kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek22–25 cm
dişi22–25 cm
Kanat Açıklığı
erkek29–31 cm
dişi29–31 cm
Ağırlığı
erkek37–45 g
dişi37–45 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu
İngilizce İsim Long-tailed Shrike
Bilimsel İsim Lanius schach
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu (Lanius schach), gözden geçen koyu maskesi, güçlü ve ucu kancalı gagası, gövdesine göre uzun kuyruğuyla tanınır. Koyu kanatta küçük bir beyaz alan bulunur; bu, bütün omzu kaplayan geniş bir bant değildir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gri başlı erişkinlerde baş ve üst sırtın grisi, alt sırt ve kuyruk üzerindeki kızıl-kahverengiyle karşıtlık oluşturur. Boğaz ve göğüs beyazımsı, yanlar daha sıcak kızıldır. Kanatlar koyu, kuyruk büyük ölçüde siyahtır. Bu renklerin gövdedeki yerleri, yalnız “gri ve kızıl kuş” demekten daha yararlı tanı işaretleridir.

Baş rengi bütün coğrafi topluluklarda aynı değildir. Himalaya çevresindeki tricolor alt türünün başı siyahtır; Hindistan’ın güneyi ve Sri Lanka’daki caniceps daha soluk ve üst tarafta daha az kızıldır. Bu farklı görünümleri otomatik olarak erkek ve dişi diye ayırmak yanlış olur. Aynı türün alt türleri, farklı bölgelerde farklı renk düzenleri taşıyabilir.

Kuyruk basamaklıdır: ortadaki tüyler uzun, dıştakiler daha kısadır. Açıldığında bu uzunluk farkı daha iyi görülür. Dış tüylerde ve uçlarda sıcak sarımsı-kızıl kenarlar bulunabilir; kuyruğun her tüyünü aynı genişlikte beyaz kenarlı düşünmek doğru değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi çok benzerdir; bazı bireyleri yalnız tüylerinden ayırmak mümkün olmayabilir. Dişinin maskesi daha kahverengimsi ve silik, alındaki koyu çizgisi daha ince olabilir. Bunlar eğilimdir; soluk görünen her birey dişi sayılmaz. Yaş ve coğrafi görünüm de değerlendirilmelidir.

Genç kuşun maskesi daha az yaygındır. Kahverengimsi-gri üst tarafta belirgin koyu enine desenler, açık alt tarafta ise ince dalgalı çizgiler görülür. Bu desenli genç görünümünü, tekdüze gri sırtlı erişkinden ayırmak gerekir; maskenin silikliği tek başına eşeyi göstermez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu dalgalı olabilir; ava yöneldiği atılış daha doğrudandır. Kanat açılınca koyu uçuş tüylerinin tabanındaki küçük beyaz leke daha görünür hale gelir. Uzun kuyruk bu sırada silüeti belirginleştirir.

Ses ve Davranış

Şarkısı farklı seslerin karışımıdır ve başka kuşların seslerini taklit edebilir. Sert, pürüzlü “rrrrre” veya tekrarlanan “tchick” benzeri çağrıları da vardır. Bu yazılı benzetmeler yaklaşık işaretlerdir; taklit duyulduğunda, sesi çıkaran kuş görülmeden yalnız taklit edilen türe karar verilmemelidir.

Yuva, dikenli bir çalı veya ağaçta kurulan hacimli bir çanaktır. Norbert Lefranc’ın uzman derlemesi, Çin için dört–altı yumurta bildirir; yumurta sayısının coğrafyaya göre değişebildiğini de belirtir. Aynı tür hesabında kuluçka 13–16 gün, yavrunun yuvadan ayrılma süresi 14–19 gün olarak verilir. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş süreler değildir. Yuvayı görmek için dallar açılmaz, giriş yapan kuş yakından izlenmez.

Malezya’nın Ipoh kentinde 2010’da izlenen üç yavru 8 Ağustos’ta yuvadan uçtu. Khoo, kuluçkanın 2 Temmuz’da başladığını ve yavruların 16 Temmuz’da çıkmaya başladığını tahmin etmişti; yavru beslenmesini 19 Temmuz’da doğruladı. Yaklaşık 14 günlük kuluçka ve 23 günlük yuva dönemi, bu başlangıç tahminlerine dayanır. Ayrılış doğrudan görülmüş olsa da başlangıcı belirsiz olan bu süreler, uzman derlemesindeki aralıkla ortalama alınarak birleştirilmez.

Yavruların bakımı yalnız yem taşımaktan ibaret değildir. Malezya’nın Ipoh kentinde 2010’da izlenen tek çiftte dişinin kanatlarını kullanarak yavruların üzerini örttüğü veya onları havalandırdığı görüldü. İki ebeveyn de yuvadaki dışkıları uzaklaştırıyor, bazılarını yutuyordu. Bu gözlemler, Khoo Siew Yoong’un hazirandan ekime kadar izlediği aileye aittir.

Bir avlanma alanının büyüklüğü, her üreme aşamasında büyümek zorunda değildir. Tayvan’da Hualien Irmağı boyunca, Ocak–Mayıs 2002’de yapılan araştırmada halkalı kuşların tünekleri izlendi. Kuşların kullandığı alanların büyüklüğü, üreme öncesi, yavruların yuvada olduğu ve yuvadan ayrıldığı dönemler arasında anlamlı biçimde değişmedi. Buna karşılık av aramaya ayrılan süre kısaldı. İngilizce tez özetinde bu sonuç, alanı genişletmek yerine avlara daha sık atılmayla artan gereksinimin karşılanmış olabileceği şeklinde yorumlandı.

Karıştırılabilecek Türler

1. Kara Alınlı Örümcekkuşu (Lanius minor, Lesser Grey Shrike) erişkininde geniş siyah alın ve pembe tonlu açık alt taraf görülür. Üst taraf ağırlıkla gridir; Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu’nun kızıl alt sırt ve yanlarıyla aynı renk düzenini taşımaz. Genç Kara Alınlı’da siyah alın bulunmadığından, erişkin alın işareti her yaşa uygulanmaz.

2. Kızıl Sırtlı Örümcekkuşu (Lanius collurio, Red-backed Shrike) erkeğinin sırtı kestane-kızıl, alt sırtı ve kuyruk üstü ise başı gibi gridir. Kuyruğunda belirgin siyah-beyaz desen bulunur. Bu, gri üst sırt ile kızıl kuyruk üstü taşıyan Uzun Kuyruklu’dan farklıdır. Dişi ve genç Kızıl Sırtlı daha kahverengi ve desenlidir; erkeğin renk dağılımı onlarda aynen aranmaz.

3. Türkistan Örümcekkuşu (Lanius phoenicuroides, Red-tailed Shrike) erişkininde kuyruk genel olarak kızıldır; ortada ve uçlarda kahverengi tonlar bulunabilir. Başın üstü daha kızılımsı, sırtı kahverengi-bejdir; çoğu erkekte maskenin üstünde açık kaş seçilir. Uzun Kuyruklu’nun büyük ölçüde siyah kuyruğuyla bu dağılım karşılaştırılır. Ara görünümlü bireylerde tek kuyruk tonu yeterli değildir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun kuyruk

Basamaklı kuyruk gövdeye göre belirgin uzundur.

02
Baş ve gaga

Koyu yüz maskesi, gri baş ve kancalı güçlü gaga birlikte aranır.

03
Sırt ve kanat

Batı erişkinlerinde kızıl alt sırt ve küçük beyaz kanat lekesi görülür; geniş beyaz omuz bandı eklenmez.

Gözlem Noktaları

Gözlem kayıtları

Gözlem kayıtları göç rotası veya üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Uzun Kuyruklu Örümcekkuşu

Long-tailed Shrike
Lanius schach

Basamaklı kuyruk gövdeye göre belirgin uzundur.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...