kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

boyu
erkek22 cm
dişi22 cm
kanat açıklığı
erkek56 cm
dişi56 cm
ağırlığı
erkek188,8 g
dişi193 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kukumav
İngilizce İsim Little Owl
Bilimsel İsim Athene noctua
Takım Strigiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kukumav küçük, toplu gövdeli, iri başlı ve kısa kuyruklu bir baykuştur. Başının üstünde kulak püskülü bulunmaz. Sarı gözlerinin üzerindeki geniş beyaz kaşlar çatık bir ifade verir. Kahverengi üst tarafındaki beyaz benekler ile açık alt tarafındaki koyu çizgiler birlikte aranır. Tek başına sarı göz, başka küçük baykuşlardan ayırmak için yeterli değildir.

Türün Türkçe adı Kukumav, İngilizce adı Little Owl ve bilimsel adı Athene noctua aynı kuşu belirtir. AviList v2025b sınıflandırmasında baykuşlar takımının Strigidae familyasındadır. İshakkuşu ve Paçalı Baykuş onun farklı yaşları ya da başka eşeyleri değildir; ayrı cinslerdeki ayrı türlerdir.

Genel Görünüm ve Duruş

Başın tepesi yassı görünebilir; açık kaşlar yüzün ifadesini belirginleştirir. Gri-kahverengi sırtın beyaz beneklerine karşılık alt tarafta uzun ve geniş kahverengi çizgiler vardır. Bu yüzden kuşun üstü benekli, altı çizgili görünür. Aydınlık yüzdeki gözler parlak sarıdır. Gövdesini sık sık aşağı yukarı oynatması dikkat çeker; bu hareketi renk ve baş yapısıyla birlikte değerlendirmek gerekir.

Yüzü çevreleyen tüy çemberi, birçok başka baykuştaki kadar keskin sınırlı değildir. Gaga yeşilimsi griden sarımsı griye değişebilir. Görece uzun bacakları beyazımsı tüylerle kaplıdır; parmaklarında ise daha seyrek, kıl gibi tüyler bulunur. Boğaz açık renklidir ve altında dar kahverengi bir kuşak görülebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy desenleri birbirine benzer. Erkek genellikle daha küçük olsa da iki eşeyin ölçüleri örtüşür; yalnız iriliğe bakarak güvenilir eşey tayini yapılamaz. Bir kuşun daha koyu ya da daha çok benekli görünmesini erkek veya dişi olduğunun kanıtı saymamak gerekir. Eşeyin belirlenemediği bir gözlemde bunu belirsiz bırakmak, görünüşten kesin bir etiket vermekten daha doğrudur.

Yeni gelişmiş gençte başın üstü kahverengidir ve erişkinin açık renkli tepe işaretleri henüz görülmeyebilir. Gövde tüyleri daha gevşek, havlı görünür; kanat ve kuyruk tüyleri yenidir. İlk sonbaharındaki kuş, sonraki ilkbaharda da gençlik döneminden kalmış uçuş tüyleri taşıyabilir. Yaş anahtarlarında bu tüylerin uç biçimi ve yenilenmiş tüylerle eski tüylerin sınırı incelenir. Bunlar yakından değerlendirilmesi gereken ayrıntılardır; uzaktan görülen açık renkli bir kuşu yalnız bu yüzden genç saymak güvenilir değildir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta kanatlar yuvarlak uçlu görünür. Hızlı kanat vuruşları ve hafif sıçrar gibi ilerleyiş, kısa kuyruklu gövdeyle birlikte tanımaya yardımcı olur.

Tüneğinden ayrılırken önce aşağı süzülüp yere yakın uçabilir; sonraki tüneğe yaklaşınca yeniden yükselir. Hızlı kanat vuruşları araya giren kısa süzülmelerle kesilir.

Ses ve Davranış

Yıl boyunca hem gece hem gündüz farklı sesler çıkarabilir. Sesleri çoğunlukla ince, keskin ve belirgin yükselip alçalan yapıdadır; bazıları kedi miyavlamasını andırır. Sık duyulan yakınmalı, delici çağrı “kiyu” gibi yazılabilir; alarm sesi ise hızlı ve patlayıcı notaların art arda gelmesidir. Bu heceler sesi hatırlatır, gerçek kaydın bütün ayrıntılarını vermez. Tek bir uzaktan ıslık yerine sesin biçimi ve tekrarı birlikte değerlendirilir.

Britanya Kuşbilimi Vakfı BTO’nun Avrupa kuşları için başvuru kitaplarına dayanan derlemesi, tipik yumurta sayısını 3–4 ve dişinin kuluçka süresini 29–30 gün verir. Aynı hesapta yardıma muhtaç, havlı yavrunun yuvada kalış süresi 36,5–39,5 gündür. Bu son süre bağımsız yaşama yaşı değildir. Kaynakta belirtilen tipik değerler, Türkiye’de izlenen yuvalardan çıkarılmış kesin süreler olarak değerlendirilmemelidir.

Yavruların bakımına her iki ebeveyn katılır. Erkek çoğu zaman avı yuvaya taşır, dişi de getirilen besini yavrulara sunar. Gençlerin uçabilmesi, hemen kendi başlarına yeterince avlanabildikleri anlamına gelmez; ebeveyn desteği sonraki haftalarda da sürebilir. Yuva girişini kapatmadan ve kuşları rahatsız etmeden uzaktan izlemek, bu bakım davranışının doğal biçimde sürmesini sağlar.

Karıştırılabilecek Türler

İshakkuşu (Otus scops, Eurasian Scops Owl), benzer büyüklükte ve sarı gözlü olduğu için özellikle kısa gözlemlerde karışabilir. Onun gri, kahverengi veya kızılımsı tüyleri ince ağaç kabuğu desenini andırır; Kukumavın daha belirgin beyaz benekli görünümünden farklıdır. Başındaki küçük kulak püskülleri önemli bir ayrımdır. Ancak İshakkuşu dinlenirken bu püskülleri yatırabilir ve başı yuvarlak görünebilir. Bu nedenle püskül görememek tek başına Kukumav tanısı koydurmaz.

Paçalı Baykuş (Aegolius funereus, Boreal Owl), Kukumavdan biraz daha iri görünen, büyük başlı bir orman baykuşudur. Açık gri yüz çemberinin koyu sınırı daha belirgindir; başın önünde gaganın üzerinde beyaz bir V seçilebilir. Sarı gözleri ve beyaz benekli kahverengi üst tarafı iki türü uzaktan benzetebilir. Genç Paçalı Baykuşta erişkinin beyaz benekleri yoktur ve göz çevresi koyu görünür. Bu yüzden yalnız boyut veya benek sayısı yerine yüzün yapısı, yaş ve bulunulan ortam birlikte değerlendirilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kukumav saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Sarı göz ve açık kaş

Çatık ifade veren geniş krem-beyaz kaşlar.

02
Tıknaz, kısa kuyruklu

İri baş, geniş omuz ve uzun görünen bacak.

03
Beyaz sırt benekleri

Kahverengi üst tarafta yuvarlak açık işaretler.

Gözlem Noktaları

Yerleşik; sabit göç mesafesi yok

Kayıt noktaları tek bireyin rotası değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 196 Yıl boyu; genç dağılması ve kısa yerel hareket

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kukumav

Little Owl
Athene noctua

Çatık ifade veren geniş krem-beyaz kaşlar.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...