Kayada güçlü, uzun gagalı yapı ara.
Büyük Kaya Sıvacısı
Sitta tephronota • Eastern Rock Nuthatch
Büyük Kaya Sıvacısı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Büyük Kaya Sıvacısının üst tarafı gri, yüzünün alt bölümüyle boğazı ve göğsü beyaz, karnı açık kum rengindedir. Gagadan geçen koyu göz şeridi açık yüzle güçlü bir karşıtlık oluşturur. Alt tarafın tamamının koyu kızıl olması beklenmez.
Genel Görünüm ve Duruş
Kaya Sıvacısına göre başı daha iri, gagası daha kalın görünür. Ancak bu benzer türle arasındaki fark coğrafyaya göre değişebilir; uzak bir kuşun yalnız büyüklüğünü kestirmek yeterli değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Gaga kalınlığından tek başına erkek veya dişi kararı vermeyin. İran’ın Zagros Dağları’nda 2011–2012’de incelenen 49 Büyük Kaya Sıvacısında gaga biçimi bakımından belirgin bir eşey farkı bulunmadı. Gençlerle erişkinleri arazide güvenle ayıracak türe özgü tüy ayrıntısı bu incelemede doğrulanamadı.
Uçuşta Görünüm
Uçan bireye kesin ad vermekte acele etmeyin. İki kaya sıvacısı aynı çevreyi kullanabildiği için, kuş konduğunda baş ve gaga oranını da görmek daha sağlam bir değerlendirme sağlar.
Ses ve Davranış
Shirihai ve Svensson’un karşılaştırmalı rehberinde sesi Kaya Sıvacısından genellikle daha pes, güçlü ve çeşitli olarak anlatılır. Bazı sert uyarı çağrılarıysa birbirinden güvenle ayrılamaz; her kısa çağrıyı kesin tür işareti saymamak gerekir.
Karıştırılabilecek Türler
Asıl benzeri Kaya Sıvacısı Sitta neumayer’dır. İki türün örtüştüğü bölgelerde Büyük Kaya Sıvacısının siyah göz şeridi gözün arkasında genişler; Kaya Sıvacısında çoğunlukla daralır. Örtüşme bölgesi dışındaki kuşlar çok daha benzer görünebilir. Maske, baş ve gaga birlikte değerlendirilmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Siyah şerit göz arkasında kalınlaşmalı.
Beyaz göğüs açık kum rengine geçmeli.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Karla aşağı inen kuşu göçmen sayma.
Şubat
Seslenen çifti uzaktan izle.
Mart
Çamur taşıyan kuşu takip etme.
Nisan
Yuva girişine yaklaşma.
Mayıs
Besin taşıyan erişkinden geri çekil.
Haziran
Aile grubunu sıkıştırma.
Temmuz
Soluk maskeyi gençlikle birlikte değerlendir.
Ağustos
Tüy değişimini tür farkı sayma.
Eylül
Kısa vadi hareketini göç rotası yapma.
Ekim
Batı türüyle yapıyı karşılaştır.
Kasım
Kaya ve yakın ağacı birlikte tara.
Aralık
Kızıl levhaya güvenme.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Dik kaya ve yar
Güneş alan çatlaklı yüzleri uzaktan tara.
Açık dağ ormanı
Kaya ile seyrek ağacın buluştuğu yeri dinle.
Duvar ve köprü
Oyuk vardır; trafik ve yuvadan uzak dur.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Batı Kaya Sıvacısı
Sitta neumayer- Baş-gaga
- Daha küçük ve ince.
- Maske
- Göz arkasında genellikle daralır.
- Ses
- Genellikle daha tiz ve az güçlü.
Bayağı Sıvacı
Sitta europaea- Alt taraf
- Daha yoğun turuncu-kızıl olabilir.
- Kuyrukaltı
- Beyaz işaretli koyu kızıl.
- Ortam
- Ağaç gövdesine daha bağlı.
Küçük Sıvacı
Sitta krueperi- Boy
- Belirgin küçük.
- Baş
- Siyah tepe ve beyaz alın.
- Göz şeridi
- Büyük türdeki uzun maske yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaKaya/duvar boşluğunda çamur testi veya daraltılmış ağaçkakan oyuğu.
- 2YumurtaTipik 6; hakemli örneklemde 3–7.
- 3KuluçkaDişi; güvenilir türe özgü gün sayısı doğrulanmadı.
- 4YavruHer iki ebeveyn besler; süre doğrulanmadan yazılmaz.
- 5GözlemÇamur yapıya dokunma, yaklaşma veya koordinat paylaşma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Büyük Kaya Sıvacısı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sıvacıkuşugiller (Sittidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Büyük Kaya Sıvacısı
Kayada güçlü, uzun gagalı yapı ara.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
