kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Kara Suratlı Çinte (Emberiza spodocephala)
VS
Seçildi Bahçe Çintesi (Emberiza cirlus)

Kara Suratlı Çinte

Emberiza spodocephala

Takım Passeriformes
Familya Kirazkuşugiller (Emberizidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Karasuratlı Çinte (Emberiza spodocephala), Türkiye faunasında karakteristik morfolojik yapısı ve yaşam alanı tercihleri ile ayırt edilir.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Kara Suratlı Çinte (Emberiza spodocephala), küçük, çoğu zaman çalılığın içinde saklanan bir ötücü kuştur. Üreme erkeğinin gri başı ve göğsü, sarımsı karnı ile çizgili kahverengi sırtı birlikte tanınmalıdır. Adındaki “kara” başın tamamının siyah olduğu anlamına gelmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Erkeğin göz önünde, alnında ve çenesinde siyahımsı alanlar bulunur. Boğaz ve göğüs de gri tonludur. Kanat çizgileri belirsizdir; kuyruk sokumu çizgisiz gri-kahverengidir. Karındaki sarı tonun gücü değişebilir. Yanlarda koyu çizgiler görülür.

Orta Çin’deki sordida alt türü genel olarak daha doygun renklidir ve yüzündeki siyah alan daha geniştir. Ancak sarılığın derecesi iki alt türde örtüşebilir. Tek başına canlı sarı renk alt tür tanısı koydurmaz.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişi, erkekteki belirgin gri-koyu yüz düzeninden daha siliktir. Kahverengi tüyleri ve alt taraftaki çizgileri öne çıkar.

Dişi ve genç tipindeki kuşlarda yüz daha zeytin grisidir; kaş ince, krem renginde ve siliktir. Alt taraf krem-sarı zemin üzerinde koyu çizgilidir. Bu görünüş tek başına kuşun kesin yaşını göstermeye yetmez.

Uçuşta Görünüm

Kuyruğunu kısa süreyle yelpaze gibi açtığında dış teleklerdeki beyazlık seçilebilir. Hong Kong uzman hesabı bu alışkanlığı özellikle belirtir. Bununla birlikte beyaz dış kuyruk Bataklık Çintesinde de görülür; uçan kuş yalnız bu işaretle adlandırılmamalıdır.

Ses ve Davranış

Keskin, kısa bir çağrısı vardır. Ötüşü, vızıltılı seslerle daha akıcı seslerin değiştiği cümlelerden oluşur. Örtü içinde görünmeyen kuşun sesi fark edilmesini sağlayabilir; yalnız yazılı ses taklidi kesin tür tanısı yerine geçmez.

Karıştırılabilecek Türler

Bataklık Çintesiyle (Emberiza schoeniclus) özellikle dişi ve kış giysisinde karışabilir. Bataklıkta baş çizgileri daha belirgindir. Kara Suratlıdaki sarımsı alt taraf, griye çalan yüz ve güçlü pembemsi gaga birlikte değerlendirilir; tek bir açık kaş veya kuyruk beyazı yeterli değildir.

Yakın benzeri Emberiza personata, eski kaynaklarda aynı türün Japonya biçimi olarak bulunabilir. Belirgin sarı boğaz ve göğüs bu yakın benzeri ayırmaya yardım eder. İki türün dişi tipleri daha zor ayrılır; yetişkin erkek farkı her kuşa uygulanamaz.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Üreme alanında tayga kuşağındaki dere ve nehirlerin kıyısında gelişen sık alt örtüyü kullanır. Sazlık çevresi ve nemli çalılıklar tür için önemlidir. Beslenmek için yakınındaki açıklıklara çıkabilir.

Yuva Yeri

Uzman tür özetinde yerde veya ağaçta kurulan yuva ve 4–5 yumurta bildirilir. Ancak bu taramada hedef türün kuluçka ve yavrunun yuvadan ayrılma süreleri güvenilir biçimde doğrulanamadı.

Günlük Alan Kullanımı

Hong Kong’da kışın nemli tarla kenarlarında, balık havuzu setlerinde ve sazlık sınırlarında aranır. Çalılıkta açıklıkların bulunması önemlidir. Geçiş döneminde park ve bahçelere de uğrayabilir. Bunlar Hong Kong’daki gözlemlerdir; Türkiye’de her benzer alanda düzenli bulunacağını göstermez.

Dünya Yayılışı

AviList’e göre asıl spodocephala alt türü Güney-Orta Rusya ve Kuzey Moğolistan’dan Ohotsk Denizi, Kuzey Sahalin, Kuzeydoğu Çin ve Kore Yarımadası’na uzanan alanda ürer. Kışın Güney ve Doğu Çin, Ryukyu Adaları ve Tayvan’a kadar iner. Sordida ise Orta Çin’de ürer; kış dağılımı Orta Nepal’den Kuzey Hindiçin’e uzanır.

Türkiye’deki Durumu

Macaulay Library’de Kırmıtlı Kuş Cenneti, Osmaniye için 21 Mart 2026 tarihli bir Kara Suratlı Çinte kaydı bulunur. Bu, belirli yer ve tarihe ait arşiv kaydıdır. Tek başına Türkiye’de düzenli geçiş, kışlama veya üreme nüfusu göstermez; ulusal kayıt kurulunun kabulüyle de aynı şey değildir.

Göç Yolculuğu

Rusya’da Baykal Gölü’nün güneydoğu kıyısında 2014–2018’de yapılan halkalama araştırmasında erkek Kara Suratlı Çintelerin ilkbahar geçişi dişilerden daha erkendi. İlk yakalama tarihlerinin ortanca değerleri arasındaki fark 9 gündü. Çalışma 11 türü birlikte kapsıyordu; bu sonuç burada yakalanan Kara Suratlı Çintelerin ilkbahar örüntüsüdür. Türkiye’ye geliş tarihi veya bütün bireylerin sabit hareket takvimi değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Tohumlar önemli besinidir; yavrular böceklerle beslenir. Erişkinin tohum yiyebilmesi, büyüyen yavrunun da aynı besin düzeniyle beslendiği anlamına gelmez.

Nasıl Avlanır?

Yerde ve alçak bitki örtüsünde besin arar; zaman zaman açıklığa çıkar. Beslenirken dış kuyruk teleklerini kısa süreli açması gözlenebilir. Bu hareketi, kuyruk beyazını görme fırsatı veren doğal bir davranış olarak izlemek yeterlidir; kuşu uçurmaya gerek yoktur.

İlginç Bilgiler

## Yakalama Aralığı Gerçek Mola Süresinden Kısadır Rusya Uzak Doğusu’ndaki Muraviovka Park’ta 2011–2017 sonbaharlarında yapılan halkalama çalışması, Kara Suratlı Çinteyi 13 çinte türü arasında inceledi. Kuşun ilk ve son yakalanışı arasındaki gün sayısı, en az kalış süresi olarak alındı. Hiç tekrar yakalanmayanlar hesaba sıfır günle katılınca Kara Suratlı Çintenin ortalaması 1,0 gündü. Bu sayı her kuşun yalnız bir gün dinlendiği anlamına gelmez: kuş ilk yakalanmadan önce gelmiş veya son yakalanmadan sonra da kalmış olabilir. Yazarlar bu yöntemin gerçek kalışı düşük tahmin edebileceğini belirtir. ## Eski Tür Adı Yeni Taksonu Garanti Etmez Güncel sınıflandırmada Japonya çevresinde yaşayan personata ayrı bir türdür. Eski bir yayında “Black-faced Bunting” yazması, içindeki her bilginin bugün Kara Suratlı Çinte dediğimiz taksona ait olduğunu garanti etmez. Bu nedenle Japonya halkalama toplamlarını veya Japonya’daki tek bir yuvayı, türün tamamı için sayı ve alışkanlık olarak aktarmamak gerekir.

Bahçe Çintesi

Emberiza cirlus

Takım Passeriformes
Familya Kirazkuşugiller (Emberizidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Baş ve boğazı gri-zeytuni sokumla birlikte değerlendir; Sarı Çinte, Kirazkuşu ve Kaya Çintesi ile karşılaştır.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Bahçe Çintesi (Emberiza cirlus; Cirl Bunting) küçük bir çintedir. Üreme görünümündeki erkeğin siyah boğazı, sarı-siyah yüz çizgileri ve gri-zeytuni göğsü ayırt edicidir. Dişi ve gençler daha soluk görünür.

Genel Görünüm ve Duruş

Üst taraf kahverengi, alt taraf sarımsıdır. Kuyruksokumu, kuyruk kökünün üstüdür; erkekte gri-zeytuni, dişide kahverengi-gridir. Gaganın üstü siyah, altı mavimsi gridir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişinin açık boğazı ve çizgili göğsü, erkeğin siyah boğazından farklıdır. Gençler dişiye benzeyebilir; halkalama rehberine göre genç kuşlar tüy görünüşüyle güvenilir biçimde erkek-dişi ayrılamaz. Sonbaharda erkeğin yeni boğaz tüylerinin açık uçları siyahlığı kısmen örter.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu genellikle dalgalıdır. Açılan kuyruğun dış tüylerindeki beyazlık görülebilir; benzer çintelerde de bulunan bu işaret tek başına tanı sağlamaz.

Ses ve Davranış

Erkeğin ötüşü birkaç saniyelik, hızlı titreşimli bir dizidir; ince “sii” temas çağrısından farklıdır. Çalı veya ağaç tepesindeki açık bir tünekten ötebilir.

Karıştırılabilecek Türler

Sarı Çinte (Emberiza citrinella; Yellowhammer), özellikle dişi ve gençken benzer. Belirgin pas-kızılı kuyruksokumu, Bahçe Çintesinin kahverengi-zeytuni kuyruksokumundan ayrılır. Erişkin erkeğin baş ve boğaz desenleri de birlikte karşılaştırılır.

Kirazkuşunun (Emberiza hortulana; Ortolan Bunting) erkeğinde sarı göz halkası ve boğaz, kızılımsı alt gövdeyle birleşir. Dişi ve gençte göz çevresiyle boğaz daha soluktur; bu erkek tarifi bütün bireylere uygulanmaz.

Kaya Çintesinin (Emberiza cia; Rock Bunting) erişkininde gri baş üzerindeki koyu çizgiler ve kızılımsı alt taraf belirgindir. Gençte erişkin baş deseni yoktur; soluk, çizgili gençler karşılaştırılırken bu yaş farkı korunur.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

İngiltere’nin güney Devon bölgesinde 1990’da incelenen 26 üreme alanı ve 44 karşılaştırma alanında, üreme yerleri daha çeşitli bitki yapısıyla ilişkili bulunmuştur. Az işlenen, kaba otların bulunduğu alanlarla çalı kümeleri önemlidir; sonuç gözlemseldir, Türkiye’de sınanmış bir düzenleme reçetesi değildir.

Yuva Yeri

Yuva, sık çalı içinde ot, kök ve liflerle örülmüş bir çanaktır. BTO’nun Britanya kuşları için uzman derlemesi 3–4 yumurta, dişinin 13–14 günlük kuluçkasını ve 11,5–12,5 günlük yuva dönemini verir. Oiseaux.net ise 11–13 gün kuluçka ve 14 günde ilk uçuş bildirir; bu farklı derleme değerlerinden Türkiye için ortalama üretilmez. Yuva açığa çıkarılmadan izlenir.

Günlük Alan Kullanımı

İngiltere’nin güney Devon bölgesindeki 1990 araştırmasında besin arayan kuşlar, yoğun yönetilen çayırlara göre kaba otlukları daha çok kullanmıştır. Kaba otluk ve tahıl alanları diğer ekili alanlardan da fazla kullanılmıştır. Yuva örtüsüyle beslenme alanı aynı yer olmak zorunda değildir.

Dünya Yayılışı

Kuzeybatı Afrika, Güney Avrupa, Akdeniz adaları ve Anadolu’da yaşar. BTO hesabına göre İngiltere’deki üreme ve kış yayılışı güney Devon ile Cornwall’la sınırlıdır. Bu küçük İngiltere topluluğu dünya yayılışını temsil etmez.

Türkiye’deki Durumu

OSME’nin 10.2 bölgesel listesi, Kirwan ve arkadaşlarının 2008 çalışmasına dayanarak kuzey, batı ve güneybatı Türkiye’de ürediğini bildirir. Bu derleme yeni bir ülke sayımı değildir; güncel nüfus ve illere göre aylık bolluk bu incelemede doğrulanamadı.

Göç Yolculuğu

Büyük ölçüde yerleşiktir. Üreme dönemi dışında başka tohum yiyen kuşlarla karışık sürülere katılabilir. Bu gruplaşma, uzun mesafeli düzenli göç yaptığı anlamına gelmez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Erişkinler yerde buğdaygillerin ve tahılların tohumlarını toplar; kışın anızlardan yararlanır. Yavrulara böcekler ve başka omurgasızlar taşınır. Erişkinin kış besiniyle yavrunun besini aynı listeye indirgenmez.

İngiltere’nin Devon bölgesinde yalnız 1992’de toplanan 92 yavru dışkı örneğinde besin kalıntıları incelenmiştir. Sezon ilerledikçe çekirge grubu kalıntıları artmış, tırtıl ve örümcek kalıntıları azalmıştır. Bu sayı dışkı örneklerini belirtir; 92 ayrı kuş sayıldığı anlamına gelmez. Sonuç Türkiye’nin bütün aylarına uygulanmaz.

Nasıl Avlanır?

Besinini çoğunlukla yerde arar; yakındaki çalı ve ağaçların sağladığı örtüden fazla uzaklaşmaz.

İlginç Bilgiler

## Tarımsal Korumanın Ölçülen Sonucu İngiltere’nin güney Devon bölgesinde 1992–1998’i karşılaştıran 2001 çalışmasının özetinde, koruma anlaşmalı tarım alanlarında kuş sayısının %83, bitişikteki anlaşmasız alanlarda %2 arttığı bildirilir. Bu gözlem hedefli arazi yönetiminin yararını destekler; her uygulamanın etkisini ayrı ölçmez ve Türkiye için aynı artışı garanti etmez. ## Yakındaki Toplulukların Önemi İngiltere’nin güney Devon bölgesindeki aynı araştırmada 1992–1998 arasında kuş kazanan 27 koruma anlaşması alanından 26’sı, 1992’deki üreme yerlerinin 2 kilometre yakınındadır. Daha uzak alanlara yerleşme sınırlı kalmıştır. Bu mesafe türün uçabileceği en uzak sınır değildir. ## İlişki ve Açıklama Arasındaki Fark İngiltere’nin Devon bölgesinde 1990–1993’te altı seçilmiş alandaki 187 yuvayı inceleyen çalışmada, geç dönem yavrularının büyüme ve yaşama başarısı daha yüksektir. Sonucu bilinen yuva sayısı 139’dur. Besin azlığında yavru seslerinin artıp avcıları çekebileceği açıklaması ise araştırmacıların yorumudur; bu nedenler deneyle ayrılmamıştır. ## Aynı Tür, Farklı Koruma Ölçekleri BTO hesabında dünya ölçeğindeki koruma durumu Asgari Endişe, Birleşik Krallık listesi Kırmızı olarak gösterilir. Coğrafi ölçekler farklıdır; küresel düzeyde yaygın bir türün, bir ülkedeki küçük topluluğu yine de koruma gerektirebilir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...