kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Kara Kulaklı Kuyrukkakan

Biyolojik Bilgiler

boyu
erkek13,5-15,5 cm
dişi13,5-15,5 cm
kanat açıklığı
erkek25-29 cm
dişi25-29 cm
ağırlığı
erkek15-25 g
dişi15-25 g

Tür Bilgisi

Türkçe Kara Kulaklı Kuyrukkakan
İngilizce Eastern Black‑eared Wheatear
Bilimsel Oenanthe melanoleuca
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
Ayrı değerlendirme doğrulanmadı

BirdLife/IUCN bu kuşu Oenanthe hispanica (LC) kapsamında değerlendiriyor. Bu kategori daha geniş taksona aittir; bu tür için ayrı değerlendirme doğrulanmadı. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kara Kulaklı Kuyrukkakan, ince yapılı küçük bir ötücü kuştur. Erişkin erkekte açık renkli tepe ve sırt, siyah kanatlarla belirgin karşıtlık oluşturur. Göz çevresindeki siyah alan boyun yanında açık bir aralıkla kanattan ayrılır. Erkeklerin boğazı siyah da beyaz da olabilir; siyah boğazlı kuşla beyaz boğazlı kuş iki ayrı eşey değildir.

Bu sayfadaki Türkçe ad, Eastern Black-eared Wheatear ve Oenanthe melanoleuca ile eşleşir. AviList’in incelenen v2025b sürümünde bu tür içinde alt tür ayrılmaz. Batıdaki Oenanthe hispanica ayrı türdür.

Genel Görünüm ve Duruş

Erkeğin sırtı yazın beyaza yakın görünürken sonbaharda devetüyü tonlu gri olabilir. Yüzdeki siyahlıkla kanat arasındaki açık boyun bölgesi, kuşun duruşuna göre daha az görünebilir. Bu nedenle başını öne eğmiş bir kuşta yalnız tek görüntüye bakarak siyah alanların birleştiğine karar vermemek gerekir.

Yeni sonbahar tüyleri erişkin erkeğin siyah kanadına açık kenarlar ekler. Bu kenarlar özellikle kanadın iç kısmındaki uzun tüylerde belirgindir; dış uçuş tüylerinin uçlarında daha ince beyazlık bulunabilir. Tüyler aşındıkça kenarlar azalır. Marttan itibaren kanat çoğu kez daha yekpare siyah görünür; iç uçuş tüylerinde kalan açıklıklar yine seçilebilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

İlk sonbaharındaki erkekte siyah yüz ve boğaz tüylerinin açık kenarları erişkine göre daha belirgindir. Kanadın üstünü örten küçük tüylerde de beyazımsı, devetüyü veya sarımsı kenarlar görülebilir. İlkbahara gelindiğinde kuşlar aynı görünmez: bazıları daha siyahlaşmışken bazılarında açık kenarlar korunur. Bu yaş değişimi, boğazın siyah ya da beyaz olmasından ayrı değerlendirilir.

Dişinin deseni daha silik, renkleri daha yumuşaktır. Alaca Kuyrukkakan dişisinin daha gri görünüşüne karşılık, Kara Kulaklı Kuyrukkakan dişisinde daha sıcak kahverengi tonlar beklenir.

İlkbaharda kanattaki yeni siyah tüylerle kalmış eski kahverengi tüylerin yan yana görülmesi yaş hakkında yardımcı olabilir. Ullman’ın Türkiye’de Mayıs 1988’de fotoğraflanmış genç erkek örneğinde bu karşıtlık açıktır. Yeni tüyün parlak siyahlığı ise tek başına kuşu Batı türü yapmaz; Doğu türünde de yeni tüyler böyle görünebilir.

Uçuşta Görünüm

Erişkin erkekte kanat altını örten tüyler ve kanadın gövdeye birleştiği koltuk altı bölgesi siyahtır. Bu koyu alan, kanat açıldığında görülebilir.

Açılan kuyrukta beyaz ve siyah alanlar belirginleşir. Sonbahardaki genç kuşu Kuyrukkakanla karşılaştırırken, dış kuyruk tüylerindeki siyahın yanlardan yukarı uzanmasına bakılır. Kuyrukkakanda uçtaki siyah bant daha eşit genişliktedir. Buradaki kuyruk deseni Alaca Kuyrukkakanınkine de benzediğinden, yalnız beyaz-siyah kuyruk görmek bu ikisini ayırmaz.

Ses ve Davranış

Ötüşü hızlı akan, coşkulu bir dizidir; pürüzlü, çiziltili sesler birbirine karışır.

Loskot’un özellikle Güney Kafkasya’yı kapsayan 1974–1982 saha çalışmalarında yuva, dişinin taş altına veya yarığa hazırladığı bitkisel bir çanaktır; ince kökler ve bazen kıl içerir. Tam yumurta sayısı bilinen 24 yuvada 4–6 yumurta kaydedilmiş, en sık beş yumurta bulunmuştur. Yalnız dişi, genellikle son yumurtadan başlayarak 13–14 gün kuluçkaya yatar.

Malta’da 4–5 Temmuz 1982’de gözlenen açık boğazlı doğu erkeği, yuvadan ayrılmış yavrularını kayalar arasında besliyordu. Dişinin vurularak öldüğü anlaşılmasına rağmen erkek beslemeyi sürdürdü. Yavru bakımı bu bireyde doğrudan gözlenmişti. Yavruların saklandığı kayalıklarda kuşu tekrar tekrar yerinden kaldırmadan uzaktan izlemek gerekir.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Sırtlı Kuyrukkakan (Oenanthe finschii; Finsch’s Wheatear) daha iri yapılı görünür. Erişkin erkeğin geniş siyah boğaz alanı kanadın siyahlığına bağlanırken, sırt boyunca açık bir şerit uzanır. Kuyruğunun ucundaki siyah bant görece eşit genişliktedir. Kara Kulaklı Kuyrukkakanın boyun yanındaki açık aralık ve dış kuyruk tüylerindeki siyahın dağılımı, uygun açıdan bakıldığında bu karşılaştırmada yardımcı olur.

Alaca Kuyrukkakan (Oenanthe pleschanka; Pied Wheatear) erkeğinde yüz ve boğazdaki siyahlık boyun yanlarından omuzlara, sırta ve kanatlara uzanır. Sırtın siyah olması, Kara Kulaklı Kuyrukkakan erkeğinin açık sırtından önemli bir farktır. Dişisi kahverengi üst tarafıyla daha az belirgindir; beyaz kuyruk sokumu ve siyah-beyaz kuyruk bu türde de vardır.

Kuyrukkakan (Oenanthe oenanthe; Northern Wheatear) üreme giysili erkeğinin sırtı yayılışının büyük bölümünde gri, boğazı açık devetüyü tonludur. Siyah göz maskesi ve siyah kanat dikkat çeker. Üreme giysili dişi daha siliktir ve siyah yüz maskesi taşımaz. Gençlerde ve üreme dışı giyside devetüyü tonlar yaygınlaşır, kaş daha silik görünür; kanatlar erkeğinki gibi karşıtlık oluşturan siyahlıkta değildir. Bu nedenle gri sırtlı erkekle kolay yapılan ayrım, diğer giysilerde aynı açıklıkta olmayabilir.

Boz Kuyrukkakan (Oenanthe isabellina; Isabelline Wheatear) daha düz kum kahverengisi üst tarafıyla dikkat çeker. Kahverengi kanat tüylerinin açık kenarları vardır; kaşı açık, alt tarafı krem-devetüyü tonludur. Erkekle dişi birbirine benzer. Kara Kulaklı Kuyrukkakan erkeğinin belirgin siyah kanat ve yüz alanları bu sade görünüşten ayrılır; benzerlik daha çok silik desenli dişilerde ve genç görünümlerde sorun yaratır.

Batıdaki ayrı tür Oenanthe hispanica (Western Black-eared Wheatear), Kara Kulaklı Kuyrukkakana çok benzer. Doğu türü genellikle daha soluk ve daha az sarı tonludur; özellikle baş, sırt ve göğüsteki sıcak renk daha zayıftır. Bu, tek fotoğrafın renk sıcaklığına bakıp kesin sonuç verdiren bir fark değildir. Yaş, mevsim ve yüz-kanat desenini birlikte incelemek gerekir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kara Kulaklı Kuyrukkakan saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Kara kulak maskesi

Gözden kulak örtülerine uzanan koyu yüz alanı.

02
Açık sırt, kara kanat

Krem-kum sırt ile koyu kanat arasında güçlü karşıtlık.

03
Siyah-beyaz kuyruk

Havalanınca belirginleşen çapa biçimli, kesintili koyu desen.

Gözlem Noktaları

800 – 2.500 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 56 Kurak mevsim ve kış kayması

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kara Kulaklı Kuyrukkakan

Eastern Black-eared Wheatear
Oenanthe melanoleuca
ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...