüklüğü tek başına kullanılıp kullanılmamasını ayırmamış, kullanılan alanlarda koloni büyüklüğüyle ilişkili bulunmuştur. Bu ayrım önemlidir: büyük bir sazlık her durumda uygun yuva alanı değildir. Gözlemsel Fransız modeli Türkiye’ye aynı su derinliği eşiğiyle uygulanamaz. ## Göçte her kuş aynı yolu izlemez Hollanda’da 2007’de beş erişkin ve üç gence uydu vericisi takılmış; verisi yetersiz bir genç analiz dışında bırakılmıştır. 2010’da yayımlanan çalışmada çoğu kuşun yaklaşık 4.000 km’lik hızlı yolculukları 5–7 gün sürmüştür, fakat hepsi kışlama alanına ulaşmamıştır. Bir erişkin 33 gün duraklamış; başarılı Afrika varışı iki erişkin ve bir gençte görülmüştür. Bir genç ise yaklaşık 5.600 km sonra Atlantik’te kaybolmuştur. Araştırmacılar, bu deniz rotası ve hızdan molasız uçuş sonucunu çıkarmıştır; her anı kesintisiz gözlenmemiştir. Bu küçük örneklem bütün Türkiye kuşları için göç süresi değildir. ## Yuva sonrası alan seçimi Kuzey İtalya’da Annone Gölü çevresinde 2018’de izlenen tek bir gencin temmuz ortasından ekim ortasına kadar konumları GPS ile kaydedilmiştir. Saatte bir seçilen 2.017 konum, ayrıntılı habitat haritasıyla karşılaştırılmıştır. Genç kuş yeni gelişen kamış ve hasır otu alanlarını, daha geniş hendekleri daha çok kullanmıştır. Konumlar hem dinlenme hem yavaş avlanma yerlerini içerebilir. Bu bir bireyin yuva sonrası alan seçimi çalışmasıdır; olgun sazlıklara yuva yapan erişkinlerin tercihine karşı kanıt sayılmaz. ## Gözlem ile üreme kanıtı Hong Kong’da uzun süre görülen genç kuşlar üreme şüphesi yaratmış, fakat üreme ancak 2013 ve 2014’te yuva yapımı ve yuvayı kullanan kuşlarla doğrulanmıştır. Sazlığın kenarındaki bitkiler ezilip dallarla desteklenerek yuva hazırlanmıştır. Bu örnek, yakınlarda bir genç görmenin yerel üremeyi tek başına kanıtlamadığını gösterir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...