Gözden enseye uzanan geniş koyu leke.
Yaz Ördeği
Marmaronetta angustirostris • Marbled Duck
Yaz Ördeği
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Yaz Ördeği (Marmaronetta angustirostris, Marbled Duck), dar koyu gagası, göz çevresinden enseye uzanan koyu maskesi ve krem benekli açık kahverengi gövdesiyle tanınan ince yapılı bir ördektir. Ensede hafif kabaran tüyler başın arkasını dolgun gösterir.
Genel Görünüm ve Duruş
Mermer görünümü, tüylerin açık krem merkezleri ile kahverengimsi gri kenarlarının birleşiminden doğar. Üst taraf alt taraftan biraz daha koyudur. Suda dururken görece uzun, sivri kuyruk sırt çizgisinin üzerine kalkabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Eşeyler benzerdir. Erkeğin ense tüyleri genellikle daha dolgun, gagası daha siyahtır; dişi biraz daha küçüktür. Tek fotoğraftan kesin eşey belirlenemez.
Erkekte, bazı diğer ördeklerde görülen ayrı bir dinlenme giysisi gelişmez.
Genç kuş daha mat ve gri, göz maskesi daha siliktir. Sırttaki krem benekler zayıf olabilir; kanat üstü örtüleri erişkinden daha koyu görünür. Erişkinin güçlü beneklerini göstermeyen bir genç, bu nedenle başka tür sayılmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kanatlar açık renkli görünür; bilek hizasında, kanadın ön kenarında küçük beyaz bir alan seçilebilir. Parlak yeşil veya mavi bir kanat aynası bulunmaz.
Kanadın dış bölümündeki uzun uçuş tüyleri üstten açık gümüşi gri görünür. Gövdeye daha yakın uçuş tüyleri açık kahverengi, uçları kahverengimsi gridir. Kanadın altı ise beyazımsıdır. Üst ve alt yüzeylerin bu farklı görünümü, uçan kuşta hangi tarafın görüldüğüne dikkat etmeyi gerektirir.
Ses ve Davranış
Çoğu zaman sessizdir. Erkek kur sırasında “cip” gibi gıcırtılı bir çağrı çıkarabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Çamurcun (Anas crecca, Green-winged Teal) dişisinin gövdesi kahverengi ve açık kenarlı tüylerle desenlidir; başında silik bir açık kaş bulunur. Kanadı açıldığında yeşil bölüm içeren ayna görülebilir. Yaz Ördeği’ndeki geniş koyu göz maskesi ve mermer benekler birlikte aranır. Buradaki karşılaştırma, Türkiye’de görülen Avrasya görünümündeki Çamurcun içindir.
Çıkrıkçın (Spatula querquedula, Garganey) dişisinin gözünden koyu bir çizgi geçer; bunun üstünde ve altında açık çizgiler bulunur. Bu çizgili yüz, Yaz Ördeği’nin geniş göz maskesinden farklıdır. Çıkrıkçın’da dar da olsa beyaz ve koyu yeşil bölümleri olan kanat aynası vardır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Bütün kahverengi gövdede açık mozaik lekeler.
Kanatta parlak yeşil-mavi dikdörtgen bulunmaz.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Saz kenarını uzaktan tarayın
Şubat
Kış kaydını belgeleyin
Mart
Göçü üreme saymayın
Nisan
Çifti sesle çağırmayın
Mayıs
Saz içine girmeyin
Haziran
Yavru grubunu açığa sürmeyin
Temmuz
Su seviyesini değiştirmeyin
Ağustos
Tüy değişen kuşa mesafe bırakın
Eylül
Aynanın yokluğunu tek başına kullanmayın
Ekim
Noktaları rota saymayın
Kasım
Halka varsa kaydedin
Aralık
Kaçak olasılığını değerlendirin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ bitkili su
Tatlı veya hafif acı, sıcak ve üretken su.
Saz ve hasırotu
Yuva, saklanma ve yavru örtüsü.
Geçici sulak alan
Yağışla dolan ve su rejimi değişken havza.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Çamurcun
Anas crecca- Boy
- Daha küçük ve kompakt.
- Kanat
- Yeşil ayna taşır.
- Baş
- İri koyu ense maskesi yok.
Yaz Ördeği
Spatula querquedula- Yüz
- Belirgin açık kaş ve koyu göz çizgisi.
- Kanat
- Ayna ve örtü deseni farklı.
- Gövde
- Mermer mozaik yok.
Pasbaş Patka
Aythya nyroca- Renk
- Daha koyu kestane.
- Kuyruk altı
- Belirgin beyaz.
- Yapı
- Daha yuvarlak başlı dalıcı ördek.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSu kenarında yoğun bitki altında zemin; bazen su üstü bitki yığını.
- 2Yuva yapısıSığ çukur, kuru ot ve aşağı tüy astar.
- 3YumurtaGenellikle 7–14; Spain örneklerinde 9–20, çok büyükler olası yumurta bırakma.
- 4Kuluçka25–27 gün; çoğunlukla dişi.
- 5YavruErken gelişmiş; ilk haftalar hassas, yaklaşık 42 günde tam tüylenme bildirildi.
- 6EtikSaza girmeyin, yavruyu açık suya sürmeyin, kesin koordinat paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Yaz Ördeği ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Yaz Ördeği
Gözden enseye uzanan geniş koyu leke.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
