kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Tarla Çintesi (Emberiza calandra)
VS
Seçildi Bahçe Çintesi (Emberiza cirlus)

Tarla Çintesi

Emberiza calandra

Takım Passeriformes
Familya Kirazkuşugiller (Emberizidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
İri gövde, güçlü gaga, bütünüyle çizgili sade tüy, parlak sağrı ve beyaz kuyruk flaşının yokluğu.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Tarla Çintesi iri başlı, kalın gagalı ve kahverengi çizgili bir kuştur. Alt tarafı daha açıktır; kanat ve kuyruğunda belirgin beyaz alan bulunmaz.

İngilizce adı Corn Bunting, bilimsel adı Emberiza calandra’dır. Eski araştırmalardaki Miliaria calandra aynı türdür. AviList v2025b iki alt tür kabul eder.

Genel Görünüm ve Duruş

Tarlanın ortasında bir telin, çit direğinin veya dalın üzerine konmuş kuş, kısa kuyruğu ve tombul gövdesiyle dikkat çeker. RSPB’nin Birleşik Krallık hesabında da bu yapı ve açık tünek kullanımı vurgulanır. Ötüş tüneğinde görünür olması, yuvasının da aynı açıklıkta veya direğin dibinde bulunduğu anlamına gelmez.

Gagası iri ve saman sarısı, üst kısmı daha koyudur. Gözü koyudur; bacaklar bireye göre pembe ile sarı arasında değişebilir.

Sırt gri-kahverengi veya bej-kahverengi zeminde yoğun çizgilidir. Daha gri sağrıdaki çizgiler ise çok siliktir. Kanat örtülerinin krem uçları dar bir açık bant oluşturur.

Beyazımsı, yer yer kızılımsı alt tarafta göğüs ve böğürler koyu çizgilidir. Göğüs ortasında bazen koyu bir leke görülür.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi aynı temel tüy görünüşünü taşır. Halkalama rehberinde boyut, yalnız ölçü dağılımının uçlarındaki bazı kuşların eşey ayrımına yardımcı olur. Uzaktaki tek kuşa büyüklüğünden veya kahverengisinin tonundan kesin eşey verilmez.

Genç kuşun kanat örtülerinde ve gövdeye yakın uzun kanat tüylerinde açık sarımsı kenarlar bulunur; alt taraf daha az çizgili, kuyruk tüyleri daha dardır. Hem erişkinin üreme sonrası hem gencin ilk tüy değişimi tamdır. Değişimden sonra tüy görünüşüyle yaş ayrımı yapılamayabilir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kısa kuyruk, dolgun gövde ve kahverengi görünüm bir arada izlenir. Bacaklarını aşağı sarkıtarak uçması dikkat çekebilir. Bu görünüm özellikle kısa, titreşimli kanat vuruşlarının olduğu uçuşlarda yararlıdır; her uçuşta bacakların aynı şekilde görüleceği varsayılmaz.

Ses ve Davranış

Ötüşü kısa, giderek hızlanan ve titreşimli bir sonla biten dizidir. RSPB’nin tarla kuşları rehberi metalik sesini sallanan anahtar demetine benzetir. Erkek tel veya yüksek bir tünekten ötebilir.

Yumuşak “tip” benzeri kısa bir çağrısı da vardır.

Üreme dönemi dışında bazen büyük, başka türlerin de katıldığı sürüler oluşturur.

Karıştırılabilecek Türler

1. Bahçe Çintesi (Cirl Bunting, Emberiza cirlus), erişkin erkeğin siyah boğazı, sarı yüz çizgileri ve sarı karnıyla ayrılır. Gençte bu renkler belirgin olmayabilir; Tarla Çintesinden küçük gövde, daha az kalın gaga ve beyaz dış kuyruk tüyleri önem kazanır.

2. Sarı Çinte (Yellowhammer, Emberiza citrinella), kızıl-kestane sağrı ve kuyruk üstüyle ayrılır. Dış kuyruk tüyleri beyazlıdır. Erkek parlak sarı alt taraflı, dişi daha soluk ve çizgilidir; sağrı sarı değildir.

3. Kirazkuşu (Ortolan Bunting, Emberiza hortulana), açık göz halkası ve gaga dibindeki açık yüz çizgileriyle dikkat çeker. Erkekte gri-zeytin baş, sarı boğaz ve kızıl alt taraf belirgindir; gençte renkler daha soluktur. Pembe gaga ve beyaz dış kuyruk tüyleri ayrımı destekler.

4. Kaya Çintesi (Rock Bunting, Emberiza cia), erişkinde gri baştaki koyu boyuna çizgileri ve kızıl alt tarafıyla ayrılır. Gençte baş deseni belirsiz olabilir; daha küçük yapı, daha az kalın gaga ve beyaz dış kuyruk tüyleri kullanılabilir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Açık tarlalar, çayırlar, kuru düzlükler ve seyrek çalılı tarım arazileri kullanılır. Sık, kapalı ormandan çok açık araziye bağlıdır.

Yuva Yeri

Yuvayı dişi, yerdeki otlar arasında gizlenen bir çanak olarak yapar; kuru otların içini ince lifler ve kökçüklerle döşer. BTO’nun Britanya ve Avrupa kaynaklarına dayanan derlemesinde tipik 4–5 yumurta, dişide 12 gün kuluçka ve 10,5–12,5 gün yuvada kalma bildirilir. Yavru, iyi uçamadan yuvadan ayrılıp bitkiler arasında ebeveynlerinden besin alabilir.

Günlük Alan Kullanımı

Günlük beslenme alanı mevsime göre değişebilir. İngiltere’nin güneydoğusundaki South Downs’ta yapılan ve 2000’de yayımlanan araştırmanın özeti, kış başında anızların; daha sonra sığır yemi bulunan yerlerin ve ilkbaharda ekilen tahılların daha çok kullanıldığını bildirir. Bu, incelenen tarım sistemindeki besin sırasını anlatır. Türkiye’nin her bölgesinde aynı aylarda aynı ürüne geçildiği veya sığır yemiyle kuşları beslemek gerektiği sonucu çıkarılamaz.

Dünya Yayılışı

Türün üreme yayılışı Avrupa’dan Kuzeybatı Afrika’ya, Akdeniz’in doğusuna ve Orta Asya’ya uzanır. AviList, Kanarya Adaları’nı, Kafkasya’yı, İran ve Orta Asya’yı da üreme alanları arasında sayar; doğudaki kuşlar Çin’in en kuzeybatısına kadar ulaşır. Kuzeyde güney İsveç’e kadar üreyen kuşlar bulunur. Bu geniş yayılış, her yerde aynı sıklıkta bulunduğunu göstermez.

Türkiye’deki Durumu

AviList ana alt türün üreme yayılışına güneydoğu dışındaki Türkiye’yi, buturlini alt türüne ise güneydoğuyu dahil eder. Bu geniş sınıflama, tek fotoğraftaki bir kuşun alt türünü yalnız görüldüğü yere bakarak belirlemeye yetmez.

Göç Yolculuğu

EURING/CMS Avrupa hareket atlası, Güney ve Batı Avrupa’daki toplulukların önemli bir bölümünü yerleşik veya üreme sonrasında kısa mesafelerle yer değiştiren kuşlar olarak anlatır. Avrupa’nın daha karasal iç ve doğu kesimlerinde ise göç eden topluluklar bulunur. Bu yüzden kış sürüsü oluşmasıyla uzun mesafeli göç aynı şey değildir; türün bütün bireylerine tek bir hareket biçimi atanamaz.

Atlasın halka geri bildirimlerinde, Batı Avrupa’dan Batı Almanya’ya kadar uzanan üreme kökenleri için İberya ve Güney Fransa kış bağlantıları gösterilir; az sayıda kuş Fas’a ulaşır. Doğu ve Güneydoğu Avrupa kuşlarının güneydoğuya, Güney Yunanistan’a hareketi ise olası bağlantı olarak anlatılır. Bu, Türkiye’deki her kuşun kökenini veya izlediği ülke dizisini belirlemez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Tohumları çoğunlukla yerde toplar. Tahıl ve başka bitkilerin tohumlarının yanında böcek, örümcek ve küçük kara yumuşakçalarını da yer. Yavruların besini büyük ölçüde omurgasızlardan oluşur.

Nasıl Avlanır?

İngiltere’de, Batı Sussex’in South Downs alanında 1995–1997 arasında 67 yuvaya besin taşıyan erişkinlerin arama yerleri izlendi. Kuşlar, çevredeki bulunabilirliğine göre en çok otlu tarla kenarlarını, ardından ilkbaharda ekilen arpayı kullanmıştı. Araştırmacılar yalnız görülen ziyaret sayısını değil, her yaşam alanının çevrede ne kadar yer kapladığını da karşılaştırdı. Böylece çok kullanılan bir alanın, yalnız arazide bol bulunduğu için mi yoksa ayrıca seçildiği için mi öne çıktığı ayrıldı. Bu sonuç, o alanlardaki yavru beslemeye ilişkindir.

İlginç Bilgiler

## Korunmuş Yuvayla Korumasız Tarla Aynı Değil Güneybatı Almanya ile Kuzey İsviçre’de, büyük bölümü 2018–2020 arasında toplanan 225 yuva kaydını değerlendiren 2025 tarihli araştırmada, bilinen bazı yuvalar biçme ve otlatmaya karşı korunmuştu. Bu nedenle korunan yuvaların gözlenen başarısını, korumasız bir tarlanın doğal sonucu saymak yanıltıcı olurdu. Araştırmacılar, yuva dönemlerinin gerçek arazi işlemleriyle çakışma olasılığını ayrıca hesapladı. Çalışma, yalnız bir kuşun tarlayı seçmesini görmenin yeterli olmadığını gösterir: orada yavru büyütüp büyütemediği de önemlidir. Hesaplanan çakışma olasılığı, her yuvanın gerçekten biçilerek kaybedildiği anlamına gelmez. ## Besin Bolluğu Her Sonucu Aynı Şekilde Değiştirmez İngiltere’nin Batı Sussex bölgesindeki araştırmada, 1996–1997’de 27 yuvadaki 5–7 günlük yavruların ortalama ağırlıkları karşılaştırıldı. Yaş farkını hesaba katmak için bacak ölçüsünün kullanıldığı çözümlemede, besin bolluğu ile yavru ağırlığı arasında olumlu ilişki bulundu. Çalışmanın diğer çözümlemelerinde yumurta ve yavru sayılarıyla besin bolluğu arasında ise anlamlı ilişki saptanmadı. Bunlar gözlemsel sonuçlardır; besin eklenince her yuvanın daha fazla yavru çıkaracağını gösteren bir deney değildir. ## Guguk Yumurtasını Kabul Etmek ya da Reddetmek Bulgaristan’ın kuzeybatısında, Zlatia ve Ignatovo çevresinde 2002–2004’te izlenen 90 ilk kuluçkadan sekizinde Guguk (Common Cuckoo, Cuculus canorus) yumurtası bulundu. Bunlardan biri zaten terk edilmiş bir yuvaya bırakılmıştı; etkin yuvalardaki yedi olay aynı durum değildir. Guguk kendi yumurtasını başka kuşun yuvasına bırakır ve yavrusunun bakımını o kuşa yaptırır. Bu yerel çalışmada bazı Tarla Çinteleri yabancı yumurtayı reddederken bazıları kabul etti. Gözlenen oran Türkiye’ye veya bütün Tarla Çintesi topluluklarına taşınamaz. ## Bir Yaş Rekoru Ne Anlatır? BTO’nun Britanya ve İrlanda halkalama derlemesinde en uzun yaşayan kayıtlı birey, 2014’te belirlenen 8 yıl, 1 ay, 21 günle verilir. Üreme yaşına ulaşmış bir kuş için sunulan tipik yaşam beklentisi ise üç yıldır. En yaşlı halkalı bireyle tipik süre aynı ölçü değildir; rekor yaşı türün ortalama ömrü saymamak gerekir.

Bahçe Çintesi

Emberiza cirlus

Takım Passeriformes
Familya Kirazkuşugiller (Emberizidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Baş ve boğazı gri-zeytuni sokumla birlikte değerlendir; Sarı Çinte, Kirazkuşu ve Kaya Çintesi ile karşılaştır.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Bahçe Çintesi (Emberiza cirlus; Cirl Bunting) küçük bir çintedir. Üreme görünümündeki erkeğin siyah boğazı, sarı-siyah yüz çizgileri ve gri-zeytuni göğsü ayırt edicidir. Dişi ve gençler daha soluk görünür.

Genel Görünüm ve Duruş

Üst taraf kahverengi, alt taraf sarımsıdır. Kuyruksokumu, kuyruk kökünün üstüdür; erkekte gri-zeytuni, dişide kahverengi-gridir. Gaganın üstü siyah, altı mavimsi gridir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişinin açık boğazı ve çizgili göğsü, erkeğin siyah boğazından farklıdır. Gençler dişiye benzeyebilir; halkalama rehberine göre genç kuşlar tüy görünüşüyle güvenilir biçimde erkek-dişi ayrılamaz. Sonbaharda erkeğin yeni boğaz tüylerinin açık uçları siyahlığı kısmen örter.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu genellikle dalgalıdır. Açılan kuyruğun dış tüylerindeki beyazlık görülebilir; benzer çintelerde de bulunan bu işaret tek başına tanı sağlamaz.

Ses ve Davranış

Erkeğin ötüşü birkaç saniyelik, hızlı titreşimli bir dizidir; ince “sii” temas çağrısından farklıdır. Çalı veya ağaç tepesindeki açık bir tünekten ötebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Sarı Çinte (Emberiza citrinella; Yellowhammer), özellikle dişi ve gençken benzer. Belirgin pas-kızılı kuyruksokumu, Bahçe Çintesinin kahverengi-zeytuni kuyruksokumundan ayrılır. Erişkin erkeğin baş ve boğaz desenleri de birlikte karşılaştırılır.

Kirazkuşunun (Emberiza hortulana; Ortolan Bunting) erkeğinde sarı göz halkası ve boğaz, kızılımsı alt gövdeyle birleşir. Dişi ve gençte göz çevresiyle boğaz daha soluktur; bu erkek tarifi bütün bireylere uygulanmaz.

Kaya Çintesinin (Emberiza cia; Rock Bunting) erişkininde gri baş üzerindeki koyu çizgiler ve kızılımsı alt taraf belirgindir. Gençte erişkin baş deseni yoktur; soluk, çizgili gençler karşılaştırılırken bu yaş farkı korunur.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

İngiltere’nin güney Devon bölgesinde 1990’da incelenen 26 üreme alanı ve 44 karşılaştırma alanında, üreme yerleri daha çeşitli bitki yapısıyla ilişkili bulunmuştur. Az işlenen, kaba otların bulunduğu alanlarla çalı kümeleri önemlidir; sonuç gözlemseldir, Türkiye’de sınanmış bir düzenleme reçetesi değildir.

Yuva Yeri

Yuva, sık çalı içinde ot, kök ve liflerle örülmüş bir çanaktır. BTO’nun Britanya kuşları için uzman derlemesi 3–4 yumurta, dişinin 13–14 günlük kuluçkasını ve 11,5–12,5 günlük yuva dönemini verir. Oiseaux.net ise 11–13 gün kuluçka ve 14 günde ilk uçuş bildirir; bu farklı derleme değerlerinden Türkiye için ortalama üretilmez. Yuva açığa çıkarılmadan izlenir.

Günlük Alan Kullanımı

İngiltere’nin güney Devon bölgesindeki 1990 araştırmasında besin arayan kuşlar, yoğun yönetilen çayırlara göre kaba otlukları daha çok kullanmıştır. Kaba otluk ve tahıl alanları diğer ekili alanlardan da fazla kullanılmıştır. Yuva örtüsüyle beslenme alanı aynı yer olmak zorunda değildir.

Dünya Yayılışı

Kuzeybatı Afrika, Güney Avrupa, Akdeniz adaları ve Anadolu’da yaşar. BTO hesabına göre İngiltere’deki üreme ve kış yayılışı güney Devon ile Cornwall’la sınırlıdır. Bu küçük İngiltere topluluğu dünya yayılışını temsil etmez.

Türkiye’deki Durumu

OSME’nin 10.2 bölgesel listesi, Kirwan ve arkadaşlarının 2008 çalışmasına dayanarak kuzey, batı ve güneybatı Türkiye’de ürediğini bildirir. Bu derleme yeni bir ülke sayımı değildir; güncel nüfus ve illere göre aylık bolluk bu incelemede doğrulanamadı.

Göç Yolculuğu

Büyük ölçüde yerleşiktir. Üreme dönemi dışında başka tohum yiyen kuşlarla karışık sürülere katılabilir. Bu gruplaşma, uzun mesafeli düzenli göç yaptığı anlamına gelmez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Erişkinler yerde buğdaygillerin ve tahılların tohumlarını toplar; kışın anızlardan yararlanır. Yavrulara böcekler ve başka omurgasızlar taşınır. Erişkinin kış besiniyle yavrunun besini aynı listeye indirgenmez.

İngiltere’nin Devon bölgesinde yalnız 1992’de toplanan 92 yavru dışkı örneğinde besin kalıntıları incelenmiştir. Sezon ilerledikçe çekirge grubu kalıntıları artmış, tırtıl ve örümcek kalıntıları azalmıştır. Bu sayı dışkı örneklerini belirtir; 92 ayrı kuş sayıldığı anlamına gelmez. Sonuç Türkiye’nin bütün aylarına uygulanmaz.

Nasıl Avlanır?

Besinini çoğunlukla yerde arar; yakındaki çalı ve ağaçların sağladığı örtüden fazla uzaklaşmaz.

İlginç Bilgiler

## Tarımsal Korumanın Ölçülen Sonucu İngiltere’nin güney Devon bölgesinde 1992–1998’i karşılaştıran 2001 çalışmasının özetinde, koruma anlaşmalı tarım alanlarında kuş sayısının %83, bitişikteki anlaşmasız alanlarda %2 arttığı bildirilir. Bu gözlem hedefli arazi yönetiminin yararını destekler; her uygulamanın etkisini ayrı ölçmez ve Türkiye için aynı artışı garanti etmez. ## Yakındaki Toplulukların Önemi İngiltere’nin güney Devon bölgesindeki aynı araştırmada 1992–1998 arasında kuş kazanan 27 koruma anlaşması alanından 26’sı, 1992’deki üreme yerlerinin 2 kilometre yakınındadır. Daha uzak alanlara yerleşme sınırlı kalmıştır. Bu mesafe türün uçabileceği en uzak sınır değildir. ## İlişki ve Açıklama Arasındaki Fark İngiltere’nin Devon bölgesinde 1990–1993’te altı seçilmiş alandaki 187 yuvayı inceleyen çalışmada, geç dönem yavrularının büyüme ve yaşama başarısı daha yüksektir. Sonucu bilinen yuva sayısı 139’dur. Besin azlığında yavru seslerinin artıp avcıları çekebileceği açıklaması ise araştırmacıların yorumudur; bu nedenler deneyle ayrılmamıştır. ## Aynı Tür, Farklı Koruma Ölçekleri BTO hesabında dünya ölçeğindeki koruma durumu Asgari Endişe, Birleşik Krallık listesi Kırmızı olarak gösterilir. Coğrafi ölçekler farklıdır; küresel düzeyde yaygın bir türün, bir ülkedeki küçük topluluğu yine de koruma gerektirebilir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...