Beyaz halka ve kestane göğüsle birlikte.
Yeşilbaş
Anas platyrhynchos • Mallard
Yeşilbaş
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Yeşilbaş (Anas platyrhynchos, Mallard) erkeğinin parlak yeşil başı dikkat çeker; dişiler ve gençler farklı görünür.
Genel Görünüm ve Duruş
İri ve dolgun gövdeli, yuvarlak başlı, geniş ve yassı gagalı bir yüzey ördeğidir. Su üzerindeyken kuyruğu hafif yukarıda durur. Bu güçlü gövde yapısı, kahverengi bir dişiyi incelerken de yararlı ilk izlenimdir.
Üreme giysisindeki erkeğin yeşil başını kestane göğüsten beyaz bir halka ayırır. Gövdesi açık gri, gagası sarıdır. Kuyruğun ortasındaki siyah tüyler yukarı kıvrılır.
Dişi kahverengi ve kırçıllıdır; her tüyün açık ve koyu alanları gövdede sık bir desen oluşturur. Başında koyu tepe ve gözden geçen koyu çizgi seçilebilir. Gagası koyu alanlarla sarı-turuncu kenarları birleştirir. Erkeğin düz sarı gagasıyla karıştırılmamalıdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme sonrasında erkek de kahverengileşerek dişiye benzeyebilir. Halkalama rehberi, bu erkeklerde yeşil veya sarı gagayı, dişilerde gagadaki koyu lekeleri vurgular; desenin çok değişken olduğunu da belirtir. Kahverengi kuş hemen dişi sayılmaz.
İlk sonbahar ve onu izleyen ilkbaharda genç kuş, gençlikten kalan uçuş tüyleri ve bazı kanat örtüleri taşıyabilir. Yaş ayrımı, eski tüylerle yenilerinin farkına dayanır; ayrıntılar uzaktan seçilemeyebilir.
Parkta görülen bazı ördekler evcil kökenlidir. Yeşilbaş, evcil ördek ırklarının büyük bölümünün atasıdır; bu kuşlar beyaz göğüslü, tümüyle koyu ya da başı farklı tüylü olabilir. Olağandışı renk, tek başına yeni bir yabani tür demek değildir. Görünüş, kuşun bütün soy geçmişini kesin olarak açıklamaz.
Uçuşta Görünüm
Her iki eşeyde üst kanadın iç uçuş tüylerinde mavi-mor bir alan bulunur. “Kanat aynası” denen bu parlak alanın önünde ve arkasında beyaz kenar görülür. Kapalı kanatta küçük bir renk penceresi gibi kalabilir; açık kanatta daha iyi seçilir.
Kanadın alt yüzü büyük ölçüde beyazdır; renkli ayna üst yüzdedir. Sudan sıçrayarak yükselebilir; uçuşta başını ve boynunu öne uzatır.
Ses ve Davranış
Güçlü, art arda gelen ve giderek hafifleyen vaklama çoğunlukla dişinin sesidir. Erkeğin sesi daha burunsudur; kur sırasında kısa ıslıklar da çıkarır. Bir sürüde bütün ördeklerin aynı sesi vermesi beklenmez.
Karıştırılabilecek Türler
Boz Ördek (Mareca strepera, Gadwall) dişisinin gagası daha ince, alnı daha diktir. Kanatta Yeşilbaş’ın mavi-mor aynası yerine beyaz bir alan görülür.
Kaşıkgaga (Spatula clypeata, Northern Shoveler) dişisinin çok iri gagası uca doğru genişler. Erkeğinin başı da yeşildir; göğsü beyaz, yanları kestanedir. Yalnız yeşil başa bakılmaz; gaga ve göğüs de karşılaştırılır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
İki eşeyde mor-mavi üst kanat paneli.
Yüzeyden süzerek beslenmeye uygun.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Evcil fenotipleri ayırın
Şubat
Eş davranışını izleyin
Mart
Kur sesini kaydedin
Nisan
Yuvaya yaklaşmayın
Mayıs
Aileyi suya sürmeyin
Haziran
Yavruya dokunmayın
Temmuz
Tüy değiştiren erkeği tanıyın
Ağustos
Üst kanat aynasını belgeleyin
Eylül
Noktaları rota saymayın
Ekim
Göçmen artışını not edin
Kasım
Sürüyü uçurmayın
Aralık
Açık suyu uzaktan tarayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ tatlı su
Göl, gölet, nehir ve bataklık kenarı.
Bitkili kıyı
Gizli yuva ve yavru için örtü.
Kent ve tarım
Park havuzu, kanal ve su basmış tarla.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Boz Ördek
Mareca strepera- Gövde
- Daha gri ve ince.
- Gaga
- Dişide daha koyu, turuncu kenarlı.
- Kanat
- Beyaz ayna; mor-mavi değil.
Fiyu
Mareca penelope- Baş
- Daha yuvarlak.
- Gaga
- Daha kısa ve küçük.
- Yapı
- Daha kompakt.
Kılkuyruk
Anas acuta- Boyun
- Daha uzun ve ince.
- Kuyruk
- Belirgin sivri.
- Gaga
- Daha dar ve gri.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriGenellikle suya yakın, bitki altında yerde; bazen yüzer örtü veya yapılarda.
- 2Yuva yapısıYakın ot ve yaprakla döşeli sığ çanak; kuluçkada dişi tüyü eklenir.
- 3YumurtaBTO tipik 11–14, gözlenen 6–18; Cornell coğrafi derlemesi 1–13.
- 4KuluçkaYalnız dişi; BTO tipik 27–28 gün, Cornell 23–30 gün.
- 5YavruHavlı ve erken hareketli; BTO uçuş gelişimi 50–60 gün.
- 6EtikYuvaya ve yavruya yaklaşmayın; aileyi suya sürmeyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Yeşilbaş ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Yeşilbaş
Beyaz halka ve kestane göğüsle birlikte.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
