kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek45–52 cm
dişi45–52 cm
Kanat Açıklığı
erkek112–122 cm
dişi112–122 cm
Ağırlığı
erkek650 g
dişi650 g

Tür Bilgisi

Türkçe Boz Yelkovan
İngilizce Scopoli's Shearwater
Bilimsel Calonectris diomedea
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Boz Yelkovan, gri üst tarafı, koyu kanatları, beyaz alt tarafı ve ucu çengelli, kalın sarımsı gagasıyla tanınan iri bir deniz kuşudur. Deniz üzerinde görülen benzer yelkovanlardan ayrılması, bu genel renklerden daha ayrıntılı bir inceleme gerektirir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gaganın üzerindeki burun delikleri tüp biçimindedir; ayaklar pembe ve perdelidir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ile dişinin tüylerinde güvenilir bir eşey işareti yoktur. Gaganın ve gövdenin görünürde iri olması, tek fotoğraftan kesin erkek tanısı koydurmaz; koloniler arasındaki büyüklük farklılıkları da dikkate alınmalıdır.

Yunanistan’ın Strofades adalarında 2007–2011’de incelenen 135 uçma çağındaki yavrunun eşeyi kan örneklerinden belirlendi. Bütün ölçümleri bulunan 122 yavru için birden fazla vücut ölçüsünü birleştiren yöntem, bu yavruların yüzde 81,2’sinin eşeyini doğru sınıflandırdı. Bu sonuç, ölçülmüş o yavru grubuna aittir; uzaktan bakılarak kullanılan kusursuz bir eşey anahtarı değildir. Bu incelemede ayrıca doğrulanmış bir tüy desenine dayalı yaş anahtarı bulunmadı.

Uçuşta Görünüm

Kanatlarını hafifçe kavisli tutarak süzülür; yavaş kanat çırpışları yapar.

Ses ve Davranış

Denizde genellikle sessizdir. Kolonide yerde veya uçarken boğuk, horlamayı andıran, tekrarlanan iniltiler duyulur. Dişinin sesi daha pes olarak betimlenir.

Karıştırılabilecek Türler

Atlantik Boz Yelkovanı Calonectris borealis, en önemli benzeridir. Boz Yelkovanın kanat altındaki beyazlık genellikle dış uçuş tüylerinin iç kısımlarına doğru uzanır. Fakat en dış tüyü tamamen koyu olan, genetik olarak doğrulanmış Boz Yelkovan da bildirilmiştir. Bu yüzden “uç tüy siyahsa kesin Atlantik türüdür” denemez. Kanat altındaki küçük örtü tüylerinin koyu desenleri, gaga oranları ve genel yapı birlikte değerlendirilmelidir. İspanya’nın Balear Adaları’nda 2023’teki dört kuşun fotoğraflarını inceleyen çalışma, üçünü Atlantik Boz Yelkovanı olarak kabul ederken dördüncüyü kesin tür adı vermeden bıraktı. Işık, fotoğraf açısı ve tüy aşınması bu yakın türlerde ayrımı zorlaştırabilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Boz Yelkovan saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
İri soluk gaga

Tüp burunlu, güçlü kancalı gaga ve iri başı doğrula.

02
Koyu üst, beyaz alt

Uzun-geniş kanat ve kısa kama kuyruğu birlikte oku.

03
Alttan beyaz diller

Dış el teleklerinin iç kenarındaki beyaz uzantıları birkaç karede ara.

Gözlem Noktaları

Sabit kilometre verilmez

Türkiye bireyi izlenmeden ülke zinciri veya rota çizilmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 24 Koloniye ilkbahar dönüşü; sonbahar Atlantik hareketi

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Boz Yelkovan

Scopoli's Shearwater
Calonectris diomedea

Tüp burunlu, güçlü kancalı gaga ve iri başı doğrula.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...