kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek27–30 cm
dişi27–30 cm
Kanat Açıklığı
erkek46–53 cm
dişi46–53 cm
Ağırlığı
erkek135–200 g
dişi120–150 g

Tür Bilgisi

Türkçe Bıldırcınkılavuzu
İngilizce Corn Crake
Bilimsel Crex crex
Takım Gruiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Bıldırcınkılavuzu (Crex crex; İngilizce Corn Crake), sık otlarda saklanan, kahverengi giysili, yüzü ve göğsü griyle karışık bir yer kuşudur. Kısa ve sağlam pembemsi gaga ile uçuşta açılan sıcak pas renkli kanatlar tanımada yararlıdır. Çoğu zaman kuşun kendisi görülmeden erkeğin sert, iki parçalı sesi duyulur. Cornell’in uzman hesabı bu ötüşü tarağa sürtülen bir nesnenin pürüzlü sesine benzetir. Görüntü kısa sürdüğünde kanadın rengi, gaganın yapısı ve duyulan ses birlikte değerlendirilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Üreme giysisinde sırt tüylerinin siyah merkezleri ve kahverengi kenarları üst tarafta pullu bir görünüm oluşturur. Alt taraf açık devetüyü tonundadır; yanlarda kestane rengi ve açık enine çizgiler seçilir. Kanadı kaplayan küçük tüyler kızılımsıdır. Sırtın boyuna koyu lekeleriyle gövdenin yanlarındaki enine çizgiler ayrı desenlerdir; Oiseaux.net hesabı yerdeki yapısını ince, uzun bacaklı bir kekliğe benzetir.

Tepe hafif koyu çizgilidir. Gözün üzerinden geçen gri-mavi çizgi, boynun yanlarındaki griyle birleşen baş desenine katılır. SEO/BirdLife’ın tanımında gövde yanlarında kestane ve krem bantlar vurgulanır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ile dişi birbirine çok benzer. Dişide baş ve boyun yanlarındaki gri daha azdır. SEO/BirdLife gençlerin de dişiye benzer biçimde daha az gri taşıdığını, yan çizgilerinin silik olduğunu belirtir. Bu nedenle tek bir soluk fotoğraftan kuşun hem eşeyini hem yaşını kesinleştirmek güvenilir değildir.

Yumurtadan yeni çıkan yavru, kahverengi-siyah ince yavru tüyleriyle kaplıdır. Daha büyümüş gençlerin üst ve alt tarafı erişkinden daha sönük, gövde yanlarındaki kızılımsı çizgileri daha belirsizdir.

Uçuşta Görünüm

Doğal bir kısa kaçışta pas tonlu kanatlar açılır; bacaklar aşağı sarkabilir ve kuş yeniden otlara iner. Buna karşılık göç sırasında güçlü uçar ve bacaklarını yatay tutar. Kısa kaçışın ağır görünmesi, Afrika’ya uzanan göç yolculuğunu yapamadığı anlamına gelmez. Kanadını görmek amacıyla kuş kaldırılmaz; zaten gerçekleşen uçuş izlenir.

Ses ve Davranış

Erkeğin “krek-krek” benzeri iki parçalı ötüşü art arda yinelenir. Günün erken ve geç saatlerinde, sık sık da gece duyulur. Aynı ritmin tekrar edilmesi birden çok kuş bulunduğunu göstermez; bunun için eşzamanlı ve farklı yönlerden gelen seslerin ayrılması gerekir. Çayırın içinde saklanan kuşta, sesin duyulduğu yer kuşun görünür konumu olmayabilir. Yuvayı bulmaya çalışmak yerine uzaktan doğal ötüş dinlenir.

Fransa’daki LPO uzman derlemesi, erkeklerin gündüz komşu erkeklerin alanlarını ziyaret edebildiğini ve akşam ötüş yerlerine dönebildiğini anlatır. Genel olarak yalnız dolaşsa da erkekler başka erkeklerin yakınlarına yerleşme eğilimi gösterebilir. Bu, ötüş yerlerinin rastgele dağılmadığını anlamaya yardımcı olur; birbirine yakın sesler tek bir yuvanın veya aynı ailenin üyeleri gibi sayılmaz.

Yuvayı yüksek otların arasındaki sığ yer çanağına kurar; sap ve yapraklarla döşer. BTO’nun Britanya kuşları için uzman derlemesinde tipik yumurta sayısı 8–12, dişinin yürüttüğü kuluçka 16–19 gün, uçabilir hâle gelme 34–38 gün olarak verilir. İnce yavru tüyleriyle kaplı yavrular uçmadan önce yürüyebilir; yürümeye başlamak uçuş yeteneği kazanmakla karıştırılmaz. İrlanda’daki Corncrake LIFE uzman anlatımı da yuvanın yerde, örtüye gizlenerek kurulduğunu ve bakımın dişiye ait olduğunu belirtir.

Karıştırılabilecek Türler

Bıldırcın (Coturnix coturnix; İngilizce Common Quail) daha küçük ve toplu yapılıdır. Toprak rengi üst tarafında koyu kahverengi, beyaz ve krem çizgiler; başında belirgin açık kaş vardır. Erkeğin boğazındaki koyu çapa biçimli desen bireyler arasında değişebilir; dişi ve gençlerin boğazı daha açıktır. Üç parçalı ıslık benzeri ötüşü, Bıldırcınkılavuzunun iki parçalı pürüzlü sesinden ayrılır. Bıldırcının hızlı kanat vuruşları ve uzunca kanatları da doğal bir kalkışta görülebilir.

Sukılavuzu (Rallus aquaticus; İngilizce Water Rail) uzun kırmızı gagasıyla farklıdır. Gri yüz ve alt taraf, kestane-kahverengi ile siyah desenli sırt ve siyah-beyaz çizgili gövde yanları birlikte görülür. Bıldırcınkılavuzunun daha kısa ve sağlam gagasıyla sıcak kestane-krem yan çizgileri bu görünüme karşılaştırılır. RSPB, Sukılavuzunu tatlı su sulak alanlarında saklanan ince yapılı bir kuş olarak tanımlar.

Benekli Suyelvesi (Porzana porzana; İngilizce Spotted Crake), üreme giysisinde mavi-gri yüzü ve zeytin-kahverengi göğsüne yayılan küçük beyaz beneklerle ayrılır. Kuyruğun altı sıcak krem rengindedir. Gövdesini yere yakın tutup yürürken kuyruğunu oynatabilir. Bıldırcınkılavuzunda erişkinin daha sade gri ön tarafı ve gövde yanlarındaki belirgin bantlar öne çıkar. Benekli Suyelvesi de açıkta ürktüğünde bacakları sarkarak kısa uçabildiği için bu uçuş davranışı tek başına ayırıcı değildir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Bıldırcınkılavuzu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Kısa, sağlam gaga

Pembemsi gagayı bütün başla değerlendir.

02
Çizgili yanlar

Kestane ve açık çizgiler birlikte.

03
İki parçalı sert ses

Doğal tekrarın ritmini dinle.

Dağılım Haritası

Doğrulanmış kayıtlar
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 17 İlkbahar–sonbahar

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Bıldırcınkılavuzu

Corn Crake
Crex crex

Pembemsi gagayı bütün başla değerlendir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...