Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Kılıçgaga
Recurvirostra avosetta
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Kılıçgaga (Recurvirostra avosetta; Pied Avocet), uzun ve yukarı kıvrılan ince gagasıyla tanınan siyah-beyaz bir kıyı kuşudur. Sığ su içinde yürürken başının önünde uzanan bu gaga kolay seçilir. RSPB’nin tanı rehberinde vurgulanan gaga biçimi, uzaktaki siyah-beyaz kuşlar karşılaştırılırken renklerden daha yararlı bir ilk ipucudur.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdenin büyük bölümü beyaz, sırttaki ve kanatlardaki alanlar siyahtır. Siyah baş tepesi, boynun arkasına doğru uzanır; uzun bacaklar mavi-gri görünür.
Yanaklar, çene, boğaz ve boynun önü beyazdır; gaga siyah, göz koyu kahverengidir. Ayaklarında yüzmeye yardımcı perde bulunur. Uzun boynu ile kıvrık gagası yandan belirgin bir profil oluşturur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkekle dişi aynı temel tüy desenini taşır. Dişinin gagası genellikle daha kısa ve daha kuvvetli kıvrıktır. Yandan görünen gerçek gaga biçimiyle, başın bize dönmesi nedeniyle kısalmış görünen gaga birbirine karıştırılmamalıdır; tek bir fotoğrafta kesin eşey verilemeyebilir.
Gençlerde siyah alanlar daha kahverengidir; beyaz üst tarafta da sıcak devetüyü veya kahverengi izler bulunabilir. Böylece erişkinin keskin siyah-beyaz karşıtlığı daha zayıf görünür. Oiseaux’nun uzman hesabı bu yaş farkını belirtir. Soluk ve lekeli bir genç, yalnız rengi daha kahverengi diye başka bir tür sayılmaz.
Yuva, açık zemine yapılan ve birkaç bitki parçasıyla döşenen bir çanaktır. Oiseaux’nun uzman hesabı, yumurtaların zeytuni bej zemin üzerinde koyu benekler taşıdığını ve bu desenin zeminde gizlenmeye yardım ettiğini anlatır.
BTO’nun Britanya kuşlarına ilişkin uzman derlemesi tipik 3–4 yumurta, iki eşeyin paylaştığı 23–25 günlük kuluçka ve çıkıştan 35–42 gün sonra uçabilen yavrular bildirir. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş süreler değildir. Kuluçkaya yatmak ve yürüyen yavruyu korumak farklı işlerdir; iki ebeveynin katılması, her görevde süreyi eşit paylaştıklarını göstermez.
Yumurtadan çıkan yavru hav tüyleriyle örtülüdür ve kısa sürede yürümeye başlar. Kuşbilimde bu gelişim biçimine yuvadan erken ayrılan yavru denir; RSPB’nin rehberi de bu özelliği anlatır. Yürüyebilmesi uçabildiği ya da artık erişkinlerin korumasına gerek duymadığı anlamına gelmez. Kıyıda dolaşan böyle bir yavru, yalnız yerde olduğu için yuvadan düşmüş sayılmamalıdır.
Yavru kendi besinini arayabilir, fakat ebeveynleriyle olan ilişkisi sürer. Macaristan’da Mayıs–Haziran 2000’de incelenen kolonilerde, eşler yavrular çıktıktan kısa süre sonra onları yakındaki büyütme alanlarına götürdü ve burada savundukları bölgeler oluşturdu. Araştırmacıların bu gözlemi, erişkinin yalnızca yumurtayı ısıtan bir kuş olmadığını da gösterir: Yavrunun dolaşacağı güvenli ve besinli alan, büyüme döneminde önem taşır.
Uçuşta Görünüm
Uçarken boynu öne, bacakları kuyruğun gerisine uzanır. Üst kanadın siyah-beyaz deseni belirgindir; alt tarafta geniş beyaz bölümün dışında siyah uçuş tüyleri görülür. Kanat çırpışları hızlı ve düzenlidir. Bir grubun birlikte uçuşunda desen daha kolay fark edilebilir; üst ve alt yüzeyin aynı siyah dağılımını göstermesi beklenmez.
Ses ve Davranış
Çağrısı yüksek, çınlayan kısa notalardan oluşur. Almanya’nın NRW uzman hesabında “küt” veya “plüit” benzeri duyulan sesin heyecan sırasında hızla yinelendiği anlatılır. Kolonide birçok kuş aynı anda ses verebilir. Bu yazılı tarif, duyulan sesin mutlaka belirli bir eşeyden veya yaştan geldiğini söylemez; kuşu görerek eşleştirmek daha güvenilirdir.
Çiftler üreme öncesinde gagalarını suya daldırıp yeniden kaldırdıkları uyumlu hareketler yapabilir. Eşleşmeden sonra gagalarını çaprazlayıp yan yana yürüdükleri de anlatılır. Bu törensel davranışlar, beslenirken gagayı iki yana süpürmekten farklıdır; başın suya uzanması her seferinde av alındığı anlamına gelmez.
Koloni halinde yuvalaması, her çiftin yuvaya yaklaşan kuşlara kayıtsız kalması demek değildir. Uzman hesabında erişkinlerin baş ve boyunlarını alçaltıp yuvaya giren başka kuşları uzaklaştırdığı anlatılır. Bu sırada gürültülü ve saldırgan görünebilirler. Savunma hareketini görmek için yuvaya yaklaşmak veya kuşları uçurmak gerekmez.
Karıştırılabilecek Türler
Uzunbacağın (Himantopus himantopus; Black-winged Stilt) gagası ince ve düzdür; çok uzun bacakları pembe-kırmızıdır. Kanat üstü geniş ölçüde siyahtır. Kılıçgaganın yukarı kıvrık gagası, mavi-gri bacakları ve parçalı kanat deseniyle karşılaştırılır. Uzunbacağın eşeyleri de birbirine benzeyebilir; dişinin üst tarafı daha kahverengimsi olduğundan bütün kuşlar aynı parlak siyahta beklenmez.
Kaşıkçı (Platalea leucorodia; Eurasian Spoonbill), aynı sığ sularda beyaz bir kuş olarak dikkat çekebilir; ancak çok daha iri ve gagasının uç kısmı yassı, belirgin biçimde geniştir. Erişkinin gövdesi beyazdır. Gencin uçuş tüylerinde siyah uçlar bulunabilir; bu siyahlık onu Kılıçgagaya dönüştürmez. Gencin et rengi gagasında da kaşık biçimi korunur. Boyutla birlikte gaganın ucu ve bütün kanat deseni incelenir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Sığ sularla açık çamur yüzeylerinin bir arada bulunduğu lagün, tuzla, haliç ve göl kıyıları kullanılır. Üreme için çevreyi görebileceği, çok sık ve yüksek bitkilerle kapanmamış alanlar önemlidir. The Wildlife Trusts kuşu kıyı çamurluklarıyla birlikte iç kesimdeki tuzlu lagünlerde de anlatır; bu ilişki onu yalnız denizin hemen kenarında bulunabilen bir tür yapmaz.
Yuva Yeri
Yuva, açık zeminde veya kısa bitkiler arasında hazırlanmış sığ çukurdur. İran’ın AghGol alanında 2008’de yapılan araştırmada küçük sap, kök ve yaprak parçalarıyla kurulan yuvalar, hem bitkiler arasında hem kuru çamurda bulundu. Aynı kolonide yuva yeri bile tek biçimli değildi. Bu bölgesel gözlemden bütün Türkiye yuvaları için zorunlu bir bitki örtüsü yüzdesi çıkarılmaz.
Günlük Alan Kullanımı
Günün farklı bölümlerinde veya mevsimler arasında kullanılan alanlar değişebilir. BTO’nun Britanya hesabında, kışın daha belirli alanlarda toplanan kuşların ilkbahar ve yazın daha dağınık üreme yerlerine yayıldığı anlatılır. Bu nedenle kışın büyük grup görülen her kıyı, aynı büyüklükte bir yaz kolonisi barındırmak zorunda değildir.
Dünya Yayılışı
AviList v2025b, türün Avrupa’nın uygun kesimlerinden doğuda Rusya ve Çin’e, Orta Doğu üzerinden kuzeybatı Hindistan’a uzanan üreme yayılışını verir. Doğu ve güney Afrika’da da topluluklar vardır. Tür alt türlere ayrılmaz. Kış yayılışında kuzey Afrika kıyıları, batı Afrika’nın iç kesimleri, Hindistan Yarımadası ve doğu Çin bulunur. Haritadaki bu geniş sınırlar her sulak alanın kullanıldığını veya bir bireyin bütün bu yerlerden geçtiğini göstermez.
Türkiye’deki Durumu
Türkiye’de üreyen ve kışlayan kuşlar vardır. BirdLife International’ın 2021 Avrupa derlemesindeki üreme bilgisi 2002–2012 dönemine ait, sınırlı verili uzman tahminidir; kışlama değerlendirmesi 2013–2019’u kapsar. Üreme tablosu çift, kış tablosu birey sayar. Bu iki birim birbirine eklenmez. Tablolarda eğilime ilişkin veri eksikliği bulunması da nüfusun kesin olarak arttığını, azaldığını veya değişmediğini kanıtlamaz.
Göç Yolculuğu
Avrasya’daki birçok topluluk kışın Akdeniz ve Afrika kıyılarına veya güney Asya’ya gider. Doğu ve güney Afrika’dakiler yerleşik kalabilir ya da su koşullarına göre dolaşabilir. Bu nedenle türün tamamı için yalnız “göçmen” veya yalnız “yerleşik” demek eksik kalır. Oiseaux’nun hesabındaki genel düzen, Türkiye’deki belirli bir kuşun geldiği ülkeyi veya göç yolunu tek başına ortaya çıkarmaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Besinleri arasında suda yaşayan küçük böcekler, larvalar, kabuklular ve çeşitli solucanlar bulunur. NRW uzman hesabı zaman zaman küçük yavru balıklar ve tohumların da alındığını belirtir. Bu liste bütün besinlerin eşit oranda yendiğini söylemez; tek sulak alandaki av topluluğu ve mevsim farklı bir bileşim oluşturabilir.
Nasıl Avlanır?
Sığ suyun içinde yürürken ince gagasını sağa sola süpürür; yumuşak çamurun üst kısmındaki küçük avları toplar. The Wildlife Trusts bu belirgin hareketi böcek, solucan ve kabuklu aramayla ilişkilendirir. Gaganın sürekli hareket etmesi, gözlemcinin her seferinde bir avı görebileceği anlamına gelmez; küçük besinler hızla alınır.
Almanya’nın Wadden Denizi kıyısında Nisan–Haziran 2014 ve 2015’te izlenen kuluçkadaki erişkinler, beslenme gezilerine çoğunlukla gündüz çıktı. Araştırmada kuşlar Hamburger Hallig’in alçak tuzcul bataklıklarındaki gelgit kanalına veya karadaki acı su lagününe yöneldi. Beslenme gezileri üreme yerlerinin birkaç kilometre çevresinde kaldı. Bu, incelenen iki koloninin üreme dönemindeki alan kullanımıdır; kışlayan kuşlar için aynı uzaklık sınırı varsayılmaz.
İlginç Bilgiler
## Besini Araştırmanın Farklı Yolları Almanya’nın Wadden Denizi kıyısında, Hamburger Hallig ve Ockholmer Koog’daki iki kolonide Nisan–Haziran 2014 ve 2015’te yapılan araştırma, beslenmeyi GPS takibi, dışkı ve kan örnekleriyle inceledi. Dışkı analizi solucanları öne çıkarırken, kan örneklerinden besin kökenini kestiren analiz balıkların ağırlıkça daha büyük payı olabileceğini gösterdi. Yöntemler aynı besinin aynı yönünü ölçmez. 2019’da yayımlanan bu bulgu kuluçkadaki kıyı kuşlarına aittir; Türkiye’deki her sulak alana veya yılın bütün dönemlerine taşınamaz. ## Yumurtadan Çıkmak ve Uçabilmek Macaristan’da Kiskunság Milli Parkı’nın Kelemen-szék Gölü’nde Mayıs–Haziran 2000’de yapılan deneyde 142 çiftin yuvası izlendi. 55 yuvaya ek yumurta kondu, 87 yuva karşılaştırma grubu olarak bırakıldı. Ek yumurtalı yuvalardan daha çok yavru çıkmasına rağmen sonuçta daha az yavru uçabilir hale geldi. Kuluçka süresinin veya yırtıcıların neden olduğu kayıpların arttığı gösterilmedi; ek yumurtalı çiftlerin yavru büyütme alanlarında daha az av bulunması, besin erişiminin de izlenmesi gerektiğine işaret etti. 2009’da yayımlanan çalışma, başarıyı yalnız yumurtadan çıkışta saymanın yeterli olmadığını gösterir. ## Bir İran Kolonisindeki Sonuç İran’ın Hamedan bölgesindeki AghGol sulak alanında, 2008’de 21 yuvanın yumurta sayısının incelendiği çalışmada önemli yuva kayıpları bildirildi. Yuvalar genellikle 2–3 günde bir kontrol edildi. Araştırmacılar su azalınca yuvalara insan ve koyun erişiminin kolaylaştığını anlattı; bazı kayıpların nedeni ise bilinmiyordu. Kolonide kuş bulunması, bütün sezonun güvenle tamamlandığını göstermez. ## Suffolk Kıyısına Geri Dönüş Britanya’da Kılıçgaga 1947’de Suffolk kıyısında yeniden üremeye başladı; RSPB daha sonraki artışı yoğun koruma ve uygun sulak alan yönetimiyle birlikte anlatır. Tür kurumun ambleminde de yer alır. Bu başarılı koruma öyküsü, bütün ülkelerde nüfusun aynı yönde değiştiğini göstermez. Yönetilen sulak alanlara ve güvenli yuva yerlerine duyduğu gereksinim, sayı artarken de sona ermez.
Uzunbacak
Himantopus himantopus
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Uzunbacak (Himantopus himantopus), ince ve düz siyah gagası, beyaz alt tarafı, koyu kanatları ve çok uzun pembe-kırmızı bacaklarıyla tanınır. Küçük başı ve narin gövdesi, bacaklarının uzunluğunu daha da belirgin gösterir.
Genel Görünüm ve Duruş
Uzun boyun, ince gaga ve çubuk gibi bacaklar narin bir silüet oluşturur. Gaga siyah, gözler kırmızı, erişkinin bacak ve parmakları pembemsi kırmızıdır. Beyaz alt taraf, koyu üst bölümle belirgin karşıtlık yapar.
Kuyruk, parlak beyaz karınla aynı saflıkta beyaz değildir; açık gri ton taşır. Yumurtadan yeni çıkmış yavrular da erişkinin temiz siyah-beyaz desenini taşımaz: üzerlerindeki gri ve kahverengi hav tüyleri koyu beneklidir. Havlı yavru ile uçuş tüyleri gelişmiş genç kuş, iki farklı gelişim aşamasıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkekte sırt, omuz tüyleri ve kapalı kanadın iç yanında görülen uzun tüyler siyahtır. Dişide bu bölgeler koyu kahverengidir ve siyah kanat örtüleriyle karşıtlık oluşturur. Dolayısıyla dişinin kanadının tamamını kahverengi olarak düşünmemek gerekir.
Baş ve boyundaki koyu alanın genişliği iki eşeyde de çok değişir. Erkek bütünüyle beyaz başlı da, geniş siyah alanlı da olabilir. İspanya için hazırlanan CSIC hesabı, üreme dışı dönemde erkeğin sırtına da kahverengi tüylerin karışabildiğini belirtir; yalnız koyu tepeye bakarak eşey söylenmez.
Genç kuşun üst tarafındaki kahverengi tüyler açık sarımsı kenarlıdır; bu, sırt ve kanat üzerinde ince pullu bir görünüş oluşturur. Baş tepesi grimsi, bacaklar soluk pembedir. Kanadın iç bölümündeki uzun uçuş tüylerinin açık uçları, erişkinin daha düz koyu kanadından ayrılmasına yardımcı olur.
İkinci takvim yılındaki kuş, genel görünüşte erişkin dişiyi andırabilir. Ancak gençlikten kalan aşınmış, açık uçlu uçuş tüylerini hâlâ taşıyabilir. Bu nedenle kahverengi sırt gördüğümüzde yaş olasılığını da düşünmek gerekir. Gençlerin kanat parlaklığına göre kesin eşey ayrımı güvenilir sayılmaz.
Tüylerin yenilenme zamanı da görünüşü değiştirir. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin İspanya için hazırladığı rehberde erişkinin üreme sonrasındaki tam tüy değişiminin göç sırasında kesilip kışlama alanında tamamlanabildiği belirtilir. Gençlerin ilk değişimi ise kısmidir: gövde tüyleri, bazı orta kuyruk tüyleri ve küçük kanat örtülerinin çoğu yenilenir; bütün uçuş tüyleri aynı anda değişmez.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta koyu kanat altları, beyaz gövdeyle keskin karşıtlık kurar. Boyun ve ince gaga öne uzanırken iki uzun bacak arkada belirgin bir çıkıntı oluşturur. Gövdeyi aşan bu bölüm kuyruk değil, bacak ve ayaklardır. Renkler uzaktan silikleştiğinde bu oranlar yine işe yarar.
Uçuşu hızlı ve doğrudandır; hızlı kanat vuruşları kullanır. Çoğu zaman alçaktan uçsa da göç sırasında yükseğe çıkabilir.
Ses ve Davranış
Sık duyulan çağrısı keskin ve tiz bir “kik-kik-kik” dizisidir. Havalandırıldığında daha burundan gelen “kuit” benzeri bir ses çıkarabilir.
Yuva yakınında tehdit algıladığında çok gürültülü olabilir. Oiseaux.net, yavrulardan uzaklaştırmak için kanadı kırılmış gibi davranabildiğini anlatır. Kuluçka değişimi sırasında yerden ot alıp omzunun üzerinden arkaya atma hareketi de tarif edilir. Alarm veren ailenin üzerine gidilmez; yavruyu bulmaya çalışmak yerine geri çekilinir.
Yuva genellikle suya yakın zeminde, adacıkta veya sığ su içindeki bir yükseltidedir; bitki parçalarından yapılır ve çamur içerebilir. İspanya için CSIC hesabı çoğunlukla dört, sıkça üç yumurta bildirir. İki eş de kuluçkaya katılır. Yumurtlama tamamlandıktan ilk yumurtanın açılmasına kadar yaklaşık 22 gün verilir; bu süre ilk yumurtanın bırakıldığı günden başlamaz.
Japonya’nın Tokyo Körfezi çevresindeki 1997–2006 gözlemlerinde yavrular çıkıştan birkaç saat sonra yuvayı terk edip kendi besinlerini toplamıştır. Yetişkinler onları beslenme yerlerine götürmüş, tehlikelere karşı korumuş ve özellikle ilk dönemde altlarına alarak ısıtmıştır. Bu kuşlar yaklaşık dört haftada uçabilir hâle gelmiştir; yuvadan yürüyerek ayrılmalarıyla uçmaya başlamaları aynı olay değildir.
İki eşin görevi her aşamada aynı yoğunlukta değildir. Güneybatı İspanya’da Veta la Palma’da 1990 ilkbaharında incelenen 13 çiftlik kolonide, yumurtlama öncesi erkekler yuva yapımına, hareket etmeye ve saldırgan karşılaşmalara dişilerden daha çok zaman ayırdı. Yumurtlama sırasında erkek yuvayı kurup yumurtaları örterken dişi daha uzun süre besin aradı. Kuluçkanın son bölümünde ise dişi yuvada daha fazla kaldı. Bunlar gündüz gözlemlerine dayanan yerel iş bölümü bulgularıdır.
Kur yaparken dişi başını alçaltıp gagasını yataya yakın tutabilir. İtalya’nın kuzeydoğusundaki Foce Isonzo alanında 2001–2003 ilkbahar ve yazlarında video kaydıyla çalışan Ventolini ve arkadaşları, erkeğin dişinin iki yanına geçerek yaptığı hareketleri anlatır: gagayı suya daldırıp sallama, göğüs ve kanat tüylerini düzeltme birbirini izler. Böyle bir diziyi, kuşun yalnız su içmesi veya olağan tüy bakımı yapmasıyla karıştırmamak gerekir.
Baş desenindeki kişisel farklılıklar, araştırmada kuşları ayırt etmeye de yarar. Veta la Palma’nın 1990 çalışmasında yetişkinler yakalanıp halkalanmamış, baş ve boyun desenleriyle tanınmıştır. Uzaktan kimliği belirsiz kalan gözlemler analize alınmamıştır. Bu yöntem, aynı eşlerin davranışını izlemek için kullanılmıştır; baştaki siyah miktarını kesin eşey işareti saymaz.
Karıştırılabilecek Türler
1. Kılıçgaga (Recurvirostra avosetta) da siyah-beyazdır; ancak ince gagası belirgin biçimde yukarı kıvrılır ve bacakları mavidir. Uzunbacak’ın gagası düz, bacakları pembe-kırmızıdır. Kılıçgaga’nın gençleri daha az karşıt renkli olabilir; buna rağmen yukarı kıvrık gaga ayrımı korur.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Tatlı veya tuzlu sığ sulak alanları, çamurlu kıyıları ve su basmış tarlaları kullanır. Yaşam ortamı yalnız doğal göllerle sınırlı değildir; tuzlalar, arıtma havuzları ve başka insan yapımı sığlıklar da kullanılabilir. EURING/CMS tür hesabı, bataklıklardan alkali göllere kadar bu çeşitliliği vurgular.
Yuva Yeri
Yuva çevresindeki yükselti ve suya yakınlık önemlidir. Veta la Palma’da 1990’da araştırılan küçük koloni, yaklaşık 100 hektarlık acı su havuzunun ortasındaki adacığa bağlı dar insan yapımı setleri kullanıyordu. Setlerin üzerinde seyrek deniz börülcesi toplulukları vardı. Burada araştırılan alan, açık deniz kıyısından çok suyla çevrili bir havuz ve set sistemiydi.
Günlük Alan Kullanımı
Tokyo Körfezi çevresindeki 1997–2006 araştırmasında kışlama alanları arasında akarsu ağızları, tuzlu su giren kanallar, gelgit düzlükleri ve tatlı su havuzları bulunuyordu. Bazı alanlar üreme mevsiminde de kullanılmıştı.
Dünya Yayılışı
Uzunbacak’ın doğal yayılışı güney Avrupa’dan Afrika’ya, Orta Doğu’dan Asya’nın doğusu ve güneydoğusuna uzanır. AviList’in 2026’da güncellenen v2025b listesi bu taksonu alt türlere ayırmaz. Yayılışında Madagaskar, Sri Lanka, Tayvan ve Filipinler’in bazı bölümleri de bulunur. Eski kaynaklardaki geniş “Uzunbacak” grubu bugünkü tür sınırlarıyla aynı değildir; Avustralasya’nın Himantopus leucocephalus’u ayrı bir türdür.
Türkiye'deki Durumu
Türkiye’de üreyen bir sulak alan kuşudur. İzmir’deki Gediz Deltası’nın 2002 ve 2006 üreme araştırmaları ile 1990–2007 gözlem kayıtlarını değerlendiren Onmuş ve Sıkı, onu yaz göçmeni olarak tanımlar. Aynı deltada bazen kışlayan az sayıda genç de görülmüştür; bunların yerel yavrular mı, başka yerden gelen kuşlar mı olduğu belirlenememiştir. Kuzeydeki üreme topluluğunun yeri ve büyüklüğü, kullanılabilir sulak alanlara göre yıllar arasında değişmiştir.
Göç Yolculuğu
EURING ve CMS’nin Avrupa göç atlasına göre Avrupa’da üreyen kuşların başlıca kışlama alanları Afrika’dadır; Avrupa’nın en güneyinde az sayıda kuş kalır. Orta Doğu ve Afrika toplulukları ise büyük ölçüde yerleşik anlatılır. İtalya’da işaretlenmiş kuşlar güney Türkiye’de geç sonbahar ve kışın da bulunmuştur. Atlas, güneydoğu ve doğu Avrupa’dan halka geri bildirimlerinin çok az olduğunu belirtir; eldeki kayıtlar her Türkiye kuşunun izlediği yolu açıklamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Başlıca besinleri sucul böcekler ve larvaları, solucanlar, küçük kabuklular ve yumuşakçalardır; iribaşlar ve örümcekler de alınabilir. Naturalis hesabında saz benzeri bitkilerin tohumları ve küçük meyveler de yer alır. Böylece av listesi yalnız tek bir böcek grubundan oluşmaz.
Nasıl Avlanır?
Sığ suda yürürken su yüzeyini gözleyip seçtiği avı gagasıyla toplar. Gerektiğinde gagasını, hatta başını suya sokabilir; başını yana oynatarak dipteki küçük canlıları yerinden kaldırıp yakalayabilir. İspanya için CSIC hesabında gaga neredeyse yatay tutularak yüzeyin süpürülmesi de anlatılır. Gece de beslenebilir; aynı hesap gece avlanmasının görmeye dayanıyor gibi görünmediğini belirtir.
İtalya’nın kuzeydoğusunda Foce Isonzo’da 2001 ve 2002’de video ile izlenen 44 erişkinde, avı sağ gözün görüş alanında tutarak yapılan gagalama daha sık görülmüştür. Bu yönden seçilen avlara vuruşlar, sol taraftakilere göre daha sık başarılıydı; başarı, sonrasındaki yutkunma ve baş sallama hareketlerinden anlaşılıyordu. Bu, izlenen topluluğun eğilimidir; her kuşun her avı aynı gözle seçtiği anlamına gelmez.
İlginç Bilgiler
## Kuraklık ve Alan Değiştirme Uzunbacak her yıl aynı sulak alanda aynı sayıda üremeyebilir. İspanya’daki Doñana’da yapılan ve 2007’de yayımlanan çalışma, üreyen çift sayımlarını 1988–2003 döneminde halkalanıp yeniden gözlenen 2.964 bireyin verileriyle birlikte inceledi. Kurak koşullar, yerel üreme alanına bağlılıktaki değişim ve olağan alanın dışına dağılmayla ilişkili bulundu. Araştırma, yeniden görülme oranının gözlem çabasından da etkilenebildiğini açıkça belirtir; bir kuşun aynı yerde bulunamaması tek başına öldüğünü göstermez. ## İki Dişili Üreme Grupları Japonya’da Uzunbacak genellikle bir erkek ve bir dişiden oluşan çiftlerle ürer. Buna karşın Tokyo ve Chiba çevresinde 1997–2006 arasında altı istisnai üreme üçlüsü ayrıntılı izlenmiştir. Bazıları, önceki yılın dişi yavrusunun aileden ayrılmamasıyla oluşmuştur. Dört üçlüde iki dişi de yumurtlamış; ortak yuvalarda yedi veya sekiz yumurta bulunmuştur. Aynı üçlünün bir yıl ortak, ertesi yıl iki ayrı yuvayı kullanması da gözlenmiştir. Bu kayıtlar, bir yuvadaki yumurta sayısının her zaman tek dişinin yumurtlamasını yansıtmadığını gösterir. ## Gana’da İki Üreme Dönemi Gana’daki Densu Deltası’nda 2016 ve 2017 üreme dönemleri boyunca 277 yuvadaki toplam 845 yumurta izlenmiştir. Taye’nin 2019 tarihli üniversite tezinin özetinde bir yuvadaki yumurta sayısı 1–5, ortalama kuluçka süresi 23,48 gün olarak bildirilir. İlk yılda üreme mart başında, ikinci yılda nisan başında başlamış; iki yıl da temmuz sonuna kadar sürmüştür. Çalışma, doğrudan gözlem ve video kayıtlarının yanında dip canlılarından alınan örneklere de dayanır. ## Su Kenarında Yuva Yapısı Suya yakın bir yuvanın yapısı, daha kuru zemindeki yuvadan farklı olabilir. Güney İspanya’da 1989’da incelenen karışık bir Uzunbacak–Kılıçgaga kolonisinde, suya değen Uzunbacak yuvaları daha büyük ve çamur içeren yapılardı. Cuervo’nun 2004 çalışması, bu esnek yapımı su kenarında yuvalamaya uyum olarak yorumladı. Ancak başarılı ve başarısız Uzunbacak yuvalarının konum ve özellikleri arasında anlamlı fark bulmadı. Bu sonuç, daha büyük her yuvanın mutlaka başarılı olacağını söylemez.
