Erkekte mavi-gri başı, gagadan kulağa uzanan kalın siyah maske keser.
Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu
Lanius collurio • Red-backed Shrike
Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu, Lanius collurio, güçlü gagalı küçük bir avcı ötücüdür. Erişkin erkeğin gri başı, siyah göz maskesi ve kestane kızılı sırtı belirgin bir birliktelik oluşturur. Dişi ve gençler daha kahverengidir; onlarda erkeğin parlak renklerini aramak yerine tüy deseni ve gövde biçimi birlikte değerlendirilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gaga güçlü ve ucunda kancalıdır. Erkeğin boğazı beyaz, alt tarafı açık somon pembedir; kuyruk sokumu başı gibi gridir. Kancalı gaga bütün örümcekkuşlarında bulunduğu için tek başına türü ayırmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişinin başı, sırtı ve kuyruğu daha kahverengidir. Gözün gerisindeki koyu bant erkeğinkinden daha soluk olabilir. Açık renkli göğüs ve yanlardaki ince koyu yaylar, pullu bir görünüm verir. Bazı dişiler erkeğe benzer renkler taşısa da alttaki çizgili desen korunabilir.
Genç kuş dişiye benzer; fakat sırt ve kanat tüylerinin koyu çizgili, açık kenarlı görünümü daha belirgindir. Yavru tüylerinden erkek veya dişi ayrımı yapılamaz. Bazı dişiler de genç benzeri üst taraf taşıdığı için, pullu bir sırtı tek başına kesin yaş işareti saymamak gerekir.
Uçuşta Görünüm
Uzun kanatları göç uçuşuna uygundur; uçuşu kararlı ve doğrudandır. Üreme alanında zemine yakın kısa uçuşlar yapabilir. Kuşun kısa mesafedeki hareketiyle uzun göçteki uçuşunu aynı görünüm sanmamak gerekir.
Erkeğin kuyruğunda siyah ve beyaz karşıtlığı belirgindir. Dişinin kuyruğu daha kahverengi, dış tüyleri daha soluk ve kenarları beyazdır. Bu eşey farkı, uçan her kuşta aynı siyah beyaz desenin beklenmemesi gerektiğini gösterir. Kuyruk, baş ve sırt renkleriyle birlikte değerlendirilir.
Ses ve Davranış
Ötüşü fazla uzağa taşımayan, çeşitli ve geveze bir ezgidir; başka kuşların seslerinden taklit parçaları içerebilir. Alarm çağrıları daha sert ve keskindir.
Karıştırılabilecek Türler
1. Moğolistan Örümcekkuşu, Lanius isabellinus, daha kum rengi üst tarafı ve kızıl kuyruğuyla ayrılabilir. Dişisindeki açık kanat lekesi küçük veya görünmez olabilir; gençleri daha pulludur. Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu dişi ve gençleriyle karşılaştırırken yalnız bir kanat lekesi ya da sıcak kahverengi ton yeterli değildir.
2. Kızıl Başlı Örümcekkuşu, Lanius senator, erişkinde kestane renkli tepe ve ense, koyu sırt ve açık omuz alanlarıyla ayrılır. Gençler daha benzer olabilir: Kızıl Başlı’nın sırtı daha gri ve omuz tüyleri daha açıktır. Erişkinin kızıl başlığını her gençte aramak doğru değildir.
3. Kara Alınlı Örümcekkuşu, Lanius minor, erişkinde gri üst taraf, alna uzanan siyah bant ve uçuşta beyaz kanat alanları taşır. Kestane kızılı bir sırtı yoktur. Genç kuşta siyah alın bulunmadığından, bu özelliğin yokluğu türü tek başına elemez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkeğin başı griyken sırt ve omuzlar sıcak kızıl-kestanedir; kanat koyudur.
Kısa, güçlü ve ucu belirgin kancalı gaga avcı örümcekkuşu yapısını gösterir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Afrika kışlama alanlarındadır; Türkiye kaydı olağandışıdır ve ayrıntılı belgelenmelidir.
Şubat
Çoğunlukla Afrika'dadır; erken kayıt için açık çalılık ve tarla kenarlarını dikkatle tarayın.
Mart
İlk dönüşler ay sonunda görülebilir; dikenli çalı tepelerinde hareketsiz bekleyen kuşları arayın.
Nisan
Göç güçlenir; makilik, fundalık ve tarla çitlerinde erkeklerin gri baş–kızıl sırtını seçin.
Mayıs
Üreme alanlarına yerleşir; çalı tepesi, tel ve kuru dal gibi açık av gözcülerini tarayın.
Haziran
Yuva ve kuluçka dönemidir; yoğun dikenli çalılara yaklaşmayın, besin taşıyan kuşları uzaktan izleyin.
Temmuz
Yavrulu ailelerde kahverengi pullu gençleri dişiden ayırırken üst taraf desenini de kontrol edin.
Ağustos
Dağılma ve göç başlar; gençler açık çalılık, bahçe ve tarla kenarlarında sık görülür.
Eylül
Sonbahar geçişi güçlüdür; kahverengi bireylerde kısa kuyruk, kancalı gaga ve pullu altı birlikte arayın.
Ekim
Geç kalanları güney kıyıları ve açık makiliklerde arayın; İsabel Örümcekkuşu'nu sistemli eleyin.
Kasım
Çoğunlukla Afrika'ya ulaşmıştır; istisnai kaydı fotoğraf ve sesle belgeleyin.
Aralık
Türkiye dışında kışlar; görülen örümcekkuşunu bütün işaretlerle yeniden doğrulayın.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Dikenli açık çalılık
Alıç, böğürtlen, yabani gül ve seyrek çalıların açık otlukla yan yana bulunduğu alanlar.
Geleneksel tarla kenarı
Çit, hendek, tel ve çalı şeritleri korunmuş; iri böcek bakımından zengin tarım mozaiği.
Otlak ve orman açıklığı
Çalı adaları, kuru dallar ve alçak av gözcüleri bulunan mera, fundalık ve genç orman açıklıkları.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
İsabel Örümcekkuşu
Lanius isabellinus- Sırt
- Daha tekdüze kum rengi
- Kuyruk
- Daha uzun ve kızıl
- Dişi / genç
- Kanatta açık panel olabilir
Kızıl Başlı Örümcekkuşu
Lanius senator- Baş
- Tepede geniş kızıl başlık
- Kanat
- Belirgin beyaz yama
- Sırt
- Siyah, kızıl değil
Kara Alınlı Örümcekkuşu
Lanius minor- Sırt
- Gri
- Alın
- Siyah
- Kanat
- Büyük beyaz yama
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Mayıs–TemmuzÇoğunlukla yılda tek kuluçka; nadiren ikinci deneme olabilir.
- 2Yuva yeri ve yapısıYoğun dikenli çalı ya da küçük ağaçta; sap, kök ve otlardan gevşek çanak, içi ince ot, kıl ve yosunla döşelidir.
- 3Genellikle 4–6 yumurtaKayıtlarda 1–9; açık gri-beyazdan pembeye zemin üzerinde kahverengi ve gri-mor lekeler taşır.
- 4Yaklaşık 14 günKuluçkayı dişi yürütür; çıplak ve yardıma muhtaç yavrular 14–15 günde yuvadan ayrılır.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Örümcekkuşugiller (Laniidae) — 7 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu
Erkekte mavi-gri başı, gagadan kulağa uzanan kalın siyah maske keser.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
