kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek25 cm
dişi25 cm
Kanat Açıklığı
erkek55 cm
dişi60,4 cm
Ağırlığı
erkek100 g
dişi160 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Paçalı Baykuş
İngilizce İsim Boreal Owl
Bilimsel İsim Aegolius funereus
Takım Strigiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Paçalı Baykuş, Aegolius funereus, küçük gövdeli, iri ve köşeli başlı bir orman baykuşudur. Başında kulak püskülü yoktur. Sarı gözlerini çevreleyen açık gri-beyaz yüzün koyu kenarı, tepesindeki küçük beyaz benekler ve kısa kuyruğu birlikte dikkat çeker.

Genel Görünüm ve Duruş

Sırtı ve kanatları kahverengi üzerine beyaz beneklidir; açık renkli alt tarafında kahverengi uzunlamasına çizgiler bulunur. Açık sarımsı gagası koyu yüz kenarına karşı seçilir. Gündüz ağaçta gizlenerek dinlenir; kısa boynu ve dolgun gövdesi, başını daha da büyük gösterir.

Ayak ve parmakları pençelerin yakınına kadar tüylerle kaplıdır. Kapalı kuyruğun üstünde beyaz benek sıraları bulunur. Bu ayrıntıların her fotoğrafta görünmesi beklenmez; dalın arkasında kalan bir ayağın tüylerini görememek, türü elemek için yeterli değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin erişkin tüy deseni birbirine benzer; dişi genellikle daha iridir. Boyut farkını tartmak için kuşların aynı uzaklıkta ve benzer duruşta görülmesi gerekir. Tek fotoğraftaki kabarık tüyler ya da iri görünen baş, güvenilir bir eşey anahtarı değildir.

Yeni yuvadan çıkan gençte, erişkinin baş ve sırtındaki beyaz benekler henüz yoktur ya da çok zayıftır. Koyu kahverengi yüzünde gaganın iki yanında açık kaş yayları belirir. Koyu genç kuş ile açık yüzlü erişkinin aynı türün iki yaş görünümü olabileceği bilinmelidir. Bu ayrım, erişkinin beyaz yüzünü taşımayan her küçük baykuşu başka bir tür saymayı önler.

Yumurtalar aynı anda açılmadığı için kardeşler arasında belirgin gelişim farkları oluşabilir. Finlandiya ve Çekya’daki araştırmanın tür biyolojisi değerlendirmesi, dişinin küçük yavruları ısıttığını ve ilk haftalarda zamanının büyük bölümünü kovukta geçirdiğini anlatır. Erkek bu dönemde besin sağlar. Bir yuvada farklı büyüklükte yavrular görmek, kendiliğinden farklı türler oldukları anlamına gelmez. Yuvadan ayrılan gençlerin tüy gelişimi de henüz tamamlanmamıştır; ilk uçuş, erişkin kadar güçlü uçuş ya da kendi başına yaşayabilme demek değildir. Gelişmekte olan kanat ile vücut ağırlığı aynı hızla değişmediği için yalnız gövde dolgunluğuyla yaş söylenmemelidir.

Uçuşta Görünüm

Gövdesine göre uzun kanatlarla hızlı kanat vuruşları yapabilir ve arada süzülebilir. Uçup geçen bir kuşta iri baş ve kısa kuyruk destekleyici işaretlerdir; loş ormanda birkaç saniyelik görüntü güvenilir tür tanısı için her zaman yeterli olmaz.

Ses ve Davranış

Erkeğin ötüşü, yinelenen “pu pu pu” dizileri halinde duyulur. Avrupa hesabında dizinin altı-yedi nota içerdiği, fakat sayı ve ritmin kuşa ve duruma göre değiştiği belirtilir. Dolayısıyla notaları saymak tek başına kesin tanı sağlamaz. Genellikle gece etkindir; gündüz yaprakların arasında saklanan kuşu görmek güçtür.

Eş olmuş kuşların gündüz yan yana dinlenmesi beklenmez. Cornell tür hesabında çift üyelerinin ayrı tünediği, çoğunlukla kur ve besin taşıma sırasında yuva çevresinde buluştuğu anlatılır. Bu nedenle aynı alanda yalnız bir kuşun görülmesi, orada eşinin olmadığı anlamına gelmez.

Avrupa tür hesabında çoğunlukla 3–7 beyaz yumurta ve yaklaşık otuz günlük kuluçka bildirilir. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş süreler değildir. Dişi yumurtaları ısıtırken erkek besin taşır. Eski bir ağaç kovuğunun korunaklı tabanı yuva yeri olur; dallardan açık bir yuva çanağı yapılmaz. Aktif kovuğa yaklaşarak yumurta saymaya çalışmak uygun değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Kukumav (Athene noctua; Little Owl) da beyaz benekli ve sarı gözlüdür. Başı daha enli-yassı görünür; beyaz kaş çizgileri ile başın kahverengi-beyaz deseni incelenir. Kısa kuyruğu ve tıknaz gövdesi yüzünden yalnız siluetle karar vermek güç olabilir. Açık tarım alanları, eski meyve bahçeleri ve yerleşim çevresindeki taşlık yerlerde görülebilir. Gündüz bir duvar ya da kaya üstünde dinlenen bir Kukumav görmek olağandır. Bununla birlikte görüldüğü saat tek başına tür anahtarı değildir; yüz deseni ve vücut oranları da kontrol edilir.

İshakkuşu (Otus scops; Eurasian Scops Owl) ağaç kabuğunu andıran çok ince desenli tüyleri, koyu gagası ve kulak püskülleriyle ayrılır. Gri, kahverengi veya kızılımsı renkli olabilir; yalnız renk tonuna güvenilmez. Dinlenirken püsküllerini yatırabildiğinden bunların görünmemesi Paçalı Baykuş tanısı koydurmaz. İshakkuşunun geceleri düzenli aralarla verdiği tek heceli ötüşü de dinlenir.

Cüce Baykuş (Glaucidium passerinum; Eurasian Pygmy Owl) daha küçük, yüz deseni daha az belirgin bir orman kuşudur. Onun da sarı gözleri ve beyaz benekli kahverengi üst tarafı vardır. Bu yüzden küçük boy, sarı göz ve ormanda bulunma üçlüsü tek başına Paçalı Baykuşa özgü değildir. Bulunduğu bölge, yüz şekli ve doğal ses birlikte değerlendirilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Paçalı Baykuş saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
İri köşeli baş

Kulak püskülü yok.

02
Sarı göz, açık yüz

Koyu çerçeveli yüz diski.

03
İnci beyazı benekler

Kahverengi tepe ve sırtta.

Gözlem Noktaları

Türkiye kuşları için doğrulanmış sabit mesafe yok

Kayıt noktaları rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 2 Yerel/düzensiz; besin kıtlığında dişi ve genç hareketi artabilir

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Paçalı Baykuş

Boreal Owl
Aegolius funereus

Kulak püskülü yok.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...