İri baş ve kalın düz gaga birlikte.
Buz Dalgıcı
Gavia immer • Common Loon
Buz Dalgıcı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Buz Dalgıcı Gavia immer iri, uzun gövdeli, kalın ve hançer biçimli gagalıdır. Suda alçakta durur; kısa kuyruğu çoğu zaman görünmez. Baş, gaga ve boyun birlikte incelenir.
Genel Görünüm ve Duruş
Üreme erişkininin başı ve boynu siyah, ışıkta yeşil parıltılıdır. Boynun iki yanındaki beyaz alanların üzerinde ince siyah çizgiler bulunur; çene ile boğaz arasında da ince siyah-beyaz bir çizgi vardır. Siyah sırttaki iri beyaz lekeler dama desenini oluşturur. Alt taraf beyaz, göz koyu kırmızıdır.
Üreme dışında başın ve sırtın üstü gri-kahverengi, boğaz ve alt taraf beyazdır. Gaganın rengi de griye açılır. Boynun koyu tarafına doğru uzanan kısmi beyaz yaka, kış kuşunda önemli bir ipucudur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Gençler kış giysili erişkinlere benzer; sırt tüylerinin açık kenarları pullu bir görünüm oluşturur. Tek bir açık tüy kenarını kesin yaş ölçüsü saymak doğru değildir.
Erkek ve dişi aynı tüy desenini taşır; erkek genellikle daha iridir. Uzaktan görülen tek kuşa yalnız iriliğine veya siyah-beyaz üreme giysisine bakarak güvenilir eşey atanmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçarken uzun gövdesi, ileri uzanan boynu ve kuyruğu aşan iri ayakları dikkat çeker. Kanatlar dar ve sivridir; düzenli, sığ kanat vuruşlarıyla düz ilerler. Kalkışta su üzerinde koşarak hızlanması gerekir.
Ses ve Davranış
İnleyen uzun çağrı eşler arasında uzak mesafeli iletişimde, yumuşak kısa ses aile içi yakın temasta kullanılır. Titrek, gülüşü andıran çağrı çoğunlukla algılanan tehlikeyle ilişkilidir; uçarken de verilebilir. Yalnız erkeklerin çıkardığı, yükselip alçalan uzun bölge çağrısına yabancı kaynaklarda “yodel” denir. Kuşun sesini artırmak için yaklaşılmaz veya kayıt çalınmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Kara Gerdanlı Dalgıç Gavia arctica daha küçük ve daha narin yapılıdır. Kışın boynun koyu ve beyaz tarafları daha düzgün bir sınırla birleşir; yüzerken gövdenin arka yanında beyaz bir alan da görülebilir. Üreme giysisindeki başı gridir. Bu özellikler, Buz Dalgıcının ağır yapısı ve kısmi beyaz yakasıyla karşılaştırılır.
Kızıl Gerdanlı Dalgıç Gavia stellata daha küçük, ince boyunlu ve ince gagalıdır; gagasını sık sık yukarı açılı tutar. Kış erişkininin yüzü daha beyaz olabilir. Ancak gençlerinin boynu koyu görünebildiğinden “beyaz yüz yoksa Kızıl Gerdanlı değildir” kuralı güvenilir değildir.
Yellow-billed Loon Gavia adamsii de yakın bir benzeridir. Baş ve boynu daha köşeli ve kalın, gagası bütünüyle açık sarımsıdır; özellikle gaga ucuna bakılır. Buz Dalgıcının kış gagası ışıkta çok açık görünebilir, fakat üst kenarında uca kadar koyu çizgi kalır. Sadece genel gaga rengiyle karar verilmemelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Siyah-beyaz dama deseni ve çift boyun yakası.
Kısa kuyruk, geride ayak ve güçlü gövde.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
İri gaga ve boyun girintisini belgeleyin
Şubat
İğneada kaydını yaygınlık saymayın
Mart
Geçişi sabit rota saymayın
Nisan
Türkiye takvimine bolluk eklemeyin
Mayıs
Üreme giysisini Türkiye’de olağan saymayın
Haziran
Yuva verisini Türkiye’ye taşımayın
Temmuz
Aileyi tekneyle yaklaşarak gözlemlemeyin
Ağustos
Genç pullanmasını kış erişkiniyle karşılaştırın
Eylül
Ara giysiyi belgeleyin
Ekim
Kıyı dalgıçlarını tam profille karşılaştırın
Kasım
Açık gaga rengini Sarı Gagalı sanmayın
Aralık
Alarm tremolosunda geri çekilin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Büyük açık su
Kalkış için uzun pist ve balıklı berraklık.
Kış kıyısı ve koy
Deniz, haliç ve korunaklı geniş su.
Su çizgisi yuvası
Adacık veya sakin kıyıda bitkisel yığın.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kara Gerdanlı Dalgıç
Gavia arctica- Boy
- Daha küçük ve zarif.
- Gaga
- Daha ince.
- Kış boynu
- Sınır ve baş profili farklı.
Kızıl Gerdanlı Dalgıç
Gavia stellata- Boy
- Çok daha küçük.
- Gaga
- İnce ve yukarı kalkık görünür.
- Yapı
- Boyun daha ince.
Sarı Gagalı Dalgıç
Gavia adamsii- Boy
- Daha da iri.
- Gaga
- Fildişi-sarı ve hafif yukarı dönük.
- Alın
- Profil daha eğimli.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaSu çizgisinde toprak ve ölü bitkiden alçak yığın.
- 2YumurtaTipik 1–2.
- 3Kuluçkaİki eş, 26–29 gün.
- 4YavruBir-iki günde yuvadan ayrılır; 11–12 haftada uçar.
- 5GözlemYuva kıyısına tekneyle yaklaşma; dalga ve alarm yaratma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Buz Dalgıcı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Dalgıçlar (Gaviidae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Buz Dalgıcı
İri baş ve kalın düz gaga birlikte.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
