kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek15–17 cm
dişi15–17 cm
Kanat Açıklığı
erkek22–24 cm
dişi22–24 cm
Ağırlığı
erkek15–25 g
dişi15–25 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sibirya Dağbülbülü
İngilizce İsim Siberian Accentor
Bilimsel İsim Prunella montanella
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sibirya Dağbülbülü, Prunella montanella, ince gagalı ve kahverengi üst taraflı küçük bir ötücüdür. Geniş sarımsı-krem kaş, koyu tepe ve yanaklarla belirgin karşıtlık oluşturur. Ense gri, boğaz sıcak sarımsı-krem görünür. Açık kaş, koyu yanak ve sıcak açık boğaz bir arada, başın maskeli görünümünü oluşturur.

Genel Görünüm ve Duruş

Sırt ve omuzlardaki çizgiler koyu veya kızılımsı olabilir; bazı bireylerde kızıl ton çok azdır. Toochin ve Cecile’in uzman hesabında tepenin ortasının kenarlardan daha açık, koyu yanak alanının arka ucunun ise açık renkli olabildiği anlatılır. Geniş kaşın altında koyu yanak kalması başa maskeli görünüm verir. Başın yanındaki gri ense, bu sıcak ve koyu alanlardan ayrılır. Tüyleri aşınmış erişkinlerde göğüste geniş koyu işaretler bulunabilir; bu nedenle göğüsteki koyu lekeleri her zaman yalnız genç kuşlara ait saymamak gerekir.

Boğazdaki sıcak renk göğüste soluklaşır; karın beyazımsı, yanlar koyu çizgili görünebilir. Audubon’un tanımında kahverengi üst taraf ve dar bir açık kanat çizgisi de yer alır. Bu çizgi, kanat üzerinde geniş beyaz bir alan değildir; gövde ve baştaki renklerin yerini de görmek gerekir.

Yoğun çalılığın hemen yakınında, yerde küçük sıçramalarla veya alçak adımlarla ilerler. Gövdesini yere yakın tutup örtünün altına girebildiği için bir an açıkta, bir an dalların arkasında görülebilir. Bu yaşam biçimi, uzun süre açık bir tünekte bekleyen kuşlardan farklı bir gözlem deneyimi oluşturur.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer temel desen taşır. Oiseaux.net dişinin kahverengi tonlarının daha az canlı, çizgilerinin daha zayıf olabildiğini belirtir. Bu küçük farklar, tek bir soluk kuşa kesin eşey etiketi koydurmaz.

Genç kuş daha silik görünümlüdür. Cornell’in tür hesabında açık devetüyü kaş, gri ense ve devetüyü alt tarafın bu yaşta da yararlı olduğu vurgulanır. Erişkinin daha canlı yüzünü beklemek, genç bir Sibirya Dağbülbülünü gözden kaçırmaya yol açabilir. İlk kıştaki kuşların da erişkinlere benzediği, fakat genel olarak daha donuk olduğu uzman hesaplarında belirtilir.

Uçuşta Görünüm

Kanatlar yuvarlak görünümlüdür; kuyruk da kahverengi tonlar taşır. Uçan küçük kuşta yüz deseni seçilmeyebilir. Türün ayırıcı baş renkleri, kuş kendiliğinden konduğunda daha rahat karşılaştırılır.

Ses ve Davranış

Cornell hesabında ötüş, yükselip alçalan seslerden oluşan zengin bir dizi olarak anlatılır. Çağrı ise ince ve tiz, art arda gelen “si, si, si” benzeri notalardır. Ötüş ile kısa çağrı aynı ses değildir; yazılı heceler de duyulan sesin yaklaşık anlatımıdır. Sesin hangi kuştan geldiği, çalılıktaki hareketini izleyerek anlaşılabilir.

Yuva küçük bir ağacın dal ayrımında veya sık çalılıkta, ince dal ve başka bitki parçalarıyla örülen bir çanaktır. Oiseaux.net 4–6 yumurta bildirir. Aşağı Ob araştırmasındaki iki yuvada yavrular son yumurtadan 10 gün sonra çıkmıştır. Baykal havzasındaki araştırmanın 2023 kongre özeti ise kuluçkayı yaklaşık iki hafta olarak aktarır. Bu farklı bölgesel bildirimler, bütün tür için tek ve kesin bir süre gibi birleştirilmemelidir. Aşağı Ob çalışmasında iki yuvadaki yavrular yuvada 10 ve 11 gün kalmıştır.

Karıştırılabilecek Türler

1. Dağbülbülü, Prunella modularis: Erişkinde baş ve göğüste belirgin gri alanlar, sırtta ise kahverengi-koyu çizgiler bulunur. Sibirya Dağbülbülü’nün geniş sıcak kaşı ile koyu yanak maskesi aynı biçimde görülmez. Genç Dağbülbülü’nde gri renk çok daha az, göğüs çizgileri daha kuvvetli olabilir; bu yüzden erişkinin gri görünümünü bütün yaşlara zorunlu kural yapmayın.

2. Kara Boğazlı Dağbülbülü, Prunella atrogularis: Erişkinde koyu boğaz önemli bir ayrımdır; Sibirya Dağbülbülü’nün boğazı sıcak açık renklidir. İki türde de kaş ve koyu yanak alanı bulunabildiğinden yalnız kaşı görmek yetmez. Genç Kara Boğazlı Dağbülbülü’nde erişkinin keskin baş ve boğaz deseni zayıflar; boğaz gri-kahverengi ve açık lekeli olabilir.

3. Büyük Dağbülbülü, Prunella collaris: Daha dolgun bir görünüm, erişkinde gri baş, beyaz üzerine koyu benekli boğaz ve yanlarda geniş kızıl-kahverengi çizgiler gösterir. Gaga tabanındaki sarı alan da yardımcıdır. Sibirya Dağbülbülü’nün geniş sıcak kaşı ve koyu yanak maskesiyle karşılaştırıldığında farklı bir baş görünümü vardır. Genç Büyük Dağbülbülü’nde boğaz benekleri bulunmayabilir; genç kuşun yanlarındaki kızıl da erişkine göre azalmıştır.

4. Sürmeli Dağbülbülü (Prunella ocularis), koyu tepe ve yanakları ile geniş açık kaşı nedeniyle benzeyebilir. Ermenistan Amerikan Üniversitesi’nin rehberinde kaş geniş ve beyaz olarak tarif edilir; Sibirya Dağbülbülü’nde ise sıcak sarımsı-kremdir. Sürmeli Dağbülbülü’nün göğüs ve yanları açık turuncu, hafif çizgilidir; genç kuşta soluk kahverengi alt taraf daha çok çizgi taşır. Bu karşılaştırmada kaşla birlikte boğaz ve göğsün rengi görülmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sibirya Dağbülbülü saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Yüz deseni

Geniş sarımsı-krem kaş, koyu yanak alanıyla karşıtlık oluşturur.

02
Gövde ve gaga

İnce gaga, çizgili kahverengi sırt ve sıcak sarımsı boğaz birlikte görülür.

03
Nadir ziyaretçi

Türkiye’de düzenli kış kuşu veya üreyen nüfus gibi gösterilmez.

Dağbülbülügiller (Prunellidae) — 1 tür

Bu familyadaki tüm atlas türleri.

Gözlem Noktaları

Gözlem kayıtları

Gözlem kayıtları göç rotası veya üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sibirya Dağbülbülü

Siberian Accentor
Prunella montanella

Geniş sarımsı-krem kaş, koyu yanak alanıyla karşıtlık oluşturur.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...