İnce ve zarif gövdeyle birlikte değerlendirin.
Kılkuyruk
Anas acuta • Northern Pintail
Kılkuyruk
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kılkuyruk (Anas acuta; Northern Pintail), uzun ve ince boynu, dar gövdesi ve sivrilen kuyruğuyla tanınan bir yüzey ördeğidir. Üreme giysisindeki erkeğin ortadaki kuyruk tüyleri çok uzar; dişi ve üreme dışı erkekte kuyruk daha kısadır. Cornell’in tanı rehberi kuyrukla birlikte bütün gövde biçimini vurgular. Başını sırt tüylerine sokarak dinlenen bir kuşun boynu gerçekte olduğundan kısa görünebilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş gövdeye göre küçük, kanatlar uzun ve dardır. Uçarken sırtın kavisli görünümü, sivri kanatlar ve incelerek biten kuyruk, RSPB’nin rehberinde öne çıkan tanı işaretleridir.
Üreme erkeğinin başı çikolata kahverengisi, göğsü ve boynunun önü beyazdır. Beyaz çizgi boynun iki yanından başın arkasına doğru yükselir. Yanlar ince gri desenlidir; uzamış omuz ve iç kanat tüyleri koyu merkezli, açık kenarlıdır. Kuyruğun ortasındaki uzamış koyu tüyler, beyaz yanlarla karşıtlık oluşturur. Gaga mavimsi-gri olup üst orta çizgisi ve kenarları siyahtır; bacaklar gridir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin dişi açık ve koyu kahverengi tüylerin oluşturduğu alacalı görünümü taşır. Boynu ve kuyruğu yine incedir; fakat üreme erkeğinin uzun iğne biçimli kuyruk tüyleri bulunmaz. Oklahoma’nın yaban hayatı kurumu, dişinin açık kahverengi baş ve boynuyla beyaz karnını da tanımlar. Gözler koyu, gaga ve ayaklar gridir.
Yaz sonundaki tüy değişiminde erkek kahverengiye döner ve dişiye yaklaşır. Oiseaux’nun hesabı, gencin de dişi benzeri olduğunu ve bu dönemde yaşla eşeyi ayırmanın güçleştiğini belirtir.
Üreme dışı erkekte tüylerin kahverengileşmesi bütün tanı işaretlerini silmez. Oklahoma hesabına göre erkek üst kanat desenini ve gri omuz tüylerini korur. Erkeğin kanat aynası yeşil, dişininki kahverengidir; ikisinde de arka kenarda ince beyaz sınır bulunur.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta uzun boyun, sivri kuyruk ve dar kanatlar birlikte görülür. Kanadın üst arka kısmındaki parlak tüy alanına kanat aynası denir; erkekte yeşilimsi-bronz, dişide daha donuk kahverengidir ve arka sınırı beyazdır. Kanat altı gridir, örtü tüyleri daha koyudur. Üstteki renkli aynanın kanat altında aynı biçimde görünmesi beklenmez; alt ve üst yüzeyler ayrı değerlendirilir.
Üreme dönemindeki kovalamacalar da uçuşta görülebilir. American Bird Conservancy, Kuzey Amerika anlatımında bir dişiyi hem eşli hem eşsiz erkeklerin havada takip edebildiğini belirtir.
Ses ve Davranış
Erkeğin sesi alçak ve ince bir ıslığı, dişininki art arda gelen kısa vaklamaları andırır. Dişinin sesi Yeşilbaşınkinden daha zayıf olabilir; ürktüğünde daha kalın bir ses de çıkarabilir. Ses, görünüşü destekleyen bir ipucudur. Karışık ördek sürüsünde duyulan bir vaklamayı, kuşu görmeden belirli bir bireye bağlamak güvenilir değildir.
Üreme dışında kalabalık ve başka su kuşlarıyla karışık gruplar oluşturabilir. Buna karşılık yuvalayan kuşlar daha dağınık çiftler halinde bulunur. Smithsonian’ın hesabında bu mevsimsel ayrım açıkça anlatılır.
Dişi yuvayı yerde açtığı sığ çukurda kurar; içine ot, yaprak, küçük dal parçaları ve hav tüyleri yerleştirir.
BTO’nun Britanya ve İrlanda hesabı tipik 7–9 yumurta, dişinin yürüttüğü 22–24 günlük kuluçka ve çıkıştan 40–45 gün sonra uçabilen yavrular bildirir. Yumurtadan hav tüylü ve hareketli çıkan yavrunun yürüyebilmesi, o anda uçabildiği anlamına gelmez. Yuvayı görmek için bitki örtüsü açılmamalıdır.
Eşler kışlama alanlarında oluşabilir. Cornell’in uzman hesabında kur yapan erkeğin boynunu uzattığı, gagasını aşağı yöneltip ıslık verdiği ve yeşil kanat aynasını gösterecek biçimde tüylerini düzelttiği anlatılır. İlgilenen dişi başını oynatıp onu izleyebilir. Dişi kuluçkadayken erkek ayrılıp başka erkeklerle sürü oluşturmaya başlar; bu yüzden bir yuvanın yakınında erkek görünmemesi tek başına başarısızlık belirtisi değildir.
Yavrular çıktıktan sonra annelerini izleyerek yuvadan uzaklaşır ve kendi besinlerini arayabilir. Smithsonian’ın uzman hesabı, dişinin yavruları korumak için tehlikeye doğru uçabildiğini veya yaralıymış gibi davranarak tehlikeyi başka yöne çekebildiğini anlatır. Yerde zorlanıyormuş gibi görünen böyle bir erişkini yakalamaya çalışmak doğru değildir; geri çekilmek yavrular üzerindeki baskıyı azaltır.
Karıştırılabilecek Türler
Dişi Yeşilbaş (Anas platyrhynchos; Mallard), daha güçlü başlı, kalın boyunlu ve geniş gövdelidir. Gagasının kenarları sarı-turuncu, kanat aynası mavi-mor ve beyaz kenarlıdır. Genç Yeşilbaşın gagası ise gri olabilir. Bu nedenle yalnız gri gaga görmek Kılkuyruk tanısı koydurmaz; sivri kuyrukla ince gövde oranları ve kanat deseni birlikte karşılaştırılır.
Dişi Boz Ördek (Mareca strepera; Gadwall), kahverengi görünüşüyle benzer. Gagasının yanları sarı-turuncudur; en yararlı işaret kanattaki beyaz alandır. Bu beyaz, uçuşta ve bazı dinlenme duruşlarında yan tarafta seçilir. Kılkuyruğun aynasında geniş beyaz alan yerine parlak renkli tüylerin arkasında beyaz kenar bulunur. Kanat görünmüyorsa kesin ayrım için daha uygun açı beklemek gerekir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üreme erkeğinde beyaz çizgi baş arkasına yükselir.
Üstte renkli ayna, altta açık kanat yüzeyi.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Uzun boyun ve sivri kuyruğu birlikte arayın
Şubat
Gece beslenmesini göç saymayın
Mart
Tek noktadan rota çizmeyin
Nisan
Geç kuşu üreyen saymayın
Mayıs
Yuva kanıtı olmadan üreme yazmayın
Haziran
Yerdeki dişiyi rahatsız etmeyin
Temmuz
Yavruyu bulduğunuz yerde bırakın
Ağustos
Tüy değiştiren erkeği dişiyle karşılaştırın
Eylül
Dişi Yeşilbaşla gaga ve kuyruğu kıyaslayın
Ekim
Üstten ayna, alttan açık kanadı ayırın
Kasım
Sayıyı gözlem çabasıyla yorumlayın
Aralık
Beslenen sürüye yaklaşmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ göl ve delta
Açık su, sığ kıyı ve çamur birlikte.
Taşkın çayırı
Geçici su ve kısa bitki besin sağlar.
Su basmış tarla
Özellikle kışın ve gece beslenme alanı olabilir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Yeşilbaş (dişi)
Anas platyrhynchos- Gövde
- Daha iri başlı ve kalın.
- Gaga
- Sıklıkla turuncu-koyu lekeli.
- Ayna
- Mavi-mor; kuyruk daha kısa.
Bozördek (dişi)
Mareca strepera- Boyun
- Daha kısa ve kalın.
- Kuyruk
- Daha kısa, kareye yakın.
- Kanat
- Belirgin beyaz ayna alanı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerde; otluk, kısa bozkır, ıslak çayır veya tarım alanında, bazen sudan uzakta.
- 2Yuva yapısıSığ çukur; kuru ot ve yumurtlama ilerledikçe dişinin tüyleriyle astarlı.
- 3YumurtaTipik 7–9; kaynaklarda 6–12 gibi daha geniş aralıklar bildirilir.
- 4KuluçkaYalnız dişi, yaklaşık 22–24 gün.
- 5YavruErken gelişmiş; kısa sürede suya gider ve yaklaşık 40–46 günde uçar.
- 6EtikKalkan dişinin ardından yuvayı aramayın; alarmda geri çekilin, yavruya dokunmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kılkuyruk ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kılkuyruk
İnce ve zarif gövdeyle birlikte değerlendirin.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
