kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Hazar Sumrusu (Hydroprogne caspia)
VS
Seçildi Akdeniz Martısı (Ichthyaetus melanocephalus)

Hazar Sumrusu

Hydroprogne caspia

Takım Charadriiformes
Familya Martıgiller (Laridae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Hazar Sumrusu (Hydroprogne caspia), Türkiye faunasında karakteristik morfolojik yapısı ve yaşam alanı tercihleri ile ayırt edilir.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Hazar Sumrusu sumruların en irisidir. Yetişkinin güçlü, sivri kırmızı gagası; siyah tepesi; açık gri sırtı ve kanatları; beyaz gövdesi ve kuyruğu birlikte dikkati çeker. Bacakları siyahtır.

Uçan kuşta çok iri gaga, geniş kanatlar ve yalnız sığ çatallı kısa kuyruk birlikte aranır. Kanadın altından görülen koyu dış uçuş telekleri bu görünüşü tamamlar. Yalnız kırmızı gaga veya koyu kanat ucu yeterli değildir.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş büyük, boyun kalın, gövde güçlüdür. Gaga düz ve uca doğru sivrilir; ince yapılı küçük sumruların gagasına benzemez. Baş, tüylerin duruşuna göre yuvarlak, köşeli veya kısa tepeli görünebilir.

Üreme giysisindeki yetişkinin tepesi siyahtır. Üreme dışında alın ve tepe çizgili veya açık benekli görünür; siyah başlık daha parçalıdır. Kuzey Amerika uzman rehberi, kışın alnın çizgili kalabildiğini özellikle belirtir. Tam siyah tepeyi yıl boyunca zorunlu işaret saymak, doğru türden bir kuşu dışlamaya yol açabilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Yetişkin erkek ile dişi dış görünüşte benzerdir.

Gençte sırt ve kanat örtülerinde gri-kahverengi benekler, başta daha dağınık koyu işaretler görülür. Yeni Zelanda uzman hesabında genç gaga daha küçük ve turuncu, bacak ile ayaklar donuk turuncu veya siyah olarak tarif edilir. Sırttaki benekler ilk sonbahar tüy değişiminde azalırken baştaki kahverengilik daha uzun kalabilir.

Uçabilen genç, her zaman kendi başına beslenen bağımsız kuş değildir. Kuzey Amerika uzman anlatımında yetişkini izleyip besin isteyen gençlerin kışın ilerleyen dönemlerinde bile görülebildiği belirtilir. Yetişkini andıran büyük bedeni, hâlâ genç olmadığı anlamına gelmez. Birlikte uçan iki kuşa bakarken tüy yaşı, besin isteme ve yiyecek aktarımı izlenir; yalnız yan yana durmaları aile ilişkisini kanıtlamaz.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu başka küçük sumrulardan daha martımsı görünebilir. Uzman tür hesabında göç uçuşunda gaganın öne, balık ararken suya doğru çevrildiği anlatılır. Aynı kuşun arama uçuşundaki baş-boyun duruşuyla yolculuk duruşu farklıdır.

Kanat üstü açık gridir; dış uçuş telekleri daha koyu olabilir. Alt yüzeyden bakıldığında kanadın dış bölümünde belirgin koyuluk görülür. Bu, üst tarafın bütünüyle siyah olduğu anlamına gelmez.

Ses ve Davranış

Sesi alçak, sert ve boğazdan gelen bir kraa benzeri çağrıyla fark edilebilir; daha kısa kow benzeri notası da tarif edilir. Uzakta duyulan sesi, kuşun iri gagası ve uçuş görünüşüyle birleştirmek yararlıdır. Yazılı heceler, gerçek sesin yalnız yaklaşık karşılığıdır.

Kur sırasında erkek balık sunabilir. Dişinin balığı kabul ederken gençlerin besin istemesine benzeyen hareketler yapabildiği belirtilir. Bu nedenle yiyecek alan veya besin ister gibi duran her kuş genç değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Gülen Sumru Gelochelidon nilotica, İngilizce Gull-billed Tern, kısa, kalın siyah gagalıdır. Avrupa uzman rehberi, karaların üzerinde diğer sumrulardan daha sık avlandığını belirtir. Hazar Sumrusunun iri kırmızı gagasıyla siyah gaga arasındaki fark, erişkin karşılaştırmasında daha açıktır.

Kara Gagalı Sumru Thalasseus sandvicensis, İngilizce Sandwich Tern, ayrı bir türdür. Avrupa’daki tipik yetişkini daha ince siyah ve sarı uçlu gaga taşır. Hazar Sumrusunun gaga tabanı çok daha güçlü ve kırmızıdır; kuyruk çatalı daha sığdır. Yalnız siyah tepe, bu iki sumruyu ayırmaya yetmez.

Sumru Sterna hirundo, İngilizce Common Tern, ince gövdeli, derin çatallı kuyrukludur. Avrupa uzman rehberindeki tipik üreme yetişkininin gagası kırmızı ve siyah uçlu, bacakları kırmızıdır. Hazar Sumrusunda güçlü kırmızı gaga ve daha sığ kuyruk çatalı aranır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Hazar Sumrusu yalnız deniz kuşu gibi düşünülmemelidir. Üreme yerleri kumlu veya taşlı kıyılar ile adalarda olabilir; bazı çiftler tek başına, bazıları kolonide ürer. Uzman tür hesabı geniş kumlu plajları olan adaları, beslenme alanı olarak da haliçleri, tatlı ve acı suları, koyları ve kıyıları belirtir. Uygun yuva zeminiyle balık aranan suyun aynı işlevi olmadığı unutulmamalıdır.

Yuva Yeri

Yeni Zelanda uzman hesabında yuva kum veya çakıldaki sığ kazıntıdır; 1–3 yumurtayı iki ebeveyn 21–28 gün boyunca kuluçkaya yatırır. Yavrular birkaç gün sonra yuvadan ayrılabilir. CIESM’nin Akdeniz özetinde ise 2–3 yumurta ve 20–22 gün belirtilir. Bunlar farklı bölgesel özetlerdir; Türkiye’deki her yuvanın aynı süreyi izlediğini göstermez. Yuvadan ayrılmak, uçmak ve bağımsız beslenmek aynı aşama değildir.

Günlük Alan Kullanımı

Kuzey Amerika uzman rehberi, türün korunaklı koylar, lagünler, nehirler ve büyük göllerde bulunduğunu; besin ararken genellikle açık denize uzaklaşmadığını bildirir. Tuzlu su ile tatlı su arasında tek bir zorunlu seçim yoktur. Dinlenme kıyısı, yuva yeri ve av suyu farklı alanlar olabilir. Bir kıyıda görülmesi, o kıyıda yuva bulunduğu anlamına gelmez; koloniler uzaktan izlenmelidir.

Dünya Yayılışı

Hazar Sumrusunun parçalı üreme yayılışı Avrupa, Asya, Afrika, Avustralya, Yeni Zelanda ve Kuzey Amerika’daki ayrı alanları kapsar. Kış alanları Afrika, Kızıldeniz, Basra Körfezi, güney Asya ve Amerika’nın Pasifik ile Karayip kıyılarındadır. Eski Sterna caspia adı, güncel Hydroprogne caspia ile aynı türün önceki cins birleşimidir.

CIESM’nin Akdeniz uzman rehberi, üreme dışı alanlar arasında doğu ve orta Akdeniz’i, Gine Körfezi’ni ve Nijer Nehri’nin iç deltasını belirtir. Aynı türün başka kıtalardaki toplulukları, farklı kıyı ve iç su sistemlerini kullanır. Bu nedenle Afrika’daki bir kış alanını bütün Hazar Sumrularının ortak hedefi saymak veya yalnız büyük dünya yayılışından Türkiye kuşuna bir yol çizmek doğru olmaz.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de üreme kaynaklarla desteklenir. BirdLife’ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde 2002–2012 dönemi için 300–600 üreyen çift tahmini verilir. Yöntem, çok sınırlı veriye dayanan uzman görüşü olarak tanımlanır; kısa ve uzun dönem eğilimleri belirsizdir. Bu eski dönem tahmini, 2026’nın tam ülke sayımı gibi kullanılmamalıdır. Aynı kaynak 2013–2019 kış dönemi için 0–110 birey aralığı verir; bu ikinci sayı üreyen çift değildir. Sıfır alt sınırı da türün Türkiye’de her kış hiç bulunmadığını söylemez. Yazın yalnız bir kuş görülmesi yerine, gerçek üreme kanıtı aranır.

Göç Yolculuğu

İsveç’in Baltık kolonilerinde 2017–2019’da GPS cihazı takılan 69 kuştan, 12 yetişkin ve 27 gencin tam sonbahar göçleri 2021 araştırmasında incelendi. Kullanılabilir 39 iz beş koloniden geliyordu. Kuşlar altı ana yol üzerinden farklı kış alanlarına ulaştı. Bir bölümünün yolu Türkiye’den Nil Deltası’na, ardından batıya, Libya Çölü üzerinden Çad’a uzanıyordu; başka yollar batı Afrika’ya veya Avrupa’da kalan alanlara gidiyordu. Bu, belirli İsveç kuşlarının izlenmiş yolculuklarıdır. Aynı yolu, Türkiye’deki her işaretsiz Hazar Sumrusuna atamak doğru değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Besinin başlıca bölümünü balık oluşturur; kerevit gibi kabuklular ve bazen iri böcekler de yenir. Cornell’in Kuzey Amerika hesabında farklı somon türleri, yüzeye yakın küçük balıklar ve başka balıklar listelenir. Bu liste Türkiye’de her kuşun aynı balıklarla beslendiği anlamına gelmez. Kuş avını çoğu kez yakaladıktan sonra havada yutar; eşe veya yavruya götürmek üzere de gagasında taşıyabilir.

Nasıl Avlanır?

Yeni Zelanda uzman anlatımında temel yöntem, su üzerinde av arayıp dik dalışla balığa ulaşmaktır; kuş suya bütünüyle girebilir. Bunun yanında yumuşak çamurda gagayla arama ve sığ suda yürüyerek beslenme de kaydedilmiştir. Bu ikinci durumlarda cırcır böceği veya deniz solucanı gibi avlar alınabilir. Hazar Sumrusunu yalnız dalış anıyla düşünmek, beslenmesindeki bu çeşitliliği gözden kaçırabilir.

İlginç Bilgiler

## İlk Göçte Aileden Öğrenme Finlandiya’nın batı ve İsveç’in doğu kıyılarında 2016–2020’de GPS ile izlenen 31 kuşun göç ilişkileri, 2022 araştırmasında incelendi. Başlangıçta 13 yetişkin ve 18 genç işaretlenmişti; göç analizinde 27 kuşa ait 33 yolculuk kullanıldı. İlk ayrılışta dokuz genç babasıyla, biri başka bir yetişkin erkekle, biri annesiyle hareket ediyordu. Yetişkin ile genç arasındaki bağ, kış alanına ulaşıldığında da bir süre devam edebiliyordu. Daha sonra yalnız göç eden gençlerin bazı durakları yeniden kullanması, öğrenmenin rolünü destekledi. Bu, söz konusu Avrupa örnekleminin gözlemsel sonucudur; bütün dünyada yalnız babaların yavruyu yönlendirdiği veya her kuşun aynı yolu öğrendiği anlamına gelmez. Araştırmada eşeyler DNA ile belirlenmişti; bu işlem tek bir fotoğraftaki büyüklükten erkek veya dişi seçmeye benzemez. ## Yeni Adalarda Koloni Oluşması ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki San Francisco Körfezi’nde, 2015–2017 çalışmasında iki eski tuz havuzundaki beş ada Hazar Sumrularına uygun hale getirildi; kuş maketleri ve koloni sesleri de kullanıldı. Düzenli yuvalanma esas olarak iki adada gelişti. 2019’da yayımlanan araştırmada, uzaktan sayımlardan üç yıl için 1.343 yuva girişimi ve 531 uçabilen yavru tahmin edildi. Yuva toplamı, başarısız ilk denemeden sonra yeniden yuva kurmayı da içerir; 1.343 ayrı çift olarak okunmaz. Bu, yuva zemini düzenleme ve sosyal çekimin birlikte uygulandığı bir koruma çalışmasıdır. Sonucu yalnız sesin etkisine bağlayan ayrı bir deney değildir; her yerde aynı başarıyı garanti etmez.

Akdeniz Martısı

Ichthyaetus melanocephalus

Takım Charadriiformes
Familya Martıgiller (Laridae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Erişkin beyaz kanat ucu ve açık kanat altı; gençte siyah telekler bulunabilir, yaş kontrolü zorunludur.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Akdeniz Martısının erişkini çok açık gri sırtı, beyaz gövdesi ve siyahlık taşımayan beyaz kanat uçlarıyla dikkat çeker. Kalın ve hafif aşağı kıvrık kırmızı gagası, küçük ve orta boy martılar arasında başlıca destekleyici işaretlerdendir. Üreme giysisinde başı siyahtır; genç kuşların kanatları ise daha koyu desenlidir. Bu nedenle erişkinin beyaz kanat ucunu her yaştaki kuşa uygulamayın.

Genel Görünüm ve Duruş

Karabaş Martıdan biraz daha iri ve dolgun görünür. Yakından bakıldığında sırt ile kapalı kanadın üstünde inci grisine çalan açık bir renk seçilir; uzaktan bu alanlar neredeyse beyaz görünebilir. Göğüs, karın ve erişkinin kuyruğu beyazdır. Gaga Karabaş Martınınkinden daha kalın ve güçlü yapılıdır; kırmızı bölümün ucuna yakın koyu bir bant bulunabilir. Kışın baş büyük ölçüde beyazlaşır, gözün çevresinde ve kulak bölgesinde koyu bir alan kalır; ensede gri benekler görülebilir. Böyle bir kış kuşu, siyah yaz başlığını taşımadığı için başka tür sayılmaz.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkek ve dişi aynı temel tüy desenini taşır. Üreme başlığı başın üstünü, yüzü ve enseyi genişçe örter. Koyu gözün üstünde ve altında beyaz yarımay biçimli tüy alanları belirgindir; göz çevresindeki çıplak halka kırmızıdır. Gagası yüksek yapılı ve kırmızı, bacakları da kırmızıdır. Gaga ucuna yakın koyu bant, bazı kuşlarda daha sarı görünen uçla birlikte seçilebilir. Kışın başlıktan göz ve kulak çevresinde koyu bir maske kalır; gaganın koyu bandı daha belirgin olabilir. Başlığın genişliğini eşey ayrımı gibi kullanmayın; yaz ve kış görünüşü arasındaki değişim erkeklerde de dişilerde de olur.

Genç kuşun ilk kahverengi giysisi, erişkinin beyaz kanatlı görünüşünden oldukça farklıdır. Taze sırt ve kanat tüylerinin açık kenarları pullu bir desen oluşturur; ilk yıl dış uçuş tüyleri koyudur ve beyaz kuyruğun ucunda koyu bant bulunur. Sonraki tüy yenilenmesinde sırt ve kanadı örten tüyler daha düz, inci grisi bir görünüm kazanır. Yine de dış uçuş tüylerinin uçlarında değişen miktarda siyah kalabilir. Bu ikinci kış deseninin ayrıntıları, halka yaşı bilinen kuşlar üzerinden de belgelenmiştir. Örneğin 2007’de Macaristan’da yavruyken halkalanıp 2008’de Fransa’nın kuzeybatısında fotoğraflanan bir kuş, açık sırtla birlikte kalan koyu kanat ucu işaretlerini taşır. Tek bir birey bütün değişkenliği göstermez; koyu alanın miktarı ve gaga rengi aynı yaş grubunda da değişebilir.

Uçuşta Görünüm

Uçan erişkinde kanadın üstü çok açık, altı da beyaz görünür. Karabaş Martıya göre kanatlar biraz daha kısa ve geniştir. Kuş yere konup kanatlarını kapattığında da beyaz kanat ucu tüyleri kuyruğun üstünde görülebilir. Bu yüzden tanı yalnız havada yapılmaz; kapalı kanattaki uç rengi de işe yarar. Kış kuşunda gözün içinden geçen koyu maske, Karabaş Martının çoğunlukla göz arkasında kalan lekesinden daha geniş bir izlenim verir. Bu işaretleri yaşla birlikte okuyun: ilk yılın koyu kanadını, erişkinin beyaz kanadıyla aynı ölçüte göre değerlendirmek yanlıştır. Kanat yüzeyi, baş deseni ve gaganın yapısı birlikte gözlenmelidir.

Ses ve Davranış

Çağrısı yükselip alçalan, biraz buruk ve genizden gelen bir ses olarak tarif edilir. Uçuşu çeviktir; kanat vuruşları oldukça hızlı olabilir. Suya yakın, seyrek bitkili yerde, çalılıkta veya sazlık çevresinde ürer.

Yuva, yerde biriktirilen bitki parçalarından oluşan çanak biçimindedir. BTO’nun tür derlemesinde tipik yumurta sayısı üç, iki eşin katıldığı kuluçka süresi 23–25 gün olarak verilir. Aynı derlemede yavruların uçuşa geçmesi 35–40 gün, CIESM hesabında 35–45 gün olarak belirtilir. Bu sürelerden yeni bir ortalama çıkarılmaz; yavrunun yuvadan uzaklaşması uçabildiği anlamına gelmez. Kuluçkadaki kuşları veya yürüyen yavruları yakından izlemeye çalışıp koloniyi dağıtmayın; izleme uzaktan yapılmalıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Karabaş Martı (Chroicocephalus ridibundus; İngilizce Black-headed Gull), özellikle kışın en sık karıştırılabilecek türdür. Üreme başlığı çikolata kahverengisidir; adı siyah başı çağrıştırsa da bu renk her ışıkta siyah görünmez. Gagası Akdeniz Martısına göre daha ince, kanat uçları siyahtır. Kışın baş beyazlaşır ve gözün arkasında koyu bir leke kalır. Akdeniz Martısını ayırırken yalnız koyu başa bakmak yerine erişkinin beyaz kanat uçları, daha kalın gagası ve kış maskesi birlikte değerlendirilir. İki tür aynı sürüde bulunabileceğinden, komşu bir kuşun işaretini incelenen bireye aktarmayın.

Küçük Martı (Hydrocoloeus minutus; İngilizce Little Gull) daha küçük, ince gagalı ve zarif görünür. Erişkinde kanat uçları yuvarlak, kanat altı koyu gridir; Akdeniz Martısının açık erişkin kanat altından bu özelliğiyle ayrılır. Küçük Martının genç ve ilk kış kuşlarında erişkinin koyu kanat altı henüz bulunmaz. Gençte kanadın üstündeki koyu M biçimli desen ve kuyruk ucundaki koyu bant görülebilir. Yalnız siyah baş veya beyaz kanat ucu iki türü kesin ayırmaz: önce kuşun yaşına uygun işaretler, sonra kanadın hangi yüzünün görüldüğü ve gaga yapısı değerlendirilir.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Üreme için yalnız açık deniz kıyısına bağlı değildir. Suya yakın adacıklar, az bitkili açık zeminler ve güvenle yuvalanılabilen bazı yapay havzalar kullanılabilir. Koloniler başka martılarla karışık olabilir; Karabaş Martı kolonisi içindeki tek bir çift de üreyebilir. Habitatın doğal ya da insan yapımı olması kadar, yuvalama için uygun ve rahatsız edilmeyen bir yer sunması önemlidir.

Yuva Yeri

Yuva genellikle suyun yakınında, yerde veya alçak bitkilerin üzerindedir. Çevreden toplanan bitki parçaları bir çanak oluşturur. Bu yapı açık arazideki bir yuvadır; ağaç kovuğu veya kayalıkta oyulmuş bir yuva gibi anlatılmaz. Üreme sayıları ve süreleri Tanım bölümündeki üreme anlatımında verilmiştir.

Günlük Alan Kullanımı

Birleşik Krallık’taki tür hesabı, kışın kıyılarda görülen kuşların iç kesimlerdeki göl ve su depolarında büyük martı geceleme gruplarına da katılabildiğini anlatır. Üreme kolonileri ise kıyı sulak alanlarında, Karabaş Martıların arasında bulunabilir. Bu bölgesel örnek, beslenme, yuvalama ve geceleme yerlerinin tek bir kıyı parçasından ibaret olmadığını gösterir; Türkiye’deki belirli bir sürünün geceleme yeri bu kaynaktan çıkarılmaz.

Dünya Yayılışı

Üreme alanları büyük ölçüde Avrupa’dadır; Karadeniz çevresi türün temel üreme bölgelerinden biridir. Türkiye’nin iç kesimlerinde de ürer. Üreme dışında Akdeniz ve Karadeniz’de, kuzeybatı Avrupa’nın Atlantik kıyılarında ve kuzeybatı Afrika’da bulunur. Bu geniş kışlama alanı, bütün bireylerin aynı kıyıya gittiğini göstermez.

Türkiye’deki Durumu

Türkiye’deki üremeye ilişkin somut tarihsel kanıtlar renkli halkalama çalışmalarında bulunur. 2003 cilt tarihini taşıyan, Nisan 2004’te yayımlandığı belirtilen İngilizce rapor, 1997–2002 arasında Konya’daki Bolluk ve Kulu göllerinde yavruların halkalandığını bildirir. Gediz Deltası’nda da 2002’de yavrulara metal halka takıldığı kaydedilmiştir. Bunlar ilgili yer ve yıllardaki üreme kayıtlarıdır; bugünkü koloni büyüklüğü veya bütün Türkiye’nin nüfusu olarak kullanılamaz. Bir halkayı uzaktan okumak için kuşu kovalamak yerine bulunduğu noktadan doğal duruşunu gözlemek gerekir.

Göç Yolculuğu

Üreme sonrasında bazı kuşlar kıyılara ve kışlama alanlarına dağılır. Polonya kolonilerinden 19 kuşun yıl boyu izlendiği araştırmada, Manş Denizi, Kuzey Denizi ve İrlanda Denizi kıyıları gibi farklı kışlama bölgeleri belirlendi. Bir kuş Portekiz kıyısı ile İspanya’nın Malaga çevresini kullandı. Bu Polonya örneklemine ait sonuçlar, Türkiye’deki kuşların aynı yolu izlediğini kanıtlamaz. Tanınan renkli halkalı bir bireyin yeniden görülmesi o kuşun hareketini belgeler; bütün sürünün kökeni tek bireyden çıkarılmaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Kara ve su omurgasızları ile küçük balıklardan yararlanır. CIESM tür hesabında yazın böceklerin, kışın ise balık, solucan, böcek, yiyecek artığı ve leş gibi farklı besinlerin kullanıldığı belirtilir. Bu mevsimsel değişim, bütün kolonilerin her gün aynı besini yediği anlamına gelmez. Yalnız “martı” adıyla sürekli balık yiyen bir kuş olarak düşünmek, türün karadaki beslenmesini gözden kaçırır.

Nasıl Avlanır?

Karada omurgasız arayabilir; su yüzeyindeki besinleri de alır. Naturalis’in tür hesabı, balık yakalarken ön gövdesini suya eğme veya yüzeyden kısa dalış yapma davranışlarını anlatır. Bunlar derine dalıp uzun süre su altında kovalayan bir kuşun avlanışıyla aynı değildir. Bir kuşun su üstünde yüzmesi, o anda mutlaka balık yakaladığı anlamına gelmez; dinlenme ile beslenme ayrılmalıdır. Yerde arama ve su yüzeyinden alma, bulunduğu ortamdaki kullanılabilir besinlere göre birlikte görülebilir.

İlginç Bilgiler

## İlginç Bilgiler İtalya’nın Kuzey Adriyatik kıyısında 2016–2017 ve 2022’de izlenen 20 Akdeniz Martısı, tarım alanlarıyla birlikte iç suları ve açık denizi kullanmıştır. 2026’da yayımlanan çalışmada yavru bakımı sırasında denize yönelik geziler artmış, daha küçük dalgalar ve orta kuvvette rüzgâr da deniz kullanımına eşlik etmiştir. Bunlar o İtalya örnekleminin alan kullanım sonuçlarıdır. Araştırmacıların daha besleyici deniz avının yavrulara yararlı olabileceği açıklaması, bu çalışmada her avın ölçüldüğü anlamına gelmez. Almanya’nın Hamburg kentinde 2021 ve 2022’de yapılan, 2025’te yayımlanan bir çalışmada Akdeniz Martıları bir binanın geniş düz çatısında yuvalanmıştır. Verici takılan kuşların başka kolonileri ziyaret ettiği de görülmüştür. Bu ziyaretler olası üreme alanlarını araştırma davranışıyla ilişkilendirilir; ziyaret edilen her yerde yeni bir başarılı yuva kurulduğu anlamına gelmez. Çalışma, türün doğal adacıkların dışında insan yapımı alanları da kullanabildiğine dair belirli bir yer ve döneme ait kanıt sağlar. Polonya’daki üreme kolonilerinde yakalanan 19 kuşun yıl boyunca izlenmesi, kışlama ve üreme dönemlerinde farklı habitatların kullanıldığını göstermiştir. 2024’te çevrimiçi, 2025 dergi cildinde yayımlanan araştırmada kuşlar Polonya, Çekya ve Almanya’daki başka üreme alanlarına da yönelmiştir. Yazarlar hangi habitatın kullanıldığını, hangisinin tercih edildiğiyle aynı saymaz: tercih için çevrede ne kadar habitatın bulunabildiği de karşılaştırılmalıdır. Bu ayrım, izleme haritasını doğru okumak için önemlidir. Karadeniz ve kuzeydoğu Akdeniz programlarını inceleyen 2003 raporunda, halka bildirimlerinin çoğunu az sayıda düzenli okuyucu yapmıştır. Bu nedenle çok kayıt gelen kıyı yalnız kuşların kullanımını değil, gözlem çabasını da yansıtır. Aynı halkalı kuşun yeniden görülmesi yeni birey sayılmaz.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...