Tür Karşılaştırma Ekranı
Kuşların fiziksel özelliklerini, seslerini, habitatlarını ve tanımlarını yan yana karşılaştırmak için iki tür seçin.
Nil Kazı
Alopochen aegyptiaca
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
Nil Kazı, gerçek kazlardan çok kazarkalara yakın duran, uzun pembe bacaklı ve çarpıcı yüz desenli iri bir su kuşudur. Açık gri-bej baş, göz çevresinde koyu kestane yuvarlak maske, pembe-kızıl gaga, göğsün ortasında koyu kahverengi leke ve uçuşta açılan geniş beyaz ön kanat alanı birlikte aranır. Sırt ve kanat örtüleri koyu kahverengi, alt taraf gri-bej, kuyruk siyahtır. Dinlenen kuşta beyaz kanat alanı büyük ölçüde kapalı tüylerin altında saklanabilir; havalanınca üstten ve alttan güçlü biçimde belirir.
Erkek ile dişi görünüşte çok benzerdir. Erkek ortalama daha iri ve sesi daha boğuk; dişinin çağrısı daha gür ve çatallı olabilir, ancak boyut ve ses tek başına eşey kanıtı değildir. Gençte göz maskesi ve göğüs lekesi daha silik ya da eksik, bacak ve gaga daha soluktur. Türün park kökenli, kaçak veya yerleşmiş popülasyonları doğal Afrika dağılışı dışındaki kayıtlarda köken değerlendirmesini gerekli kılar. Türkiye gözleminde tür tanısı ile bireyin yabani/kaçak kökeni ayrı sorulardır.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi dolgun, boynu uzun, başı görece küçük ve bacakları belirgin uzundur. Karada dik yürür, kısa çimde otlar ve su kenarında dinlenir; yüzüşte gövdeyi yüksek taşıyabilir. Gaga kazların geniş üçgen gagasından daha kısa ve pembe, uç kısmı koyu olabilir. Soluk sarımsı göz, kestane maske içinde dikkat çeker. Boyun ve göğüs açık kum-gri tonlarında, sırt daha koyu ve ince vermikülasyonludur. Göğüs ortasındaki koyu leke bireyler arasında boyut ve yoğunluk bakımından değişir.
Kapalı kanatta kestane ikincil telekler, koyu kanat örtüleri ve sınırlı beyaz kenar parçaları görülebilir. Tam beyaz panel ancak kanat açıldığında anlaşılır. Kuş çoğunlukla çift veya aile grubu hâlindedir. Üreme döneminde çiftler sert biçimde alan savunur; başı öne uzatıp kanat açarak başka su kuşlarını kovalayabilir. Ağaçta, çatıda veya yüksek yapıda görülmesi şaşırtıcı değildir; güçlü ayakları ve esnek yuva seçimiyle yüksek noktalara çıkabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin iki eşey aynı temel deseni taşır: kestane göz maskesi, pembe gaga-bacak, koyu göğüs lekesi, açık baş-boyun ve koyu kahverengi sırt. Erkek çoğunlukla daha büyük ve kalın boyunlu görünür; dişi ortalama daha küçük olabilir. Uzak fotoğrafta perspektif bu farkı büyütebildiği için tek birey ölçüsünden eşey söylenmez. Çift birlikte görülüyor ve ses kaydı varsa boyut ile çağrı farkı destekleyici olabilir, yine de kesinlik sınırı belirtilir.
Genç kuşun başı daha tekdüze açık, göz çevresi daha soluk ve göğüs lekesi zayıftır. Üst taraf tüy kenarları daha düzenli ve pullu görünür. Yavrular yumurtadan tüylü ve hareketli çıkar, kısa süre içinde ebeveynleri izleyerek suya ve otlu kıyıya geçer. Aileler uzun süre birlikte kalabilir. Melez olasılığı, özellikle evcil ördekler veya yakın kazarka benzeri türlerle birlikte yaşayan park kuşlarında, yalnız tek renk lekesinden reddedilmez; yapı, kanat deseni ve ebeveynler incelenir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta boyun ileri, bacaklar geriye uzanır; geniş kanatlar güçlü ve düzenli vurulur. En yüksek teşhis değeri kanat üstündedir: ön kanat örtülerinde büyük beyaz alan, arkasında metalik yeşil ikinciller, daha dışta koyu el telekleri görülür. Kestane tonlu iç kanat ile siyah kuyruk deseni tamamlar. Alttan bakışta kanat örtülerinin geniş beyazlığı ve koyu uçlar yine seçilir; gövde altı açık, kuyruk koyudur. Bu nedenle türde hem üst hem alt yüz ayrı görsel olarak anlamlıdır.
Kanat paneli tek başına kesin teşhis değildir; Angıt ve bazı kazarkalarda da açık kanat alanları bulunabilir. Yüz maskesi, pembe bacak-gaga, göğüs lekesi, gövde rengi ve siyah kuyrukla birlikte okunur. Görsel, başlık ve pinler gösterilen yüzeye uymalı; üst kanat pini alt yüz metniyle karışmamalıdır. Kuşu paneli görmek için kaldırmak uygun değildir. Zaten uçan ya da doğal olarak kanat çırpan kuş gözlenir.
Ses ve Davranış
Nil Kazı özellikle üreme ve çatışma döneminde gürültülüdür. Erkek daha boğuk, hırıltılı ördek benzeri notalar; dişi daha yüksek, çatallı ve tekrarlı çağrılar çıkarabilir. Alarm ve uçuş çağrıları sert, kaba ve uzaktan duyulur. Yazılı heceler sesin eşey ve bağlam farkını tam vermez; gerçek kayıt, birey sayısı ve davranışla birlikte değerlendirilir.
Günün önemli bölümünde çayır ve kıyıda otlar, suda yüzer, kıyıda tüy bakımı yapar. Çift bağı güçlüdür ve iki ebeveyn yavruları savunur. Başka kuşların yuvalarını kullanabilir, yüksek ağaç kovuğu, yırtıcı yuvası, bina çıkıntısı veya yerde bitki örtüsü içinde yuvalayabilir. Yuva seçiminin bu esnekliği, parktaki yüksek bir yuvanın farklı tür sanılmasına yol açabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Angıt genel olarak turuncu-kestane gövdeli, başı daha açık ve erişkin erkekte ince siyah boyun halkalıdır; Nil Kazındaki koyu göz maskesi ile göğüs ortası lekesi yoktur. Uçuşta iki türde beyaz alan görülse de renk dağılımı, kuyruk ve gövde farklıdır. Suna siyah-beyaz-kestane gövde, koyu yeşil baş ve kırmızı gaga paketine sahiptir; Nil Kazının açık yüzü ve göz maskesi bulunmaz.
Boz Kaz daha iri, daha kısa bacaklı ve tekdüze gri-kahverengidir; yüz maskesi, pembe ince gaga ve geniş beyaz ön kanat paneli yoktur. Evcil kaz ve ördek melezleri değişken desen gösterebilir. Nil Kazı tanısı yalnız “göz çevresi kahverengi” ya da “kanat beyaz” işaretine değil, bütün yapı ve renk paketine dayanmalıdır. Avrupa ve Türkiye'de köken değerlendirmesi tanıdan sonra ayrıca yapılır.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Tatlı su gölü, nehir, baraj, bataklık ve park havuzlarının açık kıyıları; yakınında kısa çim, mera veya tarla bulunan alanlar seçilir. Su güvenli dinlenme ve yavru kaçış alanı, çimenlik beslenme yüzeyi sağlar. Ağaçlar, kayalık çıkıntılar ve yapılar yuva seçeneklerini artırabilir. Çok kapalı sazlık veya bütünüyle çıplak beton kıyı tek başına bütün gereksinimleri karşılamaz.
Yuva Yeri
Yuva seçimi olağanüstü değişkendir: yerde yoğun bitki içinde, sazlıkta, ağaç kovuğunda, yüksek kaya ya da bina çıkıntısında ve başka büyük kuşların terk edilmiş yuvalarında olabilir. Çanak ot, kamış ve yaprakla yapılır, tüylerle astarlanır. Yüksek yuvadan çıkan yavrular ebeveyni izlemek için aşağı atlayabilir. Yuva çevresine yaklaşmak düşme ve terk riskini artırır.
Günlük Alan Kullanımı
Sabah ve akşam çim, mera ve kıyıda otlar; gün ortasında suda, adada veya yüksek tünek üzerinde dinlenebilir. Üreme çifti küçük koy ve yuva çevresini sert savunur. Aileler sığ su ile kısa ot arasında gidip gelir. Habitat kaydı su tipi, kıyı eğimi, ot yüksekliği, ağaç/kovuk, insan beslemesi ve diğer su kuşlarıyla birlikte tutulmalıdır.
Dünya Yayılışı
Nil Kazının doğal dağılışı Sahra altı Afrika'nın büyük bölümünü ve Nil havzasının tarihsel kesimlerini kapsar. Nehir, göl, baraj, bataklık, taşkın ovası ve bunlara komşu otlaklarda yerleşik veya bölgesel hareketlidir. İnsan eliyle Avrupa'ya getirilen kuşlardan Britanya, Hollanda, Almanya, Fransa ve başka ülkelerde kendi kendini sürdüren popülasyonlar oluşmuştur. Kuzey Amerika ve başka bölgelerde de yerel yerleşmiş ya da kaçak gruplar bulunur. Doğal Afrika hareketi ile Avrupa'daki yayılma aynı göç sistemi değildir.
Türkiye'deki Durumu
OSME Region List türü Türkiye için yerel üreyen/yerleşik bağlamında listeler; ancak gözlemlerin kökeni, doğal genişleme ile insan kaynaklı kaçışların karışabileceği bir çerçevede incelenmelidir. Sulak alanlar, park gölleri, barajlar ve tarımsal kıyılar kullanılabilir. Yuva ve yavrulu aile kaydı yerel üremeyi gösterir, fakat popülasyonun tarihsel doğal kökenini tek başına kanıtlamaz. Her kayıt konum, tarih, halka/kanat kesisi, insan alışkanlığı ve eşlik eden bireylerle belgelenir.
Göç Yolculuğu
Tür genel olarak uzun mesafeli zorunlu göçmen değildir; su ve ot koşullarına bağlı yerel dağılma, üreme sonrası hareket ve kurak dönem yer değiştirmesi yapar. Avrupa'daki yerleşmiş kuşlar bölgesel yayılabilir. Haritadaki noktalar bir rota çizgisine çevrilmez, kilometre uydurulmaz. Türkiye'deki bir bireyin Afrika'dan mı, Avrupa'daki yerleşmiş bir popülasyondan mı, yoksa esaretten mi geldiği işaret, halkalama veya izleme kanıtı olmadan kesinleştirilmez.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Beslenmenin temelini otlar, yapraklar, genç sürgünler, tohumlar, tahıl ve su bitkileri oluşturur. Ayrıca böcek, solucan, yumuşakça, küçük kabuklu ve başka omurgasızları alabilir; yavrular büyüme döneminde daha fazla hayvansal besin tüketebilir. Oiseaux.net bitki ve tohum ağırlığını, geniş sentezler hepçilliği vurgular. Parkta ekmek tüketmesi doğal diyetin ekmekten oluştuğu anlamına gelmez.
Nasıl Avlanır?
Karada başını eğerek otlar, tohum ve sürgün koparır; sığ suda başını daldırarak bitki ve omurgasız toplar. Derin dalış tipik değildir. Çift ve aileler geniş çim alanı tarayabilir. İnsanların ekmek ve işlenmiş gıda vermesi besin dengesini bozar, yoğunluğu yapay artırır ve çatışmayı çoğaltır. Gözlem için yem kullanılmaz; doğal otlama, su içme ve kıyı toplama davranışı uzaktan kaydedilir.
İlginç Bilgiler
## Kaz Adı, Kazarka Akrabalığı Adında “kaz” bulunmasına rağmen Nil Kazı, Anatidae içinde kazarkalara yakın bir soyda yer alır. Uzun bacak, karada otlama, güçlü alan savunması ve beyaz-yeşil kanat deseni bu ekolojik görünümü destekler. Yaygın ad taksonomik akrabalığın tam özeti değildir. ## Esnek Yuva Mimarisi Tür yerdeki bitki örtüsünden ağaç kovuğuna, bina çıkıntısından başka kuşların büyük dal yuvasına kadar çok farklı yerler kullanabilir. 2019 tarihli çalışma, Akbaba yuvasındaki bir üreme girişimi dâhil başka kuş yuvalarının kullanımını derlemiştir. Yüksek yuva “yanlış tür” kanıtı değildir. ## Üreme Bilgileri BTO tipik 8–9, gözlenen 6–12 yumurta; iki ebeveynde 28–30 gün kuluçka ve erken gelişimli yavrularda 70–75 gün uçuş gelişimi verir. Oiseaux.net 7–9 yumurta, 29 gün kuluçka ve 72,5 gün uçma değeri bildirir. Cornell 5–11 yumurta ve 28–30 gün kuluçka aralığı verir. Kaynak farkları tek sayıya indirilmez; coğrafya, örneklem ve yuva kayıt yöntemi belirtilir. ## Eşey Sesi İki eşey dış görünüşte çok benzer olsa da çağrı yapısı ve perde farklı olabilir. Bu, ses ve eşey davranışı birlikte görüldüğünde yardımcıdır; tek uzaktan çağrı kesin eşey tayini değildir. Erkek ve dişi ölçülerinde de örtüşme büyüktür. ## Avrupa'da Yerleşme Britanya'daki popülasyon 17. yüzyıl süs kuşu getirilerine dayanır ve son on yıllarda hızla genişlemiştir. Hollanda ve komşu ülkelerde de yerleşmiş nüfuslar büyümüştür. Avrupa kaydı otomatik olarak Afrika'dan doğal göçmen sayılmaz; popülasyon kökeni bölgesel veriyle değerlendirilir. ## Koruma ve Yönetim Küresel LC statüsü doğal dağılıştaki sulak alan kaybını önemsiz yapmaz. Öte yandan doğal alan dışındaki yerleşmiş popülasyonlar tarım, park kullanımı ve yerli türlerle çatışma açısından yönetim konusu olabilir. Koruma statüsü ile istilacı/yabancı popülasyon yönetimi aynı soru değildir; bölgesel mevzuat ve bilimsel kanıt ayrılır. ## Etik Gözlem Çiftler yuva döneminde saldırganlaşabilir; yavruya yaklaşmak yetişkinin insan ve diğer kuşlara hücum etmesine yol açar. Yüksek yuvadaki yavruyu “kurtarmak” için taşımak uygun değildir. Mesafe korunur, köpekler uzak tutulur, yem verilmez ve davranış değiştiğinde geri çekilinir.
Altıngöz
Bucephala clangula
Ses Kayıtları
Ses kayıtları aranıyor...
Bilimsel Tanım & Morfoloji
Hızlı Tanı
İri başlı dalıcı ördek; erkekte yuvarlak beyaz yüz lekesi, dişide kahverengi baş ve gri gövde. Baş profili, gaga ve gövdeyi birlikte değerlendir. Erkekte yuvarlak beyaz yüz lekesi; dişide kahverengi baş ve gri gövde. Sarı göz tek başına yeterli değildir. Orta boy dalıcı ördek. Kısa, öne daralan; renk eşey ve yaşla değişken. Kısa, koyu kuyruk. Erkek siyah-beyaz ve yeşilimsi başlı; dişi kahverengi başlı, gri gövdeli.
İri, tepe noktalı baş; erişkin erkekte gaga dibinde yuvarlak beyaz leke. İri baş, kısa gaga: Başın profili ve öne daralan gagayı birlikte gör. Eşeye uygun desen: Erkekte yuvarlak beyaz leke; dişide kahverengi baş ve gri gövde. Dalıştan sonra tekrar bak: Sarı göz tek başına yeterli değil; patkalarla karşılaştır.
Türü sahada tanırken önce bütün silüetini ve duruşunu görün. İri başlı dalıcı ördek; erkekte yuvarlak beyaz yüz lekesi, dişide kahverengi baş ve gri gövde. Bu işaretin ışık, tüy aşınması, yaş ve bakış açısıyla değişebilecek kısmını ayrı düşünün. Aynı bireyde en az iki bağımsız özellik uyuşmadan, yalnız otomatik tanı sonucuna veya tek fotoğraf karesine dayanarak kesin kayıt oluşturmayın. Görülmeyen anatomik ayrıntıyı tahmin etmeyin; mümkünse yandan görünüşü, uçuş yüzeyini, doğal sesi ve davranışı ayrı kayıtlarla belgeleyin.
Genel Görünüm ve Duruş
Altıngöz, başı gövdesine göre iri, gagası kısa ve öne doğru daralan bir dalıcı ördektir. Erişkin erkekte koyu baş yeşilimsi parlayabilir; kötü ışıkta siyah görünür. Gözün ön-alt tarafında, gaga dibine yakın yuvarlak beyaz leke bulunur. Beyaz gövde ve koyu sırt bu baş deseniyle birlikte değerlendirilmelidir. Yalnız sarı göz veya siyah-beyaz renk, benzer patkaları elemek için yeterli değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişinin başı kahverengi, gövdesi gridir; boyun dibindeki açık halka duruşla gizlenebilir. Gaga ucu sarı olabilir, ancak sarı alanın büyüklüğü değişir. Genç kuşlarda göz daha koyudur; genç erkek erişkinin beyaz yüz lekesini ve açık gövdesini aşamalı kazanır. Erkek ve dişiyi ayırırken yalnız parlak göze bakmayın. Baş rengi, beyaz yüz lekesinin bulunup bulunmaması ve gövde tonunu aynı bireyde inceleyin; doğal örnekler Kaynaklar'da yer alır.
Biyolojik ölçüler kaynakta boy 42–50 cm, kanat açıklığı 65–80 cm, erkek ağırlığı 850–1.200 g, dişi ağırlığı 650–850 g olarak verilir. Bu değerler yalnız görünüşten eşey tayini yapmak için kullanılmaz.
MME'nin Avrupa rehberindeki boy ve açıklık ortak aralıklardır; Türkiye'ye özel ölçümler değildir. Kuzeydeki üreme alanlarında suya yakın ağaç oyuklarını ve uygun yuvalıkları kullanır; oyuktaki malzemeyi hav tüyleriyle döşer. BTO'nun tipik değeri 8–11 yumurta, dişinin kuluçkası 29–30 gündür. Yavrular erken yuvadan ayrılır; 57–66 gün uçuşa kadar geçen süredir. Bu bilgiler Türkiye'de düzenli ürediği anlamına gelmez.
Erkeğin koyu başındaki yuvarlak beyaz lekeyi dişinin kahverengi başı ve gri gövdesiyle karşılaştır. Dişide gaga ucunun sarılığı değişebilir. Genç ve geçiş giysili kuşlarda yalnız tek renk üzerinden eşey kararı verme.
Coğrafya: Kuzey orman kuşağında üreme; Türkiye için düzenli yuvalama takvimi değildir. Su çevresinde ağaç oyuğu veya uygun yuvalık; hav tüyüyle döşeli. BTO tipik 8–11 yumurta ve 29–30 gün verir; kuluçkayı dişi yapar. Yavru gelişimi: Erken çıkar, yüzüp beslenir; 57–66 gün uçuşa kadar.
Uçuşta Görünüm
Kanat altı görünüşü değildir. Benzer ördeklerde de beyaz kanat bulunur. Baş profili, gaga ve yüz desenini de gör; gençte ve dişide beyaz alan farklıdır.
Uçuşu hızlı ve güçlüdür; kısa kanatlar seri vuruşlarla ilerler. Erkeğin kanadındaki geniş beyaz alan, dişide ve gençte daha küçük ve bölünmüş görünür. Su üzerinden alçak geçen bireylerde iri baş ve kısa boyun silüeti korunur. Yalnız beyaz kanat lekesine dayanılmaz; baş rengi, yüz lekesi ve gövdenin siyah-beyaz ya da gri düzeni konduğunda yeniden incelenir.
Ses ve Davranış
Kanat ıslığı: Uçuşta mekanik ıslık; ötüş veya çağrı değildir. Erkek / dişi: Kurda erkeğin kısa alçak sesi, dişinin daha sert boğuk çağrısı duyulabilir. Genellikle sessiz olabilir; ses yokluğu türü elemez. Doğal sesi davranışla eşleştir, kayıt çalma.
Karıştırılabilecek Türler
Sütlabi: Erkek: Baş çoğunlukla beyaz, göz çevresi koyu maskeli; Altıngöz’de koyu başta yuvarlak beyaz leke. Dişi: Kızıl-kahverengi baş altında geniş beyaz yanak/boğaz ve tepeli görünüş.
Tepeli Patka: Erkek: Beyaz yanlar ama koyu göğüs ve geriye uzanan tepelik; yuvarlak beyaz yüz lekesi yok. Dişi: Daha tekdüze koyu kahverengi, kısa tepelik olabilir; sarı göz her iki türde bulunduğundan tek başına ayırmaz.
Karabaş Patka: Erkek: Açık gri sırt, koyu göğüs ve daha yuvarlak baş; Altıngöz’de sırt koyu, göğüs açık. Dişi: Gaga dibini çevreleyen beyaz alan; bu, erkek Altıngöz’ün yandaki yuvarlak lekesiyle aynı desen değildir.
Habitat & Dağılım
Üreme Alanı
Göller, barajlar ve geniş nehir kesimleri kışın uygun arama alanlarıdır. Su üstünde yalnız kısa süre görünen bireyler dalış sırasında gözden kaybolabilir. Teleskopla alanı bir kez tarayıp boş saymak yerine aynı bölümü birkaç kez kontrol edin. Açık su, besin ve güvenli dinlenme alanı birlikte önemlidir; yalnız gölün büyüklüğü bir Altıngöz kaydı için yeterli açıklama değildir.
Yuva Yeri
Kuzeyde üreme için su çevresindeki orman ve uygun oyuklu ağaçlar önem taşır. Kışın ağaçsız kıyıda görülebilmesi bu yuva gereksinimiyle çelişmez; mevsimler farklı ihtiyaçları karşılar. Türkiye'deki bir kış alanına yuvalık asınca türün üreyeceği varsayılmamalıdır. Dalış ve dinlenme arasındaki geçişi bozmayın, kıyıdan yaklaşarak kuşu suya ya da uçuşa zorlamayın. Tekneyle izlerken sürünün önünü kesmeyin; güvenli uzaklık kuşun doğal davranışını sürdürdüğü mesafedir.
Günlük Alan Kullanımı
Deniz kıyısındaki koylar, nehir ağızları ve görece korunaklı sular da kullanılabilir. Türkiye'de kış deniz gözlemi yaparken kıyıya çok yakın olmayan ördekleri de inceleyin; dalga ve ışık baş desenini gizleyebilir. Aynı kuş farklı yönlere döndüğünde baş rengi değişiyormuş gibi görünür. Dürbün veya teleskopla baş, gaga ve gövdeyi birlikte seçmek, uzaktan yalnız parlak göz aramaktan daha güvenilirdir.
Dünya Yayılışı
Tür Avrasya ve Kuzey Amerika'nın kuzey orman kuşağında ürer. Avrupa göç atlası, kış yoğunluğunun Baltık ve Kuzey Denizi'nden Akdeniz-Karadeniz yönüne azalmasını gösterir. Batı Sibirya ile Karadeniz-Hazar arasında da bağlantılar vardır; bütün Türkiye kuşlarını tek kökene bağlamak doğru değildir. Haritadaki bağımsız gözlemler bir bireyin çizilmiş rotası sayılmaz. Yazın görülen olağandışı kuş için tarihli fotoğraf, davranış ve mümkünse birden fazla gözlem kaydı saklayın; yalnız varlığı yuva kanıtı olarak yazmayın.
Türkiye'deki Durumu
Altıngöz Türkiye'de esas olarak kış döneminde aranır; geçişler de görülebilir. Büyük kuzey sürülerinin fotoğrafları ülkemizde aynı bolluğu beklemek için gerekçe değildir. Kıyı suları ve uygun iç sularda tek birey veya küçük toplulukla karşılaşılabilir. Takvim sonbahar geliş ve ilkbahar ayrılışını genel beklenti olarak gösterir; belirli bir gölde her yıl aynı tarihte bulunacağı söylenemez.
Göç Yolculuğu
BirdLife'ın 2021 Avrupa değerlendirmesinde Türkiye için 2013–2019 dönemine ait 6–100 kışlayan birey aralığı bulunur. Bu, güncel kesin sayı veya üreyen çift sayısı değildir. Kısa ve uzun dönem eğilimlerinin bilinmiyor olması, nüfusun sabit olduğunun kanıtı da değildir. Haritadaki tekil bir gözlem noktası bugün aynı yerde kuş bulunacağını, düzenli kışlamayı veya üremeyi tek başına kanıtlamaz.
Beslenme & Diyet
Ne Yer?
Nasıl Avlanır?
Altıngöz besinini çoğunlukla dalarak toplar. Yumuşakçalar, küçük kabuklular ve su böcekleri önemli gruplardır; suyun türüne ve mevsime göre menü değişir. Deniz kıyısındaki av topluluğu ile iç göldeki aynı olmak zorunda değildir. Kuşun gagasında görülebilen bir avı not etmek değerlidir, fakat su altında kalan her dalışı belirli bir besinle eşleştirmek mümkün değildir.
Küçük balıklar ve balık yumurtaları da tüketilebilir; bitkisel malzeme menünün daha küçük bölümünü oluşturur. Bu çeşitlilik nedeniyle türü yalnız balık yiyen ördek olarak tanımlamak eksik kalır. Kuzey Amerika kaynaklarında verilen tek tek balık veya kabuklu adları Türkiye'deki bütün alanlara aktarılmamalıdır. Gözlenen besini mümkün olduğu kadar açık tarif edin; emin değilseniz daha geniş bir kategori kullanın.
Su altında ilerlerken kanatlarını gövdeye yakın tutup ayaklarıyla itilir. Birkaç kuşun peş peşe dalması, yüzeyde görünen sayıyı hızla değiştirebilir. Aynı alanı izleyip yeniden çıkanları tanımadan her görünüşü yeni birey olarak toplamayın. Yavrular da erken dönemde yüzüp kendi besinini bulur; annenin koruması gagadan yem verilmesiyle aynı değildir. Ekmek ya da başka yemle kuşları kıyıya çekmeyin. Doğal dalış davranışını kaydetmek hem beslenmeyi hem alanın kullanımını anlamak için daha yararlıdır.
İlginç Bilgiler
## Duyduğun Islık Her Zaman Ötüş Değildir Altıngöz uçarken kanatlarından belirgin bir ıslık sesi çıkabilir. Bu mekanik ses, kuşun ağzından verdiği çağrıdan ayrıdır. Sesi hareketle eşleştirmek önemlidir: havalanan veya hızla geçen sürüde duyulan ıslığı, su üstündeki kur çağrısı olarak etiketlemeyin. Kayıtta kuşun uçup uçmadığını ve görülen birey sayısını yazmak, yalnız ses benzetmesinden daha kullanışlı bilgi verir. ## Kışın Başlayan Gösteri Erkeklerin başını geriye atıp ardından öne yönelmesi ve su sıçratması kur davranışının parçalarıdır. Böyle gösteriler kış ve erken ilkbaharda da görülebilir. Dolayısıyla Türkiye'de kur yapan bir çift görmek, yakın kıyıda yuva bulunduğunu kanıtlamaz. Davranışın başlangıcını ve tekrarını uzaktan izleyin; dikkat çekmek için ses kaydı çalmak doğal etkileşimi değiştirir. ## Oyuktan Suya İlk Yolculuk Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra ağaç oyuğundan aşağı atlayarak anneye katılabilir; uçabilecek yaşta olmaları gerekmez. Bu, kuzeydeki yuva yaşamının bir özelliğidir, Türkiye'deki kış sürüsünde beklenen görüntü değildir. Bir yuvaya başka dişinin yumurta bırakması ve sonradan yavru gruplarının karışması da mümkündür. Bu nedenle kalabalık yavru grubunu doğrudan tek dişinin yumurta sayısı sanmayın. Yavruların hareketini engellemeden ve oyuk girişini kontrol etmeye çalışmadan gözlem yapılmalıdır. ## Yaşam Döngüsünü Doğru Okumak Yavrular uçmayı öğrenmeden ağaç oyuğundan aşağı atlayıp anneye katılır; yuvadan ayrılma ile uçuş yaşı aynı değildir. Coğrafya: Kuzey orman kuşağında üreme; Türkiye için düzenli yuvalama takvimi değildir. Yuva: Su çevresinde ağaç oyuğu veya uygun yuvalık; hav tüyüyle döşeli. Yumurta / kuluçka: BTO tipik 8–11 yumurta ve 29–30 gün verir; kuluçkayı dişi yapar. Yavru gelişimi: Erken çıkar, yüzüp beslenir; 57–66 gün uçuşa kadar.