Sakin kuşta çoğunlukla kapalıdır.
İbibik
Upupa epops • Common Hoopoe
İbibik
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
İbibik; kum rengi gövdesi, siyah-beyaz kanatları, aşağı kıvrılan uzun gagası ve başındaki kaldırılabilir tüy yelpazesiyle kolay tanınır. Başın üzerindeki bu uzun tüylere ibik denir.
İbibik, İngilizce Common Hoopoe, güncel AviList’te Upupa epops olarak yer alır. Avrupa ve Afrika’dan Asya’ya uzanan geniş alanda, aynı tür içinde farklı alt türler bulunur.
Genel Görünüm ve Duruş
Avrupa’da görülen tipik biçimde baş, boyun ve gövdenin ön tarafı pembemsi tarçın rengidir. Sırt daha kahverengi, karın arkası beyazdır. Gövde üzerindeki sıcak renkler, siyah-beyaz kanat ve kuyruk deseninden ayrılır.
İbik kızılımsı tüylerden oluşur; uçları siyahtır. Tipik Avrupa biçiminde siyah uçların hemen altında beyaz bir alan da bulunur. İbik her zaman bütünüyle açık durmaz.
Uzun gaga ince ve aşağı eğridir. Kapalı kanatlardaki açık enine çizgiler, sırtın daha sıcak renkli çizgileriyle birleşir. Siyah kuyruktaki geniş beyaz bant hafifçe ters U biçimindedir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel deseni taşır. Avrupa’ya ilişkin uzman anlatımında dişi biraz daha küçük ve soluk tarif edilir; ancak belirgin, kesin bir dış görünüş ayrımı yoktur.
Genç kuş erişkine benzer. Bununla birlikte daha donuk görünür; gagası ve ibiği daha kısadır.
Uçuşta Görünüm
Geniş, yuvarlak kanatlarla uçarken büyük bir kelebeği andırır. Hızlı kanat çırpışları arasında kanatlarını kapattığı kısa aralar verir. Bu yüzden uçuşu dalgalı ve kesik kesik görünür.
Açık kanatta geniş siyah-beyaz bantlar belirginleşir. Dış uçuş tüyleri parmaklar gibi ayrı uçlar oluşturur; bu tüylerin uç yarılarında beyaz alan vardır. Kuyruk bandı da uçuşta görülebilir.
Ses ve Davranış
Erkeğin ötüşü tok, yumuşak ve art arda gelen “up-up-up” seslerine benzer. Uzman anlatımında üç eşit notalı diziler arasında kısa aralar olduğu belirtilir. Ayrıca pürüzlü alarm sesleri çıkarır.
Avrupa’daki üreme davranışı anlatımında çiftler ayrı bölgeler tutar. Elverişli yerlerde yuvalar birbirine yakın olabilir. Üreme sonrasında beslenme alanlarında aile grupları görülebilir.
Karıştırılabilecek Türler
Avrupa rehberinde ibik, kıvrık gaga ve siyah-beyaz kanat deseninin birleşimi kolay ayırt edilir kabul edilir.
Afrika İbibiği adıyla ayrı tür olarak da anılmış africana biçimi, güncel AviList’te Upupa epops’un bir alt türüdür. Madagaskar’da yaşayan Upupa marginata ise ayrı tür olarak kalır. Bu ayrım, farklı kaynaklardaki ibibik adlarını okurken önemlidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Yerdeki ve topraktaki avı yoklar.
Tarçın gövde ve beyaz kuyruk bandıyla.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış kaydını çok açılı belgeleyin
Şubat
Erken kaydı hava ile not edin
Mart
Geliş yönü ve saati yazın
Nisan
Ötüşü kısa kaydedin
Mayıs
Yuva deliğine yaklaşmayın
Haziran
Besleme hattından çekilin
Temmuz
Yavruya dokunmayın
Ağustos
Aile grubunu uzaktan izleyin
Eylül
Doğal uçuşu bekleyin
Ekim
Geç kuşu tarihçe belgeleyin
Kasım
Yokluğu varlık saymayın
Aralık
Kış kuşunu yemle çekmeyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kısa otlu açık zemin
Toprak avını görür ve gagayla yoklar.
Meyvelik ve seyrek ağaçlık
Beslenme zemini ile oyuk birlikte.
Köy ve taş yapı çevresi
Duvar boşluğu yuva olabilir; rahatsız etmeyin.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Alaca Ağaçkakan
Dendrocopos major- Gaga
- Düz ve keski; uzun kıvrık değil.
- Gövde
- Tarçın değil siyah-beyaz.
Guguk
Cuculus canorus- Kanat
- Uzun-sivri; zebra bant yok.
- Baş
- Yelpaze ibik ve kıvrık gaga yok.
Çulluk
Scolopax rusticola- Gaga
- Uzun ama düz.
- Desen
- Kahverengi kamuflaj; siyah-beyaz kanat yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAğaç, kaya, duvar, bina veya eski oyuk içinde.
- 2Yuva yapısıÇoğunlukla belirgin çanak yok; tabanda az bitki ve birikmiş materyal.
- 3YumurtaBTO tipik 7–8; gözlenmiş 4–12.
- 4Kuluçka ve yavruDişi 15–16 gün; yavrular 26–29 günde uçar.
- 5EtikDeliğe kamera/el/çubuk sokmayın; besin taşıyan erişkini takip edip konumu yaymayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
İbibikgiller (Upupidae) — 1 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
İbibik
Sakin kuşta çoğunlukla kapalıdır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
