kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Altın Yağmurcun (Pluvialis apricaria)
VS
Seçildi Küçük Altın Yağmurcun (Pluvialis fulva)

Altın Yağmurcun

Pluvialis apricaria

Takım Charadriiformes
Familya Yağmurcungiller (Charadriidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Altın sırt, kısa gaga ve alttan beyaz koltuk altını birlikte değerlendir; üst kanat çizgisi doğada ince ve zayıftır.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Altın Yağmurcun Pluvialis apricaria toplu gövdeli, iri başlı ve kısa gagalıdır. Koyu sırtı altın beneklidir. Gözü koyudur.

Genel Görünüm ve Duruş

Dikçe durur ve kısa aralıklarla koşar.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme giysisinde siyah yüz ve alt gövdeyi geniş beyaz sınır çevreler. Dişide siyah daha kahverengimsi olabilir; bireysel değişkenlik nedeniyle siyahlık tek başına kesin eşey ölçütü değildir.

Kışın karın beyaz, göğüs gri-kahverengi ve sarımsı beneklidir. İlk yıl kuşları kış erişkinine çok benzer; yalnız solukluğa bakılarak yaş ve eşey kesinleştirilmez.

Uçuşta Görünüm

Kanat altı çok açık, gövdeye bağlandığı alt bölüm beyazdır. Üst kanattaki beyaz çizgi zayıftır; üstten fotoğraf bu alt yüzeyin rengini göstermez. Kışın sürüler birbirine yakın, hızlı kanat vuruşlarıyla uçar.

Ses ve Davranış

Çağrı ince, uzayan ıslıktır; erkek üreme alanında tekrarlanan ıslıklı ötüş verir.

Karıştırılabilecek Türler

Gümüş Yağmurcun Pluvialis squatarola daha güçlü gagalıdır. Kuyruk üstü beyaz, kanadın gövdeye bağlandığı alt bölüm siyahtır. Bu siyah alan kanat altından görülür; üstten bakışla karıştırılmamalıdır.

Amerika Altın Yağmurcunu Pluvialis dominica ince gagalı, uzun katlı kanat uzantılıdır; kanat altı düz gridir. Üreme erkeğinin beyaz çizgisi baş ve boyunda kalır, yanlar boyunca uzanmaz.

Küçük Altın Yağmurcun Pluvialis fulva altın benekli, ince ve uzun bacaklı görünür. Katlı kanat uzantısı Amerika türündekinden kısadır; üreme giysisinde beyaz çizgi yanlara uzanabilir. Yalnız sarı-altın sırta bakılarak bu türler ayrılmaz.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

BTO’nun Britanya hesabı yazın Pennin Dağları’ndan İskoçya’ya uzanan yüksek alanları bildirir. Üreme dönemi habitatları arasında turbalıklar, otlu-fundalık alanlar ve bataklıklar vardır; bu, Türkiye yaylalarında üreme kanıtı değildir.

Yuva Yeri

Yuva yerde sığ çukurdur; dişi seçilen çukuru genişletip otla döşer.

BTO’nun Britanya kuşları için uzman derlemesi tipik dört yumurta, 28–31 gün kuluçka ve 25–33 günde uçabilir hale gelme bildirir. Kuluçkayı dişi, bazen erkek yürütür. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş yuva değerleri değildir; uçabilir hale gelme yaşı, yuvada kalma süresi değildir.

Yavrular kısa sürede yuvadan çıkıp kendi besinini toplar; ebeveynler beslenme alanına götürür ve korur. Yem taşınmaması bakım yapılmadığını göstermez.

Günlük Alan Kullanımı

BTO’nun Britanya ve İrlanda hesabı, kışın alçak tarım arazilerinde büyük sürüler bildirir. Dinlenme ve beslenme alanları değerlendirilirken yalnız su çizgisine bakılmamalı, çevredeki açık arazi de taranmalıdır.

Dünya Yayılışı

AviList v2025b üreme alanını Grönland’dan kuzey Avrupa üzerinden Rusya’nın Taymır Yarımadası’na, kış alanlarını güney Avrupa, kuzey Afrika ve Orta Doğu’ya bağlar. Bütün topluluklar aynı hareketi yapmaz; bu genel alanlardan Türkiye’deki bireyin çıkış ülkesi belirlenmez.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’de kış ziyaretçisidir. BirdLife’ın 2021 Avrupa değerlendirmesi, 2013–2019 dönemi için kışın 1.000–5.000 birey tahmini verir. Yöntem kısmi veri olarak işaretlenmiştir; değer üreyen çift sayısı değildir. Türkiye’nin kısa ve uzun dönem kış nüfusu eğilimleri yeterli veri olmadığından bilinmiyor durumundadır. Bu tarihli tahmin, 2026’da yapılmış ülke çapında kesin bir sayım gibi sunulmaz. Yazın tek bir kuş görmek de düzenli Türkiye üremesini göstermez.

Göç Yolculuğu

İsveç Laplandı’nda 2011’de takılıp 2012–2013’te geri alınan yedi ışık cihazının sekiz kısmi veya tam göç dönemi kaydı, aynı bireyin iki kışta farklı hareket edebildiğini göstermiştir. Işıktan tahmin edilen konumlar kesin uçuş hattı veya tarla düzeyinde durak değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Solucanlar, böcekler ve larvaları yer. Üreme zamanında böcekler, kışın solucanlar önemli olabilir; araziye göre besin bileşimi değişir.

Gillings ve Sutherland’ın İngiltere’nin güney Norfolk bölgesinde, 1999/2000–2001/02 arasındaki üç kışta yaptığı araştırmada Altın Yağmurcun ve Kızkuşu birlikte incelenmiştir. Beslenme gözlemleri üç kışa, dışkılar 1999/2000 kışına aittir; karışık sürülerden gelen dışkıların çoğu türlere ayrılamamıştır. Böcek ve kırkayak gibi küçük hayvanlar sayıca önemliyken, solucanlar besinin kütlesi bakımından büyük katkı sağlamıştır. Bu ayrım, çok sayıda küçük avın her zaman daha fazla besin sağladığı anlamına gelmediğini gösterir. Sonuç Türkiye’nin bütün kış arazilerine ait besin oranı değildir.

Nasıl Avlanır?

Yerde kısa koşularla besin arar. Oiseaux.net hesabı erişkinlerin yumurta veya yavru bakımı dışında gece de beslendiğini belirtir; gündüz dinlenme, alanın besinsiz olduğunu göstermez.

İlginç Bilgiler

## Soğukta Her Kuş Aynı Yolu Seçmez Machín ve arkadaşlarının 2015 çalışmasında, İsveç Laplandı’ndaki Ammarnäs çevresinde 2011’de 30 Altın Yağmurcuna ışık kayıt cihazı takılmıştır. 2012 ve 2013’te geri alınan yedi cihazdan sekiz kısmi veya tam göç dönemi kaydı elde edilmiştir; bir kuş iki yıl izlenmiştir. Bazı kuşlar Kuzeybatı Avrupa’daki soğuk dönemle birlikte İber Yarımadası’na veya Fas’a geçerken başkaları yerinde kalmıştır. İki kış izlenen birey de bir kış güneye giderken diğerinde yerinde kalabilmiştir. ## Konum Tahmininin Sınırı Işık kayıt cihazı konumu gün uzunluğundan yaklaşık olarak tahmin eder; GPS gibi kesin nokta vermez. İsveç araştırmasında, kışın İngiltere Cley Marshes’ta gözlemle yeri bilinen bir kuşun cihaz tahmini yaklaşık 50 kilometre uzaktaydı. Bu tek sınama bütün konumların hata payını belirlemez. ## Gündüz ve Gece Farklı Alanlar İngiltere’nin güneydoğu Norfolk bölgesindeki 2000/2001 ve 2001/2002 kış çalışmasında 22 eşli gündüz–gece ziyaretinde gündüz 213 tarla, gece bunların rastgele seçilmiş 50’si taranmıştır. Ziyaretlerin 11’i dolunay, 11’i yeniay yakınındadır. Gece sürülerinin daha küçük ve daha çok tarlaya dağılmış olması, gündüz sayımının gece kullanılan alanları tam olarak göstermediğini ortaya koymuştur. İki türün birlikte incelendiği araştırmada Altın Yağmurcun için de bu fark önemlidir. Aynı gündüz ve gece toplamını, eşit alan taranmış iki sayım gibi karşılaştırmak yanlış olur; sonuç Türkiye’ye ait bir sayım değildir.

Küçük Altın Yağmurcun

Pluvialis fulva

Takım Charadriiformes
Familya Yağmurcungiller (Charadriidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Altın üst taraf, uzun bacak, gri koltuk altı ve görece kısa birincil telek çıkıntısı.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Küçük Altın Yağmurcun (Pluvialis fulva; Pacific Golden-Plover), uzun bacaklı, altın benekli bir kıyı kuşudur. Üreme giysisinde siyah yüz ve alt tarafı beyaz sınırlar; kışın siyah karın beklenmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Başı büyük, boynu ince, kanatları uzundur. Kısa gagası Gümüş Yağmurcunun ağır gagasından incedir.

Üreme dışında üst taraf kahverengi üzerine sarı beneklidir; göğüs sarımsı kahverengi, karın daha açıktır. Tüy değişiminde siyah ve açık tüyler karışır.

Kapalı kanadın ucu çoğunlukla kuyruk ucuna yakın kalır veya onu az aşar. Bu, kuyruğu belirgin aşan uzun kanatlı Amerika Altın Yağmurcunuyla karşılaştırmada yararlıdır. Duruş ve tüy değişimi oranı etkileyebildiğinden, tek bir fotoğraf ölçüsüyle kesin kimlik verilmez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme erkeğinin altı daha düzgün siyahtır; dişide beyaz-kahverengi tüyler karışabilir. Tüy değişiminde yalnız siyahın miktarıyla kesin eşey belirlenmez.

Gençte üst tarafın sarı kenarlı koyu tüyleri düzenli beneklenme oluşturur. Baş ve göğüs daha sarımsı, göğüs ile yanlar benekli, karın ortası beyazdır. Uzakta yalnız “daha açık” görünmek yaş belirlemeye yetmez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta sivri kanatlar ve koyu sağrı seçilir. Gri-kahverengi kanat altı, Gümüş Yağmurcunun siyah koltuk altından ayrılır; Amerika Altın Yağmurcununda da gridir.

Ses ve Davranış

Uçuş çağrısı “tlu-ee” benzeri, ikinci hecesi vurgulanan iki heceli bir ıslık olarak tarif edilir. Ötüşü ise aralarda duraklayan, ağır ıslık dizileri taşır. Yazılı hece sesin bütün ayrıntılarını karşılamaz.

Erkek, üreme gösterisinde abartılı kanat vuruşlarıyla yavaş uçabilir; inişte kanatlarını V biçiminde kaldırabilir.

Karıştırılabilecek Türler

1. Altın Yağmurcun, Pluvialis apricaria, benzer altın benekler taşır. Uçuşta çok açık kanat altı ve beyaz koltuk altı tüyleri, Küçük Altın Yağmurcunun gri-kahverengi kanat altından ayrılır. Üstten hafif beyaz kanat çizgisi görülebilir; tek başına sarı beneklenme iki türü ayırmaz.

2. Amerika Altın Yağmurcunu, Pluvialis dominica, kapalı kanadın uzun uçuş tüylerinin daha ileri uzanmasıyla daha uzun arka uçlu görünür. Üreme erkeğinde beyaz baş-boyun alanı göğüs altında devam etmez; böğürler ve kuyruk altı siyahtır. Üreme dışı giysilerde renkler ve oranlar örtüşebilir; gri kanat altı bu iki türü tek başına ayırmaz.

3. Gümüş Yağmurcun, Pluvialis squatarola, daha dolgun gövdeli ve kalın gagalıdır. Uçuşta her giyside siyah koltuk altları bulunur; beyaz sağrı ve açık kanat çizgisi de görülebilir. Gençlerin benekli görünmesi, onları otomatik olarak altın yağmurcunlardan biri yapmaz.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Kuzey tundralarında ürer. Cornell’e göre Alaska’da Amerika Altın Yağmurcunundan daha alçak, bitkili ve az taşlı alanları kullanabilir; Rusya’daki ortamları daha çeşitlidir.

Yuva Yeri

Yeni Zelanda uzman rehberinin Kuzey Kutbu çevresindeki üreme hesabına göre yuva, liken ve yosun arasındaki kuru zeminde likenle döşenmiş sığ bir çukurdur. Genellikle dört yumurtaya iki eş kuluçka yatar; yavrular yaklaşık 26 günde çıkar. Bu, Türkiye’de ölçülmüş yuva verisi değildir.

Günlük Alan Kullanımı

Göç ve kışta tarla, kısa otluk, kıyı ve çamurlukları kullanır. Hawaii kış kuşları gündüz beslenme alanını savunup gece topluca dinlenebilir.

Dünya Yayılışı

Rusya’da Yamal Yarımadası’ndan Çukotka ve kuzey Kamçatka’ya, ayrıca Alaska’nın batı kıyılarına uzanan kuzey bölgelerde ürer. Kış alanları Afrika Boynuzu ve Hint alt kıtasının kıyılarından Tayvan, Endonezya, Avustralya-Yeni Zelanda çevresi ve Pasifik adalarına kadar yayılır. Üreme ve kış alanlarının genişliği, bütün toplulukların aynı yolu izlediği anlamına gelmez.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de çok seyrek bir gezgindir. 2014’te yayımlanan 2007–2011 Türkiye kuş raporu üçüncü-altıncı ülke kayıtları arasında Kızılırmak Deltası, Tuzla Gölü ve Kuyucuk Gölü’nü listeler. Tuzla kaydı 20 Mayıs 2011, Kuyucuk kaydı 8 Ekim 2011 tarihlidir. Bunlar o dönemin kayıtlarıdır; türün Türkiye’de düzenli ürediğini, kışladığını veya her yıl aynı göç yolunu kullandığını göstermez.

Göç Yolculuğu

Oahu, Hawaii’de 2009 ve 2010 ilkbaharında işaretlenen kuşların ışık kaydedicileri, Alaska ile ada arasında duraksız deniz uçuşlarını ortaya koydu. Araştırmada on dokuz kuzey ve on sekiz güney yolculuğu çözümlendi; ortalama mesafeler yaklaşık 4.800 ve 4.900 kilometreydi. Konumlar ışık düzeyinden tahmin edildiği için mesafe ve sürelerde hata payı vardır. Bu Oahu örneği, Türkiye’de görülen işaretsiz bir kuşun rotası değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Böcekler, örümcekler, solucanlar, küçük kabuklular ve yumuşakçalar yenir. Tundrada meyveler de besine katılır; ara sıra tohum ve yaprak alabilir. Besin listesi, her bölgede bütün bu yiyeceklerin aynı oranda tüketildiği anlamına gelmez.

Nasıl Avlanır?

Kısa koşular arasında durup avını gagalar. Hawaii çimliklerinde solucan ve çokayaklıları çıkarabilir; küçük avı yutar, büyük parçaları ayırır.

İlginç Bilgiler

## Kış Alanına Yeniden Dönüş Oahu, Hawaii’deki 2009–2010 izleme çalışması yalnız yolculuğu değil, alan bağlılığını da gösterdi. Işık kaydedici takılan yirmi dört kuşun yirmi ikisi sonraki sonbaharda dönüp önceki kış alanını yeniden kullandı; yirmisi yakalanarak cihazları geri alındı. Araştırma baştan çimliklerde kendi alanını savunan kuşları seçmişti. Bu nedenle dönüş oranı, bütün dünya nüfusunun hayatta kalma oranı değildir. Geri dönmeyen kuşun ölmüş olduğu da doğrudan kanıtlanmaz; görülmeme ile ölüm ayrı sonuçlardır. ## Aynı Tür İçinde Bölgesel Farklar 2015’te yayımlanan bir çalışma, farklı bölgelerden 557 müze örneğini karşılaştırdı. Alaska’da üreyen erişkinlerin kanatları, Sibirya’daki üreme gruplarınınkinden daha uzundu; tüy değiştirme zamanlarında da fark bulundu. Ölçümler aynı araştırmacı tarafından yapıldı, gençlerle erişkinler ayrı karşılaştırıldı. Alaska ve Sibirya topluluklarının uzun deniz uçuşlarıyla bu farkların ilişkili olabileceği tartışıldı; evrimsel neden kesin olarak kanıtlanmadı. Bu farklar yeni alt türler önerilmesine yol açtı; güncel AviList ise türü alt tür ayırmadan listeler. Her fotoğraftan kuşun geldiği bölge kesin olarak anlaşılamaz. ## Bir Gözlemin Kimliği Nasıl Açıklanır? ABD’nin New York eyaletindeki Mecox Körfezi’nde 1 Eylül 2003’te görülen geçiş giysili bir kuş, ilk bakışta Gümüş Yağmurcun sanıldı. Daha yakın incelemede altın sırt benekleri, kısa kanat çıkıntısı ve kuyruk altı görünümü değerlendirildi; uçuşta beyaz kanat çizgisinin bulunmaması da kaydedildi. Hugh McGuinness’in yayımladığı gözlemde kuşun sesi duyulmamıştı. Kimlik, tek bir renkten değil birlikte incelenen yapı ve tüy özelliklerinden çıkarıldı. Bu tarihli tek kayıt, bütün kuşlarda aynı giysi veya davranışın beklenmesi için yeterli değildir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...