kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Bıldırcın (Coturnix coturnix)
VS
Seçildi Kum Kekliği (Ammoperdix griseogularis)

Bıldırcın

Coturnix coturnix

Takım Galliformes
Familya Sülüngiller (Phasianidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Baş/boğaz ve doğal ötüş birlikte; dişi-genç Japon Bıldırcını ve evcil melez ayrımı her zaman mümkün değildir.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Bıldırcın (Coturnix coturnix; Common Quail), kısa kuyruklu, küçük ve toplu gövdeli bir yer kuşudur. Krem çizgili kahverengi giysisi otlar arasında saklanmasına yardım eder. Çoğu kez önce erkeğin güçlü, ritmik ötüşü fark edilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Üst tarafı kızılımsı kahverengi, koyu enine işaretli ve krem renkli uzun çizgilidir. Alt taraf daha açık, beyazımsı-kızılımsı görünür. Çok kısa kuyruk, gövdenin toplu görünüşünü artırır.

Başta açık-koyu çizgiler ve gözün üzerinde belirgin açık kaş vardır. Gözü koyu, kısa ve sağlam gagası gri-siyahtır. Yalnız bir baş çizgisiyle karar vermek yerine gövde ve boğaz deseni de görülmelidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkekte boğazın ortasında siyah veya kahverengi, çapa benzeri desen bulunabilir; bazılarında boğaz bütünüyle koyudur. Dişinin boğazı beyazımsı ve çapasız, göğüs ile yanları daha çok koyu beneklidir.

Gençler dişiye benzeyebilir. Genç erkekte koyu boğaz deseni bulunabilir veya bulunmayabilir; göğüste az sayıda koyu nokta kalabilir. Bu nedenle “boğazda siyahlık yoksa dişidir” kuralı güvenilir değildir.

İspanyol halkalama rehberinde ikinci yıl kuşu, yenilenmiş koyu uçuş tüylerinin yanında kalmış daha açık dış uçuş tüyleriyle ayrılır. Eski tüyler aşınmıştır; ancak geç yumurtadan çıkanlarda aşınma hafif olabilir. Bunlar yakın inceleme ipuçlarıdır; uzaktaki fotoğraftan her kuşa kesin yaş verdirmez.

Uçuşta Görünüm

Kanatları uzuncadır. Kaçışta hızla ve çoğu zaman alçaktan uçar; güçlü kanat vuruşlarının arasına kısa süzülmeler girebilir. Küçük, dolgun gövde ve kısa kuyruk seçilirken ince boğaz deseni çoğu kez görülemez.

Ses ve Davranış

Erkeğin üç parçalı, vurgulu ıslığı ritmik olarak tekrarlanır. “Pas-pa-las” benzeri bir hatırlatma kullanılabilir; yazılı heceler gerçek sesin yaklaşık anlatımıdır. Gece de ötebilir.

Ot örtüsünde saklanır. Mevsim başında erkek küçük bir toprak yükseltisi üzerinde doğrulup boynunu yukarı uzatarak ötebilir. Bu açık duruş her an görülmez.

Karıştırılabilecek Türler

Japon Bıldırcını (Coturnix japonica; Japanese Quail) ayrı türdür. Cornell, erkeğinin yüzünü daha koyu tarif eder; dişiler, gençler ve evcil biçimler sahada güvenle ayrılamayabilir. Kaçmış evcil veya karışık görünümlü bir kuşa tek fotoğraftan kesin yabani Bıldırcın tanısı konmaz.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Otlarla kaplı açık çayırları, otlakları, tahıl ve yonca tarlalarını kullanır. Çıplak toprak yerine saklanabileceği bitki örtüsü önemlidir. Aynı tarlanın örtülü ve açık kalan bölümleri farklı koşullar sunabilir.

Yuva Yeri

Dişi, yerdeki basit yuvayı ot veya tahıl örtüsüne gizleyip kuru otla döşer. BTO’nun Britanya kuşları için uzman derlemesi tipik 8–13 yumurta, dişinin yürüttüğü 17–20 günlük kuluçka ve 18–20 günde uçabilir hâle gelme bildirir. Bunlar Türkiye’de aynı yuvalarda ölçülmüş süreler değildir. Yavruya dişi bakar. İnce yavru tüyleriyle kaplı yavru, uçmayı öğrenmeden yürüyebilir; yürümek bağımsızlaşmak değildir. Aktif yuvanın örtüsü açılmaz.

Günlük Alan Kullanımı

Macaristan’ın kuzeybatısındaki LAJTA alanında 2014 araştırması, ötüşle belirlenen 18 dolu alanı 18 kontrol alanıyla karşılaştırdı. On bir çevre değişkeni incelendi; daha çok ot örtüsü ve omurgasız bolluğu türün bulunmasıyla ilişkiliydi. Yerdeki omurgasızlar çukur tuzaklarıyla örneklendi; kuşların yediği lokmalar doğrudan ölçülmedi. Bu yerel ilişki, Türkiye’deki bütün tarlalar için deneysel kanıt değildir.

Dünya Yayılışı

Güncel AviList beş alt tür tanır. Üreme yayılışı Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Asya’dan kuzey Hindistan’a uzanır; Atlantik adalarında, doğu ve güney Afrika’da da toplulukları vardır. Azorlar ve Yeşil Burun Adaları’ndakiler yerleşiktir; bütün topluluklar aynı ölçüde göç etmez.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de ürer. BirdLife’ın 2021 değerlendirmesindeki 300.000–800.000 çiftlik tahmin 2002–2012 dönemine aittir; sınırlı verilerden genişletilmiş kısmi tahmindir. Kısa ve uzun dönem eğilimleri bilinmemektedir. Bu, güncel ve eksiksiz ülke sayımı veya nüfusun sabit kaldığının kanıtı değildir.

Göç Yolculuğu

EURING’in 2022 atlasında Avrupa’ya nisan-mayıs dönüşleri, ağustostan itibaren güneye hareketler anlatılır. İsrail ve Mısır’da halkalanan bazı kuşlar Anadolu ve Güneydoğu Avrupa’da bulunmuştur. Bu bağlantılar kesintisiz izlenmiş uçuş çizgileri değildir. Afrika kışlaklarından uzak geri bildirimler çok azdır; Türkiye’deki her kuşa aynı rota verilemez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Yabani bitki tohumları ve tahıl tanelerinin yanında küçük omurgasızlar da yer. Tarlada bulunması, o sırada mutlaka ekili ürünün tanesini yediğini göstermez.

Nasıl Avlanır?

Besini çoğunlukla zeminden toplar. Fransız uzman hesabı, mevsim ilerledikçe yere düşmüş ot tohumlarının önem kazandığını anlatır. Bitkisel ve hayvansal besinlerin payı bütün yıl aynı değildir.

İlginç Bilgiler

## Aynı Türde Kalıtsal Farklılıklar 2022’de yayımlanan genetik araştırmanın ilk DNA örneklemi, İtalya, İspanya, Portekiz, Fas, Kanarya Adaları ve Madeira’dan 80 erkekti. Birinci kromozomda, kalıtsal bilgiyi taşıyan büyük bir DNA parçasının ters yerleştiği biçimler bulundu. Görünüş karşılaştırmaları farklı örneklemlerde yapıldı; bu biçimlerle boğaz koyuluğu arasında ilişki vardı. Bu, Türkiye’deki kuşun genetik yapısının fotoğraftan okunabileceği veya her koyu boğazlının ayrı tür olduğu anlamına gelmez. ## Tüylerden Göçü Araştırmak Aynı 2022 çalışmasında, Batı Avrupa, Kuzeybatı Afrika ve Doğu Atlantik adalarından bir yaşındaki 83 erkeğin iki farklı dönemde büyümüş kanat tüyleri karşılaştırıldı. Tüylerin kararlı izotopları, büyüdükleri ortam hakkında dolaylı bilgi verir. Bazı genetik biçimlerde iki tüyün daha benzer olması, daha az göç olasılığını destekledi. Bu yöntem GPS takibi değildir; kesin ülke veya uçuş mesafesi vermez. ## Yeniden Karşılaşmanın Sınırları EURING’in Avrupa atlasında 1991 sonrası yeniden karşılaşmaların yüzde 44’ü avla, yaklaşık yarısı canlı kuşlarla bağlantılıdır. Bu, doğadaki bütün Bıldırcınların yüzde 44’ünün avlandığı anlamına gelmez. Kayıtlar ağırlıkla Batı, Güneybatı ve Güney-Orta Avrupa’dan gelir; bölgeler eşit araştırılmış değildir.

Kum Kekliği

Ammoperdix griseogularis

Takım Galliformes
Familya Sülüngiller (Phasianidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Küçük yapı, erkeğin gri-siyah-beyaz başı, dalgalı böğrü ve taşlıkta koşması.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Kum Kekliği, Ammoperdix griseogularis, kurak yamaçların küçük, kısa kuyruklu yer kuşudur. Erişkin erkekte mavi-gri baş, göz üstünden geriye uzanan siyah şerit ve beyaz yüz çizgisi aranır. Böğürleri beyaz, pas rengi ve ince siyah çizgilerle dalgalı desenlidir.

Genel Görünüm ve Duruş

Sırtı kum-kahverengidir; kuyruk kızılımsıdır. Erkeğin baş yanları ve boğazı soluk mavi-gri, çenesi beyazdır. Gagası turuncu, ayakları kirli sarı tonundadır. Kısa boyun ve toplu gövde, taşların arasında alçak bir siluet oluşturur.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Dişi daha sade kum-kahverengidir; erkeğin keskin baş ve böğür süslerini taşımaz. Gençlerde erişkin erkeğin uzun böğür süsleri henüz yoktur. Kaynaklar gençlerin baş desenini farklı betimlediğinden, tek yüz lekesiyle kesin yaş ve eşey verilmemelidir.

Uçuşta Görünüm

Önce koşarak uzaklaşmayı yeğler. Uçmak zorunda kaldığında yamaçtan vadiye doğru hızla yönelir.

Ses ve Davranış

Erkek sabahları açık bir kayadan iki heceli, ıslıksı çağrı verebilir. Ürkünce daha hızlı, tekrarlı bir ses çıkarır.

Karıştırılabilecek Türler

Kınalı Keklik, Alectoris chukar, karıştırılabilecek türlerdendir. İri gövdesi yanında kırmızı gagası ve açık boğazını çeviren kalın siyah kolyesi önemlidir. Böğürleri iri, dik siyah bantlıdır. Yalnız kahverengi bir sırt görmek veya kuşu taşlık yamaçta bulmak teşhise yetmez.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Ermenistan’ın güneydoğusundaki Arevik Milli Parkı’nda Mayıs–Haziran 2020’de izlenen kuşlar, kaya çıkıntıları ve döküntü taşlarla kaplı, seyrek ot ve çalılı yarı çöl yamaçlarını kullanıyordu. Bu çalışma alanının ayrıntıları, Türkiye’nin bütün üreme alanları için zorunlu bir bitki listesi veya yükselti sınırı değildir.

Yuva Yeri

Yuva yerde, taş veya çalı yakınındaki az otla döşeli sığ bir çukurdur. Uzman derlemelerde çoğunlukla 8–12, seyrek olarak 16 yumurta bildirilir. Dişi kuluçkaya yatar. Süre için verilen yaklaşık üç hafta veya biraz üzeri, eski Orta Asya derlemesinde doğrudan ölçümle kesinleşmiş bir değer değildir. Türkiye’ye ait doğrulanmış kesin süre bu taramada bulunamadı. Yuva açığa çıkarılmamalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

Sıcak saatlerde kaya yarıkları ve büyük taşların gölgesinde dinlenebilir. Aile grupları suya gelirken birleşebilir. Bir su noktasında kuşların yaklaşma hattını kapatmamak özellikle önemlidir.

Dünya Yayılışı

Güneydoğu Türkiye, kuzey Suriye ve Irak’tan İran, Afganistan ve Pakistan’a uzanan kurak kuşakta bulunur; kuzeyde Güney Ermenistan ve Orta Asya’nın bazı kesimlerine ulaşır. Güncel AviList bu geniş alanı tek tür içinde verir; kabul edilmiş alt tür ayırmaz. Benzer İngilizce adlar taşıyan başka kekliklerin kayıtları bu yayılışa eklenmez.

Türkiye'deki Durumu

OSME’nin Ocak 2025 bölge listesi, Türkiye’deki doğal yayılışını güneydoğuda gösterir. Bu, ülkenin her taşlık veya kurak yerinde bulunacağı anlamına gelmez. Aynı liste, bazı Arap Yarımadası kayıtlarında salım ve sonradan doğada üreme kökeninin dikkate alınması gerektiğini belirtir; bir ülkede görülmek, oranın doğal yayılışa dahil olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Göç Yolculuğu

Uzman bölge listeleri türü esas olarak yerleşik kabul eder. Bununla birlikte yerleşiklik, hiçbir bireyin doğduğu yerden uzaklaşmadığı anlamına gelmez. Pakistan’da kalıtsal benzerlikten kuş toplulukları arasında bağlantı çıkarılmıştır; bu yöntem tek kuşun mevsimlik göç yolunu izlememiştir. Türkiye için ülke ülke rota veya sabit mesafe bu sonuçtan üretilemez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Besini çoğunlukla bitkiseldir. Orta Asya bilimsel derlemesinde Türkmenistan’dan 44 kursak ve mide örneğinin incelenmesi, tohum ve meyvelerin önemini gösterir; yaprak ve bitkilerin toprak altındaki bölümleri de bildirilir. Bu eski bölgesel sonuç, Türkiye için ölçülmüş bir besin oranı değildir.

Nasıl Avlanır?

Yerde besin arar; toprak altındaki bitki parçalarına ulaşmak için ayaklarını ve gagasını kullanabilir. Orta Asya derlemesi, böceklerin özellikle yavruların beslenmesindeki rolünü belirtir. Erişkinlerin bütün mevsimlerde aynı miktarda böcek yediği sonucu çıkarılamaz.

İlginç Bilgiler

## Kayıt Yokluğu ve Gözden Kaçma Ermenistan’ın güneydoğusundaki Arevik Milli Parkı’nda 5 ve 7 Mayıs 2020’de yeniden görülen kuşlar, 10 Mayıs–22 Haziran arasındaki sık ziyaretlerle izlendi. Üç çift bulundu; erkeklerin dişilere çekirge verdiği gözlendi. Yaklaşık on yıl boyunca doğrulanmış kayıt bulunmaması, kuşların o sürenin tamamında ülkeden yok olduğu anlamına gelmiyordu. Çalışmanın yazarları, yeniden yerleşme ile gözden kaçma olasılıklarını ayıramadı. Bu sonuç Türkiye’de yeni bir nüfus bulunmuş gibi sunulamaz. ## Tüy Örneklerinin Anlattığı Pakistan’ın Süleyman Dağları’nda Ekim 2006–Ocak 2008 arasında iki bölgeden 23 kuşun kuyruk tüyü örneği toplandı: doğudan 12, batıdan 11. DNA’daki bazı değişken bölümlere bakan 2010 araştırması, bu iki topluluk arasında düşük düzeyde kalıtsal ayrım buldu. Aralarındaki bağlantı hesaplamayla yorumlandı; kuşlara verici takılıp yolculukları izlenmedi. Örneklerin farklı tarihlerde toplanmış olması ve küçük, bölgesel örneklem, sonucu bütün türün göç düzeni veya Türkiye’nin durumu saymayı engeller.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...