kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek20-22 cm
dişi19-21 cm
Kanat Açıklığı
erkek32-35 cm
dişi31-34 cm
Ağırlığı
erkek42-50 g
dişi40-49 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kara Alınlı Örümcekkuşu
İngilizce İsim Lesser Gray Shrike
Bilimsel İsim Lanius minor
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kara Alınlı Örümcekkuşu (Lanius minor), kalın gagalı, gri üst taraflı ve siyah maskeli bir örümcekkuşudur. Erişkinde siyahlık alna da yayılır; boğaz beyaz, gövdenin altı pembemsidir. Siyah kanatta beyaz bir alan görülür. AlUla uzman rehberinin bu tanımında, genç kuşun alt tarafı daha beyaz ve alnı siyahsız olarak ayrıca ayrılır.

Genel Görünüm ve Duruş

Beyaz kanat lekesi, uzun uç tüylerinin tabanındaki açık bölgeden oluşur. Tünemiş kuşta koyu kanadın içinde seçilir. Gri sırt temiz ve çizgisiz görünür; bu görünüm, henüz ilk gençlik tüylerini taşıyan kuştaki ince dalgalı çizgilerden farklıdır.

Baş gövdeye göre iri, gaga kalın ve geniştir. Erişkinin kül grisi tepe ve sırtına siyah kanatlarla kuyruk eşlik eder. Katlı kanatta uzun uç tüyleri, üzerlerini örten daha kısa tüylerin ardından belirgin biçimde uzanır. Bu uzun kanat ucu çıkıntısı, yalnız pembe göğse bakmadan kuşun yapısını anlamaya yardım eder.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme giysisinde erkeğin alnı ve göz çevresi çoğunlukla daha parlak siyahtır; dişide siyah alan daha dar ve donuk olabilir. Dişinin göğsü de ortalamada daha az pembedir, ancak renkler örtüşür. Üreme sonrasında alındaki gri tüyler arttığında birçok kuşta yalnız bu işaretlerle erkek–dişi ayrımı yapılamaz.

İlk gençlik giysisinde tepe ve sırt ince koyu çizgilidir; göğüs yanlarıyla böğürlerde de dalgalı desen olabilir. Siyah alın bandı yoktur, kanattaki büyük örtü tüylerinin uçları beyazdır. Gençlik sonrası tüy değişiminde gövde daha düz renge dönebildiğinden, “çizgisiz olan her kuş erişkindir” denemez.

Namibya’da kışlayan kuşlara ilişkin, 2024’te yayımlanan 356 halkalı bireylik araştırma bir başka önemli uyarı getirir: tüy değiştiren erişkinler de gri alınlı ve daha açık gaga tabanlı olabilir. Bu nedenle siyah alnı olmayan her kuşa genç denemez. Yaş değerlendirilirken mevsim, kanat tüylerinin durumu ve eski–yeni tüylerin oluşturduğu fark birlikte dikkate alınır.

Blasco-Zumeta ile Heinze’nin uzman rehberine göre erişkin, üreme alanında gövde tüyleriyle bazı kanat örtülerini kapsayan kısmi bir tüy değişimi geçirir. Gençte de ilk değişim çoğunlukla gövde tüylerini yeniler. Her iki yaş grubu, kışlama alanında üreme öncesi tam tüy değişimi yapar. Böylece yeni gövde tüyleriyle henüz yenilenmemiş uçuş tüyleri aynı kuşta birlikte bulunabilir.

Uçuşta Görünüm

Kanat açıldığında siyah yüzeydeki beyaz lekeler daha belirginleşir. Erkek üreme alanına yerleşirken kanatlarını ve kuyruğunu genişçe açarak süzüldüğü bir gösteri uçuşu yapabilir.

Orta Slovakya’da 2017’de işaretlenen bir erkek kuştaki çok algılayıcılı kayıt aygıtı, göç uçuşlarının çoğunun gece gerçekleştiğini göstermiştir. Akdeniz ve Sahra geçişindeki üç uçuş gündüze de uzamıştır. Aynı birey, bu uzayan uçuşlarda gün doğumunda daha yükseğe çıkmıştır. Gündüz bir tünekte av ararken gördüğümüz kuşun yıllık yaşamında gece yolculuklarının da önemli bir yeri bulunur; bu ayrıntılı uçuş sonucu tek bireyin kaydına dayanır.

Ses ve Davranış

Ötüşü alçak sesli, cıvıltılı ve değişken bir dizidir. Başka kuşların seslerinden taklitler ile kendi çağrıları bu diziye karışabilir.

Richard F. Porter, Irak’ın kuzeyindeki Şirin Dağı’nda 9 Haziran 2012’de bir çiftin kur davranışını izlemiştir. Erkek sık sık eğilip doğrulmuş ve kuyruğunu kaldırmıştır. Yakınlarda başka bir erkeğin ötmesi ve yaklaşık 200 metre ötede besin taşıyan ayrı bir çift bulunması, kuşların bu alanda gevşek bir komşuluk içinde üreyebildiğini düşündürmüştür. Bunlar iki günlük arazi ziyaretinin yerel gözlemleridir.

İspanya üreme alanına gelen kuşlar başlangıçta küçük gruplar oluşturabilir; sonra birbirine görece yakın duran çiftlere ayrılır. SEO/BirdLife’ın uzman anlatımına göre yavru bakımı bitince ebeveynler ve gençler, çevredeki ailelerle yeniden bir araya gelir. Üreme alanındaki çift görünümü ile göç öncesindeki aile grupları, aynı türün farklı dönemlerdeki toplumsal düzenidir.

Yuva, bir ağacın dalına ya da dal ayrımına kurulan açık bir çanaktır. Dalcık, kök ve otlardan yapılır; içi kıl, tüy ve bitkilerin pamuksu lifleriyle döşenir. Oiseaux.net’in Avrupa anlatımında 4–6 yumurta ve dişinin yaklaşık 15 günlük kuluçkası belirtilir. Yavrular yuvada yaklaşık iki hafta boyunca iki ebeveynce beslenir; yuvadan ayrılınca bakım yakın çevrede bir süre daha devam eder.

İspanya’ya ilişkin SEO/BirdLife üreme anlatımında yuva yapımında ince dal, sap ve köklerin yanında çiçeklerle yaprakların da kullanıldığı belirtilir. İç bölüm ince kökler, kıllar ve tüylerle döşenir. Aynı anlatımda yumurtalar beyazımsı, yeşilimsi veya mavimsi zemin üzerinde kahverengi, yeşilimsi ya da grimsi benekli olarak tanımlanır.

Karıştırılabilecek Türler

Büyük Örümcekkuşu (Lanius excubitor; İngilizce Great Grey Shrike veya Great Gray Shrike), benzer gri-siyah görünüşü nedeniyle karıştırılabilir. Kara Alınlı Örümcekkuşu daha küçük, alnındaki siyah alan daha geniş ve alt tarafı pembe tonludur. Genç Kara Alınlılarda siyah alın bulunmadığından, erişkindeki geniş siyah bandı bütün yaşlar için zorunlu bir işaret gibi aramamak gerekir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kara Alınlı Örümcekkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Geniş siyah alın ve maske

Siyahlık gaga tabanından alın boyunca yükselir ve gözün arkasına uzanan geniş maskeyle birleşir.

02
Gri sırt, büyük beyaz kanat lekesi

Açık mavi-gri üst tarafın yanında siyah kanatta kapalı halde bile belirgin büyük beyaz el teleği lekesi vardır.

03
Uzun kanat, görece kısa kuyruk

Sivri ve uzun kanatlar, Büyük Örümcekkuşu'na göre daha kısa görünen siyah-beyaz kuyrukla birleşir.

Gözlem Noktaları

5.000 – 8.000 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 69 Ağustos–Ekim & Mart–Mayıs

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kara Alınlı Örümcekkuşu

Lesser Gray Shrike
Lanius minor

Siyahlık gaga tabanından alın boyunca yükselir ve gözün arkasına uzanan geniş maskeyle birleşir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...