kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek44–49 cm
dişi44–49 cm
Kanat Açıklığı
erkek100–110 cm
dişi100–110 cm
Ağırlığı
erkek500–600 g
dişi700–900 g

Tür Bilgisi

Türkçe Bıyıklı Doğan
İngilizce Lanner Falcon
Bilimsel Falco biarmicus
Takım Falconiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Bıyıklı Doğan (Falco biarmicus; Lanner Falcon), uzun kuyruklu, güçlü fakat görece ince yapılı bir büyük doğandır. Erişkinde gri sırt ile açık kızılımsı arka tepe ve ense dikkat çeker. Bu görünüş yayılış boyunca değişebilir; baştaki kızıllık tek başına tanı değildir. Gençte erişkinin açık baş ve gri sırtını aramak yanıltıcı olabilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gaga kısa ve tabanından itibaren kıvrıktır. Açık alın ve yanak üzerinde gözün altından geçen ince koyu çizgi bulunur. Alt taraf krem-beyaz veya sıcak açık tonlarda olabilir.

Türün farklı bölgelerdeki bireyleri büyüklük ve renk bakımından değişir. The Peregrine Fund uzman hesabı bu farklılığı özellikle belirtir. Bu nedenle Afrika’daki bir kuşun bütün baş ve gövde tonlarını Türkiye’deki her birey için tek model saymak doğru değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Gençlerin üst tarafı koyu kahverengi, alt tarafı belirgin çizgilidir. Kanat altındaki yoğun çizgiler ve bacakları örten tüylerin görece çizgisiz olması tanıya katılabilir. Ancak genç Gökdoğan ve Ulu Doğan da kahverengi ve çizgili görünebildiği için baş, gövde ve uçuş oranlarını birlikte görmek gerekir.

Dişiler genel olarak erkeklerden daha iridir. MEROS uzman hesabı eşeyler için farklı ağırlık aralıkları verir; bunlar fotoğraftaki büyüklükten kesin eşey seçmeye yaramaz. Yaş, coğrafi görünüş ve uzaklık da değerlendirmeyi etkiler. Daha kahverengi bir kuş otomatik olarak dişi değildir; genç erkekler de kahverengidir.

Uçuşta Görünüm

Gökdoğanla karşılaştırıldığında kuyruğu daha uzun, kanatları daha az sivri görünebilir; gövdesi daha ince bir izlenim verir. Hızlı ve çevik uçuş yapar. Uçuş oranları, kuşun dönüşü ve kanatların ne kadar açıldığıyla birlikte değerlendirilir.

Yalnız av peşindeki hızlı uçuşuyla görülmez. Açık bir tünekten çevreyi izleyebilir veya yüksekte süzülebilir. Tek başına, çift hâlinde ya da üreme döneminde küçük aile grubuyla bulunabilir. Aynı alandaki iki kuşun birlikte görünmesi, o anda başarılı av veya yavru yetiştirme kanıtı değildir.

Ses ve Davranış

Cornell’in uzman tanı hesabı çağrısını doğanlara özgü çığlık olarak tarif eder. Bu kısa tarif, sesi yakın türlerden tek başına güvenle ayırdığımız anlamına gelmez. Çağrıyı görülen kuşla eşleştirmek gerekir; yazılı bir ses benzetmesi veya tek kısa kayıt kesin yaş ve eşey seçtirmez.

Karıştırılabilecek Türler

Gökdoğan (Falco peregrinus; Peregrine Falcon), erişkinde gri sırt ve değişken koyu göz altı çizgisi taşır. Katlı uzun kanatları kuyruğun ucuna yaklaşır; gençlerin üstü kahverengi, altı daha yoğun desenlidir. Bu benzerlik nedeniyle yalnız bıyığın kalınlığı veya başın açık görünmesiyle karar verilmez. Bıyıklı Doğanın daha uzun kuyruklu ve görece ince görünüşü, baş deseniyle birlikte değerlendirilir.

Ulu Doğan (Falco cherrug; Saker Falcon) daha iri ve güçlü görünümlüdür. Konmuş kuşta kuyruk, kanat uçlarının gerisine uzanır; bacakları örten tüyler koyudur. Uçuşta geniş kanatlar ve koyu kanat altı örtüleri yardımcı olur. Başın açık olması iki türde de görülebilir. Bu nedenle gaga-baş görünüşü, bacak tüyleri ve kanat altındaki desen birleştirilmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Bıyıklı Doğan saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Baş desenini bütün gör

Kızıl ense, açık yanak ve koyu bıyık birlikte.

02
Kanat–kuyruk oranı

Uzun kuyruk ve bütün uçuş yapısını değerlendir.

03
Yaş ve benzer doğanlar

Gençte Gökdoğan/Ulu Doğan karışıklığını ele.

Dağılım Haritası

Doğrulanmış kayıtlar
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Yerleşik; tarih yerel değişir

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Bıyıklı Doğan

Lanner Falcon
Falco biarmicus

Kızıl ense, açık yanak ve koyu bıyık birlikte.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...