Başın profili ve öne daralan gagayı birlikte gör.
Altıngöz
Bucephala clangula • Common Goldeneye
Altıngöz
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Altıngöz (Bucephala clangula; Common Goldeneye), iri ve üçgene yaklaşan başlı, kısa gagalı bir dalıcı ördektir. Başın tepe noktasıyla gagaya doğru inen alın çizgisi, türün belirgin görünüşünü oluşturur.
Genel Görünüm ve Duruş
Üreme giysisindeki erişkin erkeğin başı yeşil parıltılı siyahtır. Gözün önünde, gaga köküne yakın yuvarlak beyaz leke bulunur. Sırt koyu, boyun ve göğüsle gövdenin yanları beyazdır. Bu koyu baş–açık gövde düzeni, beyaz yüz lekesiyle birlikte ayırt edicidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin dişinin başı çikolata kahverengisi, gövdesi gridir. Boyun dibindeki beyaz halka, kuşun duruşuna göre gizlenebilir. Koyu gaganın ucunda sarı alan bulunur; bunun genişliği değişebilir, bazen gaganın büyük bölümü sarımsı görünebilir.
Genç kuşların gözü erişkindeki gibi parlak altın sarısı değildir. Yüz lekesi belirmeye başlayan genç erkeklerde bu leke yuvarlaktır; kanattaki beyaz alan erişkin erkektekinden daha azdır.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu hızlı, kanat vuruşları seridir. Koyu kanadın iç yarısındaki geniş beyaz alan dikkat çeker. Beyazlık her iki eşeyde de görülür; baş ve gövde deseniyle birlikte değerlendirilmelidir.
Ses ve Davranış
Kur ve yuva arama dönemleri dışında çoğunlukla sessizdir. Erkek kur sırasında kısa, alçak sesler çıkarır; dişinin rahatsız edildiğinde veya yuva ararken verdiği çağrı daha sert ve boğuktur.
Uçarken kanatlarından ıslığı andıran bir ses gelir. Bu ses, ağızdan çıkarılan çağrıdan farklıdır. Dolayısıyla uçan bir kuşun kanat sesiyle su üstündeki kur çağrısı aynı kayıt türü olarak değerlendirilmez.
Kur yapan erkek başını sırtına değecek kadar geriye yatırır, ardından hızla öne uzatır. Bu hareket dizisi türün gösterisini tanımaya yardımcı olur.
Karıştırılabilecek Türler
Sütlabinin (Mergellus albellus; Smew) dişisi ve genci, kahverengi başlı Altıngözle karışabilir. Sütlabide geniş beyaz boğaz ve koyu göz belirgindir. Altıngözün erişkin dişisinde baş daha bütünüyle kahverengi, göz sarıdır. Özellikle uzaktaki dişi kuşta bu yüz ayrıntılarını seçmek gerekir.
Sütlabinin üreme giysisindeki erkeğinde ise baş ve boyun büyük ölçüde beyaz, göz çevresi siyah maskelidir. Erkek Altıngözde bunun tersine koyu başın üzerinde küçük, yuvarlak beyaz bir leke görülür.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkekte yuvarlak beyaz leke; dişide kahverengi baş ve gri gövde.
Sarı göz tek başına yeterli değil; patkalarla karşılaştır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Açık suda dalan kuşun yeniden çıkmasını bekle.
Şubat
Kur davranışı yerel yuva kanıtı değildir.
Mart
Sürü sayısı kısa sürede değişebilir.
Nisan
Geç kalan bireyi tarihle belgele.
Mayıs
Türkiye için düzenli üreme varsayma.
Haziran
Yaz kaydını fotoğraf ve davranışla doğrula.
Temmuz
Dişi benzeri gençleri yaşlandırırken temkinli ol.
Ağustos
Sadece takvimden tür kararı verme.
Eylül
Erken kaydı benzer ördeklerle karşılaştır.
Ekim
Donmayan su ve besin önemlidir.
Kasım
Kıyı ve iç su alanlarını birlikte düşün.
Aralık
Mekanik kanat ıslığını çağrıdan ayır.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Göl ve baraj
Açık suyu tekrar tara; dalan kuş kısa süre görünmeyebilir.
Geniş nehir
Beslenme ile dinlenmeyi ayrı kaydet; kıyıdan yaklaşarak uçurma.
Korunaklı kıyı
Koy ve ağızlarda dalga aralarındaki baş desenini sabırla seç.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Sütlabi
Mergellus albellus- Erkek
- Baş çoğunlukla beyaz, göz çevresi koyu maskeli; Altıngöz’de koyu başta yuvarlak beyaz leke.
- Dişi
- Kızıl-kahverengi baş altında geniş beyaz yanak/boğaz ve tepeli görünüş.
Tepeli Patka
Aythya fuligula- Erkek
- Beyaz yanlar ama koyu göğüs ve geriye uzanan tepelik; yuvarlak beyaz yüz lekesi yok.
- Dişi
- Daha tekdüze koyu kahverengi, kısa tepelik olabilir; sarı göz her iki türde bulunduğundan tek başına ayırmaz.
Karabaş Patka
Aythya marila- Erkek
- Açık gri sırt, koyu göğüs ve daha yuvarlak baş; Altıngöz’de sırt koyu, göğüs açık.
- Dişi
- Gaga dibini çevreleyen beyaz alan; bu, erkek Altıngöz’ün yandaki yuvarlak lekesiyle aynı desen değildir.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1CoğrafyaKuzey orman kuşağında üreme; Türkiye için düzenli yuvalama takvimi değildir.
- 2YuvaSu çevresinde ağaç oyuğu veya uygun yuvalık; hav tüyüyle döşeli.
- 3Yumurta / kuluçkaBTO tipik 8–11 yumurta ve 29–30 gün verir; kuluçkayı dişi yapar.
- 4Yavru gelişimiErken çıkar, yüzüp beslenir; 57–66 gün uçuşa kadar.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Altıngöz ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Altıngöz
Başın profili ve öne daralan gagayı birlikte gör.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
