kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Karakuyruk (Oenanthe melanura)
VS
Seçildi Kara Kulaklı Kuyrukkakan (Oenanthe melanoleuca)

Karakuyruk

Oenanthe melanura

Takım Passeriformes
Familya Sinekkapangiller (Muscicapidae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Beyazsız siyah sağrı-kuyruk ve karakteristik kuyruk hareketi.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Karakuyruk küçük ve ince yapılı, kül grisi bir ötücüdür. Siyah kuyruğunu sık sık aşağı indirir ve yelpaze gibi açar. Suudi Arabistan’ın AlUla bölgesine ilişkin uzman rehberi bu görünüş ile hareketi birlikte vurgular.

Genel Görünüm ve Duruş

Afrika’daki kuşlar her zaman Orta Doğu rehberlerindeki temiz kül grisi tonda görünmeyebilir. Burkina Faso’nun doğusunda 19–21 Ağustos 2011’de gözlenen iki kuş üzerine yayımlanan yazıda, gövde gri-kahverengi, uçuş tüyleri koyu kahverengi anlatılmıştır. Yazar, tüy aşınması veya rengin güneşte açılmasını da olası açıklamalar arasında tutmuştur. Bu tarihli bölgesel gözlem, türün bütün kanatlarının her yaşta parlak siyah olduğu biçimindeki kesin bir anlatımı desteklemez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

İsrail’de En-Gedi’de 1994–1995’te yapılan araştırmada eşeyler, vücut ölçüleri ile üreme davranışları birlikte değerlendirilerek belirlenmiştir. Tek fotoğraftaki gri veya kahverengi tonundan kesin erkek-dişi ayrımı yapılmamalıdır.

2012 tarihli Burkina Faso kayıt yazısı, gençlerin daha kahverengi görünmesi ve kanat örtülerindeki açık tüy kenarları gibi tanı ipuçlarını uzman rehberlere dayanarak tartışır. Ancak gözlenen soluk kuşun yaşı kesinleştirilememiştir; toprakla lekelenme olasılığı da değerlendirilmiştir. Dolayısıyla soluk veya kahverengi bir bireyi yalnız renk tonuyla genç diye adlandırmak güvenilir değildir.

Uçuşta Görünüm

2005’te yayımlanan Türkiye bildiriminde, kısa uçuşlarda açılan siyah kuyruk ile gri sırt arasındaki karşıtlık tarif edilmiştir. Bu eski bildirimin ülke kaydı olarak değerlendirilmesindeki belirsizlik ayrıca korunmalıdır; tarif, bütün açılarda değişmez bir kanat deseni veya tek başına kesin tanı kuralı oluşturmaz.

Ses ve Davranış

İsrail’de En-Gedi’deki 1994–1995 çalışmasında, dişi yuva malzemesi taşırken erkeğin bazen yakınında tüneyip öttüğü gözlenmiştir. Türün ayrıntılı ötüş kalıbı bu incelemede kullanılan kaynaklarla kesinleştirilememiştir.

Karıştırılabilecek Türler

Kızılkuyruk (Phoenicurus phoenicurus; Common Redstart) boy ve biçim bakımından benzetilebilen bir türdür; ilk Türkiye bildirimini yazan gözlemciler de bu benzerliği belirtmiştir. RSPB’nin uzman tanımında Kızılkuyruğun kuyruğu turuncu-kızıl, dişi ve gençlerin gövdesi daha kahverengi anlatılır. Karakuyrukta asıl ayırıcı, kuyruk tüylerindeki bu kızıl alanın yerine siyah kuyruğun bulunmasıdır. Kuyruğun rengi seçilemiyorsa yalnız siluetle kesin teşhis yapılmamalıdır.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

AlUla rehberinde Suudi Arabistan’daki yaşam alanı, çalılar ve akasyalar içeren kurak kayalık yerler ile vadilerdir. Kaya yarıkları yuva yeri sağlar. Bu, yalnız dümdüz ve tümüyle çıplak kumda aranacak bir kuş olmadığına işaret eder.

Yuva Yeri

İsrail’deki En-Gedi araştırmasının 1998’de yayımlanan tür özetinde, kaya içindeki çanak yuvaya 3–4 yumurta bırakıldığı, dişinin 13–14 gün kuluçkaya yattığı ve yavruların yaklaşık 14 günde uçtuğu belirtilir; iki ebeveyn de besler. Bu süreler aynı yayında önceki kaynaklara dayandırılır ve Türkiye’de ölçülmüş değerler değildir. Yuva girişindeki taşlara dokunulmamalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

Jem Babbington’ın 7 Ocak 2018 tarihli Suudi Arabistan saha notu, Raydah yamaçlarının vadi tabanı ve köy yakınlarında Karakuyruklar bulunduğunu anlatır. Bu yerel gözlem, kurak arazide yalnız kaya yüzeylerine değil, vadinin farklı bölümlerine de bakmayı destekler. Kesin bir sabah–öğle–akşam kullanım takvimi ise bu nottan çıkmaz.

Dünya Yayılışı

AviList, Karakuyruğu altı alt türle tanır. Yayılış, Mali ve Nijer’den Çad ile Sudan’a, Afrika Boynuzu’na; ayrıca Mısır, Ölü Deniz çevresi ve Arabistan’a uzanan bölümler içerir. Afrika’daki ultima, airensis, lypura ve aussae ile Arabistan’daki melanura ve neumanni aynı türün alt türleridir. Bunların alanları bütün Sahra boyunca kesintisiz bir örtü oluşturmaz. Güncel listede örneğin lypura için güneydoğu Mısır, doğu Sudan, Eritre ve kuzeydoğu Etiyopya; aussae için doğu Etiyopya’daki Danakil, Cibuti ve komşu Somali belirtilir. Bir alt türün coğrafi alanı, farklı yerde görülen belgesiz bir bireye otomatik ad vermek için yeterli değildir.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye için tarihli ve tartışmalı bir bildirim vardır. Cofta, Lasecki ve Karakaş, 3 Ekim 2004’te Batman’ın Suçeken çevresinde iki kuş gördüklerini 2005’te yayımlamıştır. 2008 tarihli İngilizce Türkiye Kuş Raporu, Polonya nadir kuşlar komitesinin bu kaydı kabul ettiğini belirtirken, kendi değerlendirmesinde yalnız temel bir tüy tarifine dayandığını ve daha iyi belge gerektiğini söyler. Böylece bildirimin yayımlanması, başka bir komitenin kabulü ve rapor yazarlarının ihtiyatı birbirinden ayrılır. Bu kaynaklarla Türkiye’de düzenli, yaygın veya yerleşik bir üreme topluluğu bulunduğu söylenemez. Daha sonraki bir kayıt ayrıca kendi belgesi ve değerlendirme tarihiyle incelenmelidir.

Göç Yolculuğu

2024 tarihli AlUla rehberi, Suudi Arabistan’ın bu bölgesinde Karakuyruğu yerleşik olarak değerlendirir. Yerleşiklik, aynı bölgede yıl boyunca bulunmayı anlatır. Bu bölgesel durumdan Türkiye’ye düzenli geliş ayları veya ülkeler arasında izlenen bir göç yolu çıkarılamaz.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Suudi Arabistan’ın AlUla rehberinde besinin temelini omurgasızların oluşturduğu belirtilir. Bu grup, böcekler gibi omurgası bulunmayan küçük hayvanları kapsar. Rehber ayrıntılı av oranları vermediğinden, Türkiye’ye özgü kesin bir böcek listesi veya her mevsim aynı besin yüzdesi oluşturulamaz.

Nasıl Avlanır?

AlUla’daki uzman anlatımına göre av hem yerde hem uçuş sırasında alınabilir. Böylece yalnız yerde dolaşan kuşlar değil, kısa bir hava hamlesi yapan bireyler de gözlenebilir. Avın kendisi seçilemiyorsa yalnız kuşun hareketine bakarak hangi omurgasızı yediğine karar verilmemelidir.

İlginç Bilgiler

## Bilimsel Ad Neden Değişti? Karakuyruk eski yayınlarda Cercomela melanura adıyla bulunabilir. 2013 tarihli Batı Palearktik taksonomi raporu, genetik akrabalık çalışmalarında bu kuşun Oenanthe grubunun içinde yer aldığını açıklayarak Cercomela adını Oenanthe ile birleştirir. Böylece aynı kuşun bilimsel adı Oenanthe melanura olur. Bu değişiklik, eski kayıtlardaki kuşun farklı bir tür olduğu anlamına gelmez; değişen, akrabalığı yansıtan cins adıdır. Güncel AviList de Blackstart adını Oenanthe melanura ile eşleştirir. Eski bir araştırma okunurken adın yanında kullanılan taksonomi ve alt türün de kontrol edilmesi gerekir. ## Yuva Önündeki Taşların İşlevi İsrail’de En-Gedi’de 1994–1995 araştırmasını yapan Leader ve Yom-Tov, yuva girişine taş taşıma davranışını incelemiştir. 1995’te 24 yapay yuva, taşlı ve taşsız düzeneklerle beş deneyde kullanılmış; yumurtaların avlanma oranı bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Bazı taş yığınları avcı geçerken dağılmıştır. Yazarlar, bu hareketin dişiye kaçması için erken uyarı sağlayabileceğini önermiştir; bunun daha fazla sınanması gereken bir hipotez olduğunu da açıkça belirtmiştir. Taş taşıma gerçek gözlemdir, taşların kesin işlevi ise aynı derecede kanıtlanmış değildir. ## İki Kuş Görmek ile Üremeyi Doğrulamak Burkina Faso’da 19–21 Ağustos 2011’de aynı kayalıkta görülen iki Karakuyruk, başta bir çift izlenimi vermiştir. 2012’de yayımlanan kayıt yazısında, kuşların aynı gözetleme yerini paylaşması anlatılır; fakat ikisinin de ötüp ötmediği kesinleştirilememiştir. Yazar, bölgenin bilinen yayılışa yakınlığı nedeniyle orada gözden kaçmış yerel bir topluluk bulunabileceğini tartışır. Bu, iki kuş görülmesinin tek başına yuva, yavru veya yeni bir üreme nüfusu kanıtı olmadığını gösterir. Yazarın olası açıklaması ile doğrudan kaydettiği gözlem ayrı okunmalıdır. ## Örnek Kaydı ve Aile Gözlemi Cibuti üzerine 2020’de yayımlanan Smithsonian araştırması, 9 Mayıs 2014 tarihli tek bir Karakuyruk örneğini müze numarası ve genetik kayıt numarasıyla ilişkilendirir. Tanıda siyah kuyruk ve açık gri-kahverengi üst taraf kullanılmıştır. Aynı yayında, Şubat 2016’da aile gruplarının görüldüğü de ayrıca belirtilir. Burada tek örneğin belgelenmesi ile daha sonraki aile gözlemi farklı kanıtlardır; tek örnek bütün ülkenin kuş sayısı değildir. Araştırma Cibuti’de yapılmıştır ve Türkiye’de üreme bulunduğunu göstermez.

Kara Kulaklı Kuyrukkakan

Oenanthe melanoleuca

Takım Passeriformes
Familya Sinekkapangiller (Muscicapidae)
IUCN Durumu -
Arazide Teşhis İpucu
Erkekte çok açık krem-beyaz sırt, siyah kanat ve kanada birleşmeyen kara yüz maskesi birlikte aranır; siyah-beyaz kuyruk deseni tek başına yeterli değildir.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Kara Kulaklı Kuyrukkakan, ince yapılı küçük bir ötücü kuştur. Erişkin erkekte açık renkli tepe ve sırt, siyah kanatlarla belirgin karşıtlık oluşturur. Göz çevresindeki siyah alan boyun yanında açık bir aralıkla kanattan ayrılır. Erkeklerin boğazı siyah da beyaz da olabilir; siyah boğazlı kuşla beyaz boğazlı kuş iki ayrı eşey değildir.

Bu sayfadaki Türkçe ad, Eastern Black-eared Wheatear ve Oenanthe melanoleuca ile eşleşir. AviList’in incelenen v2025b sürümünde bu tür içinde alt tür ayrılmaz. Batıdaki Oenanthe hispanica ayrı türdür.

Genel Görünüm ve Duruş

Erkeğin sırtı yazın beyaza yakın görünürken sonbaharda devetüyü tonlu gri olabilir. Yüzdeki siyahlıkla kanat arasındaki açık boyun bölgesi, kuşun duruşuna göre daha az görünebilir. Bu nedenle başını öne eğmiş bir kuşta yalnız tek görüntüye bakarak siyah alanların birleştiğine karar vermemek gerekir.

Yeni sonbahar tüyleri erişkin erkeğin siyah kanadına açık kenarlar ekler. Bu kenarlar özellikle kanadın iç kısmındaki uzun tüylerde belirgindir; dış uçuş tüylerinin uçlarında daha ince beyazlık bulunabilir. Tüyler aşındıkça kenarlar azalır. Marttan itibaren kanat çoğu kez daha yekpare siyah görünür; iç uçuş tüylerinde kalan açıklıklar yine seçilebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

İlk sonbaharındaki erkekte siyah yüz ve boğaz tüylerinin açık kenarları erişkine göre daha belirgindir. Kanadın üstünü örten küçük tüylerde de beyazımsı, devetüyü veya sarımsı kenarlar görülebilir. İlkbahara gelindiğinde kuşlar aynı görünmez: bazıları daha siyahlaşmışken bazılarında açık kenarlar korunur. Bu yaş değişimi, boğazın siyah ya da beyaz olmasından ayrı değerlendirilir.

Dişinin deseni daha silik, renkleri daha yumuşaktır. Alaca Kuyrukkakan dişisinin daha gri görünüşüne karşılık, Kara Kulaklı Kuyrukkakan dişisinde daha sıcak kahverengi tonlar beklenir.

İlkbaharda kanattaki yeni siyah tüylerle kalmış eski kahverengi tüylerin yan yana görülmesi yaş hakkında yardımcı olabilir. Ullman’ın Türkiye’de Mayıs 1988’de fotoğraflanmış genç erkek örneğinde bu karşıtlık açıktır. Yeni tüyün parlak siyahlığı ise tek başına kuşu Batı türü yapmaz; Doğu türünde de yeni tüyler böyle görünebilir.

Uçuşta Görünüm

Erişkin erkekte kanat altını örten tüyler ve kanadın gövdeye birleştiği koltuk altı bölgesi siyahtır. Bu koyu alan, kanat açıldığında görülebilir.

Açılan kuyrukta beyaz ve siyah alanlar belirginleşir. Sonbahardaki genç kuşu Kuyrukkakanla karşılaştırırken, dış kuyruk tüylerindeki siyahın yanlardan yukarı uzanmasına bakılır. Kuyrukkakanda uçtaki siyah bant daha eşit genişliktedir. Buradaki kuyruk deseni Alaca Kuyrukkakanınkine de benzediğinden, yalnız beyaz-siyah kuyruk görmek bu ikisini ayırmaz.

Ses ve Davranış

Ötüşü hızlı akan, coşkulu bir dizidir; pürüzlü, çiziltili sesler birbirine karışır.

Loskot’un özellikle Güney Kafkasya’yı kapsayan 1974–1982 saha çalışmalarında yuva, dişinin taş altına veya yarığa hazırladığı bitkisel bir çanaktır; ince kökler ve bazen kıl içerir. Tam yumurta sayısı bilinen 24 yuvada 4–6 yumurta kaydedilmiş, en sık beş yumurta bulunmuştur. Yalnız dişi, genellikle son yumurtadan başlayarak 13–14 gün kuluçkaya yatar.

Malta’da 4–5 Temmuz 1982’de gözlenen açık boğazlı doğu erkeği, yuvadan ayrılmış yavrularını kayalar arasında besliyordu. Dişinin vurularak öldüğü anlaşılmasına rağmen erkek beslemeyi sürdürdü. Yavru bakımı bu bireyde doğrudan gözlenmişti. Yavruların saklandığı kayalıklarda kuşu tekrar tekrar yerinden kaldırmadan uzaktan izlemek gerekir.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Sırtlı Kuyrukkakan (Oenanthe finschii; Finsch’s Wheatear) daha iri yapılı görünür. Erişkin erkeğin geniş siyah boğaz alanı kanadın siyahlığına bağlanırken, sırt boyunca açık bir şerit uzanır. Kuyruğunun ucundaki siyah bant görece eşit genişliktedir. Kara Kulaklı Kuyrukkakanın boyun yanındaki açık aralık ve dış kuyruk tüylerindeki siyahın dağılımı, uygun açıdan bakıldığında bu karşılaştırmada yardımcı olur.

Alaca Kuyrukkakan (Oenanthe pleschanka; Pied Wheatear) erkeğinde yüz ve boğazdaki siyahlık boyun yanlarından omuzlara, sırta ve kanatlara uzanır. Sırtın siyah olması, Kara Kulaklı Kuyrukkakan erkeğinin açık sırtından önemli bir farktır. Dişisi kahverengi üst tarafıyla daha az belirgindir; beyaz kuyruk sokumu ve siyah-beyaz kuyruk bu türde de vardır.

Kuyrukkakan (Oenanthe oenanthe; Northern Wheatear) üreme giysili erkeğinin sırtı yayılışının büyük bölümünde gri, boğazı açık devetüyü tonludur. Siyah göz maskesi ve siyah kanat dikkat çeker. Üreme giysili dişi daha siliktir ve siyah yüz maskesi taşımaz. Gençlerde ve üreme dışı giyside devetüyü tonlar yaygınlaşır, kaş daha silik görünür; kanatlar erkeğinki gibi karşıtlık oluşturan siyahlıkta değildir. Bu nedenle gri sırtlı erkekle kolay yapılan ayrım, diğer giysilerde aynı açıklıkta olmayabilir.

Boz Kuyrukkakan (Oenanthe isabellina; Isabelline Wheatear) daha düz kum kahverengisi üst tarafıyla dikkat çeker. Kahverengi kanat tüylerinin açık kenarları vardır; kaşı açık, alt tarafı krem-devetüyü tonludur. Erkekle dişi birbirine benzer. Kara Kulaklı Kuyrukkakan erkeğinin belirgin siyah kanat ve yüz alanları bu sade görünüşten ayrılır; benzerlik daha çok silik desenli dişilerde ve genç görünümlerde sorun yaratır.

Batıdaki ayrı tür Oenanthe hispanica (Western Black-eared Wheatear), Kara Kulaklı Kuyrukkakana çok benzer. Doğu türü genellikle daha soluk ve daha az sarı tonludur; özellikle baş, sırt ve göğüsteki sıcak renk daha zayıftır. Bu, tek fotoğrafın renk sıcaklığına bakıp kesin sonuç verdiren bir fark değildir. Yaş, mevsim ve yüz-kanat desenini birlikte incelemek gerekir.

Biyometri

ÖlçüDeğer
Toplam boy13,5–15,5 cm
Kanat açıklığı25–29 cm
Ağırlık15–25 g

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Açık, güneşli ve yer yer çıplak topraklı alanlar önemlidir. Güney İtalya’nın Puglia ve Basilicata bölgelerinde 2010–2024 kayıtlarını birleştiren çalışma, otlatılmış alanlarla açık zeminleri öne çıkardı. 2025 kongresinde sunulan bu ön bulgularda, kuşların her zaman dik yamaçlarda bulunmadığı da belirtildi. İncelenen 400’ü aşkın kayıt, yuvalayan bireyleri ve alan tutan çiftleri kapsıyordu; bunların her biri ayrı bir yuva sayımı değildi.

Yuva Yeri

Yuva için açık arazinin içindeki korunaklı boşluklar kullanılır. Rusya’nın Avrupa kesimi için hazırlanmış 2020 tarihli uzman rehberinde, taş yığınları ve kaya çatlakları kadar lös denen ince taneli gevşek toprak duvarlarındaki oyuklar da anlatılır. Böylece üreme alanı yalnız sert kaya yüzeyleriyle sınırlı kalmaz; yumuşak bir toprak duvarın içindeki korunaklı boşluk da yuva yeri olabilir.

Günlük Alan Kullanımı

Kıbrıs’ta 22 Mart–21 Nisan 2008 arasında yapılan habitat incelemesinde, göçteki dört kuyrukkakan türü birlikte değerlendirildi ve daha açık alanlarda kaydedildi. Göçmenlerin kullandığı 46 habitat kaydının 20’si Kara Kulaklı Kuyrukkakanla ilgiliydi. Adada üreyen Kıbrıs Kuyrukkakanı ise daha çalılık ortamlarla ilişkiliydi. Araştırma, aynı adada göç sırasında dinlenen kuyrukkakanlarla adada üreyen türün ortam kullanımını ayırıyordu.

Dünya Yayılışı

AviList’in incelenen v2025b sürümü, üreme yayılışını Güney İtalya ve Hırvatistan’dan başlayıp Güneydoğu Avrupa üzerinden Türkiye’ye; oradan Doğu Akdeniz’in doğu kıyılarına, güneybatı Kazakistan’a ve batı İran’a uzanan alanlar olarak verir. Kışı Afrika’da, Sahel’in orta ve doğu kesimleriyle Kızıldeniz’in güneyi çevresinde geçirir. İspanya, Portekiz ve Kuzeybatı Afrika’da üreyen benzer Batı türünün alanları, bu doğu türünün üreme haritasına eklenmez.

Türkiye'deki Durumu

OSME’nin Ağustos 2024 bölge listesinde Güney Türkiye, Kara Kulaklı Kuyrukkakanın üreme alanları arasında yer alır; doğuya doğru Kafkasya ve İran çevresindeki yayılış da belirtilir. Dolayısıyla Türkiye’deki durumunu yalnız kışın ortaya çıkan bir ziyaretçi gibi anlatmak doğru değildir. Bununla birlikte bu bölgesel liste, ülkenin bütün illerinde ürediğini veya görüldüğü her yerde yuva kurduğunu göstermez. Tür, üreme alanlarıyla Sahra’nın güneyindeki kış alanları arasında göç eder; geçişte görülen kuşla yerel üreyen çifti ayırmak için yuva ve bakım davranışı gibi ek kanıt gerekir.

Göç Yolculuğu

2026’da yayımlanan ışık kaydedicili araştırma, Yunanistan’daki üreme alanlarına yeni bir pencere açtı. 2022’de kaydedici takılan 24 kuştan 2023’te geri yakalanan dört erkeğin kullanılabilir yolculuk verisi elde edildi. Bu erkekler sonbaharda Akdeniz’i ve Sahra’yı aşarak kuzey Nijerya, güney Çad veya güneydoğu Nijer’de kışladı. Üçü ilkbaharda daha batıdan dönerken biri sonbahar güzergâhına benzer bir yol izledi. Cihazlar ışık süresinden konum kestirdiği için bu sonuçlar GPS kesinliğinde ada ada mola yerleri vermez. Ayrıca bu dört erkeğin güzergâhı, Türkiye’deki bütün kuşlar için çizilmiş bir göç yolu değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Loskot’un 1974–1982 dönemindeki doğu taksonu çalışmasında nisan sonundan haziran ortasına kadar toplanmış 47 erişkinin mide içeriği incelendi. Besinin büyük bölümünü böcekler oluşturuyordu; örümcek, çokayak, tespihböceği ve yumuşakça kalıntıları daha seyrek bulundu. Bu, Güney Kafkasya, Mangışlak ve batı Kopet Dağ çevresini kapsayan araştırmanın ilkbahar–yaz başı verisidir; bütün yılın besin oranlarını vermez. Mide örneklerinde dut bulunması, böcek ağırlıklı besine bazen meyvenin de katıldığını gösterir.

Nasıl Avlanır?

Loskot’un Güney Kafkasya, Mangışlak ve batı Kopet Dağ çevresindeki gözlemlerinde kuş çoğunlukla alçak bir çalı, taş veya iri otsu bitkiden çevresini tarar; ardından yere kısa bir atılımla avını yakalar. Uçan böcekler çoğaldığında tünekten havalanıp onları da alabilir; toplu böcek uçuşlarında bu yöntem öne çıkar. Avın seyrek olduğu yerde ise toprak üzerinde sıçrayarak arar. Taş ve çalı diplerindeki böcekleri ani kanat hareketleriyle ürküterek açığa çıkarabilir.

İlginç Bilgiler

## Renk Farkının Genetik Yönü 2025 tarihli Science çalışması, Kuzeybatı Afrika ve İberya’dan Doğu Asya’ya uzanan kuyrukkakan grubunun farklı soylarından 379 kuşun genetik verisini karşılaştırdı. ASIP adlı gen çevresindeki farklılıklar, boğazdaki siyah-beyaz renk ayrımıyla ilişkiliydi. Araştırmacılar beyaz boğazla ilişkili genetik değişimin doğu taksonunda ortaya çıkıp geçmişteki melezleşmeyle Batı türüne geçtiği sonucuna ulaştı. Benzer bir görünüşün iki ayrı türde bulunması, böylece geçmişteki gen alışverişinin de izini taşıyabiliyor. ## Kan Beslenmeye Nasıl Işık Tutar? Aynı çalışmanın Yunanistan’daki 57 erkekten oluşan alt örneğinde, kandaki azotun izotopları, yani aynı elementin farklı ağırlıktaki biçimleri karşılaştırıldı. Beyaz boğazlı erkeklerde ağır azotun hafif azota göre oranı ortalamada daha düşük, bireyler arasındaki değişim daha dardı. Bu ölçüm, önceki birkaç haftada beslenilen besin ağını yansıtır; hangi böceğin yenildiğini tek tek göstermez. Yazarlar farklı av gruplarının rol oynayabileceğini tartıştı. Karbon ve kükürdün izotoplarında aynı anlamlı fark bulunmadı; sonuç, iki görünüşün kesinlikle ayrı av türleri seçtiğini kanıtlayan bir deney değildir. ## Kesinleştirilemeyen Bir Teşhis İngiltere’de Eylül 2019’da görülen Fluke Hall kuşu, teşhisin neden bazen açık bırakıldığını gösterir. Dişinin sırt tüylerindeki beyaz taban başlangıçta Kara Kulaklı Kuyrukkakan lehine yorumlandı. Tring’deki müze örneklerinin incelenmesi, benzer beyazlığın Alaca Kuyrukkakanda da bulunabildiğini ortaya koydu. Brian Small 2025’te kendi değerlendirmesini Alaca yönünde yazsa da Britanya Nadir Kuşlar Komitesinin kabulü, kesin tek tür yerine Alaca/Doğu tür grubu düzeyindeydi. ## Eski Adın Kapsamını Okumak Eski adlar, kaynağın hangi kuşları anlattığını anlamayı gerektirir. Britanya Kuşbilim Birliğinin Ocak 2020 raporu, IOC listesinin 10.1 sürümüyle Doğu ve Batı kara kulaklı kuyrukkakanlarının ayrı türler olarak ele alınmasını açıkça kaydetti. Bu nedenle ayrımın ilk kez 2021’de yapıldığını söylemek doğru olmaz. Daha eski bir çalışmadaki Oenanthe hispanica adını kullanırken de yazarın batı kuşlarını mı, doğu alt türünü mü, yoksa ikisini birlikte mi kastettiği kontrol edilir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...